ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΙΤΣΑΡΔΑΚΗΣ

Γιατί δύο Πόντιοι επέλεξαν Ουκρανούς εργάτες για να στήσουν ένα παράνομο εργοστάσιο στη Βοιωτία και ποια η θέση της Ελλάδας στο νέο χάρτη της μαφίας του καπνού;

Όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, ο πόλεμος δεν άλλαξε μόνο τον χάρτη της Ευρώπης. Άλλαξε και τα σχέδια των παράνομων τσιγαράδων. 

Για χρόνια, ένα μεγάλο μέρος της παράνομης αγοράς τσιγάρων στην Ευρώπη συνδεόταν με τη μετασοβιετική ζώνη.

Ένα χρόνο μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, το 2023 το 60% των παράνομων τσιγάρων που καταναλώθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση είχε παραχθεί εντός της ίδιας της ΕΕ. 

Μετά τον πόλεμο, το οργανωμένο έγκλημα είχε βρει έναν νέο σύστημα: αντί για λίγα μεγάλα εργοστάσια, ξεκίνησε να βασίζεται σε πολλά μικρά και δύσκολα ανιχνεύσιμα σημεία παραγωγής.

Και στις δυο εποχές, υπάρχει ένας κοινός παρονομαστής. Οι Ουκρανοί εργάτες.

Το NEWS 24/7 παρουσιάζει τη λειτουργία ενός παράνομου εργοστασίου στη Βοιωτία που εξαρθρώθηκε τον Φεβρουάριο από την Ελληνική Αστυνομία και εξετάζει πως λειτουργεί διεθνώς η μαφία των τσιγάρων. 

ΕΝΑ ΚΑΠΝΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΜΕ ΠΡΟΒΑΤΑ

 

ΕΛ.ΑΣ.

Σύμφωνα με τον φάκελο της υπόθεσης, που είδε το NEWS 24/7, η υπόθεση αφορά ένα πολυεπίπεδο δίκτυο, με έναν βασικό πυρήνα κατηγορουμένων που κατοικούσαν στα Άνω Λιόσια και στην πλειονότητά τους ήταν ομογενείς από το Καζακστάν, τη Γεωργία, τη Ρωσία και την Ουκρανία.

Επικεφαλής της οργάνωσης φέρονται να ήταν δύο αδέλφια με καταγωγή από το Καζακστάν, με προσωνύμια «Πούτιν» και «Πρόεδρος», τα οποία συγκρότησαν και διηύθυναν την εγκληματική οργάνωση με διασυνδέσεις σε Πολωνία και Βουλγαρία. Το προσωνύμιο «Πρόεδρος» φαίνεται πως το απέκτησε λόγω της κοινωνικής του δράσης, καθώς ήταν πρόεδρος καλλιτεχνικού και μορφωτικού συλλόγου Ποντίων στην Αττική. 

Το δίκτυο αξιοποιούσε εγκαταστάσεις και χώρους στην Αττική, την Κοζάνη, τη Θεσσαλονίκη, την Εύβοια και την Κόρινθο.

Από την Φθιώτιδα εμπορεύονταν «χύμα» – μη βιομηχανοποιημένο – καπνό. Από το Σέσκλο της Μαγνησίας, εξασφάλιζαν τις νόμιμες ετικέτες των τσιγάρων (Marlboro Red, Karelia, Davidoff κ.α.). Τα παραγόμενα προϊόντα της οργάνωσης διοχετεύονταν προς τη Ρουμανία και την Πολωνία.

Έξι από τους συλληφθέντες της υπόθεσης είναι Ουκρανικής καταγωγής. Άπαντες δήλωσαν πως διέμεναν προσωρινά στη Βοιωτία.

Τα υλικά που εξασφάλιζε η οργάνωση κατευθύνονταν σε μια κτηνοτροφική μονάδα στο Άρμα Βοιωτίας, στην οποία η οργάνωση είχε τοποθετήσει μέχρι και πρόβατα. 

Στην πραγματικότητα όμως, οι Ουκρανοί κρυμμένοι πίσω από παλέτες πακετάριζαν Winston, Davidoff και Marlboro. 

ΟΥΚΡΑΝΟΙ: ΟΙ ΜΥΣΤΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ

In this photo provided by Ukraine's 93rd Kholodnyi Yar Separate Mechanized Brigade press service, damaged cars are seen in the courtyard of a residential neighbourhood following Russia's airstrike in Kramatorsk, Donetsk region, Ukraine, Sunday, Feb. 8, 2026. (Iryna Rybakova/Ukraine's 93rd Mechanized Brigade via AP) AP

Oι συνθήκες εργασίας μέσα σε αυτές τις εγκαταστάσεις διεθνώς έχουν ενδιαφέρον. Σύμφωνα με την έρευνα του GI-TOC, οι εργαζόμενοι ζουν συνήθως μέσα στο ίδιο το εργοστάσιο, σε κτίρια με καλυμμένα παράθυρα, χωρίς ουσιαστική επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον. Σε επιχείρηση στην Ισπανία οι αρχές εντόπισαν ακόμη και χάπια βιταμίνης D στους χώρους διαμονής, σε μια προσπάθεια να αντισταθμιστεί η έλλειψη έκθεσης στον ήλιο. Οι αμοιβές που καταγράφονται κυμαίνονται από 2.000 έως 4.000 ευρώ τον μήνα και σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν ακόμη και τις 10.000 ευρώ.

Σύμφωνα με τον φάκελο της υπόθεσης, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι οι Ουκρανοί διέμεναν εντός του χώρου, κατά το διάστημα της απασχόλησης τους. Αυτό φαίνεται από την μεταφορά τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης και λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν είχε προηγηθεί άλλη κινητικότητα το προηγούμενο χρονικό διάστημα στο σημείο.

Στην κατοχή μέλους της οργάνωσης, που ήταν υπεύθυνος για την επίβλεψη τους, βρέθηκαν φωτοτυπίες από διαβατήρια άλλων 6 Ουκρανών. Αυτή η σταθερή επιλογή στην εθνικότητα δεν προκαλεί εντύπωση. 

Μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, η κατάρρευση των κρατικά ελεγχόμενων βιομηχανιών εδραίωσε περαιτέρω το παράνομο εμπόριο. Σε περιοχές όπως το Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ τα τσιγάρα αποτελούσαν έναν από τους βασικούς του πυλώνες της παράνομης οικονομίας των ντόπιων. 

Μεγάλες εταιρείες καπνού, όπως η Khamadey Tobacco Company στο Ντονέτσκ, το Donetsk Tobacco Factory στο Ντεμπάλτσεβε και το Luhansk Tobacco Factory, σύμφωνα με το GΙ-TOC, έχουν συνδεθεί με την παραγωγή παραποιημένων τσιγάρων και τη διακίνησή τους. 

Πριν από τη ρωσική εισβολή, σχεδόν οι μισές παράνομες πωλήσεις καπνού στην Ουκρανία συγκεντρώνονταν στις περιοχές που συνορεύουν με το Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ.

Ακόμη και μετά το 2022, όταν ο πόλεμος διέλυσε μέρος αυτής της γεωγραφίας, η παραγωγή δεν εξαφανίστηκε. Επανεμφανίστηκε σε άλλες περιοχές της Ουκρανίας, όπως το Vynnyky Tobacco Factory κοντά στο Λβιβ.

Ο περισσότερος φθηνός και παλαιός εξοπλισμός που εντοπίζεται σε παράνομα εργοστάσια, σύμφωνα με το GI-TOC, κατασκευάστηκε τις δεκαετίες του 1980 και 1990 και προέρχεται από νόμιμα καπνεργοστάσια της Ανατολικής Ευρώπης και των Δυτικών Βαλκανίων που έχουν πλέον κλείσει.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, τα εγκληματικά δίκτυα βασίζονται σε ειδικευμένους εργάτες που προέρχονται από χώρες όπως η Ουκρανία και γνωρίζουν τα μηχανήματα παραγωγής. 

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ 

iStock

Ο τρόπος λειτουργίας αυτών των εργοστασίων δείχνει και γιατί είναι τόσο ανθεκτικά. 

Η παραγωγή συχνά σπάει σε διαφορετικά στάδια και εγκαταστάσεις. Η επεξεργασία του καπνού μπορεί να γίνεται σε έναν χώρο, η συναρμολόγηση σε άλλον και η συσκευασία σε τρίτο. Έτσι, αν εντοπιστεί μία μονάδα, δεν καταρρέει ολόκληρη η αλυσίδα. 

Ενδεικτικό είναι ότι, όταν στις 15 Οκτωβρίου του 2025 κατασχέθηκε ένα πολωνικό φορτηγό, η εν λόγω εγκληματική οργάνωση τροποποίησε τη δραστηριότητα της. Συγκεκριμένα, φέρεται να δόθηκε εντολή για εκκένωση και εκκαθάριση του τότε εργοστασίου στην Δροσιά, της αποθήκης στην Αλίαρτο και στην Αυλίδα. 

Ένα μέσο παράνομο εργοστάσιο, σύμφωνα με την έρευνα του GI-TOC, απασχολεί 15 έως 25 εργαζομένους, λειτουργεί σε συνεχείς βάρδιες, συχνά 12 ωρες, και μπορεί να παράγει έως 1,5 εκατομμύριο τσιγάρα την ημέρα.

Ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται σε αυτά τα εργοστάσια αποτελείται συχνά από μεταχειρισμένα μηχανήματα ή αντίγραφα μηχανών που κατασκευάζονται στην Κίνα.

 

GI-TOC

Μηχανές παραγωγής τσιγάρων μπορούν να αποκτηθούν νόμιμα μέσω του Alibaba, με τιμές που κυμαίνονται από 500 έως 5.000 δολάρια. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 2024 ένα τέτοιο μηχάνημα έφτασε στο λιμάνι του Πειραιά, δηλωμένο ως μηχανή περιτυλίγματος, και κατασχέθηκε από τις ελληνικές αρχές.

Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 

Menelaos Myrillas / SOOC

Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Ελλάδα δεν είναι απλώς ένα πέρασμα. Είναι ταυτόχρονα αγορά, διάδρομος μεταφοράς και χώρος παραγωγής. 

Τα μέλη της οργάνωσης από τις 26 Σεπτεμβρίου του 2025 που παρακολουθούνταν, μέχρι και τις 6 Φεβρουαρίου του 2026 που συνελήφθησαν, φέρεται να πραγματοποίησαν 15 παραδόσεις λαθραίων φορτίων.

Η νέα αυτή γεωγραφία δεν θα είχε νόημα χωρίς μια ισχυρή αγορά ζήτησης. Και εδώ η Ελλάδα δεν εμφανίζεται μόνο ως χώρα παραγωγής ή διέλευσης, αλλά και κατανάλωσης. 

Τα στοιχεία που παραθέτει η έρευνα της Philip Morris για την κατανάλωση τσιγάρων το 2024, δείχνουν ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στην πρώτη τετράδα των χωρών στην κατανάλωση παράνομων τσιγάρων στην Ευρώπη, μετά την Γαλλία, την Ουκρανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Εκτιμήσεις προηγούμενων ετών έδειχναν ότι το μερίδιο των παράνομων τσιγάρων στην ελληνική αγορά κυμαινόταν περίπου στο 17% έως 20%. 

Σήμερα, έως και ένα στα πέντε τσιγάρα που καπνίζονται στην Ελλάδα μπορεί να είναι παράνομο.

Πηγή: news247.gr

 

Το πρώτο βήμα για την εφαρμογή της απόφασης των ηγετών για το δάνειο των 90 δισ. για την Ουκρανία έκανε σήμερα η Κομισιόν. 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε ένα νομοθετικό πακέτο που αποτελείται από τρία στοιχεία: μια νέα πρόταση για τη θέσπιση δανείου στήριξης για την Ουκρανία (βάσει του άρθρου 212 της ΣΛΕΕ) ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ, μια νέα πρόταση για την τροποποίηση της Διευκόλυνσης για την Ουκρανία (βάσει του άρθρου 212 της ΣΛΕΕ), ως ένα από τα μέσα για την εφαρμογή της δημοσιονομικής βοήθειας προς την Ουκρανία, καθώς και μια νέα πρόταση για την τροποποίηση του Κανονισμού για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (βάσει του άρθρου 312 της ΣΛΕΕ) ώστε να καταστεί δυνατή η κάλυψη του δανείου προς την Ουκρανία από το «περιθώριο» του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Για το δάνειο των 90 δισ. ευρώ η Κομισιόν προτείνει η στήριξη να διαρθρωθεί σε δύο συνιστώσες, με περίπου τα δύο τρίτα, ύψους 60 δισεκατομμυρίων ευρώ, να διατίθενται για στρατιωτική βοήθεια, και το υπόλοιπο ένα τρίτο, που αντιστοιχεί σε 30 δισεκατομμύρια ευρώ, να παρέχεται ως γενική δημοσιονομική στήριξη. 

Σε σχέση με τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια, η ΕΕ «διατηρεί το δικαίωμά της να χρησιμοποιήσει τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που ακινητοποιούνται στην Ένωση για την αποπληρωμή του δανείου, σύμφωνα πλήρως με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο», σημειώνει η Κομισιόν. 

«Το δάνειο επανορθώσεων, όπως προτάθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2025, δεν έχει αποσυρθεί και παραμένει διαθέσιμο σε περίπτωση που οι νομοθέτες αποφασίσουν να το συνεχίσουν».

Ωστόσο, όπως αποφάσισαν οι ηγέτες, η στήριξη προς την Ουκρανία θα χρηματοδοτηθεί μέσω κοινού δανεισμού της ΕΕ από τις κεφαλαιαγορές, όπως αρχικά προτάθηκε από την Επιτροπή μεταξύ των διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης. 

Το δάνειο προς την Ουκρανία θα είναι εγγυημένο από το «περιθώριο» του προϋπολογισμού της ΕΕ, όπως συμβαίνει και με άλλα προγράμματα οικονομικής βοήθειας για την Ουκρανία που εφαρμόζονται από το 2023, όπως η Μακροοικονομική Χρηματοδοτική Βοήθεια+, η Διευκόλυνση για την Ουκρανία και το δάνειο Μακροοικονομικής Χρηματοδοτικής Βοήθειας στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας δανείων έκτακτης επιτάχυνσης εσόδων (ERA) υπό την ηγεσία της G7.

Βασιζόμενη στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε άμεσα πρόταση απόφασης του Συμβουλίου που εγκρίνει ενισχυμένη συνεργασία για τη θέσπιση δανείου για την Ουκρανία. Οι σημερινές προτάσεις κατέστησαν περαιτέρω λειτουργική τη συμφωνημένη οικονομική στήριξη, βοηθώντας την Ουκρανία να διατηρήσει βασικές κρατικές λειτουργίες και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα και τις αμυντικές της ικανότητες.

Οι νομοθετικές προτάσεις έχουν υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, με σκοπό την έναρξη της νομοθετικής διαδικασίας για την εξέταση και την έγκρισή τους. Για να αρχίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρέχει οικονομική στήριξη στην Ουκρανία το δεύτερο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με τη συμφωνία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον περασμένο Δεκέμβριο, είναι απαραίτητο οι εν λόγω πράξεις να εγκριθούν ταχέως.

Μόλις επιτευχθεί αυτό, η Επιτροπή θα προχωρήσει στην έκδοση των σχετικών εκτελεστικών αποφάσεων και θα συνεργαστεί στενά με τις ουκρανικές αρχές για να θέσει σε εφαρμογή τις απαραίτητες ρυθμίσεις, ώστε η Επιτροπή να μπορέσει να πραγματοποιήσει την πρώτη εκταμίευση του δανείου.

Όπως και με άλλους μηχανισμούς οικονομικής στήριξης της ΕΕ για την Ουκρανία, αυτό το πακέτο θα υποστηριχθεί από ισχυρούς μηχανισμούς αιρεσιμότητας. Αυτό περιλαμβάνει τα μέτρα για την ενίσχυση του κράτους δικαίου και την καταπολέμηση της διαφθοράς που προβλέπονται στο Σχέδιο για την Ουκρανία.

Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε σήμερα Δευτέρα, όπως ανέφερε το Reuters, νομοθετικές τροπολογίες που δίνουν στην Ρωσία το δικαίωμα να αγνοεί αποφάσεις ξένων και διεθνών δικαστηρίων για ποινικές υποθέσεις, εν μέσω των προσπαθειών της Ουκρανίας και της Ευρώπης να τιμωρηθεί η Ρωσία για τις πράξεις της στην Ουκρανία.

Η κίνηση αυτή, που γίνεται καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί να κλείσει μια ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία, φαίνεται να αποτελεί απάντηση σε αρκετές πρωτοβουλίες για δίωξη Ρώσων αξιωματούχων και αξιωματικών του στρατού για εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία, κάτι που η Μόσχα αρνείται ότι οι δυνάμεις της είναι ένοχες γι' αυτά.

Η Ουκρανία και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) του Συμβουλίου της Ευρώπης υπέγραψαν τον Ιούνιο μια συμφωνία που διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για την δημιουργία ενός ειδικού ποινικού δικαστηρίου, ενώ η Ευρώπη αυτόν τον μήνα συνέστησε την Διεθνή Επιτροπή Απαιτήσεων για την Ουκρανία σε μια προσπάθεια να διασφαλίσει ότι το Κίεβο θα αποζημιωθεί με εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για εγκλήματα πολέμου της Ρωσίας.

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) στην Χάγη έχει εκδώσει επίσης εντάλματα σύλληψης για τον Πούτιν και επτά άλλους Ρώσους τους οποίους κατηγορεί για παράνομη μεταφορά εκατοντάδων παιδιών από την Ουκρανία

Το Κρεμλίνο, το οποίο χαρακτηρίζει την κίνηση του ΔΠΔ εξοργιστική, λέει ότι ο ισχυρισμός είναι ψευδής και ότι η Μόσχα ενήργησε με μοναδικό σκοπό για να απομακρύνει τα παιδιά από την εμπόλεμη ζώνη για την ασφάλειά τους.

Βάσει των αλλαγών στην ρωσική νομοθεσία που υποστηρίζονται από τον Πούτιν, η Μόσχα θα έχει επίσημα το δικαίωμα βάσει της δικής της νομοθεσίας να αγνοεί τις αποφάσεις για ποινικές υποθέσεις που εκδίδουν ξένα δικαστήρια για λογαριασμό ξένων κυβερνήσεων χωρίς την συμμετοχή της Ρωσίας.

Οι αποφάσεις που εκδίδονται από διεθνή νομικά όργανα των οποίων η εξουσία δεν βασίζεται σε μια διεθνή συμφωνία με τη Ρωσία ή σε ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ μπορούν επίσης να αγνοηθούν βάσει των αλλαγών.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν άφησε να εννοηθεί ότι η Ρωσία θα μπορούσε να είναι ανοικτή σε ανταλλαγή εδαφών στο πλαίσιο συμφωνίας για την Ουκρανία, σύμφωνα με δημοσίευμα της Kommersant. Συγκεκριμένα, ο Ρώσος πρόεδρος είπε σε κάποιους από τους κορυφαίους επιχειρηματίες της Ρωσίας ότι ίσως θα ήταν ανοικτός σε ανταλλαγή κάποιων εδαφών που ελέγχονται από τις ρωσικές δυνάμεις στην Ουκρανία αλλά ότι επιθυμεί το σύνολο του Ντονμπάς.

Ο Αντρέι Κολεσνίκοφ, ο αρμόδιος συντάκτης της Kommersant για το Κρεμλίνο, ανέφερε ότι ο Πούτιν ενημέρωσε κορυφαίους επιχειρηματίες για τις λεπτομέρειες του σχεδίου σε συνάντηση που έγινε αργά το βράδυ στο Κρεμλίνο στις 24 Δεκεμβρίου.

Τι θέλει ο Πούτιν

«Ο Βλαντίμιρ Πούτιν ισχυρίστηκε ότι η ρωσική πλευρά συνεχίζει να είναι έτοιμη να κάνει τις παραχωρήσεις που εκείνος έκανε στο Άνκορατζ. Με άλλα λόγια, το ‘Ντονμπάς είναι δικό μας’», αναφέρεται στο δημοσίευμα της Kommersant, μιας από τις κορυφαίες εφημερίδες της Ρωσίας.

Στην ουσία, ο Πούτιν επιθυμεί το σύνολο του Ντονμπάς αλλά εκτός αυτής της περιοχής «δεν αποκλείεται μια μερική ανταλλαγή εδαφών από τη ρωσική πλευρά», έγραψε ο Κολεσνίκοφ.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σε σχόλιά του σε δημοσιογράφους που δόθηκαν στη δημοσιότητα από το γραφείο του την Τετάρτη, δήλωσε ότι οι αποστολές της Ουκρανίας και των ΗΠΑ έχουν πλησιάσει στην οριστικοποίηση ενός σχεδίου 20 σημείων στις συνομιλίες που έγιναν το σαββατοκύριακο στο Μαϊάμι.

Η Ρωσία ελέγχει το σύνολο της Κριμαίας την οποία προσάρτησε το 2014, περίπου το 90% του Ντονμπάς, το 75% των περιφερειών της Ζαπορίζια και της Χερσώνας, και τμήματα των περιφερειών του Χαρκόβου, του Σούμι, του Μικολάιφ και του Ντνιπροπετρόφσκ, σύμφωνα με ρωσικές εκτιμήσεις.

Ο Πούτιν δήλωσε στις 19 Δεκεμβρίου πως πιστεύει ότι μια ειρηνευτική συμφωνία θα πρέπει να βασίζεται στις αρχές των όρων που έθεσε το 2024: η Ουκρανία να αποσυρθεί από τις περιφέρειες του Ντονμπάς, της Ζαπορίζια και της Χερσώνας και το Κίεβο να αποκηρύξει επισήμως τον στόχο του για ένταξη στο ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με την Kommersant, ο Πούτιν στη διάρκεια της συνάντησής του με επιχειρηματίες αναφέρθηκε επίσης στο θέμα του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, του μεγαλύτερου στην Ευρώπη. Ο Πούτιν, σύμφωνα με την Kommersant, δήλωσε ότι συζητείται κοινή ρωσοαμερικανική διοίκηση του πυρηνικού σταθμού.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ – Reuters

«Αυτοί είναι  οι τάρανδοι του Άγιου Βασίλη. Αλλά είμαστε πραγματικά τυχεροί, γιατί ο Άγιος Βασίλης τους χρειάζεται μόνο μία μέρα τον χρόνο. Οπότε μπορούμε να τους πετάμε τις υπόλοιπες 364». Αυτή την ατάκα ο Juha Kujala, εκτροφέας ταράνδων από το Κουοσάμο στη βόρεια Φινλανδία, την έχει πει αμέτρητες φορές ανά τα χρόνια. 

Τον τελευταίο καιρό όμως, το κοπάδι των ταράνδων του Άγιου Βασίλη βρίσκεται σε έναν πολύ μεγάλο κίνδυνο. Σχεδόν δεν περνάει μέρα που ο Kujala να μη βρει κουφάρια ταράνδων. Όταν αναζητά ευθύνες, τις αποδίδει σε έναν απρόσμενο ένοχο που δεν είναι άλλος από τον Βλαντιμίρ Πούτιν, καθώς ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει αντίκτυπο που φεύγει από τα σύνορα των δύο χωρών. 

Η οικογένεια του Kujala εκτρέφει ταράνδους στο Κουουσάμο, στη βόρεια Φινλανδία, εδώ και πάνω από 400 χρόνια. Τα τελευταία χρόνια, άνοιξε τις πόρτες του και σε πλήθη τουριστών από όλο τον κόσμο που αναζητούν μια αυθεντική χριστουγεννιάτικη εμπειρία.

Η Λαπωνία, η βορειότερη περιοχή της Φινλανδίας, προβάλλεται ως το «επίσημο σπίτι του Άγιου Βασίλη» και οι εκατοντάδες χιλιάδες τάρανδοι που περιφέρονται ελεύθερα αποτελούν μεγάλο πόλο έλξης για μικρούς και μεγάλους.

Αφού μετονόμασε τη φάρμα του σε “The World of Reindeer”, ο Kujala επωφελείται από την τουριστική άνθηση. Προσφέρει γιόγκα με ταράνδους (ναι, υπάρχει), βόλτες με έλκηθρα μέσα σε χιονισμένα δάση, πουλά λουκάνικα ταράνδου για πρωινό, δέρματα για χαλιά, κέρατα και κονσέρβες κρέατος ως σουβενίρ.

Αποφεύγει να πει πόσους ταράνδους έχει -όπως ακριβώς αποφεύγει κανείς να μιλήσει για την περιουσία του. Είναι πάντως πολλοί και, όπως μεταδίδει το CNN, περιφέρονται ελεύθερα στην ύπαιθρο, βόσκοντας ό,τι βρίσκουν κάτω από τους παγωμένους θάμνους.

Για τους επισκέπτες, οι τάρανδοι είναι η ζωντανή εικόνα των Χριστουγέννων. Για τον Kujala και τους άλλους κτηνοτρόφους, είναι η επιβίωσή τους.

«Απλώς σκοτώνουν, σκοτώνουν, σκοτώνουν»

«Φέτος είναι η χειρότερη χρονιά που θυμάμαι εδώ», λέει ο Kujala σκύβοντας δίπλα σε ένα κουφάρι ταράνδου στο χιόνι. Το ζώο σκοτώθηκε από λύκο λίγες μέρες πριν. Η γλώσσα του έχει ξεριζωθεί και αποτυπώματα πατημάτων βρέθηκαν στο σημείο. Αλεπούδες και κοράκια ολοκλήρωσαν ό,τι είχε απομείνει.

Η απώλεια θηλυκών ταράνδων είναι ιδιαίτερα οδυνηρή. Χρειάζονται περίπου δύο χρόνια για να ωριμάσουν και συνήθως γεννούν μόνο ένα μικρό τον χρόνο.

Το φινλανδικό υπουργείο Γεωργίας και Δασών εκτιμά ότι ο ιδιοκτήτης μιας θηλυκής ταράνδου σε αναπαραγωγική ηλικία χάνει 1.572 ευρώ όταν σκοτωθεί. Επιπλέον, οι κτηνοτρόφοι περνούν πολύ χρόνο ζητώντας αποζημιώσεις από το κράτος, οι οποίες, όπως λένε, δεν καλύπτουν το πραγματικό κόστος.

«Είναι πραγματικά λυπηρό. Πολύ, πολύ λυπηρό», λέει ο Kujala. «Η ισορροπία έχει χαθεί. Οι λύκοι είναι τόσοι πολλοί που απειλούν ολόκληρο το σύστημα εδώ. Απλώς σκοτώνουν, σκοτώνουν, σκοτώνουν. Αν δεν κάνουμε τίποτα, σε λίγα χρόνια ολόκληρες περιοχές δεν θα έχουν πια ταράνδους. Και αυτό είναι τραγικό, γιατί η εκτροφή ταράνδων είναι το αρχαιότερο επάγγελμα στη Φινλανδία».

Στοιχεία από το Ινστιτούτο Φυσικών Πόρων της Φινλανδίας δείχνουν μεγάλη αύξηση του πληθυσμού των λύκων, από περίπου 295 την άνοιξη του 2024 σε περίπου 430 φέτος, τον υψηλότερο αριθμό εδώ και δεκαετίες.

Η Ένωση Εκτροφέων Ταράνδων αναφέρει ότι περίπου 1.950 τάρανδοι σκοτώθηκαν από λύκους μόνο φέτος, αύξηση σχεδόν 70% σε σχέση με πέρυσι.

Παρότι οι πληθυσμοί λύκων αυξάνονται σε όλη την Ευρώπη, στη Φινλανδία η πιο διαδεδομένη εξήγηση για τις επιθέσεις στις βόρειες περιοχές βρίσκεται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, στα χαρακώματα της Ουκρανίας.

Πώς συνδέεται αυτό με τον πόλεμο της Ρωσίας;

Η θεωρία λέει ότι ρωσικοί λύκοι περνούν τα σύνορα μήκους πάνω από 1.300 χιλιομέτρων και σκοτώνουν ταράνδους στη Φινλανδία.

Το γιατί συμβαίνει αυτό παραμένει αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης. Κάποια ρωσικά μέσα έχουν αναφέρει ότι η υλοτομία έχει καταστρέψει τους φυσικούς τους βιότοπους. Η πιο δημοφιλής θεωρία όμως συνδέεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με Φινλανδούς επιστήμονες και κτηνοτρόφους, έχει μειωθεί κατά πολύ το κυνήγι των λύκων στη Ρωσία, επειδή πολλοί κυνηγοί έχουν στρατολογηθεί ή επιστρατευθεί για τον πόλεμο. Αυτό μπορεί να έχει οδηγήσει σε έκρηξη πληθυσμών θηρευτών όπως αρκούδες, λύκοι.

«Μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία τα πράγματα χειροτέρεψαν», λέει ο Kujala δείχνοντας προς τα ρωσικά σύνορα, μόλις 40 χιλιόμετρα μακριά. «Τώρα κυνηγούν ανθρώπους στην Ουκρανία. Δεν έμεινε κανείς να κυνηγά τους λύκους».

Μια ρεαλιστική θεωρία

Η απόδοση ευθυνών στη Ρωσία ταιριάζει με το γενικότερο αντιρωσικό κλίμα στη Φινλανδία. Ωστόσο, η θεωρία έχει και επιστημονική βάση.

Το Ινστιτούτο Φυσικών Πόρων έχει αναλύσει χιλιάδες δείγματα λύκων και διαπίστωσε πρόσφατα αύξηση ζώων με γενετικούς δείκτες που δεν υπήρχαν παλαιότερα στη Φινλανδία. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι προέρχονται από τη Ρωσία.

«Νομίζω ότι είναι μια ρεαλιστική θεωρία», λέει η επιστήμονας Katja Holmala. «Το κλειδί είναι ότι το κυνήγι λύκων στη ρωσική πλευρά έχει μειωθεί σημαντικά μετά τον πόλεμο, ενώ παλαιότερα ήταν πολύ έντονο και υπήρχαν και αμοιβές».

Ο ειδικός σε θέματα Ρωσίας John Helin συμφωνεί, σημειώνοντας τα οικονομικά κίνητρα για στρατολόγηση σε περιοχές κοντά στα σύνορα και τη μείωση της ανεργίας.

«Είναι εύκολο να λέμε ότι όλα τα κακά έρχονται από τη Ρωσία», παραδέχεται. «Αλλά βλέπουμε ότι οι επιθέσεις αυξάνονται, ενώ λιγότεροι άνθρωποι είναι διαθέσιμοι για κυνήγι και δασικές εργασίες».

«Προσπαθήστε να σταματήσετε αυτόν τον πόλεμο»

Παρότι οι λύκοι στη Φινλανδία θεωρούνται ακόμη απειλούμενο είδος, η κυβέρνηση προώθησε πρόσφατα νομοθεσία που επιτρέπει το κυνήγι τους. Στις περιοχές εκτροφής ταράνδων, ειδικές άδειες είχαν ήδη δοθεί.

«Όσοι πιστεύουν ότι δεν πρέπει να σκοτώνουμε λύκους, ας έρθουν να ζήσουν εδώ», λέει ο Kujala, που ελπίζει να παραδώσει την επιχείρηση στους τέσσερις γιους του. «Να δουν τον πόνο όταν χάνουμε τα ζώα μας».

Ο Kujala ελπίζει ότι οι προσπάθειες του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ θα φέρουν ειρήνη στην Ουκρανία.

«Ελπίζω πραγματικά να τελειώσει ο πόλεμος», λέει. «Κύριε Τραμπ, αν με ακούτε, κάντε τα πάντα. Περισσότερα από όσα έχετε κάνει. Προσπαθήστε να σταματήσετε αυτόν τον πόλεμο. Τελειώστε τον».

H Ελλάδα θα δώσει ενίσχυση 20 εκατομμυρίων ευρώ από τα κρατικά ταμεία στην Ουκρανία για να αγοράσει αμερικανικά όπλα.

Τα 20 εκατομμύρια ευρώ θα κατατεθούν στο ταμείο PURL (Prioritized Ukraine Requirements List), δηλαδή στη λίστα με τις απαιτήσεις σε αγορά όπλων που έχει θέσει ως προτεραιότητα η Ουκρανία.

Η απόφαση αυτή της κυβέρνησης κοινοποιήθηκε τόσο στο ΝΑΤΟ όσο και στους Αμερικανούς αξιωματούχους.

Σύμφωνα με την Καθημερινή, οι Αμερικάνοι το προηγούμενο χρονικό διάστημα είχαν επανέλθει αρκετές φορές προκειμένου να επισημάνουν την ανάγκη η Ελλάδα να μην βρεθεί στη μειοψηφούσα τάση.

Η χρηματική συμμετοχή της Ελλάδας στο PURL είναι, όπως αναφέρει το δημοσίευμα, συμβολική στην παρούσα φάση και αναδεικνύει κατά κύριο λόγο τη βούληση της Αθήνας να εμφανιστεί ότι δεν εγκαταλείπει τη γραμμή που έχει τεθεί από την Ουάσινγκτον.

Σημειώνεται ότι την Πέμπτη (11/12) ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετείχε στην τηλεδιάσκεψη των ηγετών της Συμμαχίας των Προθύμων, όπου συζητήθηκαν η αμερικανική ειρηνευτική πρόταση για το Ουκρανικό και οι αντιπροτάσεις του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Συγκλόνισε το Ευρωκοινοβούλιο ένας 11χρονος Ουκρανός που επέζησε ρωσικής πυραυλικής επίθεσης χάνοντας την μητέρα του. «Ήταν η τελευταία φορά που είδα τη μητέρα μου και μπόρεσα να της πω αντίο» σημείωσε ο Ρόμαν Ολεκσίβ περιγράφοντας την πυραυλική επίθεση σε νοσοκομείο στην Βινίτσια και τις τελευταίες στιγμές του με την μητέρα του κάτω από τα χαλάσματα.

Μάλιστα, η διερμηνέας ξέσπασε στα κλάματα κατά την διάρκεια της μαρτυρίας του Ρόμαν κι ένας διαφορετικός διερμηνέας αναγκάστηκε να συνεχίσει την μετάφραση των όσων μετέφερε στους ευρωβουλευτές ο 11χρονος Ουκρανός. Στα κλάματα ξέσπασαν και πολλοί ευρωβουλευτές.

«Όταν είμαστε μαζί, είμαστε δυνατοί. Ποτέ, ποτέ μην εγκαταλείπεις. Πρέπει να συνεχίσουμε να βοηθάμε τα παιδιά της Ουκρανίας» ήταν το μήνυμα του Ρόμαν που ήταν 7 ετών όταν έγινε η ρωσική επίθεση στην Βινίτσια.

Από τότε ο Ρόμαν έχει κάνει 36 χειρουργικές επεμβάσεις, καθώς είχε εγκαύματα στο 45% των εσωτερικών και στο 35% των εξωτερικών ιστών του, ένα σπασμένο χέρι, κομμένο μυ στον δεξί μηρό και θραύσματα στο κεφάλι. Οι αρχικές εκτιμήσεις των γιατρών ήταν αρνητικές για τον Ρόμαν, όμως αυτός κατάφερε να επιβιώσει και τώρα ζει στο Λβιβ με τον πατέρα του.

 

Σε δραματικούς τόνους κινήθηκε ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που απηύθυνε μήνυμα προς τον λαό της χώρας του μετά την πρόταση των ΗΠΑ να αποδεχθεί το ειρηνευτικό σχέδιο των 28 σημείων του Ντόναλντ Τραμπ.

«Αυτή τη στιγμή είναι από τις πιο δύσκολες στιγμές στην ιστορία μας. Αυτή τη στιγμή, η Ουκρανία μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μια πολύ σκληρή επιλογή: είτε την απώλεια της αξιοπρέπειας, είτε τον κίνδυνο απώλειας ενός βασικού εταίρου», σημείωσε ο Ζελένσκι, προσθέτοντας ότι θα υπερασπιστεί το εθνικό συμφέρον της χώρας.

Το προσχέδιο της αμερικανικής πρότασης για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία καθορίζει όρους για εκεχειρία μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας και παρέχει εγγυήσεις ασφαλείας που βασίζονται στο Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με κείμενο που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα δημοσιογράφος του Axios.

Η προτεινόμενη από την Ουάσινγκτον συμφωνία, η οποία θα ισχύει για 10 χρόνια από την υπογραφή της, αναφέρει ότι «μια σημαντική, σκόπιμη και διαρκής ένοπλη επίθεση» από τη Ρωσία πέρα από τη γραμμή ανακωχής θα θεωρείται επίθεση που απειλεί την διατλαντική ειρήνη.

Τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ θα δεσμευτούν να ενεργήσουν σε συνεννόηση με τις ΗΠΑ για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε παραβίασης, υπογραμμίζει το κείμενο του σχεδίου.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται να έχει τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς για το ειρηνευτικό σχέδιο, τόνισε ο δημοσιόγραφος του Axios.

Επικοινωνία Ζελένσκι με Μερτς, Μακρόν και Στάρμερ

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι το Κίεβο και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί του συντονίζονται στενά για να διασφαλίσουν ότι οι θέσεις αρχών του Κιέβου θα ληφθούν υπόψη σε ένα ειρηνευτικό σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

«Εργαζόμαστε πάνω στο έγγραφο που ετοίμασε η αμερικανική πλευρά. Αυτό πρέπει να είναι ένα σχέδιο που να διασφαλίζει μια πραγματική και αξιοπρεπή ειρήνη», έγραψε ο Ζελένσκι με ανάρτηση στο X.

Οι ηγέτες της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας είχαν επικοινωνία σήμερα με τον Ουκρανό πρόεδρο, μετά την αποκάλυψη αμερικανικών προτάσεων για τον τερματισμό του πολέμου, οι οποίες προβλέπουν μεγάλες παραχωρήσεις στη Ρωσία.

Οι τέσσερις ηγέτες δήλωσαν ότι επιθυμούν να «διατηρήσουν μακροπρόθεσμα τα ζωτικής σημασίας ευρωπαϊκά και ουκρανικά συμφέροντα», σύμφωνα με ανακοίνωση της γερμανικής καγκελαρίας. Οι Φρίντριχ Μερτς, Εμανουέλ Μακρόν και Κιρ Στάρμερ χαιρέτισαν τις «αμερικανικές προσπάθειες», διαβεβαιώνοντας παράλληλα τον Ζελένσκι για «την πλήρη και ακλόνητη υποστήριξή τους στην πορεία προς μια διαρκή και δίκαιη ειρήνη».

Στην ανακοίνωση του Ελιζέ για την τηλεφωνική επικοινωνία υπογραμμίζεται πως οι Ευρωπαίοι ηγέτες τόνισαν ότι μια λύση για την Ουκρανία «θα πρέπει να περιλαμβάνει πλήρως την Ουκρανία, να διαφυλάσσει την κυριαρχία της και να εγγυάται τη μελλοντική της ασφάλεια». Όλες οι αποφάσεις που αφορούν την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ πρέπει να συμφωνηθούν από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και του ΝΑΤΟ αντίστοιχα, συνεχίζει η ανακοίνωση της γαλλικής προεδρίας.

Από την πλευρά του, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι η Ουκρανία πρέπει να έχει το δικαίωμα να αποφασίζει για τις δικές υποθέσεις όταν ρωτήθηκε για τις προσπάθειες των ΗΠΑ να τερματίσουν τον πόλεμο την Ουκρανία. «Όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με την Ουκρανία πρέπει στο τέλος να αποφασίζονται από την Ουκρανία», τόνισε ο Στάρμερ σε βρετανικά τηλεοπτικά κανάλια στη Νότια Αφρική.

Ο Τσέχος πρόεδρος Πετρ Πάβελ τόνισε πως αν ένα ειρηνευτικό σχέδιο για την Ουκρανία πρόκειται να είναι δίκαιο, δεν πρέπει να τιμωρεί το Κίεβο και πρέπει να εγγυάται την κυριαρχία του. «Για να είναι δίκαιο το ειρηνευτικό σχέδιο, δεν πρέπει να τιμωρεί το θύμα ή να παραβλέπει τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν», ανέφερε ο Πάβελ με ανάρτηση στο X.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής Κάγια Κάλας τόνισε πως η ΕΕ και η Ουκρανία θέλουν ειρήνη αλλά δεν θα ενδώσουν στην επιθετικότητα της Ρωσίας. Η ίδια εκτίμησε πως η Ρωσία θέλει να αποτρέψει αμερικανικές κυρώσεις με το ειρηνευτικό σχέδιο που έχουν ετοιμάσει οι ΗΠΑ.

Η Ουάσινγκτον παρουσίασε στο Κίεβο ένα σχέδιο 28 σημείων που θα απαιτούσε από το Κίεβο να εγκαταλείψει περαιτέρω έδαφος, να μειώσει το μέγεθος του στρατεύματός του και να εγκαταλείψει για πάντα την ελπίδα να ενταχθεί στη δυτική συμμαχία του NATO.

Πηγές στο Reuters τόνισαν ότι το Κίεβο αντιμετωπίζει αυξημένη πίεση από την Ουάσινγκτον να συμφωνήσει στο σχέδιο, με την πίεση να ασκείται και με απειλές για διακοπή της παροχής πληροφοριών και όπλων. Μία από τις πηγές, μιλώντας υπό τον όρο να μην κατονομαστούν, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θέλουν η Ουκρανία να υπογράψει ένα πλαίσιο της συμφωνίας μέχρι την επόμενη Πέμπτη.

Αναλυτικά το σχέδιο προβλέπει τα εξής:

1. Επιβεβαιώνεται η κυριαρχία της Ουκρανίας.
2. Θα συναφθεί συνολική συμφωνία μη επίθεσης μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και Ευρώπης· όλες οι εκκρεμότητες των τελευταίων 30 ετών θεωρούνται λυμένες.
3. Η Ρωσία δεσμεύεται να μην εισβάλει σε γειτονικές χώρες και το ΝΑΤΟ να μην επεκταθεί περαιτέρω.
4. Θα υπάρξει διάλογος Ρωσίας–ΝΑΤΟ, με μεσολάβηση ΗΠΑ, για ασφάλεια, αποκλιμάκωση και οικονομική συνεργασία.
5. Η Ουκρανία θα λάβει αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας.
6. Ο ουκρανικός στρατός περιορίζεται σε 600.000 προσωπικό.
7. Η Ουκρανία ενσωματώνει στο Σύνταγμά της ότι δεν θα γίνει μέλος του ΝΑΤΟ. Το ΝΑΤΟ ενσωματώνει ότι δεν θα δεχθεί την Ουκρανία στο μέλλον.
8. Το ΝΑΤΟ δεν θα σταθμεύει στρατεύματα στην Ουκρανία.
9. Ευρωπαϊκά μαχητικά αεροσκάφη θα σταθμεύουν στην Πολωνία.
10. Εγγυήσεις ΗΠΑ: -Οι ΗΠΑ λαμβάνουν αντάλλαγμα για την παροχή εγγύησης. -Αν η Ουκρανία εισβάλει στη Ρωσία → χάνει την εγγύηση. -Αν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία → επανέρχονται όλες οι κυρώσεις, ακυρώνεται η αναγνώριση των νέων συνόρων και ενεργοποιείται «αποφασιστική στρατιωτική απάντηση». -Αν η Ουκρανία εκτοξεύσει πύραυλο σε Μόσχα ή Αγ. Πετρούπολη χωρίς αιτία → η εγγύηση ακυρώνεται.
11. Η Ουκρανία μπορεί να γίνει μέλος της ΕΕ και λαμβάνει προσωρινή προτιμησιακή πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.
12. Σχέδιο ανοικοδόμησης της Ουκρανίας a. Δημιουργία Ταμείου Ανάπτυξης Ουκρανίας (τεχνολογία, data centres, AI κ.λπ.). b. Κοινή ανοικοδόμηση και λειτουργία του ουκρανικού δικτύου φυσικού αερίου. c. Αποκατάσταση και ανασυγκρότηση πόλεων και οικισμών. d. Ανάπτυξη υποδομών. e. Εξόρυξη ορυκτών και φυσικών πόρων. f. Ειδικό πακέτο χρηματοδότησης από την Παγκόσμια Τράπεζα.
13. Ρωσία – οικονομική επανένταξη a. Σταδιακή άρση κυρώσεων. b. Μακροπρόθεσμη συμφωνία ΗΠΑ–Ρωσίας για ενέργεια, πόρους, υποδομές, AI, data centres και έργα εξόρυξης σπάνιων μετάλλων στην Αρκτική. c. Επανένταξη της Ρωσίας στο G8.
14. Παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία 100 δισ. δολάρια κατευθύνονται στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, με τις ΗΠΑ να λαμβάνουν το 50% των κερδών. Η Ευρώπη προσθέτει άλλα 100 δισ. δολάρια. Τα υπόλοιπα παγωμένα κεφάλαια αποδεσμεύονται. Το υπόλοιπο ποσό πηγαίνει σε αμερικανορωσικό επενδυτικό σχήμα για κοινά έργα — στόχος η δημιουργία αλληλεξάρτησης ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος νέας σύγκρουσης.
15. Δημιουργία αμερικανορωσικής ομάδας εργασίας για την ασφάλεια και την εφαρμογή της συμφωνίας.
16. Η Ρωσία κατοχυρώνει νομικά την πολιτική μη επίθεσης σε Ευρώπη και Ουκρανία.
17. ΗΠΑ και Ρωσία παρατείνουν συμφωνίες πυρηνικού ελέγχου (π.χ. START I).
18. Η Ουκρανία παραμένει μη πυρηνικό κράτος.
19. Ζαπορίζια: Ο πυρηνικός σταθμός λειτουργεί υπό IAEA· η ηλεκτρική ενέργεια μοιράζεται 50%-50% Ρωσία–Ουκρανία.
20. Εκπαιδευτικά & κοινωνικά μέτρα Προγράμματα κατά ρατσισμού και μισαλλοδοξίας σε διοίκηση και σχολεία. Η Ουκρανία υιοθετεί κανονισμούς ΕΕ για θρησκευτική ανοχή και προστασία γλωσσικών μειονοτήτων. Τερματισμός διακρίσεων σε ΜΜΕ και εκπαίδευση για Ρώσους/Ουκρανούς. Απόρριψη και απαγόρευση ναζιστικής ιδεολογίας.
21. Εδαφικές ρυθμίσεις α. Κριμαία, Λουχάνσκ και Ντονέτσκ αναγνωρίζονται ως de facto ρωσικά, ακόμη και από τις ΗΠΑ. β. Χερσώνα και Ζαπορίζια παγώνουν στη γραμμή επαφής (de facto αναγνώριση). γ. Η Ρωσία εγκαταλείπει άλλα συμφωνημένα τμήματα που ελέγχει εκτός των πέντε περιοχών. δ. Η Ουκρανία αποσύρεται από το τμήμα του Ντονέτσκ που ελέγχει. Η ζώνη αυτή γίνεται ουδέτερη αποστρατιωτικοποιημένη περιοχή, διεθνώς αναγνωρισμένη ως ρωσική. Η Ρωσία δεν θα εισέλθει στη ζώνη.
22. Κανένα μέρος δεν μπορεί να αλλάξει τα νέα εδαφικά όρια με τη βία· οι εγγυήσεις ασφαλείας ακυρώνονται σε περίπτωση παραβίασης.
23. Η Ρωσία δεν θα εμποδίζει την Ουκρανία να χρησιμοποιεί τον Δνείπερο· θα υπάρξουν συμφωνίες για ελεύθερη μεταφορά σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα.
24. Ανθρωπιστική επιτροπή α. Ανταλλαγή αιχμαλώτων και σορών «όλοι για όλους». β. Επιστροφή όλων των πολιτών που κρατούνται, συμπεριλαμβανομένων παιδιών. γ. Πρόγραμμα οικογενειακής επανένωσης. δ. Μέτρα για ανακούφιση θυμάτων πολέμου.
25. Η Ουκρανία διεξάγει εκλογές σε 100 ημέρες.
26. Πλήρης αμνηστία για όλες τις πλευρές· καμία μελλοντική απαίτηση ή δίωξη.
27. Η συμφωνία είναι νομικά δεσμευτική· θα εποπτεύεται από το Peace Council υπό τον Ντόναλντ Τραμπ· παραβιάσεις επιφέρουν κυρώσεις.
28. Η κατάπαυση πυρός ισχύει μόλις και οι δύο πλευρές αποσυρθούν σε συμφωνημένα σημεία.

Ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι η Ρωσία δοκίμασε με επιτυχία την πυρηνοκίνητη τορπίλη Poseidon που φέρεται ικανή να καταστρέφει παράκτιες περιοχές σηκώνοντας ραδιενεργά κύματα.

Με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να σκληραίνει τη ρητορική του απέναντι στη Ρωσία, ο Πούτιν επέδειξε τις ρωσικές πυρηνικές ικανότητες με τη δοκιμή του πυρηνοκίνητου πυραύλου Burevestnik στις 21 Οκτωβρίου και πυρηνικά γυμνάσια στις 22 Οκτωβρίου.

«Χθες, πραγματοποιήσαμε μια ακόμη δοκιμή, αυτή τη φορά ενός άλλου πολλά υποσχόμενου συστήματος – του υποβρύχιου drone Poseidon», δήλωσε ο Πούτιν πίνοντας τσάι μαζί με ρώσους στρατιώτες, τραυματίες από τον πόλεμο στην Ουκρανίας, σε νοσοκομείο στη Μόσχα. «Δεν υπάρχει τρόπος αναχαίτισής του» υποστήριξε.

Λίγα είναι γνωστά από το Poseidon, ένα υβρίδιο ανάμεσα σε συμβατική τορπίλη και υποβρύχιο drone.

Γνωστό στο NATO με την ονομασία Kanyon, το Poseidon  έχει μήκος 20 μέτρα, διάμετρο 1,8 μέτρων και βάρος 100 τόνων.

Σύμφωνα με Δυτικούς αναλυτές, το υποβρύχιο όπλο αψηφά τους συμβατικούς κανόνες της πυρηνικής αποτροπής και κατηγοριοποίησης.

To Poseidon σε παλαιότερη φωτογραφία του ρωσικού υπουργείου Άμυνας

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η τορπίλη προωθείται από έναν μικρό πυρηνικό αντιδραστήρα, έχει βεληνεκές γύρω στα 10.000 χιλιόμετρα και μέγιστη ταχύτητα 185 χιλιομέτρων την ώρα. Φέτεται ικανή να κινείται για εβδομάδες με χαμηλή ταχύτητα μέχρι να λάβει εντολή για επίθεση.

Παραμένει άγνωστο τι είδους πυρηνική κεφαλή σχεδιάστηκε να μεταφέρει το Poseidon, με τις εκτιμήσεις για την ισχύ της να κυμαίνονται από τους 2 έως τους 100 μεγατόνους. Συγκριτικά, το ισχυρότερο πυρηνικό όπλο που έχει δοκιμαστεί ποτέ ήταν η σοβιετική βόμβα «Τσάρος» με ισχύ γύρω στους 50 μεγατόνους.

Σύμφωνα με ρωσικά μέσα, μια επίθεση με το Poseidon θα προκαλούσε «ραδιενεργό τσουνάμι» ύψους 500 μέτρων που θα καθιστούσε παράκτιες πόλεις μη κατοικήσιμες.

«Πρόκειται για τεράστια επιτυχία» είπε ο Πούτιν, προσθέτοντας ότι η ισχύς του Poseidon ξεπερνά τον διηπειρωτικό πύραυλο Sarmat, τον ισχυρότερο στο ρωσικό πυρηνικό οπλοστάσιο, γνωστό στο NATO ως Satan II.

Σύμφωνα με το αμερικανικό Πεντάγωνο, η Ρωσία δοκίμασε για πρώτη φορά το Poseidon το 2016, όταν η τορπίλη απελευθερώθηκε από το υποβρύχιο B-90 Sarov στον Αρκτικό Ωκεανό.

Ο Πούτιν αναφέρθηκε για πρώτη φορά στο Poseidon και τον πύραυλο Burevestnik το 2018, παρουσιάζοντας τα όπλα ως απάντηση στην επέκταση του NATO, την απόσυρση των ΗΠΑ από Συνθήκη του 1972 για τους Βαλλιστικούς Πυραύλους και την προσπάθειά τους να αναπτύξουν νέα πυρηνική ασπίδα.

Μετά την πρόσφατη δοκιμή του Burevestnik, ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Πούτιν θα έπρεπε να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία αντί να δοκιμάζει πυρηνοκίνητα όπλα.

Την ώρα που οι συζητήσεις για εκεχειρία στον πόλεμο στην Ουκρανία “έχουν παγώσει”, ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοίνωσε χθες, Κυριακή, την επιτυχημένη δοκιμή του πυραύλου Burevestnik.

Με βίντεο που δημοσίευσε ο Πούτιν, τόνισε την ισχύ του όπλου, που διέσχισε απόσταση 14.000 χιλιομέτρων και βρισκόταν στον αέρα για περίπου 15 ώρες. Όπως είπε, οι δοκιμές του Burevestnik ολοκληρώθηκαν και θα ξεκινήσουν εργασίες για το τελικό στάδιο πριν από την ανάπτυξη των πυραύλων.

Ο πύραυλος αυτός, που πετά σε χαμηλό ύψος και ανακοινώθηκε για πρώτη φορά το 2018, παρουσιάζεται, όπως αναφέρει το BBC, ως όπλο με ενδεχομένως απεριόριστη εμβέλεια και ικανότητα να παρακάμπτει τα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας.

Δυτικοί ειδικοί έχουν στο παρελθόν αμφισβητήσει τη στρατηγική αξία του πυραύλου και τους ρωσικούς ισχυρισμούς περί επιτυχών δοκιμών.

Ο Πούτιν είχε δηλώσει ότι μια “τελική επιτυχημένη δοκιμή” του όπλου πραγματοποιήθηκε το 2023, αλλά ο ισχυρισμός αυτός δεν μπορούσε να επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα. Από τουλάχιστον 13 γνωστές δοκιμές, μόνο δύο είχαν μερική επιτυχία από το 2016, σύμφωνα με μια οργάνωση ελέγχου εξοπλισμών.

Ο “αόρατος” πύραυλος

Ο 9M730 Burevestnik, που το όνομά του, όπως γράφει ο Independent, σημαίνει ως “θαλασσοπούλι της καταιγίδας” (storm petrel), είναι ένας πύραυλος κρουζ, που πετά σε χαμηλό ύψος και έχει τη δυνατότητα όχι μόνο να μεταφέρει πυρηνική κεφαλή, αλλά και να κινείται με πυρηνική πρόωση. Το ΝΑΤΟ τον αποκαλεί SSC-X-9 Skyfall.

Ο Πούτιν, που αποκάλυψε για πρώτη φορά το πρόγραμμα τον Μάρτιο του 2018, έχει δηλώσει ότι διαθέτει απεριόριστη εμβέλεια και μπορεί να παρακάμπτει τα αμερικανικά συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας. Ωστόσο, ορισμένοι δυτικοί ειδικοί έχουν αμφισβητήσει τη στρατηγική του αξία, λέγοντας ότι δεν προσφέρει δυνατότητες που η Μόσχα δεν έχει ήδη, και ότι μπορεί να εκλύει ραδιενέργεια κατά την πτήση του.

Ο Πούτιν δήλωσε την Κυριακή ότι το όπλο είναι μοναδικό. Ο Βαλέρι Γερασίμοφ ενημέρωσε τον Πούτιν ότι στη δοκιμή της 21ης Οκτωβρίου ο πύραυλος διένυσε 14.000 χιλιόμετρα (8.700 μίλια) και παρέμεινε στον αέρα περίπου 15 ώρες. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο πύραυλος κινήθηκε με πυρηνική ενέργεια, ήταν ικανός να παρακάμψει κάθε σύστημα αεράμυνας και έχει απεριόριστη εμβέλεια

Η πυρηνική πρόωση του πυραύλου έχει σχεδιαστεί ώστε να του επιτρέπει να πετά πολύ πιο μακριά και για περισσότερο χρόνο σε σύγκριση με τους συμβατικούς κινητήρες, οι οποίοι περιορίζονται από την ποσότητα καυσίμου που μπορούν να μεταφέρουν. Αυτό του δίνει τη δυνατότητα να παραμένει σε πτήση για εκτεταμένο χρονικό διάστημα πριν πλήξει τον στόχο.

Η οργάνωση Nuclear Threat Initiative (NTI), μια μη κερδοσκοπική αμερικανική πρωτοβουλία για την ασφάλεια, ανέφερε ότι ο πύραυλος θα μπορούσε να παραμείνει στον αέρα για ημέρες: “Σε επιχειρησιακή χρήση, ο Burevestnik θα έφερε μία ή περισσότερες πυρηνικές κεφαλές, θα έκανε τον γύρο του πλανήτη σε χαμηλό ύψος, θα απέφευγε τα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας και το ανάγλυφο του εδάφους και θα έριχνε τις κεφαλές του σε απρόβλεπτα σημεία”, ανέφερε η έκθεση του 2019.

Ορισμένοι δυτικοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι η υποηχητική ταχύτητα του Burevestnik τον καθιστά ανιχνεύσιμο και ότι όσο περισσότερο μένει στον αέρα, τόσο πιο ευάλωτος γίνεται. Αντιδρώντας σε αυτές τις εκτιμήσεις, ο Ρώσος στρατιωτικός αναλυτής Αλεξέι Λεονκόφ έγραψε το 2019 ότι ο ρόλος των Burevestnik θα ήταν να εξουδετερώσουν τα “υπολείμματα” των εχθρικών διοικητικών κέντρων, στρατιωτικών βάσεων, εργοστασίων και σταθμών παραγωγής ενέργειας, αφού η Ρωσία θα είχε ήδη εκτοξεύσει τους διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους της. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, υποστήριξε, τα αντιαεροπορικά συστήματα του αντιπάλου δεν θα μπορούσαν πλέον να τους αναχαιτίσουν. Ο Λεονκόφ πρόσθεσε ότι οι Burevestnik θα “γυρνούσαν τις χώρες-επιτιθέμενους στη Λίθινη Εποχή”, ολοκληρώνοντας την καταστροφή της στρατιωτικής και πολιτικής τους υποδομής.

Το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS), επικαλούμενο ρωσικό στρατιωτικό περιοδικό το 2021, ανέφερε ότι ο Burevestnik έχει θεωρητική εμβέλεια έως και 20.000 χιλιόμετρα (12.400 μίλια), κάτι που θα του επέτρεπε να εκτοξεύεται από οποιοδήποτε σημείο της Ρωσίας και να πλήττει στόχους στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το ίδιο ρωσικό περιοδικό ανέφερε ότι το ύψος πτήσης του πυραύλου είναι μόλις 50 έως 100 μέτρα (164–328 πόδια), πολύ χαμηλότερο από αυτό ενός συμβατικού πυραύλου κρουζ, καθιστώντας δύσκολη την ανίχνευσή του από τα ραντάρ αεράμυνας.

Μια έκθεση του 2020 από το Εθνικό Κέντρο Πληροφοριών Αεροδιαστήματος της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ ανέφερε ότι, εάν η Ρωσία κατάφερνε να ενεργοποιήσει τον Burevestnik, θα αποκτούσε ένα “μοναδικό όπλο με δυνατότητα διαηπειρωτικής εμβέλειας”.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο πύραυλος εκτοξεύεται αρχικά με έναν μικρό κινητήρα στερεών καυσίμων, ο οποίος διοχετεύει αέρα σε έναν θάλαμο που περιέχει έναν μικροσκοπικό πυρηνικό αντιδραστήρα. Ο υπέρθερμος –και ενδεχομένως ραδιενεργός– αέρας εκτοξεύεται προς τα πίσω, παρέχοντας ώθηση.

Σύμφωνα με δυτικούς αναλυτές, ο Burevestnik έχει πολύ κακό ιστορικό δοκιμών με πολλές αποτυχίες. Το 2019, τουλάχιστον πέντε Ρώσοι πυρηνικοί επιστήμονες σκοτώθηκαν από έκρηξη και διαρροή ραδιενέργειας κατά τη διάρκεια πειράματος στη Λευκή Θάλασσα, το οποίο οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών υποψιάζονται ότι σχετιζόταν με δοκιμή του Burevestnik. Ο Πούτιν απένειμε ανώτατα κρατικά παράσημα στις χήρες των θυμάτων, λέγοντας ότι το όπλο που ανέπτυσσαν ήταν “χωρίς αντίπαλο στον κόσμο”, αν και δεν το κατονόμασε.

Το 2024, δύο Αμερικανοί ερευνητές δήλωσαν ότι εντόπισαν την πιθανή τοποθεσία ανάπτυξης του πυραύλου, κοντά σε μια αποθήκη πυρηνικών κεφαλών γνωστή ως Vologda-20 ή Chebsara, σε απόσταση 475 χιλιομέτρων (295 μιλίων) βόρεια της Μόσχας.

Τραμπ: “Ανάρμοστη” η δοκιμή του Burevestnik

Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε “ανάρμοστη” την ανακοίνωση του Βλαντίμιρ Πούτιν αγια την επιτυχημένη τελική δοκιμή του Burevestnik.

“Είναι ανάρμοστο για τον Πούτιν να το λέει αυτό. Θα έπρεπε να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία. Αυτός ο πόλεμος, που υποτίθεται ότι θα διαρκούσε μια εβδομάδα, σύντομα θα εισέλθει στον τέταρτο χρόνο του. Αυτό θα έπρεπε να κάνει αντί να δοκιμάζει πυραύλους” είπε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος.