Νέα Frontex κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν της ICE του Τραμπ

Νέα Frontex κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν της ICE του Τραμπ

Πέμπτη, 29/10/2026 - 18:02

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ

Tα σχέδια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θέλουν τη Frontex να μετατρέπεται σε μια γιγαντιαία ευρωπαϊκή υπηρεσία που θα αναλάβει κεντρικό ρόλο στο σφράγισμα των ευρωπαϊκών συνόρων, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του μεταναστευτικού ως ζητήματος ασφάλειας, με αιχμή την αποτροπή μεταναστών και προσφύγων, όπως και τις απελάσεις. Η νέα Frontex, αν περάσει η πρόταση, αποτελεί την ευρωπαϊκή εφαρμογή της αμφιλεγόμενης αντιμεταναστευτικής υπηρεσίας ICE που δημιούργησε στην Αμερική ο πρόεδρος Τραμπ.

Η πρόταση που κατέθεσε η Κομισιόν προβλέπει σχεδόν διπλάσιο προϋπολογισμό και προσωπικό, νέες αρμοδιότητες και εξοπλισμό, με τεχνολογίες επιτήρησης αδιανόητες για τα μέχρι τώρα δεδομένα. Η πρόταση προβλέπει τη σταδιακή αύξηση των αξιωματικών της Frotnex σε 30.000, δημιουργώντας ένα σώμα 17.000 αξιωματικών που θα βρίσκονται στη διάθεση των κρατών-μελών. Επιπλέον, προβλέπεται να διπλασιαστεί το προσωπικό της υπηρεσίας, όπως και οι 7.000 υπάλληλοι που διατίθενται από τα κράτη-μέλη.

Η νέα Frontex αποκτά νέες δυνατότητες να συμμετέχει σε κοινές προκηρύξεις με τα κράτη-μέλη για την απόκτηση εξοπλισμού για τις ανάγκες της, «δρώντας σαν κεντρικό αγοραστικό όργανο, επίσης για ψηφιακό εξοπλισμό που θα έχει δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης», αναφέρει η Επιτροπή.

Ο ρόλος της υπηρεσίας στις απελάσεις ενισχύεται με τη δημιουργία Κέντρου Συντονισμού Επιστροφών που θα αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στον επιχειρησιακό συντονισμό των απελάσεων σε όλη την Ευρώπη σε όλο το φάσμα της διαδικασίας, από τον εντοπισμό και την ταυτοποίηση μέχρι τη συμβουλευτική για τις λεγόμενες οικειοθελείς επιστροφές και τη συμμετοχή στις επιχειρήσεις απέλασης, αλλά και την υποστήριξη χωρών εκτός Ε.Ε. για να δεχτούν στο έδαφός τους μετανάστες που απελαύνονται.

Η υπηρεσία αποκτά υπερεξουσίες επιτήρησης και ελέγχου προκειμένου να εντοπίζει μεταναστευτικές ροές και να παρεμβαίνει πριν εκδηλωθούν, με δυνατότητα επιτήρησης αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δημιουργείται επίσης Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης με δυνατότητα άμεσης ανάπτυξης στα σύνορα για να βοηθήσει κράτη-μέλη κατά την εκδήλωση έκτακτων περιστατικών.

Η πρόταση πρέπει να υιοθετηθεί από το Ευρωκοινοβούλιο και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για να γίνει ευρωπαϊκός κανονισμός.

Ο προϋπολογισμός της Frontex προτείνεται να αυξηθεί στο επόμενο χρηματοδοτικό πλαίσιο 2028-2034 σε 11,8 εκατομμύρια ευρώ, έναντι 6 εκατομμυρίων ευρώ του σημερινού χρηματοδοτικού πλαισίου 2021-2027. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα επιπλέον χρηματοδότησης από επιμέρους προγράμματα του προϋπολογισμού της ΕΕ.

«Η αποτελεσματική συνεκτική ευρωπαϊκή διαχείριση των συνόρων και η αποτελεσματική πολιτική επιστροφών ενισχύονται μεταξύ τους και είναι κεντρικές για τη ζώνη Σένγκεν. Η Frontex συνεργάζεται διαρκώς με τα κράτη μέλη για την ενίσχυση των διαθέσιμων δυνατοτήτων, την κοινοποίηση ευαίσθητων πληροφοριών και την παροχή τεχνογνωσίας, το ίδιο και με τα κράτη που συνορεύουν με την ΕΕ και επηρεάζονται από τα χαρακτηριστικά των μεταναστευτικών ροών και τη διασυνοριακή εγκληματικότητα. Πάντα με πλήρη σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα και στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, που είναι εγγενή στην αποστολή και στις επιχειρήσεις της Frontex», σημειώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Σημειώνει την αποστολή Επιτηρητών Θεμελιωδών Δικαιωμάτων σε επιχειρησιακές ζώνες για την αξιολόγηση και τη διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων όπως επίσης την ανάπτυξη μηχανισμών λογοδοσίας που υποχρεώνει κάθε αξιωματικό να αναφέρει ύποπτα περιστατικά παραβίασης και επιτρέπει καταγγελίες ιδιωτών όπως και το ρόλο του ανεξάρτητου Αξιωματικού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων στη διερεύνηση των αναφορών και των καταγγελιών.

Ωστόσο, αν και από την εποχή του Φαμπρίς Λετζερί έχει ενισχυθεί το προσωπικό επιτήρησης θεμελιωδών δικαιωμάτων και η δραστηριότητα του Αξιωματικού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, η ηγεσία της Frontex κατηγορείται ότι στην πράξη αρνείται να προχωρήσει σε ενέργειες που θα διασφάλιζαν την τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και θα έδειχναν ότι αποτελούν πράγματι προτεραιότητα της υπηρεσίας, σύμφωνα με τον καταστατικό Χάρτη της ΕΕ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ελλάδα. Η έρευνα του Αξιωματικού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων έχει καταλήξει σε αναλυτικά πορίσματα που εντοπίζουν ρητά πολύ σοβαρές επιχειρησιακές παραβιάσεις εκ μέρους του ελληνικού Λιμενικού και ευθύνη για ενέργειες ή παραλήψεις που έχουν οδηγήσει στο θάνατο προσφύγων και μεταναστών. Εντοπίζουν επίσης ρητά την έλλειψη συνεργασίας του Λιμενικού στην έρευνα, με σοβαρές καθυστερήσεις και με ελλιπέστατα στοιχεία που παραπέμπουν σε συγκάλυψη. Ο Αξιωματικός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων έχει επανειλημμένα ζητήσει από τον εκτελεστικό διευθυντή της Frontex να ενεργοποιήσει το καταστατικό της Frontex και να αναστείλει την παρουσία της Frontex στην Ελλάδα εξαιτίας των επίμονων σοβαρών παραβιάσεων θεμελιωδών δικαιωμάτων από τις ελληνικές αρχές.

Ο κ. Λέιτενς έχει αρνηθεί ισχυριζόμενος ότι την τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων τη διασφαλίζει μάλλον η παρουσία της Frontex παρά η απουσία της. Ωστόσο αυτός ο ισχυρισμός κάθε άλλο παρά στηρίζεται σε πραγματικά στοιχεία, καθώς τίποτα δεν φαίνεται να έχει αλλάξει στις παράνομες και φονικές επιχειρήσεις των ελληνικών αρχών που σωρεύουν νεκρούς πρόσφυγες και μετανάστες κατά τη διάρκεια άγριων καταδιώξεων χωρίς μέριμνα για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

«Η Ευρώπη δε χρειάζεται υπηρεσία απελάσεων. Δε χρειάζεται ICE. Χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση στο ζήτημα της μετακίνησης ανθρώπων, μια προσέγγιση που αναγνωρίζει ότι η μετακίνηση αποτελεί ανθρώπινη πραγματικότητα, που προστατεύει τα δικαιώματα των ανθρώπων και επενδύει στην ασφάλεια, την αλληλεγγύη και την δημιουργία κοινότητα παρά στην αποτροπή και τον έλεγχο. Η επιλογή είναι μεταξύ μιας Ευρώπης που απαντά στις δυσκολίες με στρατιωτικοποίηση και αποκλεισμό και μιας Ευρώπης που απαντά με αξιοπρέπεια, φροντίδα και κοινή ευθύνη», σημειώνει το δίκτυο Ευρωπαϊκά Ψηφιακά Δικαιώματα, μέσω του προγράμματος «Προστασία, όχι επιτήρηση».

«Η εντολή της Frontex ορίζει ρητά ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει να γίνονται σεβαστά, να προστατεύονται και να προάγονται. Ωστόσο, αντί να αντιμετωπιστούν οι διαρθρωτικές ελλείψεις που ευνοούν τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα ευρωπαϊκά σύνορα, η σημερινή απόφαση θα εντείνει ακόμη περισσότερο αυτή τη λανθασμένη προσέγγιση σε χώρες εκτός της Ε.Ε.», σημειώνει η Διεθνής Αμνηστία. Η οργάνωση ζητά να απορριφθεί η πρόταση καθώς αυξάνει τον κίνδυνο παραβιάσεων στα σύνορα και ενισχύει την αδιαφάνεια και την έλλειψη λογοδοσίας.

Η Κιάρα Κατέλι, υπεύθυνη συνηγορίας του Δικτύου PICUM για τα δικαιώματα των μεταναστών χωρίς χαρτιά, σημειώνει ότι η πρόταση γιγαντώνει τις εξουσίες της Frontex χωρίς να ενισχύει τις εγγυήσεις προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σε μια υπηρεσία που έχει ιστορικό καταγγελιών για συνενοχή στις παραβιάσεις. «Οι επιχειρήσεις απέλασης και τα κέντρα κράτησης μεταναστών στην Ευρώπη βαρύνονται ήδη με καταχρήσεις και κακοποίηση τις οποίες φοβόμαστε ότι θα οξύνει η επέκταση του ρόλου της Frontex τόσο μέσα στην Ευρώπη όσο και θα τις επεκτείνει πέρα από τα σύνορα. Η πρόταση αντανακλά μια πολιτική εμμονή με τις απελάσεις που αγνοεί τις πραγματικότητες της μετανάστευσης και τις οικονομίες της Ευρώπης».

Επικοινωνιακή αντεπίθεση

Προκειμένου να περάσει χωρίς ισχυρές αντιδράσεις το σχέδιο γιγάντωσης της Frontex σε προϋπολογισμό, προσωπικό, αρμοδιότητες και τεχνολογίες επιτήρησης με δυνατότητες αδιανόητες μέχρι σήμερα, έπρεπε να παρουσιαστεί η εικόνα μιας υπηρεσίας που λειτουργεί με διαφάνεια, λογοδοσία, ανθρωπισμό και απαρέγκλιτη τήρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Με άλλα λόγια, μια υπηρεσία ριζικά διαφορετική από την περίοδο της διοίκησης του πρώην εκτελεστικού διευθυντή Φαμπρίς Λετζέρι, που οδηγήθηκε σε ατιμωτική παραίτηση με καταγγελίες μεταξύ άλλων για κακοδιοίκηση και συγκάλυψη σοβαρών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως από τις παράνομες επιχειρήσεις επαναπροώθησης στο Αιγαίο και στον Εβρο.

Το ντοκιμαντέρ

Στο πλαίσιο της νέας εξωστρεφούς επικοινωνιακής στρατηγικής της Frontex, η υπηρεσία συμφώνησε πριν από τρία χρόνια να ανοίξει τις πόρτες της πρώτη φορά σε τηλεοπτικό συνεργείο για τις ανάγκες ενός ντοκιμαντέρ της ολλανδικής τηλεόρασης. Το ντοκιμαντέρ τεσσάρων επεισοδίων «Πύλες της Ευρώπης» προβλήθηκε στη δημόσια τηλεόραση της Ολλανδίας τον Οκτώβριο και δέχτηκε έντονη κριτική από οργανώσεις δικαιωμάτων που εμφανίζονταν σε αυτό αλλά διαχώρισαν τη θέση τους, μιλώντας για ξέπλυμα.

Την περασμένη εβδομάδα, ακυρώθηκε εκδήλωση στο Αμστερνταμ με αφορμή το ντοκιμαντέρ, καθώς ο εκτελεστικός διευθυντής της Frontex, Χανς Λέιτενς, αρνήθηκε να συμμετάσχει σε απευθείας διάλογο με τον εκπρόσωπο της οργάνωσης Refugees in Libya, από τον οποίο ζητήθηκε να εμφανιστεί σε χωριστό μέρος της εκδήλωσης, κάτι που αρνήθηκε, θεωρώντας ότι έτσι δεν διασφαλίζεται ο πραγματικός δημόσιος έλεγχος της Frontex.

Αρνηση απευθείας διαλόγου

Η Frontex βάσισε την άρνηση απευθείας διαλόγου με τον κ. Γιάμπιο στη γνώμη του νομικού της τμήματος, καθώς η οργάνωση του κ. Γιάμπιο εμφανίζεται να έχει συμβάλει στην κατάθεση μήνυσης εναντίον της Frontex από Λίβυο πρόσφυγα. Απαντώντας σε ερωτήματα της «Εφ.Συν.», ο εκπρόσωπος της Frontex, Κρις Μπορόφσκι, σημειώνει ωστόσο ότι «δεν υπάρχει κανένας κανονισμός ή δικονομικός κανόνας που κάνει αδύνατη τη συζήτηση και δεν ισχυριστήκαμε ότι υπάρχει» και κάνει λόγο για «απόφαση που βασίστηκε σε νομική συμβουλή». «Η υπόθεση αφορά τις περιπολίες και τις επιχειρήσεις διάσωσης της Frontex στην κεντρική Μεσόγειο, που αποτελεί ακριβώς το θέμα που ήθελε να θέσει ο κ. Γιάμπιο. Οσο βρίσκεται η υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο της Ε.Ε., δεν νομίζουμε ότι είναι σωστό να συμμετέχει σε απευθείας διάλογο ο εκτελεστικός μας διευθυντής με εκπρόσωπο της οργάνωσης που έφερε στα δικαστήρια την υπόθεση».

Κανένα πειστικό στοιχείο

Από την πλευρά του, ο κ. Γιάμπιο σημειώνει στην «Εφ.Συν.» ότι «μέχρι τώρα η Frontex δεν έχει κανένα πειστικό στοιχείο. Η πιο ακριβής ερώτηση είναι γιατί θεώρησε η Frontex νομικά μη σωστό τις ερωτήσεις που θα δεχόταν από τον διευθυντή μιας οργάνωσης που υποστηρίζει τη μήνυση, ωστόσο η υπόθεση αφορά επισήμως τον μηνυτή και τη Frontex, ενώ το δικαστήριο δεν μας συγκαταλέγει στους διαδίκους, ούτε εμένα, ούτε την οργάνωσή μου».

Ο κ. Γιάμπιο σημειώνει ότι ο πρώην εκτελεστικός διευθυντής Φαμπρίς Λετζέρι ανακρίνεται στη Γαλλία για συνενοχή σε εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και βασανιστήρια. «Ωστόσο, και υπό τη διοίκηση του Χανς Λέιτενς, οι συνοριακές πρακτικές που ενέχονται σε αυτά τα εγκλήματα συνεχίζουν, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για τη δική του ευθύνη και για την ατιμωρησία που επιμένει εντός της υπηρεσίας», λέει.

Ο εκπρόσωπος της Frontex ισχυρίζεται ότι αυτή ήταν εξαρχής η θέση της Frontex για την εκδήλωση και δεν υπάρχει αλλαγή στάσης. «Τον Σεπτέμβριο ο κ. Λέιτενς συμφώνησε να συμμετάσχει στην εκδήλωση στη βάση ότι ο κ. Γιάμπιο θα μιλούσε σε χωριστό μέρος του προγράμματος. Στις αρχές Οκτωβρίου οι οργανωτές μάς ζήτησαν να αλλάξουμε στάση και να καθίσουν στο ίδιο πάνελ. Ρωτήσαμε τη νομική μας υπηρεσία, η οποία μας συμβούλεψε να μην το κάνουμε και ενημερώσαμε τους οργανωτές στα μέσα Οκτωβρίου, πριν από την εκδήλωση. Το πρόγραμμα που είχαμε συμφωνήσει παρέμεινε ώς το τέλος και ο κ. Λέιτενς ήταν έτοιμος να συμμετάσχει, μέχρι που ακύρωσαν την εκδήλωση οι οργανωτές».

Οι οργανωτές

Από την πλευρά του Ινστιτούτου Pakhuis de Zwijger, που συνδιοργάνωνε την εκδήλωση, η Σεσίλ Τρούστερ σημειώνει στην «Εφ.Συν.» ότι, παρότι το ίδρυμα δεν έλαβε γραπτή συμφωνία του κ. Λέιτενς να συμμετάσχει σε απευθείας διάλογο, η συνδιοργανώτρια Ελς βαν Ντρίελ από την παραγωγή του ντοκιμαντέρ συναντήθηκε στις Βρυξέλλες στις 2 Ιουλίου με τον διευθυντή της Frontex στο περιθώριο μιας εκδήλωσης. «Σε εκείνη τη συνάντηση, η Ελς ρώτησε τον Χανς αν θα ήταν ανοιχτός σε κοινή συνομιλία με τον Ντέιβιντ Γιάμπιο. Σε αυτή την πρόταση ο Χανς απάντησε αρχικά θετικά. Αργότερα ωστόσο παρενέβησαν οι δικηγόροι, επικαλούμενοι την ανάμειξη του κ. Γιάμπιο στην υπόθεση της μήνυσης».

Σημειώνουν επίσης ότι δεν αποδίδουν την ακύρωση της εκδήλωσης στην άρνηση του κ. Γιάμπιο να συμμετάσχει αλλά «στο γεγονός ότι δεν μπορούσαμε πια να διευκολύνουμε έναν διάλογο που θα συμπεριλάμβανε τις διαφορετικές οπτικές που σχετίζονται με τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή συνοριακή πολιτική. Καθ’ όλη τη διαδικασία, προσπαθήσαμε να βρούμε τρόπους να συμβεί και πιστεύουμε στον διάλογο και στη δημόσια λογοδοσία. Κάναμε ό,τι καλύτερο μπορούσαμε για να βρούμε τρόπο να συμμετάσχει η Frontex σε απευθείας δημόσια συζήτηση με τον κ. Γιάμπιο στη σκηνή. Οταν έγινε ξεκάθαρο ότι αυτό δεν θα ήταν δυνατό, αναζητήσαμε εναλλακτικούς τρόπους για να υπάρξει κάτι ανάλογο».

Ως προς τις επισημάνσεις του Τόμι Ολσεν από την Aegean Boat Report, που πρώτος διαχώρισε δημοσίως τη θέση του από το ντοκιμαντέρ καταγγέλλοντας δημοσιογραφικές επιλογές που οδήγησαν στο ξέπλυμα της Frontex και επισήμανε ότι οι διοργανωτές απέρριψαν την ιδέα να συμμετάσχει στην εκδήλωση, η κ. Τρούστερ σημειώνει ότι η εκδήλωση είχε το χαρακτήρα δημόσιας συζήτησης γύρω από το ντοκιμαντέρ παρά ενός πάνελ στο οποίο θα συμμετείχαν οι εκπρόσωποι όλων των οργανώσεων που εμφανίζονται σ’αυτό. Παρατηρεί ότι στη συζήτηση είχαν προσκληθεί επίσης η ευρωβουλεύτρια των Πρασίνων Τίνεκε Στρικ και μια πανεπιστημιακός που ειδικεύεται στο ζήτημα της λογοδοσίας της Frontex.

Yπογραμμίζει επίσης ότι η μη συμμετοχή του Τόμι Ολσεν στη συγκεκριμένη εκδήλωση δεν πρέπει να ερμηνευτεί σαν απόρριψη της εμπειρογνομωσύνης του ή της σημασίας του έργου του, για το οποίο τρέφουν μεγάλη εκτίμηση οι οργανωτές.

«Το έργο του στην καταγραφή και τεκμηρίωση των επαναπροωθήσεων και των παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Αιγαίο ήταν εξαιρετικά σημαντικό για το ντοκιμαντέρ μας και παίρνουμε σοβαρά υπόψη την κριτική του στη Frontex όπως και την κριτική του στις δημοσιογραφικές επιλογές μας. Εχουμε ήδη συζητήσει μαζί του τα θέματα αυτά επί μακρόν», σημειώνει.

Πηγή: efsyn.gr

Κομισιόν: Πώς αξιολογεί την Ελλάδα στην πρώτη έκθεση για τους Κατώτατους Μισθούς και τις Συλλογικές Συμβάσεις

Κομισιόν: Πώς αξιολογεί την Ελλάδα στην πρώτη έκθεση για τους Κατώτατους Μισθούς και τις Συλλογικές Συμβάσεις

Πέμπτη, 06/08/2026 - 09:41

ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΤΖΙΑΝΤΖΗ

Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την έκδοση της ευρωπαϊκής οδηγίας για τους Επαρκείς Κατώτατους Μισθούς, η Κομισιόν εξέδωσε την πρώτη έκθεση αξιολόγησης για τα κράτη μέλη, η οποία περιλαμβάνει στοιχεία και για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ). H Ελλάδα ενσωμάτωσε την οδηγία με τον Ν. 5163/2024, δεσμευόμενη στον ευρωπαϊκό στόχο για  κάλυψη τουλάχιστον του 80% των εργαζομένων από συλλογικές διαπραγματεύσεις.

Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία που ψηφίστηκε τον Φεβρουάριο του 2026 και  παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση ως αποκατάσταση των Συλλογικών Συμβάσεων, δεν είναι παρά το επιστέγασμα της υποχρεωτικής εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Οδηγίας. Η συμφωνία αποκαθιστά εν μέρει την αρχή της μετενέργειας, χωρίς όμως να επιτυγχάνει πλήρη κάλυψη των εργαζομένων μετά τη λήξη της ΣΣΕ», όπως έχει εξηγήσει στο in ο καθηγητής εργατικού δικαίου Άρις Καζάκος. Παραμένει επίσης ακρωτηριασμένο το συνταγματικό δικαίωμα μονομερούς προσφυγής στη Διαιτησία, ενώ προστίθεται η Τριμελής Επιτροπή, ένας επιπλέον φραγμός που αφαιρεί αρμοδιότητες από τους Διαιτητές.

Τα παραπάνω μπορεί να μοιάζουν «νομικίστικα» για τις νεότερες γενιές εργαζομένων, που οι μόνες συμβάσεις που γνώρισαν είναι οι ατομικές ή στην καλύτερη επιχειρησιακές, οι οποίες στην πλειονότητά τους δεν προσφέρουν καν αυξήσεις μισθών όπως επιβεβαιώνει η ΤτΕ. Πρόκειται όμως για ζητήματα ουσίας καθώς  θωρακίζουν συλλογικά δικαιώματα των εργαζομένων, που όταν διαπραγματεύονται ο καθένας μόνος του, βρίσκονται σε θέση αδυναμίας έναντι του εργοδότη.

Τι συμβαίνει με τον κατώτατο μισθό

Από τα 27 κράτη μέλη, τα 20 διαθέτουν νομοθετημένο κατώτατο μισθό ενώ σε επτά χώρες (Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Ιταλία, Σουηδία) η προστασία παρέχεται αποκλειστικά μέσω συλλογικών συμβάσεων. Το 2023 οι υψηλότεροι ονομαστικοί κατώτατοι μισθοί καταγράφηκαν στο Λουξεμβούργο (2.509 ευρώ), τη Γερμανία (2.023 ευρώ) και την Ολλανδία (1.965 ευρώ). Οι χαμηλότεροι στη Βουλγαρία (399 ευρώ), την Ουγγαρία (615 ευρώ) και τη Λετονία (620 ευρώ). Οι διαφορές  συρρικνώνονται όταν μετρηθούν σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, όπου η απόσταση μεταξύ υψηλότερου και χαμηλότερου κατώτατου μισθού πέφτει από περίπου έξι φορές σε λιγότερο από τρεις.

Η έκθεση επισημαίνει μια τάση σύγκλισης, καθώς οι χώρες με χαμηλότερα επίπεδα εκκίνησης σημείωσαν τις μεγαλύτερες ονομαστικές αυξήσεις, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την Ουγγαρία (40,8%) και τη Ρουμανία (33,7%). Σε πραγματικούς όρους, δέκα από τα δεκαοκτώ κράτη μέλη με διαθέσιμα στοιχεία εμφάνισαν υψηλότερο κατώτατο μισθό το 2023 σε σχέση με το 2021. Τη μεγαλύτερη πραγματική αύξηση κατέγραψε η Γερμανία (9%) και ακολούθησε η Ρουμανία (8,7%). Αντίθετα, οι μεγαλύτερες πραγματικές απώλειες εντοπίστηκαν στη Σλοβακία (-9,7%) και την Τσεχία (-11,4%).

 

Η θέση της Ελλάδας

Η Ελλάδα εντάσσεται στην ομάδα των εννέα κρατών μελών με κατώτατο μισθό μεταξύ 700 και 940 ευρώ το 2023, μαζί με χώρες όπως η Κροατία, η Κύπρος, η Τσεχία, η Λιθουανία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Πορτογαλία και η Σλοβακία. Ως προς τις πραγματικές αυξήσεις του μισθού – δηλαδή εκείνες που καλύπτουν τον πληθωρισμό – η Ελλάδα βρίσκεται στις χαμηλές ταχύτητες, με 3,1%, πίσω από την Κροατία και την Ουγγαρία (3,5% και 4,3% αντίστοιχα).

Η Ελλάδα βρίσκεται επίσης ανάμεσα στις έξι χώρες όπου ο κατώτατος μισθός έφτασε το 60% του διάμεσου μισθού το 2023, μαζί με την Πορτογαλία, τη Σλοβενία, τη Γαλλία, την Πολωνία και τη Γερμανία. Συγκαταλέγεται επίσης ανάμεσα στις χώρες με τη μεγαλύτερη αύξηση του λόγου κατώτατου προς διάμεσο μισθό στην περίοδο 2021-2023, με άνοδο 2 έως 3 ποσοστιαίων μονάδων, στοιχείο που η Επιτροπή συνδέει με συμπίεση των μισθών στη βάση της κατανομής.

 

Ο διάμεσος μισθός είναι εκείνος που βρίσκεται ακριβώς στη μέση της κλίμακας, με το 50% των εργαζομένων αμείβεται λιγότερο και το 50% περισσότερο. Θεωρείται πιο αντιπροσωπευτικός από τον μέσο όρο, αφού εξαλείφει τις επιπτώσεις των ακραίων τιμών. Το γεγονός ότι ο κατώτατος μισθός πλησιάζει σταδιακά τον διάμεσο δε σημαίνει συνολική βελτίωση των μισθών, αλλά ότι όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι συνωστίζονται στα χαμηλά και μεσαία μισθολογικά κλιμάκια.

Συλλογικές Συμβάσεις

Τροχοπέδη η χαμηλή κάλυψη από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας

Τα ευρήματα της π έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής  ανέδειξε η Ενωτική Αγωνιστική Κίνηση, συνδικαλιστική παράταξη της ΓΣΕΕ. «Παρά τις αυξήσεις του κατώτατου μισθού τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά χαμηλή κάλυψη από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, γεγονός που περιορίζει τη διαπραγματευτική δύναμη των εργαζομένων και λειτουργεί ως τροχοπέδη για τη βελτίωση των αποδοχών και των συνθηκών εργασίας» δηλώνει στο in ο Ηλίας Γκουλάκης, επικεφαλής της EAK και μέλος της διοίκησης της ΓΣΕΕ.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τονίζει ο συνδικαλιστής, η συλλογική κάλυψη στην Ελλάδα ανέρχεται μόλις στο 13,1%, ποσοστό που κατατάσσει τη χώρα μας στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την ίδια στιγμή, χώρες όπως η Αυστρία εμφανίζουν κάλυψη 94,9%, η Ισπανία 91,8%, η Φινλανδία 88,8%, η Σουηδία 88%, η Πορτογαλία 83,3% και η Δανία 81%. Ακόμη και η Γερμανία καταγράφει ποσοστό 49,5%, δηλαδή σχεδόν τετραπλάσιο από αυτό της Ελλάδας,

«Η διαφορά αυτή δεν είναι απλώς ένας αριθμός. Αποτυπώνει δύο διαφορετικά μοντέλα αγοράς εργασίας. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, οι εργαζόμενοι προστατεύονται μέσω ισχυρών κλαδικών και εθνικών συλλογικών συμβάσεων, οι οποίες καθορίζουν μισθούς, επιδόματα, ωράρια, όρους ασφάλειας και εργασιακά δικαιώματα. Στην Ελλάδα, αντίθετα, η μεγάλη πλειοψηφία των εργαζομένων βρίσκεται εκτός συλλογικής προστασίας και εξαρτάται αποκλειστικά από τον κατώτατο μισθό ή από ατομικές διαπραγματεύσεις με τον εργοδότη», υπογραμμίζει ο κ. Γκιουλάκης.

Αγεφύρωτο το μισθολογικό χάσμα με την Ευρώπη

Ο εκπρόσωπος της ΕΑΚ δηλώνει τα εξής:

«Τα μισθολογικά στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η χώρα μας εξακολουθεί να βρίσκεται πολύ μακριά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Σύμφωνα με τα τελευταία συγκρίσιμα στοιχεία της Eurostat για τους εργαζομένους πλήρους απασχόλησης, ο διάμεσος ακαθάριστος ετήσιος μισθός στην Ελλάδα ανέρχεται σε μόλις 17.954 ευρώ, όταν ο αντίστοιχος διάμεσος μισθός στην Ευρωπαϊκή Ένωση φτάνει τα 39.800 ευρώ. Με άλλα λόγια, ο Έλληνας εργαζόμενος λαμβάνει λιγότερο από το μισό εισόδημα του μέσου Ευρωπαίου εργαζομένου.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι χώρες που διαθέτουν τα υψηλότερα ποσοστά συλλογικής κάλυψης έχουν και τις καλύτερες μισθολογικές επιδόσεις. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι οι υψηλοί κατώτατοι μισθοί και οι καλύτερες αμοιβές συνδέονται συνήθως με ισχυρά συστήματα συλλογικών διαπραγματεύσεων. Οι συλλογικές συμβάσεις αποτελούν εργαλείο κοινωνικής συνοχής, βελτίωσης της παραγωγικότητας και δικαιότερης κατανομής του παραγόμενου πλούτου.

Η Ελλάδα καλείται πλέον να εφαρμόσει ειδικό Σχέδιο Δράσης για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προκρίνει μέτρα για τη διευκόλυνση της επέκτασης των συλλογικών συμβάσεων, τη βελτίωση της μετενέργειας, την ενίσχυση της επίλυσης εργατικών διαφορών, τους στοχευμένους ελέγχους από την Επιθεώρηση Εργασίας και τη δημιουργία ολοκληρωμένου ψηφιακού μητρώου συλλογικών συμβάσεων.

Το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι μόνο η αύξηση του κατώτατου μισθού. Είναι η αποκατάσταση του θεσμού των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και η διεύρυνση της κάλυψης των εργαζομένων. Όσο η Ελλάδα παραμένει στο 13,1% συλλογικής κάλυψης, όταν η υπόλοιπη Ευρώπη κινείται κοντά ή πάνω από το 80%, θα εξακολουθεί να υστερεί τόσο στους μισθούς όσο και στην ποιότητα της εργασίας. Η σύγκλιση με την Ευρώπη δεν μπορεί να είναι μόνο δημοσιονομική ή οικονομική. Πρέπει να είναι και κοινωνική. Και αυτό περνά μέσα από ισχυρές συλλογικές συμβάσεις, ουσιαστική λειτουργία του ΟΜΕΔ, κίνητρα και αντικίνητρα για τις επιχειρήσεις, αξιοπρεπείς αμοιβές και πραγματική διαπραγματευτική δύναμη για τους εργαζόμενους».

Πηγή: in.gr

Mνήμες... πανδημίας ξυπνά η Κομισιόν: Προτρέπει τους πολίτες σε τηλεργασία και αποφυγή μετακινήσεων

Mνήμες... πανδημίας ξυπνά η Κομισιόν: Προτρέπει τους πολίτες σε τηλεργασία και αποφυγή μετακινήσεων

Τετάρτη, 01/04/2026 - 19:06

Εν μέσω του πολέμου στη Μέση Ανατολή που συνεχίζει να μαίνεται χωρίς ορατό τέλος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτρέπει τους πολίτες της γηραιάς ηπείρου να εργάζονται από το σπίτι, να οδηγούν και να ταξιδεύουν λιγότερο, καθώς και τις χώρες της Ε.Ε. να εφαρμόσουν επειγόντως τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σε κάθε περίπτωση, η Κομισιόν προειδοποιεί για παρατεταμένη ενεργειακή κρίση, λόγω της πολεμικής σύγκρουσης. 

Σε μια ομιλία που θύμισε τις πρώτες ημέρες της πανδημίας του κορονοϊού, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, δήλωσε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια «πολύ σοβαρή κατάσταση» χωρίς σαφές τέλος.

«Ακόμα κι αν... η ειρήνη έρθει αύριο, δεν θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα στο άμεσο μέλλον», είπε με σαφήνεια, μετά το τέλος της έκτακτης τηλεδιάσκεψης των υπουργών Ενέργειας.

«Όσο περισσότερα μπορούν να γίνουν για την εξοικονόμηση πετρελαίου, ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών, τόσο καλύτερα θα είναι τα πράγματα», είπε ο Γιόργκενσεν, προτρέποντας τα κράτη-μέλη να ακολουθήσουν τις συμβουλές του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, οι οποίες –όπως είπε– περιλαμβάνουν «εργασία από το σπίτι όπου είναι δυνατόν, μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους κατά δέκα χιλιόμετρα [την ώρα], ενθάρρυνση των δημόσιων συγκοινωνιών, εναλλακτική πρόσβαση με ιδιωτικό αυτοκίνητο... αύξηση της κοινής χρήσης αυτοκινήτων και υιοθέτηση αποτελεσματικών πρακτικών οδήγησης».

Μακροπρόθεσμα, προέτρεψε τις χώρες της ΕΕ να διπλασιάσουν την κατασκευή περισσότερων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, λέγοντας ότι «αυτή πρέπει να είναι η στιγμή που θα αλλάξουμε επιτέλους την κατάσταση και θα γίνουμε πραγματικά ενεργειακά ανεξάρτητοι».

Χαρακτηριστικές αναφορές του Γιόργκενσεν:

  • Είπε πως δεν υπάρχουν άμεσες ελλείψεις στην προμήθεια πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ΕΕ. Ωστόσο, παρατηρούνται «πιέσεις σε ορισμένες αγορές προϊόντων, ιδίως στο ντίζελ και τα καύσιμα αεροσκαφών, καθώς και αυξανόμενοι περιορισμοί στις παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου και η μετακύλισή τους στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας».
  • Τόνισε ότι «δεν πρέπει να έχουμε καμία αυταπάτη ότι οι συνέπειες αυτής της κρίσης για τις αγορές ενέργειας θα είναι βραχυπρόθεσμες, διότι δεν θα είναι».
  • Υπογράμμισε ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό «να αποφύγουμε κατακερματισμένες εθνικές απαντήσεις» και μέτρα που θα διαταράξουν την αγορά. Επίσης επανέλαβε, ότι η Επιτροπή ήδη συντονίζει δράσεις σχετικά με την αποθήκευση φυσικού αερίου, την αναπλήρωση των αποθεμάτων και την ασφάλεια εφοδιασμού πετρελαίου.
  • Αναφορικά με την εργαλειοθήκη της κρίσης του 2022, τόνισε ότι τότε ήταν κυρίως κρίση φυσικού αερίου, ενώ τώρα αντιμετωπίζουμε ένα ευρύτερο φάσμα προβλημάτων, ιδίως σε σχέση με το πετρέλαιο και ακόμη περισσότερο με συγκεκριμένα προϊόντα, όπως το καύσιμο αεροσκαφών και το ντίζελ.

Οι συνομιλίες της Τρίτης μεταξύ των υπουργών ολοκληρώθηκαν χωρίς συγκεκριμένες προτάσεις, αν και ο Γιόργκενσεν υποσχέθηκε ότι η Επιτροπή θα ανακοινώσει ένα πακέτο μέτρων σε επίπεδο Ε.Ε., στο εγγύς μέλλον.

Τα σχόλιά του έρχονται καθώς αυξάνονται οι φόβοι ότι ο κόσμος αντιμετωπίζει μια μεγάλη ενεργειακή κρίση που θα υπερβαίνει ακόμη και το πετρελαϊκό σοκ της δεκαετίας του 1970, η οποία θα μπορούσε να έχει παγκόσμιες οικονομικές επιπτώσεις συγκρίσιμες με την πανδημία του κορονοϊού.

Σάλος με τη Shein: Πουλάει κούκλες του σεξ που μοιάζουν με παιδιά και όπλα

Σάλος με τη Shein: Πουλάει κούκλες του σεξ που μοιάζουν με παιδιά και όπλα

Τρίτη, 17/02/2026 - 21:31

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε την Τρίτη έρευνα για την κινεζική διαδικτυακή πλατφόρμα Shein, μετά την πώληση κουκλών σεξ με παιδική μορφή και όπλων στον ιστότοπο.

Η πλατφόρμα έχει δεχτεί έντονη κριτική από τις ρυθμιστικές αρχές σε όλη την Ευρώπη και ιδιαίτερα στη Γαλλία, μετά την ανακάλυψη των προϊόντων αυτών μεταξύ των καταχωρίσεών της τον Νοέμβριο.

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εστιάζει όχι μόνο σε παράνομα προϊόντα, αλλά και στον τρόπο λειτουργίας των υπηρεσιών της εταιρείας, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάζουν αρνητικά την ψυχική υγεία των χρηστών.

Περιστατικό στη Γαλλία

Η ευρωπαϊκή έρευνα ξεκίνησε μετά από αίτημα για πληροφορίες τον Απρίλιο του 2024 και διαφοροποιείται από την παράλληλη έρευνα της γαλλικής κυβέρνησης, η οποία επικεντρώνεται στη νομιμότητα συγκεκριμένων προϊόντων.

Η Γαλλία είχε εξετάσει την πρόταση για πλήρη αναστολή των υπηρεσιών της Shein για τρεις μήνες, λόγω της πώλησης παράνομων προϊόντων, όπως κούκλες σεξ για παιδιά, αλλά η απόφαση δεν αφορούσε το συνολικό σύστημα της πλατφόρμας.

Σε ακροαματική διαδικασία στο Παρίσι, τον Δεκέμβριο, ο δικηγόρος της πολιτείας τόνισε ότι η Shein πρέπει να εφαρμόσει ελέγχους επαλήθευσης ηλικίας και φίλτρα για την αποτροπή πρόσβασης ανηλίκων σε πορνογραφικό περιεχόμενο. Το δικαστήριο αναγνώρισε σοβαρή βλάβη της δημόσιας τάξης, ενώ ταυτόχρονα σημείωσε ότι η πώληση των παράνομων προϊόντων ήταν «σποραδική» και τα προϊόντα είχαν ήδη αποσυρθεί.

Η έρευνα της ΕΕ

Ανακοινώνοντας την πρώτη επίσημη έρευνα της εταιρείας, η Επιτροπή δήλωσε ότι διερευνά εάν η Shein παραβίασε με διάφορους τρόπους τον νόμο για τις ψηφιακές υπηρεσίες, τον νόμο της ΕΕ που ρυθμίζει τις διαδικτυακές πλατφόρμες. Οι έρευνες μπορεί να διαρκέσουν χρόνια, αλλά οι παραβιάσεις μπορούν να οδηγήσουν σε πρόστιμα ύψους 6% των ετήσιων παγκόσμιων εσόδων της εταιρείας.

Η ΕΕ υποψιάζεται ότι η πλατφόρμα παραβίασε τον νόμο, επειδή δεν αξιολόγησε και δεν μείωσε κατάλληλα τους κινδύνους από την πώληση παράνομων προϊόντων στην πλατφόρμα, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της Επιτροπής σε συνέντευξη Τύπου με δημοσιογράφους. Τα προϊόντα αυτά περιλαμβάνουν επίσης μη ασφαλή παιχνίδια και καλλυντικά.

Η Επιτροπή διερευνά επίσης τον εθιστικό σχεδιασμό της πλατφόρμας της Shein — συγκεκριμένα τα προγράμματα πόντων μπόνους και τη μετατροπή της εμπειρίας αγορών σε παιχνίδι — που μπορεί να βλάψει την ψυχική και σωματική ευεξία των καταναλωτών, δήλωσε ο αξιωματούχος. Ο έλεγχος επεκτείνεται επίσης στο σύστημα συστάσεων της Shein και στη διαφάνειά του.

Η Shein λαμβάνει σοβαρά υπόψη τις «υποχρεώσεις της βάσει του νόμου για τις ψηφιακές υπηρεσίες και συνεργάζεται πάντα πλήρως» με τις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές, δήλωσε ο εκπρόσωπος της εταιρείας Μάρτιν Ρέιντι.

Ο  Ρέιντι ανέφερε ότι η πλατφόρμα έχει πραγματοποιήσει τους τελευταίους μήνες «σημαντικές επενδύσεις σε μέτρα ενίσχυσης» της συμμόρφωσής της, όπως «ολοκληρωμένες αξιολογήσεις συστημικού κινδύνου και πλαίσια μετριασμού, ενισχυμένη προστασία για τους νεότερους χρήστες και συνεχιζόμενες εργασίες για τον σχεδιασμό των υπηρεσιών μας με τρόπους που προάγουν μια ασφαλή και αξιόπιστη εμπειρία χρήστη».

Η Shein ανακοίνωσε τον Ιανουάριο ότι θα εφαρμόσει ελέγχους ηλικίας για να διασφαλίσει ότι οι ανήλικοι χρήστες δεν θα έχουν πρόσβαση σε αντικείμενα που δεν πρέπει να βλέπουν — μια προσπάθεια να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες ότι ο ιστότοπος δεν προστατεύει τα παιδιά από αντικείμενα για ενήλικες, όπως οι κανονικές σεξουαλικές κούκλες.

Η Επιτροπή παρακολουθεί τον τρόπο με τον οποίο η Shein εφαρμόζει αυτούς τους ελέγχους ηλικίας, δήλωσε άλλος αξιωματούχος. Ωστόσο, δεν διαθέτει επαρκή στοιχεία για να ξεκινήσει έρευνα σχετικά με το αν η πλατφόρμα παραβίασε επίσης τις διατάξεις σχετικά με την προστασία των ανηλίκων.

Η ρυθμιστική αρχή της Ιρλανδίας, Coimisiún na Meán, θα αποστείλει επίσης αίτημα για πληροφορίες στην Shein την Τρίτη, εξετάζοντας συγκεκριμένα τα μέτρα προστασίας των ανηλίκων που εφαρμόζει, δήλωσε ο πρώτος αξιωματούχος της Επιτροπής. Η Ιρλανδία έχει δικαιοδοσία επί της Shein, καθώς η έδρα της πλατφόρμας στην ΕΕ βρίσκεται εκεί.

Η ανακοίνωση της Τρίτης έρχεται σε μια στιγμή που η Επιτροπή επιταχύνει την εφαρμογή του νόμου  για τις ψηφιακές υπηρεσίες DSA. Αυτήν την εβδομάδα ανακοίνωσε ότι το TikTok παραβιάζει τους κανόνες και πρέπει να προβεί σε σημαντικές αλλαγές, μεταξύ άλλων το ατελείωτο σκρολαρισμα, για να αποφύγει κυρώσεις.

Μεταλλαγμένα στο πιάτο μας με άλλοθι την κλιματική αλλαγή

Μεταλλαγμένα στο πιάτο μας με άλλοθι την κλιματική αλλαγή

Πέμπτη, 22/01/2026 - 19:36

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΓΙΑΝΝΗ

Από τη δεκαετία ήδη του 1970 με το πρόσχημα ότι τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα ή μεταλλαγμένα, όπως είναι γνωστά στο ευρύ κοινό, θα έλυναν το μεγάλο πρόβλημα της πείνας στον Τρίτο Κόσμο, οι πολυεθνικές εταιρείες βιοτεχνολογίας κατάφεραν να τα βάλουν στη διατροφή μας παρά τη μεγάλη αντίδραση της κοινωνίας των πολιτών. Ωστόσο όχι μόνο δεν λύθηκε το πρόβλημα της πείνας, αλλά αντίθετα η τροφή μας υποβαθμίστηκε. Δημιουργήθηκε η λεγόμενη «κρυφή πείνα» λόγω της έλλειψης μικροθρεπτικών συστατικών και της αύξησης της χρήσης χημικών στις καλλιέργειες.

Μπορεί να τρώμε καθημερινά και όμως να παραμένουμε βαθιά υποσιτισμένοι, με το σώμα μας να είναι εξασθενημένο όχι από την απουσία τροφής αλλά από την ανεπάρκεια της ουσίας της. Σήμερα, με το πρόσχημα της κλιματικής αλλαγής, η βιομηχανία της βιοτεχνολογίας υπόσχεται καλλιέργειες ανθεκτικές στην ξηρασία και στην άνοδο της θερμοκρασίας. Ωστόσο, αυτό δεν έχει αποδειχτεί και δεν μπορεί να είναι αξιόπιστο, όταν γίνεται υπό πίεση, χωρίς σαφείς πληροφορίες, επιστημονική τεκμηρίωση και θεσμικό έλεγχο. Τον Ιούλιο του 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τον νέο κανονισμό για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (ΝΓΤ), για τη νέα γενιά δηλαδή μεταλλαγμένων. Αυτός ο κανονισμός που χαλαρώνει τη νομοθεσία για τη νέα γενιά γενετικά τροποποιημένων οργανισμών, ψηφίστηκε στις 19 Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες στο πλαίσιο της Μόνιμης Αντιπροσωπείας των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Δυστυχώς η Ελλάδα ψήφισε υπέρ, παρά τις αντιρρήσεις του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, που είναι ο θεσμοθετημένος επιστημονικός σύμβουλος της πολιτείας για τον πρωτογενή τομέα παραγωγής, την προστασία του περιβάλλοντος και την αειφορική διαχείριση των φυσικών πόρων.

«Πρόκειται για ένα ακόμα βήμα προς την κατεύθυνση ακύρωσης των κανόνων ασφαλείας για τον αγρότη και τον καταναλωτή. Είναι η πρώτη φορά που μια Ελληνική κυβέρνηση ψηφίζει υπέρ της διάδοσης της γενετικά τροποποιημένης διατροφής, δηλαδή των “μεταλλαγμένων” χωρίς ελέγχους και διαφάνεια. Επιδιώκει να φέρει στο πιάτο μας κρυφά –χωρίς ενημέρωση και ελέγχους– μια νέα κατηγορία τροφίμων που δεν έχουν δοκιμαστεί. Επιδιώκει να καταστήσει ακόμη περισσότερο εξαρτώμενο τον αγρότη από τις εταιρείες με τις πατέντες;», αναφέρει στην ανακοίνωσή του το Δίκτυο για τη Διατήρηση των Παραδοσιακών Σπόρων ΣΙΤΩ (www.sito.gr).

Τι θα ισχύσει εάν ψηφιστεί η νομοθετική πρόταση από το Ε.Κ.;

«Μέχρι τώρα στα γενετικά τροποποιημένα για τις τροφές των ανθρώπων έπρεπε να υπάρχει προηγούμενη αξιολόγηση κινδύνου πριν εγκριθεί η καλλιέργεια. Μετά την καλλιέργεια έπρεπε να υπάρχει αυτό που αποκαλείται ιχνηλασιμότητα, δηλαδή η δυνατότητα παρακολούθησης του φυτού έτσι ώστε αν υπάρξει κάποιο πρόβλημα να μπορεί να αποσυρθεί στο μέτρο που είναι εφικτό. Ενα τρίτο που ισχύει είναι η σήμανση μέχρι τον τελικό καταναλωτή», εξηγεί η ερευνήτρια και μέλος του Δικτύου ΣΙΤΩ, Βάσω Κανελλοπούλου. Αν ψηφιστεί η νέα νομοθεσία από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον προσεχή Μάρτιο, αυτά καταργούνται γιατί τα θεωρεί ισοδύναμα με τα συμβατικά φυτά.

«Ο όρος “ισοδύναμα” είναι αυθαίρετος όρος γιατί βασίζεται σε ένα όριο 20 γενετικών τροποποιήσεων. Δηλαδή αν το φυτό έχει μέχρι 20 τροποποιήσεις, είναι ισοδύναμο με τις φυσικές μεταλλάξεις των φυτών στη φύση. Αυτό είναι αυθαίρετο, οι επιστήμονες λένε ότι πρόκειται για νομικό κατασκεύασμα και δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια», λέει η κ. Κανελλοπούλου.

Στην Ευρώπη και κατ’ επέκταση και στην Ελλάδα υπάρχει μια σχετικά ικανοποιητική νομοθεσία για τα μεταλλαγμένα η οποία βασίζεται στην Αρχή της Προφύλαξης.

Στη νέα νομοθεσία και σε αντίθεση με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, τα βασικά δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών, όπως η αξιολόγηση κινδύνου, η ιχνηλασιμότητα και η σήμανση για τον τελικό καταναλωτή, καταστρατηγούνται υπό την πίεση του αγροχημικού λόμπι. «Υπήρχαν υποχρεωτικά μέθοδοι ανεύρεσης και εντοπισμού ενός ΓΤΟ. Επρεπε δηλαδή η πολυεθνική εταιρεία που το ετοιμάζει να παρέχει και τους τρόπους εντοπισμού του», θα πει η κ. Κανελλοπούλου για την ιχνηλασιμότητα.

Με απλά λόγια, μέχρι τώρα υπάρχει η δυνατότητα εντοπισμού και παρακολούθησης ενός ΓΤΟ σε όλα τα στάδια παραγωγής και διακίνησης. Από πού προέρχεται, πού πηγαίνει και σε ποια προϊόντα καταλήγει. Υπάρχει η πληροφορία αλλά και η δυνατότητα ένα προϊόν που ενέχει κινδύνους για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον να ανακληθεί.

Αυτή η θεσμοθετημένη υποχρέωση της Ε.Ε. από το 2003 που βοηθά να αντιμετωπιστεί κάθε απρόβλεπτος κίνδυνος αν ψηφιστεί ο νέος νόμος, δεν θα ισχύει, καθώς και η επιστημονική διαδικασία την οποία ονομάζουμε αξιολόγηση κινδύνου και εξετάζει ξεχωριστά το κάθε ΓΤΟ εάν είναι ασφαλής ή ενδεχομένως μπορεί να προκαλέσει βλάβες στην ανθρώπινη υγεία, στο περιβάλλον και στον άνθρωπο. Δυστυχώς, με την κατάργηση της σήμανσης στο τελικό προϊόν η νέα νομοθεσία στερεί στους Ευρωπαίους πολίτες και το δικαίωμά τους να γνωρίζουν τι φτάνει στο πιάτο τους. Στερεί το δικαίωμά μας δηλαδή στο να επιλέγουμε τι θα φάμε.

Επιπλέον, μέχρι τώρα τα κράτη-μέλη έχουν το δικαίωμα απαγόρευσης μιας τέτοιας καλλιέργειας σε εθνικό έδαφος. Αυτό το δικαίωμα με τη νέα νομοθεσία χάνεται. Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα όπου σήμερα δεν καλλιεργούνται ΓΤΟ; Οτι θα χαθεί το δικαίωμα της χώρας να απαγορεύει την καλλιέργεια όταν κρίνει ότι θα υπάρξει πρόβλημα τόσο στην παραγωγή όσο και στα οικοσυστήματά μας. «Μέχρι τώρα ένα κράτος-μέλος μπορεί να πει “όχι” για καλλιέργεια που έχει εγκριθεί σε άλλες χώρες της Ε.Ε. Μπορεί να πει “Δεν ταιριάζει στη δική μου βιοποικιλότητα, δεν ταιριάζει στο οικοσύστημά μου”. Αυτό το δικαίωμα καταργείται γιατί αν ένα τέτοιο προϊόν εγκριθεί, για παράδειγμα στην Πολωνία, η Ελλάδα θα είναι υποχρεωμένη να το χρησιμοποιήσει χωρίς σήμανση, χωρίς αξιολόγηση κινδύνου και χωρίς ενημέρωση του καταναλωτή», λέει η κ. Κανελλοπούλου.

Με την αποκαλούμενη απορρύθμιση, με τη χαλάρωση δηλαδή των μέτρων προστασίας στη νέα νομοθεσία, τα κράτη-μέλη θα χάσουν το δικαίωμά τους, όπως είπαμε, να απαγορεύσουν την καλλιέργεια όταν κρίνουν ότι θα υπάρξει πρόβλημα στην παραγωγή τους αλλά και στα οικοσυστήματά τους, ενώ οι καλλιεργητές –είτε βιολογικοί είτε συμβατικοί– διατρέχουν τον κίνδυνο επιμόλυνσης μέσω τυχαίων διασταυρώσεων.

Με απλά λόγια, θα εκθέσει τους αγρότες και τη φύση στον κίνδυνο μόλυνσης, καθώς οι ΓΤΟ απελευθερώνονται ανεξέλεγκτα στο περιβάλλον. «Στην Ελλάδα έχουμε μικρό κλήρο σε σχέση με την κεντρική Ευρώπη. Στον μικρό κλήρο η επιμόλυνση από τον διπλανό, δηλαδή η φυσική διασταύρωση είναι πάρα πολύ πιο πιθανή με ενδεχόμενες σοβαρές οικονομικές και άλλες επιπτώσεις για το προϊόν του αγρότη», θα πει η κ. Κανελλοπούλου και συμπληρώνει: «Το σημαντικότερο με την επιμόλυνση είναι και σε σχέση με τις πατέντες. Είναι πολύ σοβαρό, γιατί έχει σχέση με την σποροπαραγωγή κάθε χώρας που διασφαλίζει έτσι και την επισιτιστική της ασφάλεια. Η επισιτιστική ασφάλεια και η επάρκεια είναι κομμάτι της εθνικής άμυνας μιας χώρας. Αν συμβεί κάτι, ένα διεθνές πρόβλημα, είτε ανθρώπινο είτε κλιματικό, και σου μπλοκάρουνε το σπόρο, τι θα κάνεις; Θα έχεις σπόρους με δικαιώματα από τις πολυεθνικές; Πρέπει να έχεις και τον δικό σου σπόρο που είναι ελληνικός και πρέπει να προστατεύεται», εξηγεί η κ. Κανελλοπούλου.

Προβλήματα και στη βιομηχανία τροφίμων

Με τη χαλάρωση της νομοθεσίας και την κατάργηση των μέτρων προστασίας δεν είναι μόνο ότι οι καταναλωτές δεν θα γνωρίζουν τι φτάνει στο πιάτο τους, ότι οι αγρότες θα κινδυνεύουν από επιμόλυνση της παραγωγής τους και ότι το κράτος θα είναι έρμαιο των πολυεθνικών της βιοτεχνολογίας. Πολλά προβλήματα δημιουργεί και στη βιομηχανία τροφίμων, αφού το βάρος της αξιολόγησης κινδύνου φεύγει από τις πολυεθνικές της βιοτεχνολογίας και μεταφέρεται στις πλάτες της βιομηχανίας τροφίμων.

Σύμφωνα με τη European Non-GMO Industry Association (ENGA), το οικονομικό κόστος για τις εταιρείες τροφίμων που θέλουν να παραμείνουν χωρίς ΓΤΟ αυξάνει σημαντικά. Επιπλέον, θα υπάρχει πάντα ένα νομικό πρόβλημα, διότι, λόγω έλλειψης σήμανσης, δεν θα μπορούν να είναι βέβαιοι για τις πρώτες ύλες τους και δεν θα ξέρουν τι να πουν στον καταναλωτή. Επιπλέον, όπως φαίνεται από έρευνα που διεξήχθη από την ENGA, αν δεν περάσει η νομοθεσία που προτείνει τη χαλάρωση των κανόνων, δεν χάνουμε καμία ευκαιρία αντιμετώπισης των προβλημάτων της κλιματικής αλλαγής όπως μας λένε, διότι η πλειονότητα των προτάσεων των εταιρειών βιοτεχνολογίας δεν αφορά το κλίμα. «Σε 49 φυτά που βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης, μόνο δύο έχουν σχέση με την κλιματική αλλαγή ή τη βιωσιμότητα: το ένα υπόσχεται αντιμετώπιση της ξηρασίας και το άλλο υπόσχεται αντοχή σε αυξημένη αλατότητα του νερού. Ολα τα υπόλοιπα είναι άσχετα με το περιβάλλον και το κλίμα». Ωστόσο, η ασφάλεια των τροφίμων και του περιβάλλοντος δεν μπορεί να βασίζεται στις «υποσχέσεις» των πολυεθνικών.

Τώρα οι δυο επόμενες ψηφοφορίες σε σχέση με αυτό το νομοσχέδιο αφορούν αποκλειστικά το Ευρωκοινοβούλιο. Η πρώτη θα γίνει στην Επιτροπή Περιβάλλοντος του Ευρωκοινοβουλίου, ενώ η δεύτερη στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου τον Μάρτιο του 2026. «Σε μια πρώτη ενδιάμεση ψηφοφορία που είχε γίνει το 2024 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ψηφίσει υπέρ της σήμανσης μέχρι τον τελικό καταναλωτή και είχε εγείρει μεγάλες αμφιβολίες για τις πατέντες. Τώρα αυτά θα τα ξεχάσει; Η Κομισιόν του προτείνει να τα ξεχάσει και οι ευρωβουλευτές θα τα ξεχάσουν;» αναρωτιέται με έκδηλη ανησυχία η κ. Κανελλοπούλου, ενώ η Μυρτώ Πισπίνη από το Ελληνικό Γραφείο της Greenpeace θα πει: «Η χώρα μας, αντί να ταχθεί με την πλευρά της ασφάλειας των τροφίμων, της υγείας των καταναλωτών και του περιβάλλοντος, φαίνεται ότι μπορεί να ψηφίσει υπέρ της νέας νομοθεσίας για τα νέα μεταλλαγμένα. Ομως οφείλουμε να θυμίσουμε ότι η Ελλάδα ιστορικά έχει πρωτοστατήσει στην Ε.Ε. για να ψηφιστεί το πενταετές ευρωπαϊκό μορατόριουμ/απαγόρευση στα μεταλλαγμένα φυτά, μέχρι να δημιουργηθεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τη σήμανση και την ιχνηλασιμότητα, και που τελικά οδήγησε στην απαγόρευση της καλλιέργειας των μεταλλαγμένων στη χώρα μας».

Ως επίλογο, ας δούμε τι αναφέρει το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, καλώντας τους ευρωβουλευτές να καταψηφίσουν το νομοσχέδιο: «Η Ελλάδα διαθέτει μοναδικό φυτικό κεφάλαιο ιδιαίτερης βιοποικιλότητας, υψηλής ποιότητας και διεθνούς αναγνώρισης. Θεωρούμε καθήκον μας να υπερασπιστούμε την προστασία της δημόσιας υγείας, του περιβάλλοντος, της γεωργικής παραγωγής και του καταναλωτή, διασφαλίζοντας ότι οποιαδήποτε τεχνολογική πρόοδος θα εφαρμοστεί με όρους επιστημονικά τεκμηριωμένους και κοινωνικά υπεύθυνους».

Τι ισχύει

? Αξιολόγηση κινδύνου για τους ΓΤΟ
? Ιχνηλασιμότητα. Από πού προέρχεται, πού πηγαίνει και σε ποια προϊόντα καταλήγει, ώστε ένα προϊόν να μπορεί να ανακληθεί αν χρειαστεί.
? Σήμανση για τον τελικό καταναλωτή
? Δικαίωμα των κρατών-μελών να απαγορεύουν την καλλιέργεια

Η νέα νομοθεσία για τα μεταλλαγμένα θα:

? καταργήσει τις δοκιμές ασφαλείας και την παρακολούθηση για το 94% των νέων ΓΜΟ, σε αντίθεση με απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου,
? εκθέσει τους ανθρώπους και τη φύση στους πιθανούς κινδύνους των μεταλλαγμένων φυτών που παράγονται με νέες γονιδιωματικές τεχνικές (NGT),
? καταργήσει την επιλογή των καταναλωτών με τον τερματισμό των απαιτήσεων επισήμανσης στα τρόφιμα,
? εκθέσει τους αγρότες και τη φύση στον κίνδυνο μόλυνσης, καθώς οι νέοι ΓΜΟ απελευθερώνονται ανεξέλεγκτα στο περιβάλλον και
? θα αυξήσει τον έλεγχο που έχουν μόνο μια χούφτα εταιρείες σπόρων στους αγρότες και τους μικρούς και μεσαίους εκτροφείς μέσω των πατεντών.

Πηγή: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Επί ξύλου κρεμάμενες οι αγροτικές επιδοτήσεις

Επί ξύλου κρεμάμενες οι αγροτικές επιδοτήσεις

Σάββατο, 20/09/2025 - 17:38

ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΑ

Μέχρι τις 2 Νοεμβρίου πρέπει η κυβέρνηση να διορθώσει το «σχέδιο εξυγίανσης» του συστήματος υποβολής και ελέγχου των αιτήσεων για τις αγροτικές ενισχύσεις ● Μέχρι τον Μάρτιο παρατείνεται η προθεσμία για να υποβληθεί στην Ε.Ε. το τελικό σχέδιο κατάργησης του ΟΠΕΚΕΠΕ, για το οποίο οι Βρυξέλλες ενημερώθηκαν πρόσφατα.

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

Στις 2 Νοεμβρίου (και όχι στις 2 Οκτωβρίου, όπως είχε διαρρεύσει χθες) λήγει τελικά η δίμηνη διορία που έχει επιβάλει η Κομισιόν στην Αθήνα προκειμένου να καταθέσει το βελτιωμένο σχέδιο δράσης της για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Το σχέδιο αυτό (Action Plan) είναι απαραίτητο και αναμένεται από τους ειδικούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για να μην κινδυνεύσουν οι αγροτικές επιδοτήσεις του τρέχοντος έτους.

Σύμφωνα με όσα επιβεβαίωσε χθες ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μπάλας Ουζβάρι, και σε συνέχεια της επιστολής της Γ.Δ. Αγροτικών Θεμάτων της Κομισιόν, που είχε δημοσιευτεί μία μέρα πριν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά συγκεκριμένες προτάσεις και δεσμεύσεις για να διορθωθεί η κατάσταση. «Για να το θέσουμε πολύ απλά, τα αγροτικά κονδύλια κατέληξαν σε λάθος χέρια και αυτό είναι σίγουρα κάτι που πρέπει να διορθωθεί», δήλωσε ο εκπρόσωπος.

Από τις απαντήσεις τού Μπάλας Ουζβάρι στις ερωτήσεις της «Εφ.Συν.», διευκρινίσαμε και επίσημα σημαντικές πληροφορίες για το τι έχει συμβεί. Για την Κομισιόν, η ιστορία χρονολογείται ουσιαστικά από τον Σεπτέμβριο του 2024. Εκείνη την εποχή, η Επιτροπή διεξήγαγε έλεγχο και εντόπισε ανησυχητικές ενδείξεις στον τρόπο λειτουργίας του ΟΠΕΚΕΠΕ στην υποβολή και στον έλεγχο των αιτήσεων επιδότησης (ΟΣΔΕ). Εξαιτίας αυτού, οι Βρυξέλλες ζήτησαν ένα σχέδιο δράσης ειδικά για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης.

«Οι ελληνικές Αρχές άρχισαν να εργάζονται πάνω σε σχέδια δράσης, τα οποία υπέβαλαν στις αρχές Ιουνίου 2025. Ακολούθησε μια λεπτομερής εξέταση αυτού του σχεδίου. Και στις αρχές Αυγούστου, απαντήσαμε, για άλλη μια φορά, εκφράζοντας ανησυχίες, αφού η Επιτροπή σε αυτό το σημείο δεν ήταν πλήρως ικανοποιημένη, και εξηγήσαμε πολύ καλά σε εκείνη την επιστολή τον τρόπο με τον οποίο περιμένουμε από τις ελληνικές αρχές να βελτιώσουν περαιτέρω το σχέδιο δράσης», τόνισε ο εκπρόσωπος.

Ο Μπ. Ουζβάρι αναφέρεται στην επιστολή της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας της Κομισιόν που δημοσιεύτηκε την Πέμπτη. Οπως σημείωνε, όμως, η «Εφ.Συν.» χθες, διαβάζοντας πιο προσεκτικά την επιστολή και ειδικά το παράρτημά της, φαίνεται ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει προχωρήσει σε καμία αλλαγή από αυτές που επέτρεψαν το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: παλιές φωτογραφίες γεωεντοπισμού, ελλιπείς και μόνο μηχανογραφικούς ελέγχους, απουσία επιτόπιων ελέγχων μεταξύ άλλων.

Στην επιστολή προς την Κομισιόν, οι ελληνικές αρχές δεν περιγράφουν καμία δράση για τους τομείς στους οποίους υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος «σφαλμάτων» στις αιτήσεις του 2025.

Πάντως, η Κομισιόν έσπευσε να καλύψει την κυβέρνηση. «Εν τω μεταξύ, φυσικά, υπάρχει καλό πλαίσιο μεταξύ των δύο πλευρών. Μέχρι στιγμής, η ελληνική Αρχή έχει συμμορφωθεί με όσα τους έχουμε ζητήσει διαδικαστικά και δεν έχουμε κανένα λόγο να ισχύει διαφορετικά σε αυτή την περίπτωση.

Αν ένα σχέδιο δράσης δεν υποβληθεί εγκαίρως, αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει σε αναστολή της χρηματοδότησης, αλλά και πάλι, δεν έχουμε κανένα λόγο να υποθέσουμε ότι το ενημερωμένο σχέδιο δράσης δεν θα μας φτάσει εγκαίρως», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.

Ο ίδιος πάντως επιβεβαίωσε την εξάμηνη παράταση που ζήτησε και φέρεται να έχει πάρει η Ελλάδα, όπως είπε χθες ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, για την ενσωμάτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Από την απάντηση, ωστόσο, φαίνεται ότι η ενημέρωση έγινε μόλις πρόσφατα, ενώ είχε ανακοινωθεί από τον ίδιο τον πρωθυπουργό στο τέλος Μαΐου!

«Σκοπός της παράτασης είναι να δοθεί χρόνος, ώστε να συμφωνηθεί συγκεκριμένα το σχέδιο δράσης, μέρος του οποίου είναι πιθανή μεταφορά ή ενσωμάτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων». Και παρότι η Αθήνα θεωρούσε ότι θα ήταν μια εύκολη υπόθεση, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν ενημέρωσε ότι το θέμα είναι ακόμα υπό διαβούλευση μεταξύ των δύο πλευρών.

Πηγή: efsyn.gr

Ο Μητσοτάκης... εγγυητής της πολεμικής μηχανής του Νετανιάχου

Ο Μητσοτάκης... εγγυητής της πολεμικής μηχανής του Νετανιάχου

Τετάρτη, 11/06/2025 - 15:47

 

Κωνσταντίνα Μαλτεπιώτη, Maria Maggiore, Leïla Miñano Εικονογράφηση: Τζωρτζίνα Χολέβα/Spoovio

Ερευνα Reporters United - Investigate Europe - «Εφ.Συν.»: Με τις ευλογίες της ελληνικής κυβέρνησης και όχημα μια ελληνική εταιρεία (Intracom Defense) η Ε.Ε. χρηματοδοτεί (τώρα!) τη μεγαλύτερη πολεμική βιομηχανία του Ισραήλ, η οποία αυτοδιαφημίζει τον «κομβικό ρόλο» της στις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα ● Επτά ευρωπαϊκές κυβερνήσεις (ανάμεσά τους και η ελληνική!), υπό τον συντονισμό μιας ελληνικής εταιρείας που συνδέεται στενά με την κυβέρνηση του Ισραήλ, θα κατασκευάσουν από κοινού νέα πολεμικά ντρόουν.

Ηφωτογραφία τραβήχτηκε στις 17 ή στις 18 Δεκεμβρίου 2024 –το δελτίο Τύπου της Intracom Defense δεν το διευκρινίζει– στα μαρμάρινα σκαλιά της Λέσχης Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων στο κέντρο της Αθήνας. Οι παριστάμενοι –στελέχη εταιρειών και Πανεπιστημίων από όλη την Ευρώπη και εκπρόσωποι επτά ευρωπαϊκών κυβερνήσεων– γιορτάζουν την έναρξη του Actus, ενός νέου «κοινού» στρατιωτικού πρότζεκτ με σκοπό την ανάπτυξη οπλισμένων ντρόουν. Το εγχείρημα χρηματοδοτείται από την Ε.Ε. και τα υπουργεία Αμυνας των επτά κυβερνήσεων.

Οικοδέσποινα, ως συντονίστρια του έργου, είναι η Intracom Defense, μια «ελληνική» εταιρεία, αφού στα χαρτιά έχει την έδρα της στην Αθήνα και το διοικητικό της συμβούλιο αποτελείται από Ελληνες και Ελληνίδες. Αλλά η Intracom Defense δεν είναι πλέον μια ελληνική ιδιωτική εταιρεία.

Στις 9 Μαΐου 2023 η μεγαλύτερη εταιρεία εξοπλισμών του Ισραήλ, η Israel Aerospace Industries (IAI), εξαγόρασε πλήρως την Intracom Defense –η οποία μέχρι τότε ανήκε στον όμιλο επιχειρήσεων του Σωκράτη Κόκκαλη. O νέος της ιδιοκτήτης, η IAI, ανήκει και ελέγχεται πλήρως από την κυβέρνηση του Ισραήλ.

Υπό αυτό το πρίσμα η φωτογραφία αποκτά εντελώς διαφορετική σημασία. Σημαίνει πως τον Δεκέμβριο του 2024, ενώ δηλαδή έχει προηγηθεί η γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης σχετικά με την υπό εξέλιξη γενοκτονία στη Γάζα, ενώ έχει προηγηθεί από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο το ένταλμα σύλληψης κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου για «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας», στην Αθήνα επτά ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και 23 ευρωπαϊκοί φορείς (εταιρείες και Πανεπιστήμια) ξεκινούν ένα αμιγώς στρατιωτικό πρότζεκτ – υπό τον συντονισμό μιας θυγατρικής μιας εταιρείας που ελέγχεται από την κυβέρνηση Νετανιάχου.

Η εξαγορά της Intracom Defense επέτρεψε στην ΙΑΙ να αποκτήσει πρόσβαση στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Αμυνας (European Defense Fund ή EDF), έναν μηχανισμό που φτιάχτηκε από την Ε.Ε. για να χρηματοδοτεί εξοπλιστικά προγράμματα αποκλειστικά ευρωπαϊκών εταιρειών. Αλλά για να γίνει αυτό χρειαζόταν κάτι ακόμα. Η ενεργή βοήθεια της ελληνικής κυβέρνησης. Χωρίς αυτήν τίποτα απ’ όλα αυτά δεν θα ήταν εφικτό.

2023: Ο Σωκράτης Κόκκαλης υπογράφει τη συμφωνία εξαγοράς της Intracom Defense στο περίπτερο της ΙΑΙ, στην έκθεση εξοπλισμών Defea, με φόντο μια γιγαντοοθόνη με δύο σημαίες, της Ελλάδας και του Ισραήλ

Ελληνική συνενοχή

Δεν είναι τυχαίο ότι στις απαντήσεις τους στην έρευνα του Reporters United και του Investigate ορισμένες από τις κυβερνήσεις που συμμετέχουν στο πρότζεκτ Actus (Νορβηγία, Φινλανδία, Βέλγιο) αλλά και η Κομισιόν ρίχνουν την ευθύνη στην ελληνική πλευρά, προσπαθώντας να απαλλαγούν (εμφανώς υποκριτικά) από το δικό τους μερίδιο ευθύνης.

Πράγματι, όπως θα δούμε παρακάτω, η ελληνική κυβέρνηση ενέκρινε τις γραπτές εγγυήσεις της Intracom Defense ότι η εταιρεία δεν θα μοιραστεί με τη μητρική IAI πληροφορίες για τα πρότζεκτ του EDF, παρότι η IAI ελέγχει πλήρως την Intracom και παρότι πρόκειται για υποθέσεις εθνικής ασφάλειας. Η ελληνική κυβέρνηση παρείχε αυτές τις εγγυήσεις στην Κομισιόν και έτσι η κυβέρνηση του Ισραήλ (αφού αυτή ελέγχει πλήρως την ΙΑΙ και κατά συνέπεια εμμέσως και την Intracom Defense) μπορεί, παρά τα εγκλήματα πολέμου που καθημερινά διαπράττει στη Γάζα, να διεισδύσει στο ευρωπαϊκό σύστημα άμυνας και μάλιστα να χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αμυνας.

Ντρόουν, τανκς και AI

Το πρόγραμμα Actus είναι ένα από τα επτά προγράμματα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Αμυνας (Actus, Marte, Triton, SWIFT, Sentinel, Auriga, 5G Compad) στα οποία συμμετέχει η Intracom Defense από τότε που εξαγοράστηκε από την ΙΑΙ, σύμφωνα με ανάλυση δεδομένων που έκαναν στην επίσημη πλατφόρμα της Ε.Ε. το Reporters United και το Investigate Europe.

Στις 30 Απριλίου 2025, την ώρα που η διεθνής κατακραυγή για την κατάσταση στη Γάζα κορυφώνεται, η Κομισιόν και τα κράτη-μέλη αποφασίζουν τη χρηματοδότηση τριών νέων αμυντικών προγραμμάτων με τη συμμετοχή της Intracom Defense.

Συνολικά η Intracom Defense συμμετέχει σε 15 στρατιωτικά προγράμματα του EDF – αν δηλαδή συνυπολογιστούν και όσα είχαν ξεκινήσει πριν από την εξαγορά της από την IAI. Ολα έχουν ξεκάθαρη πολεμική χροιά. Για παράδειγμα το Marte αφορά την ανάπτυξη τεχνολογιών για άρματα μάχης, ενώ το Triton ερευνά εφαρμογές ΑΙ στην κυβερνοασφάλεια. Αλλά το Actus ξεχωρίζει: έχει σκοπό να οπλίσει το γαλλικό ντρόουν Patroller της Safran και να πιστοποιήσει το ελληνικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος Lotus της Intracom Defense. H Intracom Defense ως συντονίστρια του Actus λαμβάνει από το EDF 14 εκατ. ευρώ.

Το «διπλό καπέλο» της ΙΑΙ στη Γάζα

Στρατός και εταιρεία:

Την τεκμηρίωση για την εμπλοκή της ΙΑΙ στις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Γάζα μάς τη δίνουν τα ίδια τα στελέχη της εταιρείας –πολύ περήφανα γι’ αυτό. Τον Νοέμβριο του 2023 ο διευθύνων σύμβουλος της IAI, Μποάζ Λεβί, (Boaz Levy) δήλωσε ότι η σειρά μη επανδρωμένων αεροσκαφών (ντρόουν) Heron «έπαιξε κομβικό ρόλο στον πόλεμο των Σιδηρών Σπαθιών» (Swords of Iron War) που κήρυξε η ισραηλινή κυβέρνηση μετά την επίθεση της Χαμάς την 7η Οκτωβρίου 2023, «παρέχοντας πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο, συμβάλλοντας σε στοχευμένες δράσεις και βοηθώντας στην εξουδετέρωση απειλών. Η ΙΑΙ συνεχίζει να είναι πλήρως αφοσιωμένη στις IDF [ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις]».

Τα ντρόουν της σειράς Heron (Heron-1, αλλιώς «Shoval», και Heron TP, αλλιώς «Eitan») είναι τα μεγαλύτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της Ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας (IAF), τα οποία χειρίζονται δύο μονάδες του IDF. Σύμφωνα με την ίδια την ΙΑΙ, υπάλληλοί της υπηρετούν στον IDF ως έφεδροι και είναι χειριστές των ντρόουν από την «πρώτη μέρα του πολέμου» στη Γάζα. Η ΙΑΙ δίνει σε αυτήν την πρακτική τον ορισμό του «διπλού καπέλου» για τους υπαλλήλους της που παράλληλα υπηρετούν στον ισραηλινό στρατό σε δελτίο Τύπου στις 6 Δεκεμβρίου 2023.

Το γαλλικό ερευνητικό μέσο Forbidden Stories ταυτοποίησε το μη επανδρωμένο αεροσκάφος της ΙΑΙ Heron TP σε μια επίθεση βόρεια της Μπέιτ Λαχία στη Λωρίδα της Γάζας στις 18 Φεβρουαρίου 2024. Σύμφωνα με τον Παλαιστίνιο δημοσιογράφο του Al-Jazeera, που έκανε ρεπορτάζ στην περιοχή, «το ντρόουν αιωρούνταν από πάνω του» όταν έπεσε η βόμβα. Η εταιρεία σημείωσε τα δύο τελευταία χρόνια (περίοδος που ταυτίζεται με τον πόλεμο στη Γάζα) τα υψηλότερα έσοδα στην ιστορία της.

Ακόμα καλύτερα το λέει ο ίδιος ο πρόεδρος της ΙΑΙ τον Μάιο του 2024: «Είμαι περήφανος που είμαι επικεφαλής της μεγαλύτερης –ελεγχόμενης από την κυβέρνηση– αμυντικής βιομηχανίας του Ισραήλ». Και ως προς τον πόλεμο της Γάζας σχολιάζει: «Η εταιρεία εργάστηκε ασταμάτητα, ώστε να εκπληρώσει τις επιχειρησιακές απαιτήσεις του IDF και να [τον] προμηθεύσει με όλα τα απαραίτητα πολεμικό υλικό». Η ΙΑΙ δεν απάντησε στις ερωτήσεις του Reporters United και του Investigate Europe.

Η Κομισιόν αποκαλεί την εξόντωση των Παλαιστίνιων «πολιτικές εξελίξεις»

Πώς γίνεται μια εταιρεία που ελέγχεται πλήρως από την κυβέρνηση Νετανιάχου, που το προσωπικό της ταυτίζεται με τους στρατιώτες του IDF και έχει τόσο ενεργή συμμετοχή στον πόλεμο στη Γάζα να εξασφαλίσει θέση στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Αμυνας;

Στην απάντησή της η Κομισιόν, σε ό,τι αφορά την εμπλοκή της ΙΑΙ στις στρατιωτικές επιθέσεις στη Γάζα, δήλωσε ότι «οι αξιολογήσεις [των προγραμμάτων] διενεργούνται ανεξάρτητα από τις πολιτικές εξελίξεις και βασίζονται αυστηρά στην επιλεξιμότητα των έργων».

 

Η χώρα μας στέλνει γραπτές εγγυήσεις στην Κομισιόν

Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αμυνας (EDF), το εργαλείο της Ε.Ε. για την προώθηση της ευρωπαϊκής αμυντικής καινοτομίας, χρηματοδοτεί αποκλειστικά ευρωπαϊκές εταιρείες. Με κάποιες εξαιρέσεις. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού του EDF, ευρωπαϊκές εταιρείες που ανήκουν σε χώρες εκτός της Ε.Ε. (όπως η Intracom Defense) μπορούν να συμμετέχουν στα προγράμματα αν το αρμόδιο κράτος-μέλος (εδώ, η Ελλάδα) παρέχει στην Κομισιόν εγγυήσεις που μεταξύ άλλων δεσμεύουν ότι θα αποτραπεί η διαρροή ευαίσθητων πληροφοριών της ευρωπαϊκής άμυνας στην ξένη μητρική εταιρεία.

Ρωτήσαμε και τα τέσσερα μέρη για τις εγγυήσεις αυτές – Intracom, IAI, ελληνική κυβέρνηση, Κομισιόν. Στην απάντησή της η Κομισιόν αναφέρεται στην Intracom Defense ως εταιρεία «με υποδομές και εκτελεστική διοικητική δομή που εδρεύει στην Ελλάδα». Πράγματι η Intracom Defense έχει διατηρήσει στο διοικητικό της συμβούλιο μέλη μόνο ελληνικής υπηκοότητας.

Αντίστοιχη ήταν η σύντομη απάντηση της Intracom Defense (IDE): «Η IDE είναι μια ελληνική εταιρεία εγγεγραμμένη και δραστηριοποιούμενη στην Ελλάδα και αποτελεί μία από τις κορυφαίες ελληνικές εταιρείες στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας στην Ευρώπη περισσότερο από είκοσι χρόνια».

Ομως στις οικονομικές καταστάσεις των δύο εταιρειών (ΙΑΙ και Intracom) για το 2023 η μητρική εταιρεία δηλώνει ότι κατέχει το 94,5% των μετοχών και το 100% των δικαιωμάτων ψήφου της θυγατρικής –και όχι «μέρος» της Intracom όπως η Κομισιόν ανακριβώς αναφέρει στην απάντησή της.

Υπήρξαν εγγυήσεις; Ποιες ήταν αυτές; Ποιος τις ενέκρινε; Λέει η Κομισιόν: «H IDE [Intracom Defense] παρείχε εγγυήσεις ασφάλειας οι οποίες εγκρίθηκαν από την Ελλάδα», ώστε να διασφαλιστεί μεταξύ άλλων ότι «η πρόσβαση από τη μητρική εταιρεία [ΙΑΙ] σε ευαίσθητες πληροφορίες αποτρέπεται».

Το ελληνικό υπουργείο Αμυνας παρέχει παραπάνω διευκρινίσεις: «Για την προστασία ζητημάτων εθνικής ασφαλείας, η Israel Aerospace Industries (IAI) και η Intracom Defense (IDE) έχουν συνυπογράψει ειδική συμφωνία ασφάλειας (Special Security Agreement) βάσει της οποίας απαγορεύεται η μεταξύ των δύο μερών μεταφορά διαβαθμισμένων πληροφοριών (όπως αυτές ορίζονται στον Εθνικό Κανονισμό Βιομηχανικής Ασφάλειας-ΕΚΒΑ), τεχνολογίας, υλικών και άλλων ευαίσθητων πληροφοριών (πληροφοριών που αποτελούν αντικείμενο ειδικής νομοθεσίας περί εξαγωγών της Ελλάδας, Ε.Ε., ΗΠΑ και Ισραήλ)».

Σύμφωνα με το υπουργείο Αμυνας, τα «συμβόλαια που αναλαμβάνει η IDE [Intracom Defense] και έχουν σχέση με ελληνική άμυνα και ασφάλεια, αυτά θα τα διαχειρίζονται Ελληνες πολίτες που θα διαθέτουν τα προβλεπόμενα κατά ΕΚΒΑ πιστοποιητικά ασφαλείας».

Η Κομισιόν αρνήθηκε να μας δώσει την παραμικρή πληροφορία γι’ αυτές τις εγγυήσεις: «Λόγω του ευαίσθητου χαρακτήρα τους, οι ειδικές εγγυήσεις και τα εσωτερικά πρωτόκολλα εθνικής ασφάλειας δεν δημοσιοποιούνται».

O Βέλγος ευρωβουλευτής της Αριστεράς και μέλος της επιτροπής Ασφάλειας και Αμυνας, Μαρκ Μποτέγκα, σχολιάζει στο Reporters United και στο Investigate Europe ότι υπάρχει ένα «δομικό ζήτημα ασφάλειας» με τις εγγυήσεις που επιτρέπουν τη συμμετοχή χωρών εκτός Ε.Ε. στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Αμυνας.

«Αν δεχτούμε το EDF ως ευρωπαϊκό πρόγραμμα που είναι πιστό στο όνομά του, οι οντότητες που ελέγχονται από τρίτη χώρα ή από μη συνδεδεμένη οντότητα τρίτης χώρας θα πρέπει να αποκλείονται από τη χρηματοδότηση. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εξαλειφθούν όλα τα παραθυράκια που υπάρχουν σήμερα, μεταξύ άλλων [αυτά] στο άρθρο 9 του κανονισμού» συμπληρώνει ο κ. Μποτέγκα.

Εξαγορά χωρίς κυβερνητική έγκριση

Ρωτήσαμε το υπουργείο Αμυνας αλλά και τον Ελληνα πρωθυπουργό αν είχε δοθεί έγκριση από την κυβέρνηση πριν η Intracom Defense (μια ελληνική εταιρεία της οποίας οι δραστηριότητες αφορούν την εθνική ασφάλεια) εξαγοραστεί το 2023 από εταιρεία που ελέγχεται από ξένη κυβέρνηση. Το υπουργείο Αμυνας απάντησε πως «η Intracom Defense (IDE) ανήκε σε ποσοστό 100% σε ιδιωτικά συμφέροντα και δεν ζητήθηκε από την ελληνική κυβέρνηση έγκριση για την πώληση της».

Αλλά το υπουργείο συμπλήρωσε, αφήνοντας υπονοούμενο για τον προηγούμενο υπουργό: Η εξαγορά «ολοκληρώθηκε στις 12/6/2023 (χρόνος κατά τον οποίο την διακυβέρνηση της χώρας ασκούσε υπηρεσιακή Κυβέρνηση και δεν είχε αναλάβει τα καθήκοντά του ως Υπουργός Εθνικής Αμυνας ο κ. Νίκος Δένδιας)».

Μα, πόση ευρωπαϊκή υποκρισία

Η υπόθεση της Intracom Defense είναι και μια ιστορία ευρωπαϊκής υποκρισίας. Το πρόγραμμα Actus, συνολικού προϋπολογισμού 59 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτείται κατά περίπου 70% από χρήματα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Αμυνας, ενώ άγνωστο μέρος του υπόλοιπου 30% χρηματοδοτείται από τα υπουργεία Αμυνας της Ελλάδας, της Γαλλίας, του Βελγίου, της Φινλανδίας, της Σουηδίας, της Κύπρου και της Νορβηγίας, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της Intracom Defense στις 3 Φεβρουαρίου 2025.

Εκτός από οικονομική βοήθεια, τα ευρωπαϊκά υπουργεία προσφέρουν και καθοδήγηση όσον αφορά «τον τρόπο χρήσης» και «τις επιχειρησιακές απαιτήσεις» των ντρόουν του Actus, σύμφωνα με απάντηση του φινλανδικού υπουργείου Αμυνας σε Reporters United και Investigate Europe.

Η συνεισφορά του ελληνικού υπουργείου Αμυνας στο Actus είναι «καθοριστική» σύμφωνα με το δελτίο Τύπου της Intracom Defense, καθώς αποτελεί και τον διαχειριστή («project manager») του έργου. (Το ελληνικό υπουργείο Αμυνας επιφυλάχθηκε να απαντήσει για τον ρόλο του στο Actus –θα ενημερώσουμε την ονλάιν έκδοση όταν λάβουμε την απάντησή του.)

Ανάμεσα στα υπουργεία Αμυνας που μετέχουν στο πρόγραμμα είναι αυτά του Βελγίου, της Γαλλίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας – πρόκειται για κυβερνήσεις που στις 20 Μαΐου 2025 τάχθηκαν υπέρ της πρότασης της Ολλανδίας για αναθεώρηση των εμπορικών σχέσεων Ε.Ε. - Ισραήλ λόγω των εγκλημάτων πολέμου και την παρεμπόδιση ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα. Συμμετέχει ακόμα και το υπουργείο Αμυνας της Νορβηγίας, ίσως της χώρας που έχει καταδικάσει με τα πιο σκληρά λόγια τις πράξεις του Ισραήλ.

«Από τη μία έχουμε ένα κράτος [τη Γαλλία] που καταγγέλλει τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και από την άλλη είναι έτοιμο να συνεργαστεί με μια εταιρεία που ανήκει στο ισραηλινό κράτος», μας δήλωσε ο Εμερίκ Ελουέν (Aymeric Elluin), ειδικός για εμπόριο όπλων στο γαλλικό παράρτημα της Διεθνούς Αμνηστίας.

Ενα Ταμείο Αμυνας με ηθικούς κανόνες

Η Κομισιόν επιμένει στην ηθική διάσταση του EDF. Σύμφωνα με τον κανονισμό του EDF, αποκλείονται προγράμματα που έχουν σκοπό, πρώτον, να αναπτύξουν προϊόντα και τεχνολογίες που απαγορεύονται από το διεθνές δίκαιο και, δεύτερον, να αναπτύξουν θανατηφόρα οπλικά συστήματα στα οποία δεν υπάρχει η δυνατότητα ουσιαστικού ανθρώπινου ελέγχου.

Κατά την αίτηση χρηματοδότησης οι ίδιες οι εταιρείες καταθέτουν μια αυτο-αξιολόγηση για την ηθική διάσταση των προτάσεών τους, η οποία ελέγχεται από μια ομάδα «ανεξάρτητων ειδικών σε θέματα άμυνας», τα ονόματα των οποίων δεν γίνονται δημόσια.

«Ο κανονισμός του ΕΤΑ είναι εξαιρετικά αδύναμος όσον αφορά τη δεοντολογία και τη διαφάνεια. [...] Η αυτο-πιστοποίηση σε αυτόν τον τομέα είναι προφανώς ανεπαρκής στην καλύτερη περίπτωση, ένα αστείο στη χειρότερη» δήλωσε ο Βέλγος ευρωβουλευτής Μαρκ Μποτέγκα. «Είναι σαφές ότι το ισχύον πλαίσιο του ΕΤΑ δεν εμποδίζει επαρκώς τα χρηματοδοτούμενα από την Ε.Ε. έργα να συμβάλλουν σε παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου».

Σιγή και αδιαφάνεια: απαντήσεις από τους 9 στους 31

Το Reporters United και το Investigate Europe απέστειλαν ερωτήσεις στις επτά ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, στις 23 εταιρείες και τα Πανεπιστήμια που συμμετέχουν στο πρόγραμμα Actus, καθώς και στην ισραηλινή ΙΑΙ. Εκτός από την Intracom Defense, τη φινλανδική εταιρεία Patria και τη γαλλική Safran, καμία άλλη εταιρεία δεν απάντησε. Από τα επτά υπουργεία Αμυνας μέχρι στιγμής έχουμε λάβει απαντήσεις μόνο από αυτά της Ελλάδας, του Βελγίου, της Φινλανδίας, της Νορβηγίας και της Σουηδίας.

Αντίστοιχα δεν δημοσιοποιείται από την Κομισιόν ούτε η χρηματοδότηση που έχει δεσμεύσει κάθε υπουργείο Αμυνας για το Actus, ούτε η λίστα των ανεξάρτητων ειδικών που υποτίθεται πως κρίνουν την ηθική αυτο-αξιολόγηση των εταιρειών που συμμετέχουν στο Actus, ούτε και οι αυτο-αξιολογήσεις των εταιρειών. Πάντα με επίκληση της εθνικής ασφάλειας.

Κανείς από τους 32 παραλήπτες των ερωτήσεών μας (Κομισιόν, κυβερνήσεις, εταιρείες, Πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα) δεν αναφέρθηκε στην κατάσταση στη Γάζα και στην παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την κυβέρνηση του Ισραήλ.

Πηγή: efsyn.gr

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους έως 800 δισ. ευρώ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους έως 800 δισ. ευρώ

Τρίτη, 04/03/2025 - 13:21

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε το σχέδιο «ReArm Europe», με στόχο την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, κάνοντας λόγο για την «εποχή των επανεξοπλισμών». Το σχέδιο αφορά τη δαπάνη έως 800 δισ. ευρώ, καθώς και την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής προκειμένου τα ευρωπαϊκά κράτη να ξοδεύουν για στρατιωτικές δαπάνες χωρίς να κινδυνεύουν να ενεργοποιηθεί η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος.

Η φον ντερ Λάιεν τόνισε τη δέσμευση της ΕΕ για στενή συνεργασία με το ΝΑΤΟ, τονίζοντας ότι μια ισχυρότερη Ευρώπη ενισχύει τη διατλαντική ασφάλεια. «Η Ευρώπη είναι έτοιμη να αναλάβει τις ευθύνες της. Η Ευρώπη θα μπορούσε να κινητοποιήσει σχεδόν 800 δισεκατομμύρια ευρώ για μια ασφαλή και ανθεκτική Ένωση. Θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε στενά με τους εταίρους μας στο ΝΑΤΟ. Αυτή είναι μια σπουδαία στιγμή για την Ευρώπη» είπε.

 

Συγκεκριμένα, το σχέδιο περιλαμβάνει:

1. Ενεργοποίηση δημοσιονομικής ευελιξίας στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, ώστε τα κράτη μέλη να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες χωρίς να παραβιάζουν τους κανόνες για το έλλειμμα.

2. Δημιουργία χρηματοδοτικού εργαλείου ύψους €150 δισεκατομμυρίων για κοινές αμυντικές επενδύσεις, με έμφαση σε τομείς όπως η αντιαεροπορική άμυνα, τα συστήματα πυροβολικού, τα drones και οι κυβερνοδυνατότητες.

3. Αξιοποίηση του προϋπολογισμού της ΕΕ για την παροχή κινήτρων στα κράτη μέλη να επενδύσουν σε αμυντικά έργα μέσω των προγραμμάτων πολιτικής συνοχής.

4. Κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων μέσω της Ένωσης Αποταμίευσης και Επενδύσεων.

5. Επέκταση του ρόλου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στη χρηματοδότηση στρατιωτικών έργων.

«Αυτό θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να αυξήσουν σημαντικά τις αμυντικές τους δαπάνες χωρίς την ενεργοποίηση της διαδικασίας υπερβάλλοντος ελλείμματος», υποστήριξε η φον ντερ Λάιεν.

Εντωμεταξύ, o πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδωσε εντολή για παύση των αποστολών αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία μετά την έντονη αντιπαράθεση του στο Οβάλ Γραφείο με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με όσα δήλωσε τη Δευτέρα στο CNN αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.

Βαρύ πρόστιμο 337,5 εκατ. ευρώ σε γνωστό κολοσσό τροφίμων: Η παράβαση και οι «ποινές»

Βαρύ πρόστιμο 337,5 εκατ. ευρώ σε γνωστό κολοσσό τροφίμων: Η παράβαση και οι «ποινές»

Πέμπτη, 23/05/2024 - 15:30

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο 337,5 εκατομμυρίων ευρώ στη Mondelēz International, Inc. (Mondelēz) για παρεμπόδιση του διασυνοριακού εμπορίου σοκολάτας, μπισκότων και προϊόντων καφέ μεταξύ κρατών μελών, κατά παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού της ΕΕ, αναφέρει ανακοίνωση της Κομισιόν.

Η Επιτροπή τονίζει ότι παραμένει προσηλωμένη στην άρση των αδικαιολόγητων φραγμών για να διασφαλίσει την καλύτερη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Οι εδαφικοί περιορισμοί εφοδιασμού από τους προμηθευτές αποτελούν ένα είδος μη ρυθμιστικών φραγμών για την εύρυθμη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.

Η παράβαση και οι ποινές

Η Mondelēz, με έδρα τις ΗΠΑ, είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς προϊόντων σοκολάτας και μπισκότων στον κόσμο. Το χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνει γνωστές μάρκες σοκολάτας και μπισκότων όπως Côte d’Or, Milka, Oreo, Ritz, Toblerone και TUC και μέχρι το 2015 μάρκες καφέ όπως HAG, Jacobs και Velours Noir.

Η έρευνα της Επιτροπής διαπίστωσε ότι η Mondelēz παραβίασε τους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ: (i) με τη σύναψη αντιανταγωνιστικών συμφωνιών ή εναρμονισμένων πρακτικών που αποσκοπούν στον περιορισμό του διασυνοριακού εμπορίου διαφόρων προϊόντων σοκολάτας, μπισκότων και καφέ· και (ii) με κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης της σε ορισμένες εθνικές αγορές για την πώληση ταμπλετών σοκολάτας.

Ειδικότερα, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Mondelēz συμμετείχε σε είκοσι δύο αντιανταγωνιστικές συμφωνίες ή εναρμονισμένες πρακτικές, κατά παράβαση του άρθρου 101 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ»), με:

– Περιορισμό των περιοχών ή των πελατών στους οποίους επτά πελάτες χονδρικής (έμποροι/«μεσίτες») θα μπορούσαν να μεταπωλήσουν τα προϊόντα της Mondelēz. Μια συμφωνία περιελάμβανε επίσης μια διάταξη που έδινε εντολή στον πελάτη της Mondelēz να εφαρμόζει υψηλότερες τιμές για τις εξαγωγές σε σύγκριση με τις εγχώριες πωλήσεις. Αυτές οι συμφωνίες και οι εναρμονισμένες πρακτικές πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 2012 και 2019 και κάλυψαν όλες τις αγορές της ΕΕ.

– Αποτροπή δέκα αποκλειστικών διανομέων που δραστηριοποιούνται σε ορισμένα κράτη μέλη από το να απαντούν σε αιτήματα πώλησης από πελάτες που βρίσκονται σε άλλα κράτη μέλη χωρίς προηγούμενη άδεια από τη Mondelēz. Αυτές οι συμφωνίες και πρακτικές πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 2006 και 2020 και κάλυψαν όλες τις αγορές της ΕΕ.

Η Επιτροπή διαπίστωσε επίσης ότι, μεταξύ 2015 και 2019, η Mondelēz έκανε κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης της, κατά παράβαση του άρθρου 102 της ΣΛΕΕ, με:

– ‘Αρνηση παροχής μεσολαβητή στη Γερμανία για να αποτρέψει τη μεταπώληση προϊόντων ταμπλέτας σοκολάτας στην Αυστρία, στο Βέλγιο, στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία όπου οι τιμές ήταν υψηλότερες.

– Διακοπή της προμήθειας προϊόντων ταμπλέτας σοκολάτας στην Ολλανδία για να αποτραπεί η εισαγωγή τους στο Βέλγιο, όπου η Mondelēz πουλούσε αυτά τα προϊόντα σε υψηλότερες τιμές.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι παράνομες πρακτικές της Mondelēz εμπόδισαν τους λιανοπωλητές να μπορούν να προμηθεύονται ελεύθερα προϊόντα σε κράτη μέλη με χαμηλότερες τιμές και «τεμάχισε» τεχνητά την εσωτερική αγορά. Στόχος της Mondelēz, όπως σημειώνει η Κομισιόν, ήταν να αποφευχθεί ότι το διασυνοριακό εμπόριο θα οδηγούσε σε μειώσεις των τιμών σε χώρες με υψηλότερες τιμές. Τέτοιες παράνομες πρακτικές επέτρεψαν στη Mondelēz να συνεχίσει να χρεώνει περισσότερα για τα δικά της προϊόντα, εις βάρος των καταναλωτών στην ΕΕ.

Το Ευρωκοινοβούλιο προσφεύγει κατά της Κομισιόν και φον ντερ Λάιεν για τα 10,2 δισ. ευρώ προς τον Όρμπαν

Το Ευρωκοινοβούλιο προσφεύγει κατά της Κομισιόν και φον ντερ Λάιεν για τα 10,2 δισ. ευρώ προς τον Όρμπαν

Τρίτη, 12/03/2024 - 11:14

«Βόμβα» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το οποίο θα προσφύγει στη Δικαιοσύνη κατά της Κομισιόν για την πληρωμή των 10,2 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ουγγαρία, αναφέρει η ευρωπαϊκή ιστοσελίδα Politico.

Η απόφαση αυτή έρχεται αφού η επικεφαλής της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ξεμπλόκαρε τον περασμένο Δεκέμβριο αμφιλεγόμενα κονδύλια της ΕΕ για τη Βουδαπέστη, τα οποία είχαν παγώσει λόγω ανησυχιών για τη διαφθορά και το κράτος δικαίου. Η κίνηση αυτή έγινε πριν από μια κρίσιμη σύνοδο κορυφής κατά την οποία ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν απειλούσε να εκτροχιάσει την κοινή θέση της Ένωσης για την Ουκρανία.

Συντριπτική πλειοψηφία

Η επιτροπή νομικών υποθέσεων του Κοινοβουλίου συνεδρίασε κεκλεισμένων των θυρών χθες το βράδυ για να αποφασίσει να μηνύσει την εκτελεστική εξουσία της ΕΕ για την παραβίαση, όπως υποστηρίζει, της υποχρέωσής της να προστατεύει τα χρήματα των φορολογουμένων από την κατάχρηση.

Η απόφαση ελήφθη με 16 μέλη υπέρ, ένα κατά (από την άκρα δεξιά) και μηδέν αποχές. Σημειώνει ότι η πληρωμή τον περασμένο Δεκέμβριο επικρίθηκε ευρέως από τους ευρωβουλευτές, ακόμη και από αξιωματούχους της Επιτροπής, ως ένδειξη ότι οι Βρυξέλλες υποχωρούσαν στον εκβιασμό του Όρμπαν.

Η υποστήριξη της αγωγής από όλες τις κομματικές γραμμές στέλνει σαφές μήνυμα στην Επιτροπή. Η ίδια η πολιτική ομάδα της φον ντερ Λάιεν, το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, υποστηρίζει την απόφαση, με τον επικεφαλής του Μάνφρεντ Βέμπερ (και τον προκάτοχό του Ντόναλντ Τουσκ) να έχουν τονίσει τη σημασία της υπεράσπισης του κράτους δικαίου ενόψει των εκλογών της ΕΕ τον Ιούνιο.

«Πιστεύουμε ότι έχουμε μια σοβαρή υπόθεση, καθώς η Επιτροπή αντιφάσκει με τον εαυτό της σχετικά με το αν η Ουγγαρία σέβεται το κράτος δικαίου», δήλωσε ο ευρωβουλευτής Daniel Freund χθες το βράδυ. «Το Δικαστήριο της ΕΕ έχει πάντα υπερασπιστεί την ανεξαρτησία των δικαστηρίων», προσέθεσε για να συμπληρώσει ότι πρόκειται για «σημάδι προς την πρόεδρο της Επιτροπής ότι το κράτος δικαίου δεν μπορεί να ανταλλαχθεί για συμφωνίες με τον Όρμπαν».

Ποια είναι η διαδικασία

Δεν υπάρχει ακόμη νομολογία σχετικά με το πόσα περιθώρια έχει η Επιτροπή όταν αποφασίζει αν θα παγώσει κεφάλαια βάσει του κανονισμού περί κοινών διατάξεων. Ωστόσο, οι δικαστές έχουν αποφανθεί σταθερά υπέρ της ανεξαρτησίας των δικαστηρίων και της διατήρησης των θεμελίων της ΕΕ.

Την Πέμπτη, οι ηγέτες των πολιτικών ομάδων θα συναντηθούν στη Διάσκεψη των Προέδρων για να δώσουν το τελικό πράσινο φως στην πρόεδρο Ρομπέρτα Μέτσολα να προσφύγει κατά της Επιτροπής στο δικαστήριο πριν από την προθεσμία της 25ης Μαρτίου. Μαζί με τους ηγέτες των Σοσιαλδημοκρατών, των Πρασίνων, της Αριστεράς και των Φιλελευθέρων, ο Μάνφρεντ Βέμπερ θα ψηφίσει υπέρ της κίνησης, δήλωσαν αξιωματούχοι στο Politico.

Πηγή: Politico

Σελίδα 1 από 4