Η απάντηση του ΟΣΕ για το «μαύρο» στον Οδοντωτό: Πώς φτάσαμε στην αναστολή λειτουργίας του μετά από 130 χρόνια

Την επ’ αόριστον αναστολή λειτουργίας του Οδοντωτού Καλαβρύτων ανακοίνωσε χθες ο ΟΣΕ επικαλούμενος «παρατηρούμενη ένταση των ακραίων φυσικών φαινομένων και αύξηση των κατολισθήσεων μεγάλων σε όγκο βράχων που επηρεάζουν τμήματα της τουριστικής διαδρομής Διακοπτό - Καλάβρυτα». 

Σύμφωνα με τον ΟΣΕ, τα δρομολόγια αναστέλλονται «μέχρι την επαναξιολόγηση των επικρατουσών συνθηκών και τη διενέργεια των απαιτούμενων γεωλογικών μελετών στον περιβάλλοντα χώρο του όρους Χελμού, σε συνεργασία με τις αρμόδιες τοπικές αρχές».

Σήμερα, πηγές από τον ΟΣΕ επιχειρούν να εξηγήσουν τους λόγους αναστολής των δρομολογίων και την κατάσταση του πολύπαθου δικτύου, τρία χρόνια μετά το έγκλημα των Τεμπών που ανέδειξε με τον πιο εφιαλτικό τρόπο όλες τις παθογένειες. «Τεράστιοι βράχοι πεσμένοι ακριβώς πάνω στις ράγες του Οδοντωτού, μέσα στη χαράδρα του Βουραϊκού. Στα ίδια ακριβώς σημεία από όπου περνούν καθημερινά τα τρένα που μεταφέρουν επισκέπτες στην τουριστική γραμμή που συνδέει το Διακοπτό με τα Καλάβρυτα. Πρόσφατα μάλιστα, ένας βράχος κατέληξε πάνω στη γραμμή τη στιγμή που διερχόταν τρένο από το σημείο, προκαλώντας ευτυχώς μόνο υλικές ζημιές στον συρμό», αναφέρουν πηγές του Οργανισμού περιγράφοντας την κατάσταση. 

Απαράδεκτες εικόνες εγκατάλειψης που καταγράφονται ολοένα και πιο συχνά το τελευταίο διάστημα σε διάφορα σημεία της ιστορικής σιδηροδρομικής διαδρομής Διακοπτό - Καλάβρυτα.

Πηγές από τον ΟΣΕ σημειώνουν πως το φαινόμενο συνδέεται άμεσα με τη φυσική μορφολογία του όρους Χελμού και τις συνθήκες στο δασικό και βραχώδες περιβάλλον της περιοχής. «Η αντιμετώπισή του προϋποθέτει παρεμβάσεις στο φυσικό ανάγλυφο και τη δασική ζώνη, οι οποίες υπερβαίνουν τις αρμοδιότητες της Σιδηρόδρομοι Ελλάδας (ΟΣΕ) και εμπίπτουν στη διαχείριση του Δασαρχείου», επισημαίνουν χαρακτηριστικά. 

Μόνιμη απειλή οι κατολισθήσεις στη γραμμή

Τα περιστατικά κατολισθήσεων στη γραμμή του Οδοντωτού μόνο άγνωστα δεν είναι. Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα καταγράφονται με αυξημένη συχνότητα, με αποτέλεσμα πέτρες και βράχοι μεγάλου όγκου να καταλήγουν πάνω στις σιδηροτροχιές σε διάφορα σημεία της διαδρομής μέσα στη χαράδρα του Βουραϊκού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα φερτά υλικά έχουν οδηγήσει ακόμη και σε ακινητοποιήσεις συρμών ή σε προσωρινές διακοπές δρομολογίων, αναδεικνύοντας την ανάγκη συνεχούς επιτήρησης της γραμμής.

Η σιδηροδρομική γραμμή του Οδοντωτού, μήκους περίπου 22 χιλιομέτρων, κατασκευάστηκε το 1896 και θεωρείται μέχρι σήμερα ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά έργα του ελληνικού σιδηροδρόμου. Ακολουθώντας τη φυσική μορφολογία της χαράδρας του Βουραϊκού, διασχίζει ένα ιδιαίτερα απαιτητικό γεωλογικά περιβάλλον, περνώντας μέσα από στενά φαράγγια, κάτω από απότομα πρανή και δίπλα σε βραχώδεις πλαγιές.

Ακριβώς αυτή η γεωμορφολογία καθιστά τη διαδρομή μοναδική αλλά ταυτόχρονα ευάλωτη σε φυσικά φαινόμενα όπως κατολισθήσεις και πτώσεις βράχων, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονων καιρικών συνθηκών.


Με αυτά τα δεδομένα, η απόφαση αναστολής λειτουργίας της τουριστικής διαδρομής του Οδοντωτού (Διακοπτό - Καλάβρυτα) κρίθηκε -σύμφωνα με πηγές του Οργανισμού- απολύτως αναγκαία για τον διαχειριστή της σιδηροδρομικής υποδομής, τουλάχιστον μέχρι να πραγματοποιηθεί νέα αξιολόγηση των συνθηκών στην περιοχή και να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες γεωλογικές μελέτες στον περιβάλλοντα χώρο του Χελμού.

Το action plan του φορέα προβλέπει άμεση και πλήρη αποτίμηση της έκτασης του φαινομένου και καθορισμό των κατάλληλων μέτρων, ώστε η επαναλειτουργία της ιστορικής γραμμής να γίνει με συνθήκες που εγγυώνται την ασφάλεια επιβατών και εργαζομένων.