Σοκ στην Ισπανία μετά τη δεύτερη σιδηροδρομική τραγωδία μέσα σε εννέα μήνες, η οποία αφήνει πίσω της 68 νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες, μετά από τη σύγκρουση δυο τρένων στο Τολέδο.

Στο επίκεντρο των ερευνών, σύμφωνα με τα ισπανικά μέσα ενημέρωσης, βρίσκονται οι χειρισμοί του κέντρου ελέγχου της Adif, η λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας και η εντολή του σταθμάρχη προς τον οδηγό του τρένου να συνεχίσει την πορεία του με υψηλή ταχύτητα, παρά την ύπαρξη κόκκινου σήματος. Τα νέα στοιχεία που έρχονται στο φως της δημοσιότητας είναι συγκλονιστικά.

Σύμφωνα με το ισπανικό δημόσιο δίκτυο RTVE, η έρευνα επικεντρώνεται, μεταξύ άλλων, στην απόφαση του κέντρου ελέγχου της Adif στη Μαδρίτη να επιτρέψει την επανέναρξη της κυκλοφορίας του τρένου της Renfe, ενώ το τρένο της Iryo παρέμενε ακινητοποιημένο στην ίδια γραμμή. Ο Ισπανός υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, χαρακτήρισε «ανεξήγητη» την απόφαση, επισημαίνοντας ότι υπήρχε κόκκινο σήμα που προειδοποιούσε για την παρουσία του ακινητοποιημένου συρμού.

Σύμφωνα με την εφημερίδα El Español, στην γραμμή δεν είχε τεθεί σε λειτουργία το νέο σύστημα ασφαλείας ERTMS που είχε αγοραστεί από το 2021, αλλά δεν είχε ακόμη τεθεί σε λειτουργία στη συγκεκριμένη γραμμή, παρότι θα έπρεπε να έχει ενεργοποιηθεί τον Ιανουάριο.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, η διοίκηση διατηρεί κανονισμούς που τεχνικά επιτρέπουν στα τρένα να λειτουργούν χωρίς αυτόματη προστασία, πράγμα που σημαίνει ότι μια λανθασμένη εντολή από έναν χειριστή της Adif θα μπορούσε να προκαλέσει τραγωδία. Και ο Όσκαρ Πουέντε δεν έχει αλλάξει αυτούς τους κανονισμούς στα τρία χρόνια που είναι Υπουργός Μεταφορών, σχολιάζει η El Español και συμπληρώνει ότι η γραμμή Μαδρίτης-Σεβίλλης αναμένει την εφαρμογή του ERTMS από τον Σεπτέμβριο του 2021.

Κατά το ίδιο δημοσίευμα στην γραμμή λειτουργεί το σύστημα ASFA, το οποίο λειτουργεί ως σύστημα προστασίας στη γραμμή Μαδρίτης – Ανδαλουσίας, θέτοντας το ερώτημα γιατί δεν ενεργοποιήθηκαν οι προβλεπόμενες δικλίδες ασφαλείας.

Εμπειρογνώμονες και επαγγελματίες του σιδηροδρομικού τομέα διαπίστωσαν ότι στις δηλώσεις του Óscar Puente μετά το ατύχημα απουσίαζε οποιαδήποτε αναφορά σε αυτό το σύστημα ασφάλειας και υποστήριξης που προβλέπουν όλα τα πρωτόκολλα, αναφέρει η El Español.

Ο υπουργός δεν ανέφερε σε καμία περίπτωση την επιλογή ενεργοποίησης του ASFA σε εκείνη την περιοχή, αφού τα τρένα είχαν σταματήσει και έπρεπε να ξαναξεκινήσουν, λαμβάνοντας όλα τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα, σχολιάζει το δημοσίευμα.

Όπως έχει γίνει γνωστό, ένας από τους μηχανοδηγούς που σταμάτησε και στη συνέχεια έλαβε εντολή να συνεχίσει, διόρθωσε τον χειριστή του κέντρου ελέγχου λέγοντάς του: «Δεν μπορεί να είναι κανονική πορεία, πρέπει να είναι πορεία με οπτική επαφή».

Ο Πουέντε χαρακτηρίζει το ατύχημα «απίθανο», αλλά αναγνωρίζει ότι δεν υπήρχε κανένα σύστημα ασφαλείας που να αποτρέπει ένα ανθρώπινο λάθος και δεν παραιτείται

Μπροστά σε αυτή την προειδοποίηση, ο χειριστής του κέντρου ελέγχου αναγνώρισε το λάθος στην οδηγία και το διόρθωσε αμέσως λέγοντας: «Α, ναι, οδήγηση με οπτική επαφή». Στην περίπτωση της Adif, επιπλέον, έχει πραγματοποιηθεί ανανέωση περίπου του μισού προσωπικού τα τελευταία πέντε χρόνια.

Τα συνδικάτα έχουν διαμαρτυρηθεί ότι αυτές οι αντικαταστάσεις έγιναν «αντικαθιστώντας το τεχνικό προσωπικό των σιδηροδρομικών γραμμών με προσωπικό γραφείου», με ό,τι αυτό συνεπάγεται ως απώλεια εμπειρογνωμοσύνης στο πεδίο, κατά την El Español.

Διαδηλώσεις και επεισόδια

Περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν έξω από το υπουργείο Μεταφορών στη Μαδρίτη, ζητώντας να αποδοθούν ευθύνες για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ούρντα του Τολέδο, που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 68 ανθρώπους.

Τη διαδήλωση διοργάνωσαν ακροδεξιές ομάδες, μεταξύ των οποίων η Φάλαγγα (Falange), καθώς και η οργάνωση Revuelta, η οποία πρόσκειται στο ακροδεξιό κόμμα VOX. Κεντρικό αίτημα των διαδηλωτών ήταν η παραίτηση του υπουργού Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, ενώ το κάλεσμα για τη συγκέντρωση διαδόθηκε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με συνθήματα όπως «Όλοι στους δρόμους», «Αρκετά πια» και «Εγκληματίες».

Η ένταση διήρκεσε περίπου δύο ώρες, από τις 20:00 το βράδυ, στην πλατεία Σαν Χουάν ντε λα Κρουζ, μπροστά από τα κεντρικά γραφεία του υπουργείου. Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων, διαδηλωτές πέταξαν φωτοβολίδες, κροτίδες και μπουκάλια προς τους αστυνομικούς, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν χρήση γκλομπ και σπρέι πιπεριού, επιχειρώντας να απομακρύνουν το πλήθος από τους δρόμους και τη λεωφόρο.