Αν ο πόλεμος στο Ιράν έχει κάποιον νικητή, αυτός σίγουρα είναι ο ενεργειακός τομέας και συγκεκριμένα οι 100 μεγαλύτερες εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι οποίες είδαν να πέφτουν... «ουρανοκατέβατα» στα πόδια τους τσουβάλια με εκατομμύρια, όπως αποκαλύπτει σε αποκλειστικό του ρεπορτάζ ο Guardian.

Συγκεκριμένα, οι 100 μεγαλύτερες εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο αποκόμισαν πάνω από 30 εκατομμύρια δολάρια την ώρα σε «απροσδόκητα» κέρδη κατά τον πρώτο μήνα του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου στο Ιράν. 

Οι Saudi Aramco, Gazprom και ExxonMobil συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους ωφελημένους αυτής της «έκρηξης» κερδών, γεγονός που σημαίνει ότι οι μεγαλύτεροι ρυπαντές της γης συνεχίζουν να ευημερούν.

Ο πόλεμος οδήγησε την τιμή του πετρελαίου κατά μέσο όρο στα 100 δολάρια το βαρέλι τον Μάρτιο, οδηγώντας σε εκτιμώμενα απροσδόκητα «πολεμικά» κέρδη ύψους 23 δισ. δολαρίων για τον μήνα. Οι προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου θα χρειαστούν μήνες για να επανέλθουν στα προπολεμικά επίπεδα, και οι εταιρείες αναμένεται να κερδίσουν 234 δισ. δολάρια μέχρι το τέλος του έτους αν η τιμή παραμείνει στα 100 δολάρια.

Η ανάλυση βασίζεται σε δεδομένα του κορυφαίου παρόχου πληροφοριών Rystad Energy, τα οποία επεξεργάστηκε η Global Witness.

Από τους ανυποψίαστους πολίτες τα ουρανοκατέβατα κέρδη

Τα υπερκέρδη αυτά φυσικά προέρχονται από τις τσέπες των απλών πολιτών, καθώς πληρώνουν υψηλές τιμές για να γεμίσουν τα οχήματά τους και να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες, αλλά και από τις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν αυξημένους λογαριασμούς ενέργειας. Δεκάδες χώρες έχουν μειώσει τους φόρους καυσίμων για να στηρίξουν τους καταναλωτές, πράγμα που σημαίνει ότι χώρες όπως η Αυστραλία, η Νότια Αφρική, η Ιταλία, η Βραζιλία και η Ζάμπια εισπράττουν λιγότερα έσοδα για δημόσιες υπηρεσίες.

Την ίδια στιγμή ωστόσο, αυξάνεται η πίεση για την επιβολή έκτακτων φόρων στα «πολεμικά» κέρδη των εταιρειών πετρελαίου και φυσικού αερίου, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάζει αίτημα των υπουργών Οικονομικών της Γερμανίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας, της Πορτογαλίας και της Αυστρίας να «σταλεί ένα σαφές μήνυμα ότι όσοι επωφελούνται από τις συνέπειες του πολέμου πρέπει να συμβάλουν στην ανακούφιση του γενικού πληθυσμού».

«Αυτό θα επέτρεπε τη χρηματοδότηση προσωρινών μέτρων στήριξης, ειδικά για τους καταναλωτές, και τον περιορισμό του αυξανόμενου πληθωρισμού, χωρίς να επιβαρυνθούν περαιτέρω οι δημόσιοι προϋπολογισμοί», ανέφεραν οι υπουργοί σε επιστολή στις 4 Απριλίου. Ο λογαριασμός της ΕΕ για τα ορυκτά καύσιμα έχει αυξηθεί κατά 22 δισ. ευρώ από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.

Οι εταιρείες που πλουτίζουν

Η Aramco είναι μακράν ο μεγαλύτερος κερδισμένος, με εκτιμώμενα «πολεμικά» κέρδη 25,5 δισ. δολαρίων το 2026 αν η τιμή του πετρελαίου διατηρηθεί στα 100 δολάρια.

Αυτό προστίθεται στα ήδη τεράστια κέρδη της, καθώς η κατά πλειοψηφία κρατική εταιρεία της Σαουδικής Αραβίας κέρδιζε περίπου 250 εκατ. δολάρια την ημέρα την περίοδο 2016–2023. Η Σαουδική Αραβία εδώ και δεκαετίες ηγείται επιτυχημένων προσπαθειών για την παρεμπόδιση και καθυστέρηση της διεθνούς δράσης για το κλίμα.

Τρεις ρωσικές εταιρείες – Gazprom, Rosneft και Lukoil – αναμένεται να αποκομίσουν περίπου 23,9 δισ. δολάρια σε «πολεμικά» κέρδη που σχετίζονται με το Ιράν μέχρι το τέλος του έτους. Η σύγκρουση ενίσχυσε το «θησαυροφυλάκιο» του Βλαντίμιρ Πούτιν για τον δικό του πόλεμο στην Ουκρανία, με τη Ρωσία να λαμβάνει έσοδα από εξαγωγές πετρελαίου ύψους 840 εκατ. δολαρίων ημερησίως τον Μάρτιο, 50% υψηλότερα από τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με ανάλυση του Centre for Research on Energy and Clean Air.

Η ExxonMobil, η οποία έχει μακρά ιστορία άρνησης της κλιματικής αλλαγής, θα αποκομίσει 11 δισ. δολάρια σε απροσδόκητα «πολεμικά» κέρδη το 2026 εάν η τιμή των 100 δολαρίων διατηρηθεί. Η Shell θα δει αύξηση 6,8 δισ. δολαρίων. Η αξία και των δύο εταιρειών, όπως και άλλων, έχει αυξηθεί σημαντικά λόγω της ανόδου των τιμών των μετοχών τον μήνα μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν: η ExxonMobil αξίζει 118 δισ. δολάρια περισσότερα, ενώ η Shell 34 δισ. δολάρια περισσότερα.

Η Chevron βρίσκεται σε πορεία να αποκομίσει απροσδόκητα κέρδη 9,2 δισ. δολαρίων από τον πόλεμο στο Ιράν, σύμφωνα με την ανάλυση. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Mike Wirth, επωφελήθηκε επίσης, πουλώντας μετοχές της Chevron αξίας 104 εκατ. δολαρίων μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου.

Μπορούν να γίνουν και χειρότερα τα πράγματα

Η επίδραση του πολέμου στο Ιράν είναι πιθανό να έχει μακροχρόνιες συνέπειες, με τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Fatih Birol, να τον χαρακτηρίζει τη Δευτέρα ως το μεγαλύτερο σοκ που έχει δεχθεί ποτέ η παγκόσμια ενεργειακή αγορά.

Η εκτόξευση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου οδήγησε τον επικεφαλής του ΟΗΕ για το κλίμα, Simon Stiell, να προειδοποιήσει στα μέσα Μαρτίου: «Η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα υπονομεύει την εθνική ασφάλεια και κυριαρχία, αντικαθιστώντας τες με εξάρτηση και αυξανόμενο κόστος». Τόνισε ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορούν να προστατεύσουν πολίτες και κράτη από αυξήσεις τιμών: «Το ηλιακό φως δεν εξαρτάται από στενά και ευάλωτα θαλάσσια περάσματα».

Τα «πολεμικά» κέρδη των εταιρειών πετρελαίου και φυσικού αερίου προστίθενται σε έναν τομέα που εδώ και δεκαετίες είναι εξαιρετικά επικερδής για πετρελαιοπαραγωγά κράτη και μετόχους. Ο κλάδος έχει αποκομίσει κατά μέσο όρο 1 τρισ. δολάρια καθαρού κέρδους ετησίως τον τελευταίο μισό αιώνα, και πολύ περισσότερα σε χρονιές κρίσης όπως το 2022, όταν η Ρωσία εξαπέλυσε την πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία. Ο τομέας των ορυκτών καυσίμων επωφελείται επίσης από άμεσες επιδοτήσεις που ανήλθαν σε 1,3 τρισ. δολάρια το 2022, σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Ο Patrick Galey, επικεφαλής ερευνητικής δημοσιογραφίας στη Global Witness, δήλωσε: «Στιγμές παγκόσμιας κρίσης συνεχίζουν να μεταφράζονται σε τεράστια κέρδη για τους πετρελαϊκούς κολοσσούς, ενώ οι απλοί άνθρωποι πληρώνουν το τίμημα. Μέχρι οι κυβερνήσεις να απεξαρτηθούν από τα ορυκτά καύσιμα, η αγοραστική μας δύναμη θα παραμένει όμηρος των διαθέσεων ισχυρών ηγετών».

Η Jess Ralston, επικεφαλής ενέργειας στη Μονάδα Πληροφοριών για την Ενέργεια και το Κλίμα, δήλωσε: «Αυτή η κρίση πετρελαίου και φυσικού αερίου δείχνει για άλλη μια φορά το κόστος της εξάρτησής μας από ασταθή ορυκτά καύσιμα.

Η επένδυση σε τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών δεν είναι μόνο ο δρόμος προς μόνιμη ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και ο μόνος τρόπος να επανέλθει το κλιματικό σύστημα σε ισορροπία. Οι εκκλήσεις για αύξηση της παραγωγής ορυκτών καυσίμων και υποχώρηση από τους στόχους μηδενικών εκπομπών, μπροστά σε αυτή τη νέα κρίση, θα υπονόμευαν απλώς την ενεργειακή ασφάλεια και θα αύξαναν την έκθεσή μας σε επιβλαβείς κλιματικές επιπτώσεις».

Η Beth Walker, ειδικός ενεργειακής πολιτικής στο thinktank E3G, δήλωσε: «Οι κυβερνήσεις πρέπει να χρησιμοποιήσουν τη φορολόγηση των υπερκερδών για να επιταχύνουν τη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια, αντί να ενισχύουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα».

Η Saudi Aramco, η Shell και η TotalEnergies αρνήθηκαν να σχολιάσουν, ενώ οι ExxonMobil, Chevron, Gazprom, Petrobras και ADNOC δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο.

Τα εκτιμώμενα «πολεμικά» κέρδη υπολογίστηκαν χρησιμοποιώντας τη βάση δεδομένων UCube της Rystad Energy, η οποία ενσωματώνει παγκόσμια δεδομένα ανά πεδίο παραγωγής, ειδήσεις και πληροφορίες, και λαμβάνει υπόψη τη ζήτηση πετρελαίου και φυσικού αερίου για να προβλέψει την προσφορά κάθε πεδίου.

Τα «απροσδόκητα» κέρδη υπολογίστηκαν συγκρίνοντας τις ταμειακές ροές από την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου τον Μάρτιο (όταν η τιμή ήταν κατά μέσο όρο 100 δολάρια/βαρέλι) με την τιμή των 70 δολαρίων πριν από τον πόλεμο στο Ιράν. Τα στοιχεία αυτά αφορούν εκτιμώμενα κέρδη ανάντη (upstream), μετά από φόρους και δικαιώματα, καθώς και κεφαλαιουχικές και λειτουργικές δαπάνες.

Εν μέσω του πολέμου στη Μέση Ανατολή που συνεχίζει να μαίνεται χωρίς ορατό τέλος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτρέπει τους πολίτες της γηραιάς ηπείρου να εργάζονται από το σπίτι, να οδηγούν και να ταξιδεύουν λιγότερο, καθώς και τις χώρες της Ε.Ε. να εφαρμόσουν επειγόντως τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σε κάθε περίπτωση, η Κομισιόν προειδοποιεί για παρατεταμένη ενεργειακή κρίση, λόγω της πολεμικής σύγκρουσης. 

Σε μια ομιλία που θύμισε τις πρώτες ημέρες της πανδημίας του κορονοϊού, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, δήλωσε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια «πολύ σοβαρή κατάσταση» χωρίς σαφές τέλος.

«Ακόμα κι αν... η ειρήνη έρθει αύριο, δεν θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα στο άμεσο μέλλον», είπε με σαφήνεια, μετά το τέλος της έκτακτης τηλεδιάσκεψης των υπουργών Ενέργειας.

«Όσο περισσότερα μπορούν να γίνουν για την εξοικονόμηση πετρελαίου, ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών, τόσο καλύτερα θα είναι τα πράγματα», είπε ο Γιόργκενσεν, προτρέποντας τα κράτη-μέλη να ακολουθήσουν τις συμβουλές του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, οι οποίες –όπως είπε– περιλαμβάνουν «εργασία από το σπίτι όπου είναι δυνατόν, μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους κατά δέκα χιλιόμετρα [την ώρα], ενθάρρυνση των δημόσιων συγκοινωνιών, εναλλακτική πρόσβαση με ιδιωτικό αυτοκίνητο... αύξηση της κοινής χρήσης αυτοκινήτων και υιοθέτηση αποτελεσματικών πρακτικών οδήγησης».

Μακροπρόθεσμα, προέτρεψε τις χώρες της ΕΕ να διπλασιάσουν την κατασκευή περισσότερων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, λέγοντας ότι «αυτή πρέπει να είναι η στιγμή που θα αλλάξουμε επιτέλους την κατάσταση και θα γίνουμε πραγματικά ενεργειακά ανεξάρτητοι».

Χαρακτηριστικές αναφορές του Γιόργκενσεν:

• Είπε πως δεν υπάρχουν άμεσες ελλείψεις στην προμήθεια πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ΕΕ. Ωστόσο, παρατηρούνται «πιέσεις σε ορισμένες αγορές προϊόντων, ιδίως στο ντίζελ και τα καύσιμα αεροσκαφών, καθώς και αυξανόμενοι περιορισμοί στις παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου και η μετακύλισή τους στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας».
• Τόνισε ότι «δεν πρέπει να έχουμε καμία αυταπάτη ότι οι συνέπειες αυτής της κρίσης για τις αγορές ενέργειας θα είναι βραχυπρόθεσμες, διότι δεν θα είναι».
• Υπογράμμισε ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό «να αποφύγουμε κατακερματισμένες εθνικές απαντήσεις» και μέτρα που θα διαταράξουν την αγορά. Επίσης επανέλαβε, ότι η Επιτροπή ήδη συντονίζει δράσεις σχετικά με την αποθήκευση φυσικού αερίου, την αναπλήρωση των αποθεμάτων και την ασφάλεια εφοδιασμού πετρελαίου.
• Αναφορικά με την εργαλειοθήκη της κρίσης του 2022, τόνισε ότι τότε ήταν κυρίως κρίση φυσικού αερίου, ενώ τώρα αντιμετωπίζουμε ένα ευρύτερο φάσμα προβλημάτων, ιδίως σε σχέση με το πετρέλαιο και ακόμη περισσότερο με συγκεκριμένα προϊόντα, όπως το καύσιμο αεροσκαφών και το ντίζελ.

Οι συνομιλίες της Τρίτης μεταξύ των υπουργών ολοκληρώθηκαν χωρίς συγκεκριμένες προτάσεις, αν και ο Γιόργκενσεν υποσχέθηκε ότι η Επιτροπή θα ανακοινώσει ένα πακέτο μέτρων σε επίπεδο Ε.Ε., στο εγγύς μέλλον.

Τα σχόλιά του έρχονται καθώς αυξάνονται οι φόβοι ότι ο κόσμος αντιμετωπίζει μια μεγάλη ενεργειακή κρίση που θα υπερβαίνει ακόμη και το πετρελαϊκό σοκ της δεκαετίας του 1970, η οποία θα μπορούσε να έχει παγκόσμιες οικονομικές επιπτώσεις συγκρίσιμες με την πανδημία του κορονοϊού.

Η τεράστια διακοπή ηλεκτρικής ενέργειας (μπλακ άουτ) που επηρέασε την Ισπανία και την Πορτογαλία στις 28 Απριλίου είναι η πρώτη που συνδέεται με ένα φαινόμενο υπέρβασης της τάσης του ρεύματος στην Ευρώπη, και πιθανόν σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με ενδιάμεση έκθεση «για τα πραγματικά περιστατικά» ενός πάνελ 45 Ευρωπαίων ειδικών στους οποίους έχει ανατεθεί να διενεργήσουν τεχνικές έρευνες. «Πρόκειται για την πιο σοβαρή ηλεκτρική βλάβη στην Ευρώπη τα τελευταία 20 χρόνια και το πιο σημαντικό είναι ότι πρόκειται για την πρώτη αυτού του είδους», δηλαδή που συνδέεται με «αλλεπάλληλα περιστατικά υπέρβασης της τάσης», δήλωσε ο Ντάμιαν Κορτίνας, πρόεδρος του συμβουλίου του ENTSO-E, του ευρωπαϊκού δικτύου διαχειριστών δικτύου μεταφοράς ηλεκτρισμού, κατά την παρουσίαση της έκθεσης στους δημοσιογράφους.

«Αυτό δεν είχε συμβεί ποτέ πριν στην Ευρώπη, είμαστε βέβαιοι. Πιστεύουμε επίσης, ούτε στον κόσμο ολόκληρο, αν και δεν έχουμε όλες τις πληροφορίες από κάθε χώρα. Όμως δεν βρήκαμε καμία αναφορά σε αυτό τον τύπο μπλακ άουτ (...) πουθενά στον κόσμο», είπε. Το μπλακ άουτ σημειώθηκε τη Δευτέρα, 28 Απριλίου στις 12:33 ώρα Ισπανίας (13:33 ώρα Ελλάδας) και επηρέασε το σύνολο της Ιβηρικής χερσονήσου. Προκάλεσε χάος τόσο στην Πορτογαλία όσο και στην Ισπανία, όπου οι κάτοικοι έμειναν χωρίς ηλεκτρικό, αλλά και χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο και στην κινητή τηλεφωνία.

Η έκθεση αυτή, που περιγράφει τη χρονική αλυσίδα που οδήγησε στη γενική διακοπή ρεύματος, δεν δίνει ακόμη τις πρωταρχικές αιτίες των πρώτων συμβάντων. Σε συνέχεια αυτής της έκθεσης, η ομάδα των ειδικών θα ανακοινώσει το πρώτο τρίμηνο του 2026 την τελική έκθεσή της που θα περιλαμβάνει αυτές τις «πρώτες αιτίες» και θα κάνει συστάσεις. Η ενδιάμεση αυτή έκθεση στηρίζεται σε μια τεράστια ποσότητα δεδομένων, κάτι που απαίτησε «πολύ χρόνο» για να συγκεντρωθούν, κυρίως επειδή ορισμένοι «τρίτοι» «δεν είχαν δώσει τη συγκατάθεσή τους στον διαχειριστή του ισπανικού δικτύου μεταφοράς προκειμένου να διαβιβάσει τα δεδομένα», υπογράμμισε ο δεύτερος στην ιεραρχία του πάνελ των ειδικών Κλάους Κασνίτς. Μερικά δεδομένα εξακολουθούν να λείπουν.

Σύμφωνα με την έκθεση, μισή ώρα πριν από τη διακοπή είχαν σημειωθεί δύο επεισόδια «διακυμάνσεων ισχύος, έντασης και συχνότητας» που επηρέασαν κυρίως το ισπανικό και το πορτογαλικό σύστημα. Ένα φαινόμενο υπερβολικής τάσης προκάλεσε αλλεπάλληλες απώλειες παραγωγής τις οποίες ακολούθησαν αποσυνδέσεις στη σειρά κέντρων παραγωγής ηλεκτρισμού -- θερμοηλεκτρικών σταθμών και σταθμών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας-- οι ακριβείς αιτίες των οποίων δεν είναι ακόμη γνωστές. Η ηλεκτρική τάση μπορεί να συγκριθεί με την «πίεση» που ασκεί το νερό μέσα σε μια μάνικα: εφαρμοζόμενη στον ηλεκτρισμό, είναι η «πίεση» που ασκούν τα ηλεκτρόνια σε κίνηση.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΖΙΑΣ

Η εικόνα μοιάζει παράδοξη: η Κίνα, γνωστή για το τεράστιο αποτύπωμα κατανάλωσης και παραγωγής αποβλήτων, βρίσκεται αντιμέτωπη με… έλλειψη σκουπιδιών. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, οι κινεζικές μονάδες αποτέφρωσης απορριμμάτων, που αναπτύχθηκαν ραγδαία την τελευταία δεκαετία, δεν βρίσκουν πλέον αρκετή πρώτη ύλη για να λειτουργήσουν.

Πώς δημιουργήθηκε το πρόβλημα; Την τελευταία δεκαετία το Πεκίνο επένδυσε σε περισσότερες από 1.000 μονάδες αποτέφρωσης, καλύπτοντας πλέον πάνω από το 50% της παγκόσμιας ισχύος στην καύση απορριμμάτων για παραγωγή ηλεκτρισμού. Ο στόχος ήταν διπλός: αφενός η μείωση της ρύπανσης από τις χωματερές, αφετέρου η ενίσχυση του ενεργειακού μείγματος με «εγχώριο καύσιμο» που στηρίζεται στη διαχείριση αποβλήτων.

Ωστόσο, δύο παράγοντες ανέτρεψαν τον σχεδιασμό: η πτώση γεννήσεων και ο σταδιακός περιορισμός του πληθυσμού, σε συνδυασμό με επιβράδυνση της κατανάλωσης. Το αποτέλεσμα είναι θεαματική μείωση του παραγόμενου όγκου οικιακών απορριμμάτων.
Η έλλειψη απορριμμάτων είναι σε κάποιο βαθμό «θύμα της επιτυχίας»: η Κίνα έχει προχωρήσει σε πολιτικές όπως αυστηρούς κανόνες ανακύκλωσης, περιορισμό της πλαστικής συσκευασίας και αποθάρρυνση υπερκατανάλωσης. Όμως αυτή η μετάβαση, θετική για το περιβάλλον, στερεί την αναγκαία «καύσιμη ύλη» για έναν ενεργειακό τομέα που στηρίζεται στην ύπαρξη σκουπιδιών.

Η κατάσταση οδηγεί σε μια παράδοξη ιδέα: η Κίνα –που απαγόρευσε το 2018 την εισαγωγή ξένων σκουπιδιών κατηγορώντας τη Δύση ότι ξεφόρτωνε τα απορρίμματά της– σήμερα εξετάζει το ενδεχόμενο να τα δεχθεί ξανά για να τροφοδοτήσει τις ενεργειακές της μονάδες.

Πολλές προεκτάσεις

Αν συμβεί, θα είναι μια εντυπωσιακή ανατροπή με πολλαπλές προεκτάσεις:

Περιβαλλοντικές: Η μεταφορά απορριμμάτων διασχίζοντας ωκεανούς επιβαρύνει τις συνολικές εκπομπές άνθρακα, ενώ η αποτέφρωση ξένων αποβλήτων δημιουργεί νέους κινδύνους ρύπανσης.

Γεωπολιτικές: Ενδέχεται να ξανανοίξει η «πίσω πόρτα» για τη διάθεση απορριμμάτων χωρών του ανεπτυγμένου κόσμου, κυρίως της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, που αναζητούν συνεχώς διεξόδους διαχείρισης.

Οικονομικές: Το Πεκίνο θα μπορούσε να δημιουργήσει μια νέα αγορά, μετατρέποντας ακόμη και τα απορρίμματα σε μοχλό κερδοφορίας.

Η Κίνα βρίσκεται σήμερα ανάμεσα σε δύο πραγματικότητες: Από τη μία, η στρατηγική για ενεργειακή ανεξαρτησία μέσω καύσης απορριμμάτων λειτούργησε ως προσωρινή λύση. Από την άλλη, ο περιορισμός σκουπιδιών λόγω δημογραφίας και πιο «πράσινων» επιλογών δείχνει ότι αυτό το μοντέλο δεν έχει μέλλον.

Η συζήτηση πλέον μετατοπίζεται στο πώς η χώρα θα ανακατανείμει τις τεράστιες υποδομές αποτέφρωσης –ενδεχομένως προσανατολίζοντάς τες προς εναλλακτικά καύσιμα ή ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την ανακύκλωση.

Η «έλλειψη σκουπιδιών» στην Κίνα δεν είναι μόνο ενεργειακό ζήτημα, αλλά και ένα μήνυμα παγκόσμιου χαρακτήρα: ακόμη και τα απορρίμματά μας, κάποτε αδιαμφισβήτητη πληγή του πλανήτη, μπορεί να εξελιχθούν σε σπάνιο πόρο που διαπραγματεύεται σε διεθνές επίπεδο.

Πηγή: in.gr

Οι βασικές ανάγκες του ανθρώπου, που πρέπει να καλύπτονται για να επιβιώσει στοιχειωδώς, αφορούν κατοικία, τροφή, νερό και ηλεκτρικό ρεύμα. Δεν μιλάμε για αξιοπρεπή επιβίωση αλλά για επιβίωση στα όρια. Αν κάτι από αυτά λείπει, τότε ο άνθρωπος που επιβιώνει βρίσκεται υπό διαρκή απειλή.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα αν ρίξει κανείς μια ματιά στα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων αναφορικά με την κατάσταση που επικρατεί στον χώρο της ηλεκτρικής ενέργειας.

Ενα καρτέλ απειλεί την επιβίωση νοικοκυριών και σημαντικών μονάδων της πραγματικής οικονομίας, επιβαρύνοντας παράλληλα τους πολίτες που είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους γιατί βρίσκονται σε μια κάπως καλύτερη οικονομική κατάσταση.

Oπως αποδεικνύεται από το ρεπορτάζ του βασικού μας θέματος και την προαναφερόμενη έκθεση, το ολιγοπωλιακό καρτέλ ενέργειας έχει εξασφαλισμένα κέρδη, καθόλου ρίσκο και σταθερή αγορά. Παρ' όλα αυτά, αντί αυτό να οδηγεί σε εξορθολογισμό των τιμών, αυτές μεγεθύνονται και ευθέως ανάλογα με τα κέρδη αυξάνουν και οι ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Το 2024 τα κέρδη των βασικών εταιρειών ενέργειας εκτοξεύτηκαν πάνω από 4 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των καταναλωτών αυξήθηκαν κατά 1 δισεκατομμύριο ευρώ και έφτασαν συνολικά στα 3,4 δισ. Κι αυτές οι οφειλές αφορούν, κυρίως, ευάλωτα νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, χωρίς να εξαιρούνται και κάποιες μεγάλες βιομηχανίες, οι οποίες βεβαίως έχουν τον τρόπο τους να αντιμετωπίζουν τέτοια ζητήματα, αλλά ως στοιχείο δείχνουν την έκταση του προβλήματος.

Η κατάσταση αυτή δεν ανησυχεί τις εταιρείες ενέργειας καθώς μετακυλίουν τη ζημιά στους καλοπληρωτές. Που σε απλά ελληνικά σημαίνει πως το πρόβλημα που δημιουργείται φορτώνεται και πάλι στην κοινωνία (σε ένα σημαντικό μέρος της) για να το λύσει. Ληστεύουν δηλαδή τους πολίτες και αν δεν μπορούν κάποιοι να πληρώσουν τα λίτρα, τα φορτώνονται, με τη μέθοδο του εξαναγκασμού, οι υπόλοιποι.

Αυτή η κατάσταση έχει υπεύθυνους που τη δημιούργησαν. Είναι ο πρωθυπουργός και η κυβέρνησή του. Διότι, από πότε είναι εξυγίανση η ληστεία και μάλιστα σε όλες τις μορφές της;

Πηγή: efsyn.gr

Δημοσιεύτηκε ο Οδηγός του προγράμματος «Εξοικονομώ 2025» (Β’ 6970/2024) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Με προϋπολογισμό 434 εκατ. ευρώ αναμένεται να επωφεληθούν δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά της χώρας, για την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών τους.

Τη σχετική προκήρυξη υπέγραψαν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρος Σκυλακάκης, καθώς και ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης.

Σημειώνεται πως το πρόγραμμα υλοποιείται στο πλαίσιο του “RePowerEU”, του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης–NextGeneration EU.

Τα βασικά χαρακτηριστικά του «Εξοικονομώ 2025»

Προβλέπεται πως μέσω του «Εξοικονομώ 2025» θα επιτευχθεί εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας πάνω από 30% ανά περίπτωση, μέσω της ενεργειακής αναβάθμισης, κατά τουλάχιστον τρεις ενεργειακές κατηγορίες, κάθε κατοικίας που θα ενισχυθεί στο πλαίσιο του προγράμματος. Διευκρινίζεται πως το πρόγραμμα αφορά σε κτίρια που χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία (μονοκατοικίες και μεμονωμένα διαμερίσματα).

Βασική στόχευση του προγράμματος -μεταξύ άλλων- είναι η στήριξη ενεργειακά ευάλωτων και πληγέντων ομάδων πληθυσμού. Ειδικότερα, περιλαμβάνει ξεχωριστά κίνητρα (αυξημένο ποσοστό επιχορηγήσεων και ειδικό προϋπολογισμό) για: τη στήριξη οικογενειών με μέλος/μέλη ΑμεΑ, πληγέντες της Θεσσαλίας (συμπεριλαμβανόμενων των σεισμόπληκτων ωφελούμενων της δημοτικής κοινότητας Δαμασίου του Δήμου Τυρνάβου), σεισμόπληκτους του Αρκαλοχωρίου και της Σάμου, οικογένειες με τουλάχιστον τρία εξαρτώμενα τέκνα και ευάλωτα νοικοκυριά.

Σημειώνεται πως αναλόγως της κατηγορίας που εμπίπτει ο δικαιούχος, το ποσοστό της οικονομικής ενίσχυσης ξεκινάει από 50%, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις καλύπτεται ακόμη και το 100% του κόστους επένδυσης.

Στις επιλέξιμες δαπάνες του προγράμματος συμπεριλαμβάνονται οι εξής:

• αντικατάσταση κουφωμάτων,
• τοποθέτηση/αναβάθμιση θερμομόνωσης,
• αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης,
• σύστημα ζεστού νερού χρήσης με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ),
• λοιπές παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας, όπως είναι η εγκατάσταση έξυπνου συστήματος διαχείρισης (smarthome) και συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες).

Από τα 434 εκατ. ευρώ που είναι ο προϋπολογισμός του «Εξοικονομώ 2025», τα 396 εκατ. ευρώ κατευθύνονται απευθείας στα νοικοκυριά. Εντός του προγράμματος, προβλέπονται και πρόσθετες δαπάνες για επιδότηση επιτοκίου, διαχειριστικά κόστη και άλλες ανάγκες.

Από τα 396 εκατ. ευρώ:

• 27,4 εκατ. ευρώ διατίθενται για οικογένειες με μέλη ΑμεΑ
• 91,3 εκατ. ευρώ για τους πληγέντες της Θεσσαλίας και τους σεισμόπληκτους του Αρκαλοχωρίου και της Σάμου (εκ των οποίων τα 54,8 εκατ. ευρώ για τα ευάλωτα νοικοκυριά) και
• 18,2 εκατ. ευρώ για οικογένειες με τουλάχιστον τρία εξαρτώμενα τέκνα.

Ο ανώτατος επιλέξιμος προϋπολογισμός των παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης με ΦΠΑ ανά αίτηση ωφελούμενου, δεν μπορεί να υπερβαίνει:

1. το γινόμενο του 1,20 ευρώ επί το σύνολο της εκτιμώμενης ετήσιας εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας (kWh), όπως προκύπτει από το Α’ Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης,
2. τις 35.000 ευρώ.

Αξίζει να επισημανθεί πως ως κριτήριο αξιολόγησης των προτάσεων ενεργειακής αναβάθμισης που θα υποβληθούν στο πρόγραμμα θα χρησιμοποιούνται οι βαθμοημέρες θέρμανσης και θα δίνεται προτεραιότητα στις ψυχρότερες περιοχές της χώρας, δεδομένων των ιδιαίτερων αναγκών τους.

Όσον αφορά στους ωφελούμενους που θα υπαχθούν στο «Εξοικονομώ 2025», καλύπτοντας την ιδία συμμετοχή με δάνειο, επισημαίνεται πως το επιτόκιο της δανειακής σύμβασης είναι σταθερό και επιδοτούμενο σε ποσοστό 100%.

Φορέας υλοποίησης του «Εξοικονομώ 2025» είναι το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ) και φορέας οικονομικής διαχείρισης η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Α.Ε.

Οι αιτήσεις χρηματοδότησης από τους ενδιαφερόμενους θα υποβάλλονται μόνον ηλεκτρονικά, από τις 8.1.2025 έως τις 20.3.2025 και υποχρεωτικά μέσω του επίσημου δικτυακού τόπου του προγράμματος (https://exoikonomo2025.gov.gr).

Οι ενδιαφερόμενοι για περισσότερες πληροφορίες μπορούν να καλούν στο τηλέφωνο (λειτουργικό από 8.1.2025): 2131513753 (καθημερινές, 9:00 π.μ. – 5:00 μ.μ.).

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, δήλωσε με αφορμή την προκήρυξη του προγράμματος: «Μέσα από το “Εξοικονομώ 2025”, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 430 εκατ. ευρώ, επενδύουμε στην ενεργειακή αναβάθμιση των νοικοκυριών της χώρας. Τα ενισχύουμε οικονομικά για την αντικατάσταση κουφωμάτων, την τοποθέτηση και αναβάθμιση θερμομόνωσης, την αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης και ψύξης, το σύστημα ζεστού νερού χρήσης με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, την εγκατάσταση έξυπνου συστήματος διαχείρισης (smarthome) και συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας. Υλοποιώντας τις παρεμβάσεις και αξιοποιώντας νέες τεχνολογίες, φιλικές προς το περιβάλλον, τα νοικοκυριά πέραν από την ενεργειακή τους αναβάθμιση επιτυγχάνουν, συνακόλουθα, σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας και χρημάτων».

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Νίκος Παπαθανάσης, σημείωσε: «Το “Εξοικονομώ 2025” αποτελεί μια ακόμα έμπρακτη απόδειξη του που και προς όφελος ποιων κατευθύνονται οι ευρωπαϊκοί πόροι και ειδικότερα αυτοί που προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Μάλιστα, με το νέο Πρόγραμμα, το οποίο απευθύνεται σε όλες και σε όλους τους συμπολίτες μας, εξασφαλίσαμε τη διεύρυνση των κοινωνικών κριτηρίων, με αυξημένα ποσοστά επιχορήγησης για ευάλωτες οικογένειες και νοικοκυριά, αλλά και γεωγραφικές περιοχές βάσει των κλιματικών συνθηκών. Επιταχύνουμε την υλοποίηση των δεσμεύσεών μας προς τους συμπολίτες μας, με δράσεις που εξοικονομούν ενέργεια και ταυτόχρονα βελτιώνουν το εισόδημα και την καθημερινότητα όλων».

Τέλος στο γνωστό έως σήμερα νυχτερινό ρεύμα έβαλε και επίσημα η κυβέρνηση Μητσοτάκη, καθώς ανακοίνωσε νέο, μειωμένο ωράριο. Έτσι,  το μειωμένο τιμολόγιο από τις 8 ώρες ημερησίως, θα ανέρχεται σε 6, οι οποίες είναι μοιρασμένες σε μεσημβρινή και νχυτερινή ζώνη.

Όπως ανακοίνωσε ο Θεόδωρος Σκυλακάκης, σε ισχύ από 1η Φεβρουαρίου 2025 τίθεται το νέο διζωνικό σύστημα μειωμένης τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο -σε πρώτη φάση- αφορά στους καταναλωτές που διαθέτουν κατάλληλο μετρητή και ενεργό διζωνικό (νυκτερινό) τιμολόγιο (μετρητή με δυνατότητα καταγραφής σε δύο ζώνες ή νέο έξυπνο μετρητή).

Το γνωστό ως «νυχτερινό» τιμολόγιο αποτελείται από τη μεσημβρινή ζώνη και από τη νυχτερινή ζώνη. Το ωράριο αυτών των ζωνών θα είναι διαφορετικό τον χειμώνα από το καλοκαίρι. Σκοπός της πρωτοβουλίας είναι η πρόσβαση των καταναλωτών σε ηλεκτρικό ρεύμα τις ώρες που είναι πιο φθηνό.

Ωστόσο στις ώρες που ανακοινώθηκαν είναι δύσκολο να έχει κάποιος «πρόσβαση» στο σπίτι του, αφού στις 12:00μμ-15:00μμ το μεσημέρι είναι ώρες που η πλειονότητα των πολιτών βρίσκεται στην εργασία του.

Ειδικότερα, τα ωράρια ανά ζώνη και εποχή, τα οποία θα ισχύουν από Δευτέρα έως και Κυριακή, διαμορφώνονται ως εξής:

Χειμερινό ωράριο, με διάρκεια από τον Νοέμβριο έως τον Μάρτιο:

• Μεσημβρινή ζώνη: 12 μ.μ. – 3 μ.μ.
• Νυχτερινή ζώνη: 2 π.μ. – 5 π.μ.

Θερινό ωράριο, με διάρκεια από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο:

• Μεσημβρινή ζώνη: 11 π.μ. – 3 μ.μ.
• Νυχτερινή ζώνη: 2 π.μ. – 4 π.μ.

Σημειώνεται ότι θα υπάρξει νομοθετική πρόβλεψη, ώστε οι υφιστάμενες συμβάσεις προμήθειας με διζωνικό τιμολόγιο να παραμείνουν σε ισχύ ενσωματώνοντας το νέο ωράριο. Επίσης, στην περίπτωση που κάποιος καταναλωτής δεν επιθυμεί να παραμείνει σε διζωνικό τιμολόγιο θα μπορεί να ζητήσει τη λήξη της τρέχουσας σύμβασης προμήθειας χωρίς κόστος για τον ίδιο (δηλαδή χωρίς κόστος που τυχόν προβλέπεται βάσει σχετικής ρήτρας στην υφιστάμενη σύμβασή του, για την περίπτωση πρόωρης αποχώρησης).

Ο Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ), ως υπεύθυνος για την εφαρμογή του ωραρίου μειωμένης τιμολόγησης έχει αναλάβει να ολοκληρώσει όλες τις απαραίτητες ενέργειες, προκειμένου να ισχύει το νέο ωράριο μειωμένης τιμολόγησης από τις αρχές Φεβρουαρίου.

Πώς χάθηκαν δύο ώρες

Μέχρι σήμερα, το νυχτερινό ωράριο έχει την εξής μορφή:

Α. Χειμερινή περίοδος: 1 Νοεμβρίου έως 30 Απριλίου

• 02:00-08:00 και 15:00-17:00, για τους πελάτες που είναι συνδεδεμένοι στο Δίκτυο της Ηπειρωτικής Χώρας και των διασυνδεδεμένων με αυτήν νησιών

• 02:00-08:00 και 15:30-17:30, για τους πελάτες των μη διασυνδεδεμένων νησιών με τμηματικό ωράριο

Β. Θερινή περίοδος: 1 Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου

Αισιοδοξία φέρνει πρωτοποριακή ανακάλυψη «καυτής» πηγής ενέργειας στα έγκατα της γης, η οποία ενδεχομένως να είναι πέντε φορές πιο ισχυρή από τα σημερινά γεωθερμικά πηγάδια.

Πρόκειται για πετρώματα που βρίσκονται σε τεράστια βάθη κάτω από την επιφάνεια του φλοιού της Γης.

Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες πίστευαν ότι δεν μπορούσαν να εκμεταλλευτούν τη θερμότητα σε αυτά τα πετρώματα, διότι για να παραχθεί γεωθερμική ενέργεια από αυτά, το νερό θα πρέπει να περάσει μέσα από «ρωγμές» για να φτάσει στους 400 βαθμούς Κελσίου.

Τα πετρώματα αυτά βρίσκονται ήδη υπό τεράστια πίεση και θερμότητα, καθιστώντας τα πιο εύκαμπτα, όπως είναι το παιχνίδι Silly Putty. Έτσι, οι ερευνητές ήταν δύσπιστοι ότι οι βράχοι θα μπορούσαν να σχηματίσουν ρωγμές για να περάσει το νερό.

Ωστόσο, έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Communications, δείχνει ότι τέτοιοι βράχοι μπορούν να σχηματίσουν ρωγμές που να  συνδέονται και να κάνουν έτσι τους βράχους διαπερατούς.

Ειδικότερα, επιστήμονες από την Ομοσπονδιακή Πολυτεχνική Σχολή Λωζάννης (EPFL), αγγίζοντας τον υπερκαυτό, πολύ βαθύ βράχο μίλια κάτω από τα πόδια μας, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν μια «καθαρή», ανανεώσιμη πηγή ενέργειας ικανή να αντικαταστήσει σημαντική ποσότητα ορυκτών καυσίμων που σχετίζονται με την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Τώρα, τα ευρήματα της Ομοσπονδιακής Πολυτεχνικής Σχολή Λωζάννης (EPFL), που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Nature Communications, έχουν επιβεβαιώσει προηγούμενες θεωρητικές εργασίες που περιγράφονται λεπτομερώς στη Γεωθερμική Ενέργεια: εντόπισαν πιθανές ρωγμές σε αυτούς τους καυτούς βράχους.

Αυτή η γνώση μπορεί να ανοίξει έναν δρόμο προς την πηγή ενέργειας χαμηλού κόστους που μπορεί να είναι μέρος της μετάβασης μακριά από τα ρυπογόνα βρώμικα καύσιμα που προκαλούν την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Επιπλέον, η ισχύς θα ήταν άφθονη — «περίπου πέντε έως δέκα φορές την ενέργεια που παράγεται από τα σημερινά εμπορικά γεωθερμικά πηγάδια», σύμφωνα με μια έκθεση της Ομάδας Καθαρού Αέρα του 2021 που αναφέρεται στην έκδοση.

«Δείξαμε ότι η μετάβαση από εύθραυστο σε όλκιμο δεν αποτελεί αποκοπή για την κυκλοφορία ρευστού στον φλοιό, κάτι που είναι πολλά υποσχόμενο για την εκμετάλλευση των βαθιών γεωθερμικών δεξαμενών», δήλωσε η επικεφαλής της έρευνας Marie Violay, επικεφαλής του Εργαστηρίου Πειραματικής Μηχανικής Βράχων του EPFL. «Αυτά είναι από τα πρώτα πειραματικά αποτελέσματα που ρίχνουν φως σε τέτοιες ακραίες συνθήκες».

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η Quaise Energy βοήθησε στη χρηματοδότηση της μελέτης, μαζί με την Alta Rock Energy, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας, το Ελβετικό Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών, το Ελβετικό Ομοσπονδιακό Γραφείο Ενέργειας και το πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας Horizon 2020 της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ακόμα και στην Ελληνική Τάφρο, στο Φρέαρ των Οινουσσών που αποτελεί το βαθύτερο σημείο της Μεσογείου και θαλάσσια περιοχή τεράστιας οικολογικής σημασίας, θέλει να κάνει εξορύξεις υδρογονανθράκων η κυβέρνηση Μητσοτάκη. 

Το εξόχως ανησυχητικό είναι ότι η σχετική μελέτη έγινε εκ κρυπτώ, παρέμεινε μυστική και εξαφανίστηκε όταν εντοπίστηκε το μέγα θέμα από το WWF Ελλάς. Στη συνέχεια το ΥΠΕΝ και η  Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων Α.Ε. (ΕΔΕΥΕΠ), αρνούνται αν και υποχρεώνονται από τη νομοθεσία να δώσουν απαντήσεις στο WWF Ελλάς για τη μελέτη και για λογαριασμό ποιου εκπονήθηκε.

Όπως αναφέρει η διεθνής περιβαλλοντικής οργάνωση «τυχαία μέσα στο καλοκαίρι βρήκαμε αναρτημένη στο site της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων Α.Ε. (ΕΔΕΥΕΠ) μελέτη για νέα θαλάσσια περιοχή εξορύξεων, στο Φρέαρ των Οινουσσών που αποτελεί το βαθύτερο σημείο της Μεσογείου!».

Η μελέτη όπως ορίζει η υποχρεωτική νομοθεσία της ΕΕ θα έπρεπε να ανακοινωθεί επίσημα και να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Η κυβέρνηση, όμως, αγνόησε πλήρως τη νομοθεσία. 

Η διεθνής περιβαλλοντική οργάνωση υπέβαλε αμέσως αίτημα πληροφοριών, τόσο στο αρμόδιο υπουργείο (ΥΠΕΝ) όσο και στην ΕΔΕΥΕΠ, αίτημα το οποίο μέχρι σήμερα παραμένει αναπάντητο. «Έτσι, δυο μέρες μετά την υποβολή του αιτήματός μας, η μελέτη εξαφανίστηκε από το site της ΕΔΕΥΕΠ, με το link να οδηγεί πλέον σε μια κενή σελίδα!», σημειώνει το WWF Ελλάς.

Το WWF Ελλάς επισημαίνει ότι «όπως φάνηκε, καμία από τις αρμόδιες υπηρεσίες δεν ήταν διατεθειμένη να απαντήσει για τη μελέτη. Έτσι, δυο μέρες μετά την υποβολή του αιτήματός μας, η μελέτη εξαφανίστηκε από το site της ΕΔΕΥΕΠ, με το link να οδηγεί πλέον σε μια κενή σελίδα!». 

Ελληνική Τάφρος: Η θαυμαστή άβυσσος

Η Ελληνική Τάφρος, είναι περιοχή τεράστιας οικολογικής σημασίας. Στα υποβρύχια φαράγγια της και τους γκρεμούς της, βρίσκεται το βαθύτερο σημείο της Μεσογείου -το φρέαρ των Οινουσσών σε βάθος 5.121 μέτρων - και είναι το καταφύγιο για πάνω από 200 φυσητήρες.

Τα μεγάλα βάθη της είναι ιδανικά για τις βουτιές του ζώου, που μπορεί να διαρκέσουν μέχρι και 90 λεπτά για να βρει τροφή. Η Ελληνική Τάφρος είναι ταυτόχρονα από τα μοναδικά μέρη της Μεσογείου, όπου οι θηλυκές γεννούν και μεγαλώνουν τα μικρά τους αλλά και όπου κοινωνικές ομάδες και μοναχικοί αρσενικοί συνυπάρχουν όλο τον χρόνο. 

Πηγή: avgi.gr

ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΖΟΥΝΤΑ

Αυξημένη κατά 43,4% έναντι αυτής του Ιουνίου είναι η χονδρεμπορική τιμή του Ιουλίου- Πώς αναμένεται να διαμορφωθούν οι τιμές στα τιμολόγια ρεύματος τον Αύγουστο

Δεδομένη πρέπει να θεωρείται πλέον μια τεράστια αύξηση στα τιμολόγια ρεύματος του Αυγούστου, καθώς η χονδρεμπορική αγορά έχει πάρει φωτιά κατά τον τρέχοντα μήνα και οι λίγες ημέρες που απομένουν για το «κλείσιμό» της δεν πρόκειται να αντιστρέψουν την κατάσταση, μεταφέροντας τις ανατιμήσεις στη λιανική. Ακόμα και με την επιδότηση που έχει υποσχεθεί η κυβέρνηση, αποδεχόμενη ουσιαστικά την αισχροκέρδεια στη χονδρεμπορική ηλεκτροπαραγωγή, η ακρίβεια για τους οικιακούς καταναλωτές δεν θα εξανεμιστεί, απλώς θα συγκρατηθεί η μεγάλη αύξηση και μάλιστα ανεπαρκώς και όχι για όλη την ενισχυμένη, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, κατανάλωση, ενώ επιχειρήσεις και επαγγελματίες όλων των μεγεθών θα υποστούν τεράστιες επιβαρύνσεις, καθώς δεν προβλέπεται στήριξή τους.

Η μέση χονδρεμπορική τιμή μέχρι στιγμής (1-26/7) διαμορφώνεται στα 141,81 ευρώ/ανά μεγαβατώρα, δηλαδή είναι αυξημένη κατά 43,4% έναντι της αντίστοιχης τιμής του Ιουνίου. Στη λιανική προβλέπεται ότι οι ονομαστικές τιμές (προ επιδοτήσεων/εκπτώσεων) θα ξεπεράσουν και τα 20-25 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Όμως ακόμα και με την επιδότηση που θα φέρει τη βασική τιμή στα 15 λεπτά/κιλοβατώρα οι ανατιμήσεις σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα αναμένεται να κυμανθούν, στην καλύτερη περίπτωση, από σχεδόν 95% σε σχέση με το φθηνότερο κίτρινο τιμολόγιο Ιουλίου (7,7 λεπτά/κιλοβατώρα) έως 10,65% έναντι του φθηνότερου πράσινου-ειδικού τιμολογίου Ιουλίου (13,557 λεπτά/κιλοβατώρα).

Η κυβέρνηση αγναντεύει την κερδοσκοπία

Τις τελευταίες περίπου τρεις εβδομάδες η εγχώρια χονδρεμπορική αγορά κινήθηκε σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, φέρνοντας δραματικές μνήμες από την κρίση του φυσικού αερίου της περιόδου 2021-2022, με τιμές που έφτασαν μεσοσταθμικά και στα 219 ευρώ/μεγαβατώρα και μέγιστες τιμές έως τα 850 ευρώ, κατάσταση που χαρακτηρίστηκε από παράγοντες της αγοράς ως ανεξέλεγκτη, καθώς εν προκειμένω δεν υπάρχει αντίστοιχη κρίση. Η μέση τιμή Ιουλίου στα 141,81 ευρώ είναι η υψηλότερη από τον Φεβρουάριο του 2023, όταν η αντίστοιχη διαμορφωνόταν στα 156,24 ευρώ. Πράγματι, η τιμή του φυσικού αερίου βρίσκεται σήμερα στα 31-32 ευρώ/μεγαβατώρα, όταν τον περσινό Φεβρουάριο διαμορφωνόταν κοντά στα 60 ευρώ, δηλαδή ήταν σχεδόν διπλάσια.

Παράγοντες, όπως η «στενότητα» στις διασυνδέσεις της ΝΑ Ευρώπης, οι αυξημένες εξαγωγές προς την Ουκρανία, το αρχικό έλλειμμα πυρηνικής ενέργειας από τη Βουλγαρία (λόγω Κοζλοντούι, που έχει αποκατασταθεί πια), η αυξημένη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στη «γειτονιά» κ.λπ., προφανώς δημιουργούν πιέσεις, όμως τελικά ήταν οι υψηλές προσφορές Ελλήνων ηλεκτροπαραγωγών που εκτίναξαν τις τιμές. Και παρότι η κυβέρνηση διαχωρίζει αυτά τα κέρδη ως «ουρανοκατέβατα», δηλαδή ως κέρδη που διαμόρφωσαν ιδιαίτερες συνθήκες στην αγορά, μάλλον πρόκειται για... κανονικά υπερκέρδη, καθώς η αγορά δεν εξανάγκασε τους παραγωγούς σε υψηλές προσφορές, αλλά οι ίδιοι εκμεταλλεύτηκαν εκούσια τη συγκεκριμένη συγκυρία. Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι δεν υπάρχει πίεση από το εξωτερικό, όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση της Ν.Δ., αλλά κάποιοι κερδοσκοπούν ανέξοδα, ενώ ακολουθώντας το χρήμα (follow the money), όπως τονίζουν, ο δρόμος των ωφελουμένων βγάζει στον ΕΛΑΠΕ και στον δεσπόζοντα παίκτη. Σύμφωνα, άλλωστε, με σχετική ανάλυση της εταιρείας Balkan Energy, ένας από τους λόγους για τις υψηλές τιμές είναι «η αύξηση των τιμών προσφορών πώλησης σε όλες τις αγορές, κυρίως στην ελληνική αγορά», δηλαδή η έκρηξη των προσφερόμενων τιμών ιδίως τις απογευματινές ώρες στην ελληνική αγορά ήταν μία από τις αιτίες και όχι το αποτέλεσμα της κατάστασης στη χονδρεμπορική.

Καυτός Αύγουστος

Σε κάθε περίπτωση, αναμένεται το ράλι των χονδρεμπορικών τιμών του Ιουλίου να μεταφερθεί στα τιμολόγια λιανικής του Αυγούστου και ειδικότερα στα κυμαινόμενα (πράσινα και κίτρινα). Εντός των ημερών αναμένεται η ρύθμιση για να τεθεί σε ισχύ το τέλος στα «υπερέσοδα», που όπως διαρρέεται θα προβλέπει όχι ποσοστό, αλλά ποσό επί των εσόδων των ηλεκτροπαραγωγών με φυσικό αέριο ανά θερμική μεγαβατώρα. Κύκλοι της αγοράς αναφέρουν ότι οι παραγωγοί μάζεψαν περί τα 42 εκατ. ευρώ σε μόλις 10 ημέρες. Από τη συνολική ανάκτηση θα προκύψει το ποσό που θα διατεθεί ως «επιδότηση» στα κυμαινόμενα τιμολόγια (κατανάλωση έως 500 κιλοβατώρες) του ερχόμενου μήνα και θα ανακοινωθεί στις 2 Αυγούστου, δηλαδή μετά τη γνωστοποίηση των νέων τιμών από τους προμηθευτές.

Πάντως οι ανατιμήσεις στη λιανική είναι δεδομένες, καθώς όλα τα κυμαινόμενα τιμολόγια είναι συνδεδεμένα με τη χονδρεμπορική αγορά. Η «λογική» τιμή για την κυβέρνηση είναι περίπου στα επίπεδα των 15 λεπτών ανά κιλοβατώρα, που αυτομάτως μας φέρνει μήνες πίσω στην ακρίβεια -και στην αισχροκέρδεια- της κρίσης του αερίου, χωρίς να συνυπολογίσουμε τις αυξήσεις στο πάγιο που ήρθαν μαζί με τα χρωματιστά τιμολόγια.

Συγχρόνως, αυτή η τιμή είναι υψηλότερη κατά:

- 10,5% σε σχέση με το φθηνότερο πράσινο τιμολόγιο του Ιουλίου (13,557 λεπτά/κιλοβατώρα),

- 26% έναντι του Ιουνίου (11,898 λεπτά/κιλοβατώρα),

- 57,9% έναντι του Μαΐου (9,5 λεπτά/κιλοβατώρα),

- 65,56% έναντι του Απριλίου (9,06 λεπτά/κιλοβατώρα),

- 83,3% έναντι του Μαρτίου (8,182 λεπτά/κιλοβατώρα),

- 36,36% έναντι του Φεβρουαρίου (11 λεπτά/κιλοβατώρα),

- 10% έναντι του (ακριβότερου το 2024) Ιανουαρίου (13,635 λεπτά/κιλοβατώρα).

Επιπλέον, οι οικιακές καταναλώσεις του Ιουλίου αναμένονται εξαιρετικά αυξημένες λόγω του παρατεταμένου καύσωνα (κλιματιστικά), κάτι που θα αποτυπωθεί στους λογαριασμούς.

Εξάλλου, καμία πρόνοια δεν προβλέπεται για επαγγελματίες, εμποροβιοτέχνες, επιχειρήσεις μικρότερες και μεγαλύτερες και βιομηχανία, που θα επωμιστούν όλο το επιπλέον κόστος της χονδρεμπορικής. Αξίζει να σημειωθεί ότι μόλις πριν από λίγες ημέρες και μετά από εντατικές διαβουλεύσεις με τους παραγωγικούς φορείς η βουλγαρική κυβέρνηση αποφάσισε να παράσχει αποζημίωση σε επιχειρήσεις και βιομηχανίες, όταν η μέση χονδρεμπορική τιμή (DAM) ξεπερνά περίπου τα 90 ευρώ/μεγαβατώρα, με αναδρομική ισχύ από τον Ιούλιο και έως το τέλος του 2024.

Πηγή: avgi.gr