ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΙΤΣΑΡΔΑΚΗΣ

Καταγγελία πολίτη φέρνει στο προσκήνιο ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται το Μετρό Θεσσαλονίκης τα προσωπικά δεδομένα των επιβατών. Μέχρι και την αποστολή ερώτησεων από το NEWS 24/7 δεν υπήρχαν πουθένα δημοσιευμένοι οι σχετικοί όροι. 

Κάθε πολίτης που επιθυμεί να έχει μειωμένο κόμιστρο στο Μετρό Θεσσαλονίκης οφείλει να εκδώσει μια προσωποποιημένη κάρτα με την φωτογραφία του. 

Ένας επιβάτης θέλησε να μάθει τι συμβαίνει με την επεξεργασία των προσωπικών του δεδομένων. Απευθύνθηκε στην THEMA, διαχειρίστρια του μετρό, και αυτή τον παρέπεμψε στον Οργανισμό Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (ΟΣΕΘ). 

Λίγες εβδομάδες αργότερα, έλαβε επίσημη απάντηση υπογεγραμμένη από τον διευθύνοντα σύμβουλο του ΟΣΕΘ.

Στο έγγραφο αυτό, που είδε το NEWS 24/7, αναφέρεται ρητά ότι «η φωτογραφία διαγράφεται κατά την έκδοση της κάρτας».

Ωστόσο λίγους μήνες αργότερα, όταν ο ίδιος επιβάτης ζήτησε την έκδοση νέας κάρτας, η υπάλληλος του απάντησε:

«Την έχουμε τη φωτογραφία σας, δεν χρειάζεται να βγάλουμε καινούργια». 

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΑΚΑΛΙΔΗΣ / SOOC

Ο πολίτης προχώρησε σε καταγγελία στην Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων.

Το NEWS 24/7 επικοινώνησε με τον ΟΣΕΘ και την TΗEMA, μελέτησε την υπόθεση για να καταλάβει ποιος είναι υπεύθυνος, και επιχείρησε να κάνει το ίδιο που έκανε ο επιβάτης: να επανεκδώσει μια προσωποποιημένη κάρτα. 

ΤΗΕΜΑ – ΟΣΕΘ:  ΜΠΑΛΑΚΙ ΕΥΘΥΝΩΝ

Thessaloniki Metro - Pylaia Depot on November 30, 2024.

Η TΗEMA είναι η εταιρεία που διαχειρίζεται την υποδομή και εκδίδει τα προσωποποιημένα εισιτήρια. Τα εισιτήρια και τις κάρτες όμως τα προμηθεύεται από τον ΟΣΕΘ και φέρουν το σήμα του.

Τo NEWS 24/7 επικοινώνησε με τον ΟΣΕΘ και παρουσίασε τα παραπάνω δεδομένα προσπαθώντας να καταλάβει εάν υπάρχει κάποιο κενό στην καταγγελία.

Υπεύθυνη του Οργανισμού μας ενημέρωσε ότι ο ΟΣΕΘ δεν είναι υπεύθυνος για την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων. Mε το ίδιο σκεπτικό, η ΑΠΠΔ έθεσε στο αρχείο την καταγγελία, υιοθετώντας τον ισχυρισμό του ΟΣΕΘ.

Ωστόσο, τα παραπάνω έρχονται σε σύγκρουση με άλλα γεγονότα.

Ο πολίτης έλαβε μια απάντηση από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΟΣΕΘ για το θέμα που αφορούσε την κάρτα του μετρό – και όχι του λεωφορείου – που του δήλωνε ρητά ότι η φωτογραφία του διαγράφεται. Γιατί απάντησε για κάτι που δεν ήταν αρμοδιότητα του ΟΣΕΘ;

Ταυτόχρονα, η εξυπηρέτηση πελατών της TΗΕMA σε ερώτηση του απάντησε πως… υπεύθυνος είναι ο ΟΣΕΘ. 

ΠΗΓΑΜΕ ΣΤΟ ΜΕΤΡΟ: «ΤΕΛΙΚΑ ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ;»

Η μοναδική ενημέρωση για προσωπικά δεδομένα που διαθέτει ο ΟΣΕΘ στην ιστοσελίδα του αφορά τα λεωφορεία.

Από τα παραπάνω ανακύπτει το εξής ερώτημα: 

Ποιος τελικά είναι υπεύθυνος επεξεργασίας και άρα φέρει και την ευθύνη για την ενημέρωση αναφορικά με τα προσωπικά δεδομένα;

Το NEWS 24/7 επισκέφθηκε τον σταθμό Αγίας Σοφίας και επιχείρησε να εκδώσει μια νέα κάρτα και να ενημερωθεί για τα δεδομένα που συλλέγονται. 

Thessaloniki, Greece on February 26, 2025. / Θεσσαλονίκη, Ελλάδα 26 Φεβρουαρίου 2025. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΑΚΑΛΙΔΗΣ / SOOC

Αναφέροντας ότι έχουμε απωλέσει την προηγούμενη, η υπάλληλος εξέδωσε μια νέα και μας ρώτησε εάν επιθυμούμε νέα φωτογραφία ή την παλιά. Εκδώσαμε άμεσα μια νέα κάρτα με την παλιά φωτογραφία, που ήταν αποθηκευμένη στο σύστημα. 

Όταν απευθύναμε το ερώτημα αναφορικά με τα προσωπικά δεδομένα, η υπάλληλος στα εκδοτήρια δεν ήταν σε θέση να μας γνωστοποιήσει τι ισχύει. Μας παρέπεμψε στον υπεύθυνο σταθμού. Αυτός με τη σειρά του μας παρέπεμψε στην εξυπηρέτηση πελατών. 

Την τελευταία φορά που απευθύνθηκε πολίτης για το συγκεκριμένο ζήτημα στην ηλεκτρονική εξυπηρέτηση της TΗEMA του απάντησαν ότι… οι όροι αναγράφονται στην σελίδα του ΟΣΕΘ. 

Το NEWS 24/7 απηύθηνε το ίδιο ερώτημα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη TΗΕMA. 

Αφού επικοινωνήσαμε λοιπόν με τέσσερις διαφορετικούς υπαλλήλους, που αγνοούσαν οποιαδήποτε λεπτομέρεια για τον κανονισμό, ενημερωθήκαμε τελικά – μέσω της δημοσιογραφικής οδού, και όχι ως επιβάτες – ότι υπεύθυνη επεξεργασίας τελικά είναι η THEMA.

Αναφορικά με το χρόνο διατήρησης των δεδομένων, στο έγγραφο που απέστειλε η εταιρεία στο NEWS 24/7, τονίζεται ότι «διατηρούνται για όσο διαρκεί η σχέση με τον επιβάτη και διαγράφονται με τη λήξη της συνδρομής».

ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΚΑΤΙ ΠΑΡΑΝΟΜΟ; 

Ticket machines out of order, Voulgari station, Thessaloniki Metro, December 19, 2024. / Μηχανήματα έκδοση εισιτηρίων εκτός λειτουργίας, σταθμός Βούλγαρη, Μετρό Θεσσαλονίκης, 19 Δεκεμβρίου 2024. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΑΚΑΛΙΔΗΣ / SOOC

Από την παραπάνω διαδρομή για την απόκτηση της πληροφορίας, αυτό που γίνεται σαφές είναι ότι δεν υπάρχει καμία δημόσια και σαφή αναφορά για το ποιος και για πόσο διάστημα διατηρεί τα δεδομένα με τα πρόσωπα των επιβατών. 

Σύμφωνα με το άρθρο 13 του κανονισμού GDPR (General Data Protection Regulation), υφίσταται υποχρέωση ενημέρωσης κατά τη συλλογή των στοιχείων. 

Όταν δίνεις τα στοιχεία σου (π.χ. για ένα εισιτήριο), ο πάροχος οφείλει εκείνη τη στιγμή να σου παρέχει πληροφορίες, όπως ποιος επεξεργάζεται τα δεδομένα, για ποιο σκοπό, με ποια νομική βάση και πόσο τα κρατά. 

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει πολιτική απορρήτου και πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμη και γνωστή.

Δεν αρκεί να υπάρχει κάπου θαμμένη ή να οφείλεις να επικοινωνήσεις με το τμήμα εξυπηρέτησης για να ενημερωθείς. Πρέπει να είναι διαθέσιμη, πριν ή κατά τη συλλογή δεδομένων. Αν ο πολίτης δεν ενημερώνεται καθόλου υπάρχει πιθανή παράβαση GDPR.

Η THEMA στην ενημέρωση που απέστειλε στο NEWS 24/7 επισημαίνει ότι η σχετική ενημέρωση διατίθεται τόσο σε ηλεκτρονική μορφή, μέσω ευδιάκριτων QR codes προς ταχύτερη εξυπηρέτηση των επιβατών, όσο και μέσω ενημερωτικού εντύπου, το οποίο είναι διαθέσιμο στο γκισέ των εκδοτηρίων.

Στην επίσκεψη του NEWS 24/7 στον σταθμό δεν έγινε αντιληπτό κάτι τέτοιο, ούτε μας ενημέρωσε κανείς σχετικά για τα εν λόγω έντυπα ή QR.

Η ΕΙΚΟΝΑ ΣΗΜΕΡΑ

First day of operation for the Thessaloniki Metro, on Nov. 30, 2024 / Πρώτη μέρα λειτουργίας του Μετρό Θεσσαλονίκης, στις 30 Νοεμβρίου 2024 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΑΚΑΛΙΔΗΣ / SOOC

Στην καταγγελία που έκανε ο πολίτης στην Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, κάνει λόγο για παραπλανητική ενημέρωση εκ μέρους της εταιρείας και για ενδεχόμενη παράνομη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων, σε αντίθεση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας δεδομένων.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι – πλην μεμονωμένης περίπτωσης – δεν έχει διαπιστώσει να ζητείται συστηματικά από τους επιβάτες συναίνεση για την επεξεργασία των προσωπικών τους δεδομένων κατά την έκδοση προσωποποιημένης κάρτας.

Καταληκτικά, το επιβατικό κοινό της Θεσσαλονίκης είναι πλέον σε θέση να γνωρίζει ότι υπεύθυνη επεξεργασίας είναι η TΗEMA, η οποία φαίνεται ότι μέχρι και την αποστολή της ερώτησης από το NEWS 24/7 δεν είχε αναρτήσει πουθένα σχετικούς όρους και οι επιβάτες παραχωρούσαν ευαίσθητα προσωπικά τους δεδομένα, όπως τη φωτογραφία τους, χωρίς καμία σχετική γνωστοποίηση. 

Κατόπιν γνωστοποίησης του ζητήματος εμφανίζεται πλέον στο τέλος της σελίδας, γνωστοποίηση για τα προσωπικά δεδομένα.

Πηγή: news247.gr