ΓΙΑ ΤΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΘΑ ΥΠΑΡΧΕΙ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΝΕΟΥ ΜΠΛΑΚ ΑΟΥΤ ΣΤΟ FIR ΑΘΗΝΩΝ

ΝΙΚΗ ΜΠΑΚΟΥΛΗ

Η Όλγα Τόκη, αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας αποκαλύπτει πώς γλιτώσαμε τα χειρότερα στο μπλακ άουτ του FIR Αθηνών.

Tεχνολογικά έχουμε μείνει πολύ πίσω, ως χώρα, ως προς τους τρόπους επικοινωνίας που χρησιμοποιούνται μεταξύ αεροσκαφών και πύργων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, όπως αποδείχθηκε στο μπλακ άουτ του FIR Αθηνών, την Κυριακή.

Δεν είναι τυχαίο πως για αυτές τις ολιγωρίες, έχουμε παραπεμφεί πολλάκις στα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια και φυσικά, πληρώνουμε πρόστιμα, για τις ανεπάρκειες μας, σε ό,τι αφορά την ασφάλεια των αερομεταφορών.

Την ίδια ώρα, υπερηφανευόμαστε για τα νέα ρεκόρ εσόδων από ταξιδιωτικές εισπράξεις (22.380.000.000 ευρώ από τον Ιούνιο έως τον Οκτώβριο, ποσό +8.9% από εκείνο του 2024), ενώ η κυβέρνηση εισπράττει πάνμω από 130.000.000 ευρώ το χρόνο, από τέλη διέλευσης.

Μεταξύ όσων θα έπρεπε να έχουμε, με βάση τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, αλλά… δεν έχουμε ασχοληθεί ιδιαίτερα, είναι οι Υπηρεσίες Ζεύξης Δεδομένων (Data Link Services).

Πρόκειται για συστήματα επικοινωνίας που χρησιμοποιούνται για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ αεροσκαφών και ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, για clearances, αλλαγή διαδρομής και “αναμονής” σε γεμάτο εναέριο χώρο, με αυτοματοποιημένηψηφιακή επικοινωνία (γραπτά μηνύματα) και όχι μέσω μικροφώνου -όπως γίνεται τώρα.

Έχει διαπιστωθεί πως το σύστημα αυτό ελαχιστοποιεί τις παρεξηγήσεις που προκαλούν οι προφορές ή τα παράσιτα, που ήταν το πρόβλημα της Κυριακής.

Αν το είχαμε αυτό την Κυριακή, δεν θα είχε προκύψει τέτοιο θέμα, που -μεταξύ άλλων- πλήττει παγκόσμια, την εικόνα της Ελλάδας ως ταξιδιωτικού προορισμού.

Ειρήσθω εν παρόδω, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο μας καταδίκασε τον Απρίλιο του 2024, για τη μη συμμόρφωση με συγκεκριμένους κανονισμούς, σχετικά τα Data Link Services.

Η συμμόρφωση εκκρεμούσε από το 2015.

Μετά την απόφαση, αρχίσαμε να πληρώνουμε πρόστιμα -θα συνεχίσουμε να τα πληρώνουμε, μέχρι να κάνουμε τα δέοντα- και αποφασίστηκε η προμήθεια και εγκατάσταση του συστήματος, έργο με προϋπολογισμό με 5.124.151 ευρώ.

Άρα, είμαστε σε καλό δρόμο;

Μην κρατήσετε την αναπνοή σας.

Πού οφείλεται ο κίνδυνος νέου μπλακ άουτ στον FIR Αθηνών

Όπως λέει στο NEWS 24/7 η Όλγα Τόκη, αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας «από το “θα βάλω το σύστημα” έως το να λειτουργήσει, χρειάζονται τρία χρόνια.

Για την ακρίβεια, η Day 1 είναι αυτή της υπογραφής συμβολαίων. Μετά, πρέπει να κατασκευαστούν τα συστήματα, να γίνουν μελέτες, να τα εγκαταστήσουν, να κάνουν δοκιμές, να κάνουν παράλληλες δοκιμές και να γίνει και η εκπαίδευση προσωπικού».

Προς το παρόν, δεν έχουν υπογραφεί καν τα συμβόλαια.

Πράγμα που σημαίνει πως «θα είμαστε εκτεθειμένοι για μια τριετία». Δηλαδή, θα μπορεί να ξανασυμβεί το μπλακ άουτ της επικοινωνίας των αεροσκαφών με τον πύργο ελέγχου, στον εναέριο χώρο (FIR) της Αθήνας.

Μόνο που την επόμενη φορά μπορεί να μην είναι Δεκέμβρης. Μπορεί να είναι καλοκαίρι, όταν όπως λέει η κυρία Τόκη «η πυκνότητα στον εναέριο χώρο είναι διαφορετική. Θα δώσω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα».

«Την ώρα του μπλακ άουτ, υπήρχαν αεροπλάνα που ήταν σε πορεία σύγκρουσης, σε πέντε λεπτά. Το καλοκαίρι θα ήταν σε ένα λεπτό. Τι να πω; Υπάρχει Θεός;».

Πώς αποφεύχθηκαν τα χειρότερα; Πώς αεροσκάφη που ήταν σε πορεία σύγκρουσης, δεν συγκρούστηκαν δίχως τη δυνατότητα επικοινωνίας;

«Έτυχε κάποια στιγμή να ακουστεί ο ελεγκτής και να δώσει την εντολή σε ένα αεροσκάφος, να αλλάξει ύψος».

Τι προέβλεπε το πρωτόκολλο, που όπως διατείνεται η κυβέρνηση ακολουθήθηκε κατά γράμμα κι έτσι, δεν είχαμε ατυχήματα ή και δυστυχήματα;

«Το μόνο που έγινε είναι ότι οι άνθρωποι προσπάθησαν να βρουν συχνότητες που ακούγονται. Δεν επρόκειτο για τήρηση πρωτοκόλλου, με το οποίο προφανώς εννοούν πως δοκιμάστηκαν οι εναλλακτικές. Στην πραγματικότητα, δεν δούλεψαν ούτε τα back up. Με την ευκαιρία, ας μας πουν επιτέλους, κι εμάς ποιο είναι αυτό το πρωτόκολλο, γιατί εγώ δεν το είδα.

Αυτό που συνέβη ήταν βασικοί κανόνες επιβίωσης».

Θα έλυναν το πρόβλημα τα Data Link Services, που θα έπρεπε να έχουμε, αλλά δεν υπάρχει ακόμα ούτε σε υπογεγραμμένη σύμβαση;

«Αν είχαμε τα προβλεπόμενα συστήματα, θα είχαμε και εναλλακτικές. Θα δώσω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: μας έχουν πάει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, γιατί δεν έχουμε ένα εργαλείο που λέγεται CPDLC (Controller Pilot Data Link Communication)», το οποίο ανήκει στα Data Link Services.

Πρακτικά τι κάνει το CPDLC;

«Μπορώ να στείλω ως ελεγκτής ένα γραπτό μήνυμα στον πιλοτήριο, ώστε να κάνει ο πιλότος αυτό που γράφω. Μετά τη λήψη, πατάει ένα κουμπί πως το έχει λάβει. Για παράδειγμα, του γράφω “ανέβα στο επίπεδο 350” και με το πάτημα ενός κουμπιού, με ενημερώνει ότι έλαβε το μήνυμα.

Αν το είχαμε αυτό την Κυριακή, η κατάσταση δεν θα ήταν τόσο τρομερή, για τον πολύ απλό λόγο ότι θα μπορούσαμε να δώσουμε μέσω του CPDLC τις βασικές οδηγίες ή την οδηγία να αλλάξουν συχνότητα κ.α.

Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), στα πολυάριθμα δελτία της αναφέρει συνέχεια τα ίδια, περί ενός ολιστικού πλάνου με δέκα πυλώνες και 346 σημεία. Πως θα πάρει το ένα, θα πάρει το άλλο. Το θέμα είναι πως εδώ και ένα χρόνο παίζει “κασέτα”, που αναφέρει ότι είμαστε στη μέση μιας αναδιαμόρφωσης.

Το θέμα είναι να κάνεις όσα λες. Όχι ότι ΘΑ κάνεις. Το θέμα είναι τι κάνεις αυτήν την στιγμή, που ούτως ή άλλως έχουμε μείνει πολύ πίσω στο χρονοδιάγραμμα.

Ενδεικτικά, αναφέρω ότι οι κυβερνώντες έλεγαν πως θα υπογράψουν τη σύμβαση για τα ραντάρ μέσα στο 2025. Αυτό όμως, δεν έγινε. Και αν δεν υπογραφεί μια σύμβαση, δεν αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για να τεθεί σε λειτουργία». Δηλαδή, η τριετία.

Η “ανικανότητα” που πάει πίσω τις συμβάσεις των συστημάτων ασφαλείας

Ρωτήσαμε την κυρία Τόκη, γιατί δεν υπογράφονται οι συμβάσεις, ώστε να αποκτήσουμε κι εμείς κάποια στιγμή -σύντομα- ασφαλή συστήματα στις αερομεταφορές. Ενημέρωσε ότι «επειδή τα κάνουν μαντάρα με τις χρηματοδοτήσεις και τα προαπαιτούμενα.

Κολλάει στο European Air Transport Command (EATC), κολλάει στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Όταν έχεις μάθει για δεκαετίες να μην κάνεις μια δουλειά και ξαφνικά, πρέπει να τηρήσεις κριτήρια και δημόσιες συμβάσεις, δεν είναι εύκολο.

Έτσι, πάει ένας φάκελος στο Ελεγκτικό Συνέδριο, που τον επιστρέφει καθώς αναφέρει συγχρηματοδότηση που δεν έχει εξασφαλιστεί.

Αντιλαμβανόμαστε, ως σύλλογος, πως οι δημόσιες συμβάσεις είναι πολύ χρονοβόρες. Δεν ανεχόμαστε όμως, να “πηγαίνουν” ακόμα πιο πίσω, εξαιτίας της ανικανότητας υπηρεσιακών παραγόντων», με τις συνέπειες να αφορούν την ασφάλεια όλων των ταξιδιωτών και του προσωπικού των αεροσκαφών.

Πηγή: news247.gr