Η πρωτοφανής ξηρασία που βιώνει η Ελβετία φέτος το καλοκαίρι, οδήγησε σε πτώση της στάθμης στη λίμνη της Ζυρίχης στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 75 ετών.
Όπως ανέφερε το Ομοσπονδιακό Γραφείο Περιβάλλοντος (OFEV), φέτος «οι βροχοπτώσεις ήταν σημαντικά χαμηλότερες από τον πολυετή μέσο όρο και οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν συχνά τις συνήθεις για την εποχή τιμές».
«Αυτή η κατάσταση είχε κυρίως αποτέλεσμα τα εδάφη να παραμείνουν ξηρά και η στάθμη των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων να είναι χαμηλή», συμπλήρωσε η ομοσπονδιακή υπηρεσία, διευκρινίζοντας πως η ξηρασία «επιδεινώθηκε τις τελευταίες εβδομάδες».
Ευρύτερη ξηρασία στη χώρα
Όπως εξήγησε το Γραφείο Περιβάλλοντος, πολλές είναι οι λίμνες της χώρας που έχουν χάσει σημαντική ποσότητα νερού το φετινό καλοκαίρι, όμως η λίμνη της Ζυρίχης, η οποία είναι η έκτη μεγαλύτερη, έχει δει τη μεγαλύτερη απώλεια.
Σήμερα, η στάθμη της λίμνης δεν ξεπερνούσε τα 404,5 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας στον σταθμό μέτρησης του Ζουριτσχόρν, έχοντας πέσει κάτω από το προηγούμενο ρεκόρ των 405,46 μέτρων που είχε καταγραφεί το 1952, τη χρονιά μετά την έναρξη των μετρήσεων στον σταθμό.
«Οι πολύ χαμηλές στάθμες νερού στις λίμνες μπορούν, για παράδειγμα, να έχουν επιπτώσεις στη ναυσιπλοΐα, στις λιμενικές εγκαταστάσεις και στα σημεία αποβίβασης, καθώς και στις ψυχαγωγικές δραστηριότητες στο νερό και στις όχθες των λιμνών», τονίζει το OFEV.
Η εταιρεία Ferry-lac Zurich, η οποία πραγματοποιεί τη σύνδεση μεταξύ του Χόργκεν (στη δυτική όχθη) και του Μάιλεν (στην ανατολική όχθη), έχει ήδη ενημερώσει τους πελάτες της για περιορισμούς στη μεταφορά οχημάτων, λόγω της «εξαιρετικά χαμηλής» στάθμης των υδάτων, η οποία υποχρεώνει τον φορέα εκμετάλλευσης να χρησιμοποιεί ράμπες για τη φόρτωση και την εκφόρτωσή τους.
Η βρετανική κυβέρνηση σχεδιάζει να τριπλασιάσει τη δυναμικότητα των data centers έως το 2030, επιχειρώντας να καλύψει την εκρηκτική ζήτηση που δημιουργεί η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, στην Βρετανία αυτή την στιγμή λειτουργούν 568 data centers πρός όφελος της τεχνητής νοημοσύνης.
Ωστόσο, την ώρα που μεγάλα τμήματα της χώρας δοκιμάζονται από πρωτοφανή ζέστη και παρατεταμένη ξηρασία, στο προσκήνιο έρχεται μια κρίσιμη παράμετρος αυτής της τεχνολογικής επέκτασης – οι τεράστιες ανάγκες των κέντρων δεδομένων σε νερό και ηλεκτρική ενέργεια.
Οι χιλιάδες διακομιστές που λειτουργούν αδιάκοπα στο εσωτερικό αυτών των εγκαταστάσεων παράγουν μεγάλες ποσότητες θερμότητας και απαιτούν συνεχή ψύξη.
Ορισμένα data centers καταναλώνουν σημαντικές ποσότητες νερού, αν και στην Αγγλία το αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο έχει οδηγήσει πολλές εγκαταστάσεις στην υιοθέτηση συστημάτων κλειστού κυκλώματος, τα οποία περιορίζουν την άμεση κατανάλωση νερού. Οι ενεργειακές τους απαιτήσεις, ωστόσο, παραμένουν εξαιρετικά υψηλές.
Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη επιταχύνει με πρωτοφανείς ρυθμούς την κατασκευή νέων υποδομών, ο κλάδος αναζητεί πλέον πιο βιώσιμες μεθόδους λειτουργίας.
Στα Docklands του Λονδίνου, για παράδειγμα, η Digital Realty χρησιμοποιεί νερό από τον ποταμό για την ψύξη των εγκαταστάσεών της και στη συνέχεια το επιστρέφει, σε μια προσπάθεια περιορισμού του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Το πρόβλημα, όμως, είναι ευρύτερο, διότι τα data centers πολλαπλασιάζονται ταχύτερα από τον ρυθμό με τον οποίο μπορούν να αναπτυχθούν οι απαραίτητοι ανανεώσιμοι ενεργειακοί και υδάτινοι πόροι.
Και όσο οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν και τα επεισόδια ξηρασίας γίνονται εντονότερα, η εξίσωση γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η βρετανική βιομηχανία ύδρευσης προειδοποιεί πλέον ευθέως ότι η χώρα ενδέχεται να μην έχει αρκετό νερό για να υποστηρίξει τα κυβερνητικά σχέδια επέκτασης των data centers.
Water UK: Οι κυβερνητικές προβλέψεις δεν υπολογίζουν καν τα data centers
Η Water UK, η εμπορική ένωση που εκπροσωπεί τις εταιρείες ύδρευσης στη Βρετανία και τη Βόρεια Ιρλανδία, ασκεί ιδιαίτερα έντονη κριτική στον κυβερνητικό σχεδιασμό. Σε δημόσια διαθέσιμη γραπτή ενημέρωση προς Βρετανούς βουλευτές χαρακτηρίζει τις προβλέψεις για τους υδάτινους πόρους «θεμελιωδώς προβληματικές», επισημαίνοντας ότι εξαιρούν ρητά τις μελλοντικές ανάγκες των κέντρων δεδομένων.
Όπως υπογραμμίζει, η κυβέρνηση δεν κάνει «ούτε μία αναφορά στο νερό» στην πολιτική της για τις ζώνες ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης, στη στρατηγική «AI for Science» ή στο σχέδιο δράσης για τις ευκαιρίες που δημιουργεί η AI.
Ακόμη και το πιο πρόσφατο εθνικό πλαίσιο της Environment Agency για τους υδάτινους πόρους, το οποίο δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2025, δεν περιλαμβάνει εκτίμηση για τη ζήτηση νερού από τα data centers.
«Φαίνεται να υπάρχει η παραδοχή ότι η χώρα θα διαθέτει πάντοτε αρκετό νερό για να καλύπτει τις οικονομικές της ανάγκες», αναφέρει η Water UK όμως «τίποτα δεν θα μπορούσε να απέχει περισσότερο από την πραγματικότητα».
Έλλειμμα 5 δισ. λίτρων την ημέρα έως το 2055
Η προειδοποίηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα εάν συνδυαστεί με τις προβλέψεις για τη μελλοντική υδροδότηση της Αγγλίας.
Έκθεση της Βουλής των Λόρδων τον περασμένο Μάιο προειδοποίησε ότι έως το 2055 η χώρα ενδέχεται να βρίσκεται αντιμέτωπη με ημερήσιο έλλειμμα 5 δισεκατομμυρίων λίτρων νερού για τη δημόσια υδροδότηση.
Την ίδια στιγμή, πολλά από τα data centers κατασκευάζονται ακριβώς στις περιοχές όπου οι υδάτινοι πόροι βρίσκονται ήδη υπό τη μεγαλύτερη πίεση.
Περισσότερα από τα τρία τέταρτα των σχετικών εγκαταστάσεων βρίσκονται στη νότια και ανατολική Αγγλία, όπου εκατομμύρια άνθρωποι έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με απαγορεύσεις χρήσης λάστιχου εξαιτίας της παρατεταμένης ακραίας ζέστης και της έλλειψης βροχοπτώσεων.
Η Water UK προειδοποιεί ότι χωρίς αλλαγή πολιτικής η περαιτέρω ανάπτυξη data centers σε αυτές τις περιοχές «ενδέχεται να είναι αδύνατη».
«Καθώς οι στόχοι για τη μείωση των διαρροών και της ζήτησης είναι ήδη εξαιρετικά φιλόδοξοι, η μόνη λύση για την εξασφάλιση νέας προσφοράς είναι είτε να αυξηθεί η ποσότητα νερού που αντλείται από το περιβάλλον – κάτι που μπορεί να είναι επιβλαβές – είτε να δημιουργηθούν νέες πηγές υδροδότησης, ενώ για τον σχεδιασμό και την κατασκευή μεγάλων ταμιευτήρων μπορεί να απαιτηθούν 15 χρόνια», αναφέρει ο φορέας.
Και προσθέτει: «Οι εταιρείες ύδρευσης έχουν μειώσει τις διαρροές κατά περίπου 40% από την ιδιωτικοποίηση και σχεδιάζουν να τις περιορίσουν κατά επιπλέον 17% έως το 2030».
Από την άλλη πλευρά, η Greenpeace υποστήριξε την περασμένη εβδομάδα ότι οι εταιρείες ύδρευσης εξακολουθούν να χάνουν εξαιτίας διαρροών πενταπλάσια ποσότητα νερού από εκείνη που θα εξοικονομούνταν ακόμη και με την επιβολή απαγόρευσης χρήσης λάστιχου σε εθνικό επίπεδο.
Ένα data center μπορεί να ζητά 3 εκατ. λίτρα την ημέρα
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Σλάου, όπου βρίσκεται η μεγαλύτερη συγκέντρωση κέντρων δεδομένων στη Βρετανία.
Η περιοχή εξυπηρετείται από την Affinity Water και περίπου 125 νέα data centers είτε έχουν προταθεί είτε βρίσκονται ήδη υπό κατασκευή στην περιοχή ευθύνης της εταιρείας, μεγάλο τμήμα της οποίας βρίσκεται υπό περιορισμούς στη χρήση νερού.
Τον Μάιο, η Affinity ενημέρωσε το βρετανικό Κοινοβούλιο ότι ορισμένες από αυτές τις εγκαταστάσεις ζητούν έως και 3 εκατομμύρια λίτρα νερού την ημέρα – ποσότητα αντίστοιχη με τη μέγιστη ζήτηση περίπου 3.500 κατοικιών.
«Το πλαίσιο σχεδιασμού έχει διαμορφωθεί γύρω από την αύξηση των νοικοκυριών και την κατά κεφαλήν κατανάλωση και δεν έχει προσαρμοστεί σε εμπορικούς χρήστες των οποίων οι ανάγκες σε νερό μπορούν να είναι αντίστοιχες με εκείνες μιας μικρής πόλης», ανέφερε η εταιρεία σε γραπτή κατάθεσή της προς την κοινοβουλευτική επιτροπή περιβαλλοντικού ελέγχου.
Από 6,6 εκατ. σε σχεδόν 20 εκατ. λίτρα πόσιμου νερού ημερησίως
Λόγω του σημερινού καθεστώτος αδειοδότησης της Environment Agency, τα κέντρα δεδομένων είναι υποχρεωμένα να χρησιμοποιούν πόσιμο νερό.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Water UK, τα data centers στην Αγγλία καταναλώνουν σήμερα περίπου 6,6 εκατομμύρια λίτρα πόσιμου νερού κάθε ημέρα.
Εάν πραγματοποιηθεί ο κυβερνητικός στόχος για τριπλασιασμό της δυναμικότητάς τους έως το 2030, η ποσότητα αυτή θα μπορούσε να αυξηθεί στα 19,8 εκατομμύρια λίτρα ημερησίως.
Ο αναπληρωτής διευθυντής της Water UK, Τζον Τσάπελ, χαρακτήρισε την παράλειψη αυτή «ασυγχώρητη» και έκανε λόγο για «πραγματική αποτυχία της κυβέρνησης».
Ήδη μεγαλύτερο το έλλειμμα από αυτό που είχε προβλεφθεί
Οι πιέσεις, πάντως, δεν αφορούν μόνο το μέλλον. Η σημερινή έλλειψη νερού στην Αγγλία είναι ήδη κατά 220 εκατομμύρια λίτρα ημερησίως μεγαλύτερη από εκείνη που είχε υπολογιστεί στις επίσημες προβλέψεις.
Η Water UK υποστηρίζει ότι το πρόσθετο αυτό έλλειμμα αντιμετωπίζεται σήμερα με την «αποδοχή μεγαλύτερου κινδύνου περιβαλλοντικής ζημιάς και περιορισμών στη χρήση νερού σε περίπτωση ξηρασίας».
“Η μέρα του τσακαλιού” ανατέλλει στην Ευρώπη. Επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η ανθρώπινη παρουσία βοηθά στην κατακόρυφη αύξηση του πληθυσμού τους, λειτουργώντας ως ασπίδα απέναντι στην απειλή των λύκων.
Το χρυσό τσακάλι έχει ήδη επεκταθεί πέρα από το παραδοσιακό του καταφύγιο στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η κλιματική αλλαγή αναμένεται να επιταχύνει αυτή την εντυπωσιακή πορεία, επιτρέποντας στο είδος να εξαπλωθεί τελικά στο μεγαλύτερο μέρος της ηπείρου.
Η μελέτη απαντά σε ένα βιολογικό αίνιγμα: πώς καταφέρνουν τα τσακάλια να ευδοκιμούν, παρά την παράλληλη αύξηση των λύκων στην Ευρώπη. Ο λύκος αποτελεί ισχυρότερο θηρευτή, που μπορεί να τα ανταγωνιστεί για τροφή ή ακόμα και να τα εξοντώσει. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα μεταμορφώνει τα οικοσυστήματα όχι μόνο άμεσα, αλλά και αλλάζοντας τις ισορροπίες και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των μεγάλων ζώων.
“Η μελέτη μας, αναδεικνύει πώς τόσο η εξάπλωση όσο και η μείωση των ειδών αποκαλύπτουν τον τρόπο με τον οποίο οι ανθρώπινες δραστηριότητες αναδιαμορφώνουν τη βιοποικιλότητα”, δήλωσε ο Nathan Ranc, βασικός συγγραφέας της δημοσίευσης και ερευνητής στο Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας για τη Γεωργία, τα Τρόφιμα και το Περιβάλλον (Inrae) της Γαλλίας. “Ο άνθρωπος μπορεί έμμεσα να διευκολύνει την επέκταση ενός ενδιάμεσου θηρευτή, όπως το τσακάλι, σε μια ολόκληρη ήπειρο”.
Ο Ranc και η ομάδα του κατέγραψαν τις μεταβολές στην παρουσία των τσακαλιών από το 2001 έως το 2017 σε σχεδόν 9.000 τοποθεσίες, σε 13 ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στο περιοδικό Nature. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τηλεβόες για να μεταδώσουν ηχογραφημένα ομαδικά ουρλιαχτά τσακαλιών και στη συνέχεια περίμεναν να ακούσουν τι αποκρίνονται τα ζώα της περιοχής.
Όπως προκύπτει από τα ευρήματα, ο βασικότερος ανασταλτικός παράγοντας για την εξάπλωση του τσακαλιού είναι ο λύκος – ένας κορυφαίος θηρευτής που ανήκει στην ίδια οικογένεια, αυτή των κυνιδών.
Η ανατροπή, ωστόσο, έγκειται στο ότι η εγγύτητα με τον άνθρωπο φαίνεται να αμβλύνει την ασφυκτική πίεση που δέχονται τα τσακάλια από τους λύκους. Συγκεκριμένα, σε περιοχές όπου οι λύκοι έχουν μόνιμη παρουσία, τα τσακάλια τείνουν να αναζητούν καταφύγιο κοντά σε ανθρώπινες υποδομές και οικισμούς, αποφεύγοντας τις πιο απομονωμένες περιοχές.
Κοπάδι τσακαλιών σε πάρκο πόλης AP Photo Oded Balilty
Η μελέτη επισημαίνει ότι ο άνθρωπος, χωρίς να το επιδιώκει, παρεμβαίνει στη σχέση των δύο ειδών λειτουργώντας ως “ανθρώπινη ασπίδα” για το τσακάλι. Αν και η έρευνα δεν προσδιορίζει τον ακριβή μηχανισμό πίσω από αυτό το φαινόμενο, μια πιθανή εξήγηση είναι ότι οι λύκοι αποφεύγουν την ανθρώπινη παρουσία πολύ πιο συστηματικά και αυστηρά απ’ ό,τι τα τσακάλια.
Αυτή η ιδιότυπη προστασία, σε συνδυασμό με τους ηπιότερους χειμώνες λόγω κλιματικής αλλαγής, αναμένεται να δώσει στα τσακάλια την ευκαιρία να κυριαρχήσουν σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι το 75% της ηπειρωτικής Ευρώπης (με εξαίρεση τις χώρες της Βαλτικής και το μεγαλύτερο μέρος της Σκανδιναβίας) αποτελεί πλέον κατάλληλο βιότοπο για το είδος – μια έκταση σχεδόν εξαπλάσια από τη σημερινή τους επικράτεια.
Οι ειδικοί πάντως προειδοποιούν ότι οι συνέπειες αυτής της επέκτασης, τόσο για το οικοσύστημα όσο και για τον άνθρωπο, θα είναι διφορούμενες. Από τη μία πλευρά, τα τσακάλια λειτουργούν θετικά καθαρίζοντας το περιβάλλον από ψοφίμια και περιορίζοντας τα τρωκτικά που πλήττουν τις καλλιέργειες. Από την άλλη, ενδέχεται να πιέσουν πληθυσμούς άλλων μικρών θηλαστικών, να απειλήσουν πτηνά που φωλιάζουν στο έδαφος και να προκαλέσουν ζημιές στην κτηνοτροφία, στρεφόμενα κατά νεαρών αιγοπροβάτων.
Η πρόσφατη έρευνα βοηθά να ερμηνευθεί η “αξιοσημείωτα ταχεία και συνεχιζόμενη εξάπλωση του χρυσού τσακαλιού, την οποία παρακολουθούμε τις τελευταίες δεκαετίες”, δήλωσε ο Frank Hailer, εξελικτικός γενετιστής στο Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ. Ο ίδιος χαρακτήρισε τα ευρήματα “πειστικά”, παρά τις όποιες αβεβαιότητες γύρω από τις προβλέψεις για την ταχύτητα και την έκταση της μελλοντικής τους εξάπλωσης.
“Το τσακάλι είναι ένα εξαιρετικά προσαρμοστικό, ευφυές και παμφάγο ζώο, όμως η πληθυσμιακή του έκρηξη αποτελούσε γρίφο για τους βιολόγους, δεδομένης της ταυτόχρονης ανάκαμψης των λύκων σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης”, σημείωσε ο Hailer. “Τα χρυσά τσακάλια όχι μόνο επιβιώνουν από την ανθρώπινη δραστηριότητα, αλλά την εκμεταλλεύονται ενεργά”.
Το φαινόμενο της “ανθρώπινης ασπίδας” έχει εντοπιστεί και σε άλλα είδη του ζωικού βασιλείου, καθώς ο άνθρωπος “δημιουργεί ζώνες καταφυγίου που αμβλύνουν την πίεση από τους κορυφαίους θηρευτές”, δήλωσε ο Άνταμ Χαρτ, καθηγητής οικολογίας της διατήρησης στο Πανεπιστήμιο του Γκλόστερσιρ.
Ως παράδειγμα ανέφερε ορισμένα είδη αντιλόπης, όπως το κούντου και το μπούσμπακ σε χώρες της Αφρικής, τα οποία συχνάζουν κοντά σε τουριστικά καταλύματα και περιοχές σαφάρι, όπου τα μεγάλα σαρκοφάγα κινούνται πολύ πιο προσεκτικά.
“Η μελέτη αναδεικνύει ένα ολοένα και πιο έκδηλο μοτίβο της Ανθρωποκαίνου περιόδου: δεν αλλοιώνουμε απλώς τους βιοτόπους με άμεσο τρόπο, αλλά αναδιαμορφώνουμε ριζικά και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των ειδών”.
Νέα έρευνα δείχνει ότι τα μοτίβα θερμοκρασίας στην Ευρώπη μοιάζουν πλέον με εκείνα πριν από 6.000 χρόνια, με τους επιστήμονες να προειδοποιούν ότι το καλοκαίρι θα γίνεται όχι μόνο θερμότερο με τα χρόνια, αλλά και μακρύτερο σε διάρκεια.
Η ερευνητική ομάδα επικεντρώθηκε σε μια σημαντική καταγραφή της κλιματικής ιστορίας: τη λάσπη
Ειδικότερα, τονίζουν ότι αν συνεχιστεί η υπερθέρμανση και κυρίως η ραγδαία άνοδος της θερμοκρασίας στην Αρκτική, το καλοκαίρι στη Γηραιά Ήπειρος μέχρι το 2100 μπορεί να επιμηκυνθεί έως και 42 επιπλέον ημέρες. Σε επίπεδο έτους, μπορεί να βιώνουμε θερμές συνθήκες επί οκτώ μήνες.
Η ήπειρός μας φαίνεται ότι αποκτά ολοένα και μεγαλύτερης διάρκειας θερμές περιόδους, ωστόσο δεν υπήρχαν έως τώρα σαφή στοιχεία σχετικά με το πώς και το γιατί ακριβώς συμβαίνει αυτό, όπως εξηγεί η δρ Σέλια Μάρτιν-Πουέρτας, επικεφαλής ερευνήτρια από το Τμήμα Γεωγραφίας του Royal Holloway.
Τα ευρήματα της νέας έρευνας, ωστόσο, έδειξαν ότι τα σημερινά μοτίβα θερμοκρασίας προσομοιάζουν με εκείνα πριν από 6.000 χρόνια και μπορεί να αποτελούν ένδειξη για ακόμα περισσότερες θερμές ημέρες στο μέλλον.
Έρευνα: Αναζητώντας στοιχεία στη λάσπη
Στο πλαίσιο της μελέτης, η οποία δημοσιεύτηκε στο Nature Communications, η ερευνητική ομάδα επικεντρώθηκε σε μια σημαντική καταγραφή της κλιματικής ιστορίας: τη λάσπη. Συγκεκριμένα, στα ιζήματα που βρίσκονται στον πυθμένα ευρωπαϊκών λιμνών αποτυπώνονται οι αλλαγές των εποχών τα τελευταία 10.000 χρόνια.
Όπως αναφέρει το Euronews, οι ερευνητές αξιολόγησαν τη διαβάθμιση θερμοκρασίας ανά γεωγραφικό πλάτος, δηλαδή τη διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στην Αρκτική και στον Ισημερινό. Αυτή η διαβάθμιση «καθοδηγεί» τον καιρό στην Ευρώπη, κατευθύνοντας τα ατμοσφαιρικά ρεύματα από τον Ατλαντικό προς την Ευρώπη.
Όσο όμως η Αρκτική θερμαίνεται, τόσο η διαφορά θερμοκρασίας με τον Ισημερινό μειώνεται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα ατμοσφαιρικά ρεύματα να επιβραδύνονται, εντείνοντας και παρατείνοντας φαινόμενα όπως οι καύσωνες, ενώ η ίδια η καλοκαιρινή περίοδος διαρκεί περισσότερο.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι για κάθε μείωση κατά 1°C στη θερμοκρασιακή διαβάθμιση ανά γεωγραφικό πλάτος, η καλοκαιρινή περίοδος επιμηκύνεται κατά περίπου έξι ημέρες. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε 42 επιπλέον ημέρες καλοκαιριού μέχρι το 2100, αν η υπερθέρμανση συνεχιστεί με τον σημερινό ρυθμό.
Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι ενόψει της COP30, ο ΟΗΕ είχε προειδοποιήσει ότι η ανθρωπότητα έχει ουσιαστικά χάσει τον στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού, σύμφωνα με τον οποίο η άνοδος της θερμοκρασίας μέχρι τα τέλη του αιώνα δεν πρέπει να ξεπεράσει τους 1,5 βαθμούς, ή το πολύ τους 2,0 βαθμούς, σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Ήδη έχει ήδη φτάσει τους 1,4 βαθμούς και αναμένεται να ξεπεράσει το κρίσιμο όριο εντός της επόμενης δεκαετίας.
Πάντως, όπως τονίζουν οι συγγραφείς της μελέτης, βάσει της τρέχουσας ανόδου θερμοκρασίας στην Αρκτική, η Ευρώπη θα μπορούσε να βιώνει ακόμα και οκτώ μήνες καλοκαίρι μέχρι το τέλος του αιώνα. Ακριβώς αυτό το στοιχείο αντανακλά τις συνθήκες της Ευρώπης πριν από περίπου 6.000 χρόνια, όταν η περίοδος της ζέστης διαρκούσε σχεδόν 200 ημέρες.
Γιατί συμβαίνει τώρα;
Αν και ανέκαθεν υπήρχε η διαβάθμιση που προαναφέρθηκε ανάμεσα στον Ισημερινό και στην Αρκτική, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου επιταχύνουν την άνοδο της θερμοκρασίας στην Αρκτική, η οποία αυτή την περίοδο θερμαίνεται έως και τέσσερις φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι αυτό δεν αποτελεί αποκλειστικά σύγχρονο φαινόμενο, αλλά ένα επαναλαμβανόμενο χαρακτηριστικό του κλιματικού συστήματος της Γης», δήλωσε η δρ Λόρα Μπόιαλ, συγγραφέας της μελέτης και πρώην διδακτορική ερευνήτρια στο Royal Holloway. «Αυτό που αλλάζει σήμερα είναι η ταχύτητα, η αιτία που το προκαλεί και η ένταση της μεταβολής».
Οι ερευνητές σημειώνουν επίσης ότι την αλλαγή επηρεάζουν και επιπρόσθετοι παράγοντες, όπως οι θετικοί και αρνητικοί μηχανισμοί ανατροφοδότησης (όταν αλλαγές ενισχύουν ή μειώνουν άλλες αλλαγές) που προκαλούνται από ανθρώπινες δραστηριότητες.
Πώς έχει θερμανθεί η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια;
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η Ευρώπη υπερθερμαίνεται πιο γρήγορα από τις υπόλοιπες ηπείρους. Οι πόλεις πλήττονται ιδιαίτερα λόγω του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας, όπου η θερμότητα παγιδεύεται από τα κτίρια και απορροφάται από την άσφαλτο και το τσιμέντο.
Σύμφωνα με ανάλυση που δημοσιεύτηκε φέτος το καλοκαίρι από τον οργανισμό Climate Resilience for All και εξέτασε δεδομένα θερμοκρασίας από 85 πόλεις παγκοσμίως, την περίοδο 2019-2023, η ζέστη δεν περιορίζεται πλέον μόνο στους θερινούς μήνες.
Ειδική αναφορά έγινε στην ελληνική πρωτεύουσα, όπου οι υψηλές θερμοκρασίες διήρκεσαν από τα μέσα Μαΐου έως τις αρχές Οκτωβρίου, ενώ ακραία ζέστη καταγράφηκε επίσης στα Τίρανα (143 ημέρες), στη Λισαβόνα (136) και στη Μαδρίτη (119).
Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι πέρυσι, η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή πρόσθεσε κατά μέσο όρο έναν επιπλέον μήνα ακραίας ζέστης σε περιοχές όπου συγκεντρώνεται το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού.
Ρότα φαίνεται ότι έχουν αρχίσει να αλλάζουν οι ακτιβιστές για την κλιματική αλλαγή, περνώντας πια σε πράξεις σαμποτάζ, θεωρώντας ότι οι απλές διαμαρτυρίες δεν επαρκούν για να αλλάξουν την κατάσταση που επικρατεί.
Κλιμάκωση της εκστρατείας για το κλίμα
Πριν από πέντε χρόνια, οι ακτιβιστές του κλίματος από το Extinction Rebellion (XR) και το κίνημα των σχολικών απεργιών πίστευαν ότι η συγκέντρωση τεράστιου αριθμού ανθρώπων στους δρόμους θα μπορούσε να πείσει τους ισχυρούς να αλλάξουν πορεία όσον αφορά την κλιματική κρίση. Τότε διαδηλωτές από ομάδες όπως η Insulate Britain και η Just Stop Oil (JSO) έβαλαν το σώμα και την ελευθερία τους σε κίνδυνο για να διαταράξουν τη συνήθη λειτουργία των επιχειρήσεων, σε μια προσπάθεια να συγκεντρώσουν κόσμο.
Τώρα, με την κλιματική καταστροφή να επιδεινώνεται και τις εκπομπές ορυκτών καυσίμων να μην δείχνουν σημάδια κορύφωσης, πόσο μάλλον μείωσης, ορισμένοι λένε ότι ήρθε η ώρα να κλιμακώσουν την εκστρατεία για το κλίμα, πραγματοποιώντας μυστικές πράξεις δολιοφθοράς εναντίον των εταιρειών που θεωρούν υπεύθυνες για την καταστροφή του κλίματος.
Σε ένα μανιφέστο που δημοσιεύθηκε στην πλατφόρμα ιστολογίου WordPress, το Shut the System (STS), η ομάδα που ανέλαβε την ευθύνη για τη δράση στην πόλη που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο, αναφέρει ότι «ξεκινάει μια νέα φάση του ακτιβιστικού κινήματος για το κλίμα, με στόχο να κλείσει τους βασικούς παράγοντες της οικονομίας των ορυκτών καυσίμων».
«Ορκιζόμαστε να διεξάγουμε μια εκστρατεία δολιοφθοράς με στόχο τα εργαλεία, την ιδιοκτησία και τα μηχανήματα εκείνων που ευθύνονται περισσότερο για την υπερθέρμανση του πλανήτη, κλιμακούμενη μέχρι να αποδεχτούν τα αιτήματά μας για τον τερματισμό κάθε υποστήριξης της επέκτασης των ορυκτών καυσίμων».
Η «ελκυστική» μυστική προσέγγιση
Ο Guardian μίλησε μέσω της υπηρεσίας κρυπτογραφημένων μηνυμάτων Signal με έναν ακτιβιστή της STS. Δεν αποκάλυψε την ταυτότητά του και το ενημερωτικό μέσο δεν μπόρεσε να επαληθεύσει τους ισχυρισμούς του.
Είπε ότι οι νέοι νόμοι που ποινικοποιούν περαιτέρω τις διασπαστικές διαμαρτυρίες έχουν καταστήσει τις παραδοσιακές, υπεύθυνες μεθόδους ακτιβισμού όλο και λιγότερο βιώσιμες και μια μυστική προσέγγιση όλο και πιο ελκυστική. Επισήμανε την περίπτωση ακτιβιστών της JSO που έλαβαν ποινές τεσσάρων και πέντε ετών – οι οποίες μειώθηκαν την Παρασκευή μετά από έφεση – για την οργάνωση αποκλεισμών δρόμων στον M25.
«Αν θέλεις να κάνεις κάτι που είναι ριζοσπαστικό, η ποινή είναι αρκετά τεράστια τώρα, και έτσι αυτοί οι δρακόντειοι νόμοι σημαίνουν ότι είναι δύσκολο να ασκήσεις πολύ μεγάλη πίεση … ακολουθώντας το είδος των πραγμάτων που έκαναν στο παρελθόν [η Extinction Rebellion] και η JSO, επειδή οι άνθρωποι θα συλληφθούν και θα φυλακιστούν για μεγάλο χρονικό διάστημα», είπε.
Η εντατικοποίηση των κινητοποιήσεων
Η STS δεν είναι η πρώτη ομάδα που αναλαμβάνει μυστική άμεση δράση κατά των στόχων των ορυκτών καυσίμων. Το 2022, άγνωστοι ακτιβιστές στόχευσαν έναν αγωγό που κατασκευάζεται για τη διοχέτευση καυσίμων αεριωθούμενων αεροσκαφών από το Σαουθάμπτον στο δυτικό Λονδίνο, ανοίγοντας τρύπες στον αγωγό και κόβοντας υδραυλικά καλώδια σε ένα όχημα κατασκευής.
Αυτόν τον μήνα, μια άλλη ομάδα ανέλαβε την ευθύνη για τη διάνοιξη οπών στα ελαστικά περισσότερων από 100 SUV που ήταν σταθμευμένα σε αντιπροσωπείες της Land Rover στην Κορνουάλη – επανάληψη μιας δράσης που πραγματοποιήθηκε πέρυσι. Και οι Tyre Extinguishers, μια ομάδα εκστρατείας που προτρέπει τους ανθρώπους να αναλάβουν αυτόνομη μυστική δράση κατά των SUV στις πόλεις ξεφουσκώνοντας τα ελαστικά τους, έχουν βάλει στο στόχαστρο εκατοντάδες οχήματα μέσω ακτιβιστών που ακολούθησαν το κάλεσμά τους.
Η δράση της STS, αν και προσεκτικά σχεδιασμένη, είχε ελάχιστο αντίκτυπο. «Κάναμε την έρευνά μας, όσο καλύτερα μπορούσαμε και σχεδιάσαμε σχετικά με το τι είδους καλώδια πρέπει να αναζητήσουμε, πώς μπορεί να είναι τοποθετημένα, και διδαχτήκαμε για το άνοιγμα αυτών των φρεατίων», δήλωσε ο ακτιβιστής σχετικά με συμβάν που είχε λάβει χώρα στο Λονδίνο. Πιο συγκεκριμένα, οι ακτιβιστές έκοψαν καλώδια στην Lime Street και ώρες αργότερα, ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου κυκλοφόρησε στα γραφεία ειδήσεων: «Διακοπή του διαδικτύου σε εκατοντάδες ασφαλιστές σε σαμποτάζ με κίνητρο το κλίμα».
«Κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να μεγιστοποιήσουμε την ασφάλεια για όλους, και στη συνέχεια στη μικρή μου ομάδα βρήκαμε στόχους και τους μοιράσαμε».
Ένας εμπειρογνώμονας σε θέματα κυβερνοασφάλειας δήλωσε ότι υπήρξε «σημαντική επιβράδυνση της ταχύτητας του διαδικτύου» στην περιοχή, αλλά το δίκτυο συνέχισε να λειτουργεί.
«Είχαμε διαφορετική επιτυχία σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο», παραδέχτηκε ο ακτιβιστής. Η STS υποστήριξε επίσης δράσεις στο Μπέρμιγχαμ, το Σέφιλντ και το Λιντς. «Γνωρίζω για ανθρώπους σε άλλες περιοχές που το έκαναν αυτό … όπου στη συνέχεια τηλεφώνησαν την επόμενη ημέρα και οι τηλεφωνικές γραμμές ήταν εκτός λειτουργίας. Προφανώς υπάρχει μια καμπύλη εκμάθησης σε αυτά τα πράγματα».
Σαμποτάζ σε άλλες χώρες
Δράσεις όπως αυτή ωχριούν σε σύγκριση με όσα κάνουν ακτιβιστές για το κλίμα σε άλλες χώρες. Στη Γερμανία, ακτιβιστές οργάνωσαν πέρυσι επιθέσεις εναντίον αγωγών φυσικού αερίου, ενώ άλλοι κλιμάκωσαν την εκστρατεία κατά του σκυροδέματος με δύο εμπρηστικές επιθέσεις σε εργοστάσιο της Cemex στο Βερολίνο.
Στη Γαλλία μπορεί να παρατηρήσει κανείς πως η τακτική αυτή έχει χρησιμοποιηθεί ευρύτερα, με δράσεις οι οποίες κυμαίνονται από ακτιβιστές που γεμίζουν τις τρύπες σε γήπεδα γκολφ με τσιμέντο μέχρι μια εξέγερση πλήρους κλίμακας, όταν πλήθος κατέβηκε στο εργοτάξιο κατασκευής μιας γεωργικής δεξαμενής στο νότιο τμήμα της χώρας που μαστίζεται από την ξηρασία, με σκοπό να την κατεδαφίσει.
Ο Andreas Malm, αναπληρωτής καθηγητής ανθρώπινης οικολογίας στο Πανεπιστήμιο Lund, δήλωσε: «Η Γαλλία είναι πραγματικά η μοναδική περίπτωση τα τελευταία χρόνια … όπου είχαμε ένα ριζοσπαστικό μαζικό κίνημα που ήταν πραγματικά αρκετά επιτυχημένο – και αυτό είναι το μόνο κίνημα που χρησιμοποίησε επίσης σαμποτάζ ως τακτική».
Από τη μία Παγκόσμια Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα στην άλλη, από το Ντουμπάι στο Μπακού, από την COP 28 στην COP 29, οι ελπίδες σκορπίζονται από τους ανέμους της απληστίας, της αμεριμνησίας, της ανευθυνότητας, των σκληρών συμφερόντων, του πολιτικαντισμού. Οι ψευδαισθήσεις μειώνονται ταχύτερα και από τις αντοχές της Γης, που οι πιο πονηροί εκμεταλλευτές της τη ζωγραφίζουν αυτοθεραπευόμενη. Θα βρει λέει μονάχη τον δρόμο της, θα αυτοϊαθεί, όπως παλιά, όταν πληγωνόταν από μετεωρίτες ή από μακρότατες περιόδους ξηρασίας.
Ναι, μια φορά κι έναν καιρό ο πλανητάκος μας αυτοθεραπευόταν. Τότε όμως είχε τον χρόνο με το μέρος του, άπλετο. Επιπλέον, το ανθρώπινο γένος κατοικούσε τη Γη σε μικρούς πληθυσμούς, που ο παγανισμός τους σεβόταν τους πόρους και τα δώρα της. Τώρα πια, εμείς τα ευφυή δίποδα εξαντλούμε κάθε πόρο, επειδή μας συγκινεί αποκλειστικά το παροντικό και το αυστηρώς ιδιωτικό, όχι το κοινό και το μελλοντικό. Δεν κυνηγούμε για να ζήσουμε, αλλά για να «διασκεδάσουμε», να πλουτίσουμε, να κυριαρχήσουμε.
Από το κυνήγι ενός ελαφιού για να χορτάσει η οικογένεια έως την εξόντωση ρινόκερων ή ελεφάντων για να στολίσουν τα κέρατα και οι χαυλιόδοντές τους το σαλόνι σου, σαν «σύμβολα κύρους» (ή διανοητικής κενότητας και ψυχικής αναλγησίας), υπάρχει αβυσσαλέα απόσταση. Η ίδια που χωρίζει το κυνήγι μετρημένων δελφινιών στα βόρεια του πλανήτη για να εφοδιαστεί η κοινότητα από την εξολόθρευση χιλιάδων, τάχα επειδή «το καλεί η παράδοση», και κυρίως το απαιτούν τα καταβροχθιστικά έθιμα των όπου γης καλοφαγάδων.
Οι θαλάσσιες χελώνες, όπως είδα σε ένα από τα ντοκιμαντέρ που σε συναρπάζουν και σε καταθλίβουν ταυτόχρονα, απειλούνται με εξαφάνιση. Με την αύξηση της θερμοκρασίας του θαλασσινού νερού, ταράχτηκε η ισορροπία που κατορθώθηκε μέσα σε εκατομμύρια χρόνια και πια το 90% των νεογέννητων είναι γένους θηλυκού. Και λοιπόν; Χάθηκε ο κόσμος;
Τα χέλια του Αμβρακικού και της Βιστωνίδας ολοκληρώνουν τον βιολογικό τους κύκλο διασχίζοντας τη Μεσόγειο και τον Ατλαντικό, ένα ταξίδι 10.000 χιλιομέτρων σε δεκαοκτώ μήνες, μένοντας νηστικά για να μη χάνουν χρόνο. Εντέλει φτάνουν στη Θάλασσα των Σαργασσών, στον Κόλπο του Μεξικού, όπου και αναπαράγονται. Τα τέκνα τους επιστρέφουν στην πατρίδα των γονιών τους, κινημένα από κάποια «φυλετική μνήμη» ίσως. Κι όταν έρθει ο καιρός γυρνούν κι αυτά στον τόπο όπου γεννήθηκαν, για να γεννήσουν και να πεθάνουν. Πλην όμως κινδυνεύουμε, κινδυνεύουν τα χέλια δηλαδή, να περάσουμε από τον ενεστώτα, «επιστρέφουν», στον παρατατικό, «επέστρεφαν». Γιατί και τα θαλάσσια ρεύματα, ο δρόμος και ο κινητήρας των χελιών, έχουν κλονιστεί εξαιτίας μας, και οι θαλάσσιες οδοί μπερδεύτηκαν, έσπασαν. Ξανά: Και λοιπόν; Χάθηκε ο κόσμος;
Περί τους 2.000 λομπίστες του άνθρακα, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου ταξίδεψαν στο Μπακού για να καταθέσουν την αγωνία τους για το μέλλον του πλανήτη.
Οντως. Και λοιπόν; Από ποιους τάχα περιμένουμε ευαισθησία για τα χέλια, τα κοράλλια και τους ελέφαντες, για τις λίμνες και τα ποτάμια που ξεραίνονται, για τους παγετώνες που λιώνουν, για τα πλατάνια που αρρωσταίνουν, για τα αποδημητικά που χάνουν τους ενδιάμεσους σταθμούς τους και τελικά τον δρόμο τους; Μήπως από τα ίδια κράτη και τους ίδιους «παγκόσμιους ηγέτες» που παρακολουθούν απαθείς να πεθαίνει ή να τραυματίζεται ένα παιδί κάθε δέκα λεπτά στην πολύπαθη Γάζα; Φρικαλέος ο αριθμός –ένα παιδί κάθε δέκα λεπτά, περίπου 15.000 παιδιά σκοτωμένα από βόμβα ή σφαίρα, από την πείνα και από αρρώστιες ιάσιμες παντού αλλού–, όμως έχει ήδη παλιώσει. Τον ανακοίνωσε η UNICEF μέσα Απριλίου του 2024. Στους επτά μήνες που πέρασαν, το Ισραήλ του Νετανιάχου και των ακροδεξιών εταίρων του όχι μόνο μετέτρεψε το δικαίωμά του να αμύνεται σε δικαίωμά του να χρησιμοποιεί και τη λιμοκτονία ακόμα σαν όπλο και να βομβαρδίζει αμάχους, πάντα με την ίδια πρόφαση, «κρύβονταν μέλη της Χαμάς», αλλά κήρυξε και πόλεμο κατά του ΟΗΕ και του «ανεπιθύμητου» γενικού γραμματέα του.
Ισως πρέπει να χάνονται δέκα Παλαιστινιάκια ανά λεπτό για να συγκινηθούν οι τρανοί του κόσμου, ν’ ακούσουν έστω όσους Ισραηλινούς και Εβραίους καταγγέλλουν τον Νετανιάχου για τα παλαιοδιαθηκικά εξολοθρευτικά όνειρά του και για την υβριστική εργαλειοποίηση του ίδιου του Ολοκαυτώματος. Είναι ανόητο και καταστροφικό να περιμένουμε συγκίνηση και δράση για την προστασία του πλανήτη από ηγέτες που ερωτοτροπούν αναίσχυντα ακόμα και με το ενδεχόμενο πυρηνικού πολέμου.
Ποια συγκίνηση και ποια δράση; Ακίνητοι έμειναν στους θρόνους τους, αδρανείς, οι πιο τρανοί από τους τρανούς του πλανήτη, Αμερικανοί, Ρώσοι, Κινέζοι, Γάλλοι, Γερμανοί. Δεν πήγαν στο Μπακού. Μήπως για να μην ενισχύσουν με την αίγλη τους μια Διάσκεψη που λειτουργεί σαν πλυντήριο για το απολυταρχικό καθεστώς του Ιλχάμ Αλίεφ; Αστεία πράγματα. Πλην της Διεθνούς Αμνηστίας και των περιβαλλοντικών οργανώσεων, ουδείς άλλος ενοχλήθηκε που ως έδρα της Διάσκεψης για το Κλίμα επελέγη μια χώρα που και στα μεγάλα πετρελαιορυπαντήρια συγκαταλέγεται και σε άλλα πεδία «διαπρέπει». Στο μεν εσωτερικό, με την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις αθρόες συλλήψεις όσων τολμούν να διαμαρτυρηθούν, στο δε εξωτερικό με τις επεκτατικές επιδρομές κατά της Αρμενίας, στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Και η προηγούμενη Διάσκεψη άλλωστε, του Ντουμπάι, σε χώρα ανάλογης δημοκρατικότητας και οικολογικότητας είχε γίνει.
Κάπως έτσι, περί τους 2.000 λομπίστες του άνθρακα, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου κατάφεραν να εξασφαλίσουν επίσημη πρόσκληση και να ταξιδέψουν στο Μπακού για να καταθέσουν την αγωνία τους για το μέλλον του πλανήτη και της ανθρωπότητας. Δεν αρκούνται, ωστόσο, σε αυτήν τη συγκινητική κατάθεση. Καταθέτουν και χρήματα, γερά ποσά, καθαρά ή λερωμένα, σε λογαριασμούς πολιτικών και κομμάτων. Ή προσφέρουν από καρδιάς νομικές συμβουλές στον όμιλο των κρατών που, υπό την καθοδήγηση της Σαουδικής Αραβίας, διεκδικούν καθεστώς «αναπτυσσόμενης χώρας» και όχι ανεπτυγμένης, για να συνεχίσουν άνευ περιορισμών την περιβαλλοντοκτόνο δράση τους.
Στον χρόνο που τελειώνει, τον θερμότερο καταγραμμένο, τα «ακραία φυσικά φαινόμενα», καύσωνες, πλημμύρες, τυφώνες, έγιναν συνήθη και κανονικά. Στον χρόνο που θα ξημερώσει σε ενάμιση μήνα, ο πλανήτης θα βρεθεί και τυπικά υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ. Δεδηλωμένος αρνητής της κλιματικής κρίσης ο παλινορθούμενος πρόεδρος, επέλεξε ως υπουργό Ενέργειας έναν ομοϊδεάτη του κροίσο πετρελαιά, τον Κρις Ράιτ, που θεωρεί «παραπλανητικό, αγοραίο και εκφοβιστικό» τον όρο «κλιματική κρίση». Μήνυμα ελήφθη. Οχι βέβαια από τους πάμπολλους λάτρεις του Τραμπ, όλη την ακροδεξιά ποικιλία, αλλά από τους εκπροσώπους δεκάδων χωρών και λαών που συμμετείχαν στην Παγκόσμια Συνάντηση για το Κλίμα και τη Ζωή – AntiCOP 2024, στην Οαχάκα του Μεξικού. Στην τελική απόφασή τους, όπως διαβάζω στο TVXS, χαρακτήρισαν τη παλινόρθωση του Τραμπ «σοβαρό σύμπτωμα της κρίσης του πολιτισμού και απειλή για την κλιματική δικαιοσύνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα, ιδίως για τους ανθρώπους συγκεκριμένων φυλών». Φωνή βοώντος…
Δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά παραμένουν χωρίς ρεύμα, ενώ οι υλικές ζημιές είναι ανυπολόγιστες. Πολλοί δρόμοι στην επαρχία της Βαλένθια είναι κλειστοί, όπου εκατοντάδες αυτοκίνητα έχουν παρασυρθεί από τα ορμητικά νερά. Σε περιοχές εκτός του κέντρου της πόλη υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στην εφοδιαστική αλυσίδα και οι κάτοικοι βρίσκονται στην αναμονή, να μετρούν πληγές.
Άνθρωποι καθαρίζουν το σπίτι τους που επλήγη από τις πλημμύρες στο Utiel της Ισπανίας 2024 Manu Fernandez/AP Photo
Όπως περιέγραψε στο NEWS 24/7 και τη Βιολέτα Φωτιάδη ο Javier Carrascosa, κάτοικος Μαδρίτης με καταγωγή από τη Βαλένθια: «Η αδερφή μου είναι εγκλωβισμένη στην περιοχή που μένει, εκτός πόλης. Έχει οικογένεια, δύο παιδιά, και δεν μπορούν να φύγουν από την περιοχή που μένουν γιατί όλοι οι δρόμοι είναι κατεστραμμένοι. Πριν από δυο μέρες διακόπηκε η παροχή νερού όποτε δύο μέρες τώρα δεν έχουν νερό. Περιμένουμε τις Αρχές να αποκαταστήσουν την εφοδιαστική αλυσίδα».
Σύμφωνα με τον Javier, αυτή την ώρα οι Αρχές εστιάζουν στους αγνοούμενους, τους ηλικιωμένους, τα ΑμεΑ και τον καθαρισμό δρόμων που έχουν υποστεί ζημιές ώστε να μπορέσουν να παρέχουν στις πληγείσες περιοχές όσα χρειάζονται οι κάτοικοι οι οποίοι έχουν φτάσει σε σημείο να μπαίνουν σε καταστήματα και να παίρνουν προϊόντα που είναι απαραίτητα για να επιβιώσουν.
Σάντσεθ: “Μείνετε στα σπίτια σας”
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ κάλεσε σήμερα τους κατοίκους της περιφέρειας της Βαλένθια, που υπέστη σοβαρές ζημιές από φονικές πλημμύρες, να «παραμείνουν στα σπίτια τους» καθώς ο κίνδυνος εξακολουθεί να υφίσταται.
Όπως είχε κάνει και ο βασιλιάς Φελίπε ΣΤ’ λίγο πριν από τη Μαδρίτη, ο Σάντσεθ υπογράμμισε με ένταση πως το επεισόδιο της κακοκαιρίας που προκάλεσε τις πλημμύρες «συνεχίζεται» και κάλεσε όλους όσοι ζουν στις περιοχές που επηρεάζονται να επιδείξουν τη μέγιστη δυνατή επαγρύπνηση.
«Η προτεραιότητα αυτή την ώρα είναι να βρεθούν τα θύματα»που εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από τα ερείπια «και οι αγνοούμενοι», είπε ο Σάντσεθ στους δημοσιογράφους στο τέλος μιας επίσκεψης στη Βαλένθια, πρωτεύουσα της ομώνυμης περιφέρειας, που κατέγραψε τον μεγαλύτερο αριθμό θυμάτων (92 σε σύνολο 95).
Πλημμύρες στην Ισπανία AP Photo/Manu Fernandez
Ο Σάντσεθ δεν διευκρίνισε τον αριθμό των αγνοουμένων, όμως ο ισπανικός Τύπος εκτιμά πως ανέρχονται σε δεκάδες.
«Το πιο σημαντικό είναι οι πολίτες να συνειδητοποιήσουν πως (το επεισόδιο της κακοκαιρίας) δεν έχει τελειώσει», είπε, καλώντας τους κατοίκους της επαρχίας Βαλένθια και εκείνους της Καστίλλης, που βρίσκεται ακριβώς βόρεια, να «παραμείνουν στα σπίτια τους, να μην βγουν»και να ακολουθούν τα μηνύματα των υπηρεσιών εκτάκτου ανάγκης.
Αναφερόταν στο γεγονός ότι η μετεωρολογική υπηρεσία Aemet εξέδωσε σήμερα το πρωί κόκκινο συναγερμό (το ύψιστο επίπεδο συναγερμού) για αυτήν την επαρχία της Καστίλλης, τη μία από τις τρεις που αποτελούν την αυτόνομη περιφέρεια της Βαλένθια.
Πλημμύρες στην Ισπανία AP Photo/Manu Fernandez
Μάχη με τον χρόνο για τους αγνοούμενους
Τα συνεργεία διάσωσης συνεχίζουν τις έρευνές τουςγια τον εντοπισμό των αγνοουμένων από τις χειρότερες πλημμύρες που έχει αντιμετωπίσει η χώρα εδώ και πάνω από πενήντα χρόνια.
Σχεδόν χίλιοι στρατιωτικοί έχουν αναπτυχθεί στο πεδίο, κυρίως στην περιφέρεια της Βαλένθια, στο πλευρό πυροσβεστών, αστυνομικών και διασωστών που ψάχνουν για να εντοπίσουν επιζώντες και αγωνίζονται για να καθαρίσουν τις πληγείσες περιοχές από τα συντρίμμια.
Πλημμύρες στην Ισπανία 2024 Manu Fernandez/AP Photo
Ο αριθμός των νεκρών είναι ο μεγαλύτερος μετά τις πλημμύρες του Οκτωβρίου του 1973 στην Ισπανία, ενώ ενδέχεται να αυξηθεί.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος, αναμενόταν να μεταβεί στις 10:30 τοπική ώρα (11:30 ώρα Ελλάδος) στην Βαλένθια, για να επισκεφθεί το Κέντρο Συντονισμού επιχειρήσεων Διάσωσης (Cecopi).
Σε σύντομο τηλεοπτικό του διάγγελμα χθες, ο Σάντσεθ βεβαίωσε ότι η κυβέρνηση δεν θα αφήσει «μόνους» τους πληγέντες, και κάλεσε ταυτοχρόνως τους κατοίκους της περιοχής να παραμείνουν σε επαγρύπνηση.
Residents clean their houses affected by floods in Valencia, Spain, Thursday, Oct. 31, 2024. (AP Photo/Alberto Saiz)
Σύμφωνα με την μετεωρολογική υπηρεσία Aemet, πάνω από 300 λίτρα νερού ανά τετραγωνικό μέτρο έπεσαν τη νύχτα της Τρίτης προς Τετάρτη σε πολλές πόλεις της περιφέρειας Βαλένθια, με αποκορύφωμα τα 491 λίτρα στο μικρό χωριό Τσίβα. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί «σε βροχές ενός χρόνου», διευκρίνισε.
Ο ισπανικός Τύπος, που χαρακτηρίζει «πλημμύρες του αιώνα» την κακοκαιρία αυτή, άρχισε να αμφισβητεί την αντίδραση των αρχών: το προειδοποιητικό μήνυμα της υπηρεσίας Πολιτικής Προστασίας στους κατοίκους εστάλη την Τρίτη μετά τις 20:00 τοπική ώρα, ενώ η μετεωρολογική υπηρεσία Aemet είχε εκδώσει «κόκκινο συναγερμό» ήδη από το πρωί.
Πλημμύρες στην Ισπανία 2024 Manu Fernandez/AP Photo
Η περιοχή της Βαλένθια και η ισπανική ακτή στη Μεσόγειο υφίστανται εν γένει συχνά το φθινόπωρο το καιρικό φαινόμενο του «γκότα φρία» (ψυχρή σταγόνα), που προκαλεί ξαφνικές και εξαιρετικά σφοδρές βροχές, ορισμένες φορές για αρκετές ημέρες.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν εδώ και χρόνια ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως τα κύματα καύσωνα και οι καταιγίδες, γίνονται εντονότερα και εμφανίζονται συχνότερα λόγω της κλιματικής αλλαγής.
«Οι ξαφνικές αυτές πλημμύρες στην Ισπανία είναι μια νέα τρομερή υπενθύμιση της κλιματικής αλλαγής και του χαοτικού χαρακτήρα της», υπογράμμισε ο Τζες Νόιμαν, καθηγητής υδρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ στη Βρετανία.
Η Ισπανία μετρά τις πληγές της, μετά τη θεομηνία που προκάλεσε τις φονικότερες πλημμύρες εδώ και τρεις δεκαετίες στη χώρα. Περισσότεροι από 95 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ πολλοί είναι αυτοί που παραμένουν εγκλωβισμένοι με τις Αρχές να κάνουν λόγο για μεγάλο αριθμό αγνοουμένων, τροφοδοτώντας τους φόβους για αύξηση του αριθμού των θυμάτων.
Ο υπουργός Εδαφικής Πολιτικής Άνχελ Βίκτορ Τόρες είπε στην κρατική τηλεόραση TVE ότι 92 θάνατοι καταγράφηκαν μόνο στη Βαλένθια, η οποία είναι η περιοχή που υπέστη το χειρότερο πλήγμα. Δύο θάνατοι αναφέρθηκαν στη γειτονική Καστίγια-Λα Μάντσα και ένας στην Ανδαλουσία.
Η ισπανική κυβέρνηση ανακοίνωσε τριήμερο εθνικό πένθος από σήμερα Πέμπτη έως το Σάββατο.
Τα συνεργεία διάσωσης με τη βοήθεια του Στρατού δίνουν μάχη με τον χρόνο για να φτάσουν στις πληγείσες περιοχές, όπου το νερό κατά τόπους ξεπερνά τα τρία μέτρα.
Από τους ορμητικούς χειμάρρους που σχηματίστηκαν μέσα σε λίγη ώρα έχουν γκρεμιστεί σπίτια, δρόμοι και γέφυρες, ενώ έχουν διακοπεί η ηλεκτροδότηση και οι τηλεπικοινωνίες.
«Η κακοκαιρία δεν έχει τελειώσει»
Καθώς συνεχίζονταν οι έρευνες για τον εντοπισμό των δεκάδων αγνοουμένων, οι οδηγοί καλούνταν να μείνουν μακριά από τους δρόμους και τα φουσκωμένα ποτάμια, εν μέσω προειδοποιήσεων ότι η κακοκαιρία δεν έχει τελειώσει.
Εικόνες βιβλικής καταστροφής
Οι αρχές της Βαλένθια κάλεσαν τους πολίτες να μείνουν μακριά από τους πλημμυρισμένους ή αποκομμένους δρόμους, λέγοντας ότι οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης χρειάζονται πρόσβαση και ότι θα μπορούσαν να συσσωρευτούν περισσότερα νερά από τις πλημμύρες.
Περισσότεροι από 1.000 στρατιώτες από τις μονάδες αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών της Ισπανίας αναπτύχθηκαν στις κατεστραμμένες περιοχές. Η κεντρική κυβέρνηση έστειλε επίσης εννέα ιατροδικαστές στη Βαλένθια για να βοηθήσουν στο έργο της ταυτοποίησης των πτωμάτων.
Συνεχίζονται οι προσπάθειες διάσωσης
Κάποιοι διασώθηκαν με τη βοήθεια ελικοπτέρων, ανάμεσά τους μικρά παιδιά. Χρησιμοποιώντας σωσίβιες λέμβους, διασώστες απομάκρυναν εκατοντάδες ανθρώπους από τα πλημμυρισμένα σπίτια τους, ενώ σωστικά συνεργεία προσπαθούσαν να φθάσουν αποκλεισμένες περιοχές.
Εικόνες βιβλικής καταστροφής στην Ισπανία
Οι καταρρακτώδεις βροχοπτώσεις που σε ορισμένες περιοχές έφθασαν σε ποσότητα ενός έτους μέσα σε μόλις οκτώ ώρες, πλημμύρισαν πόλεις όπως τη Βαλένθια και τη Μάλαγα, με τους κατοίκους να παγιδεύονται «σαν τα ποντίκια» στα σπίτια τους και τα αυτοκίνητά τους, όσο η στάθμη του νερού ανέβαινε.
Χείμαρροι παρέσυραν αυτοκίνητα ενώ σπίτια εξαφανίστηκαν κάτω από το νερό.
Εικόνες στην ισπανική τηλεόραση έδειχναν ταραχώδη, λασπώδη νερά να διασχίζουν την πόλη Λετούρ στην ανατολική επαρχία Αλμπαθέτε την Τρίτη, παρασύροντας αυτοκίνητα στους δρόμους της.
Οι φωτογραφίες δείχνουν συντρίμμια σκορπισμένα σε δρόμους. Τα αυτοκίνητα που παρασύρθηκαν από το νερό της βροχής είναι στοιβαγμένα στους δρόμους. Λάσπες υπάρχουν παντού.
Τα αυτοκίνητα που παρασύρθηκαν από το νερό της βροχής είναι στοιβαγμένα στους δρόμους
Τεράστιες καταστροφές από τις πλημμύρες
Εικόνα μετά τις φονικές πλημμύρες στην Ισπανία
Άνθρωποι περπατούν στους λασπωμένους δρόμους στη Βαλένθια
Εικόνα μετά τις πλημμύρες στο Utiel της Ισπανίας
Τριήμερο πένθος
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, κάλεσε σε ενότητα, αλληλεγγύη και επαγρύπνηση. «Δεν πρέπει να χαλαρώσουμε την επαγρύπνησή μας, διότι το καιρικό μέτωπο εξακολουθεί να σπέρνει τον όλεθρο και δεν μπορούμε να πούμε ότι αυτό το καταστροφικό επεισόδιο έχει τελειώσει», είπε.
«Εξακολουθούν να ισχύουν προειδοποιήσεις για τον καιρό στην Ανδαλουσία, τη Βαλένθια, την Αραγονία, την Καταλονία, την Εξτρεμαδούρα, τη Ναβάρα, τη Λα Ριόχα και τη Θέουτα. Γι’ αυτό ζητώ από τους κατοίκους αυτών των περιοχών να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί: να μένουν μακριά από τους δρόμους, να αποφεύγουν να ταξιδεύουν κοντά σε χαράδρες, όχθες και κοίτες ποταμών και να λαμβάνουν υπόψη τους τις συμβουλές των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης και της αστυνομίας. Κανείς δεν πρέπει να θέτει τη ζωή του σε κίνδυνο» συμπλήρωσε.
Μπροστά σε μια απρόσμενη εικόνα βρέθηκαν φέτος τα μέλη της σπηλαιολογικής ομάδας του Ελληνικού Ορειβατικού Συλλόγου (ΕΟΣ) Καβάλας 1933 στην ετήσια εξερεύνηση που πραγματοποίησαν στο μη επισκέψιμο τμήμα του σπηλαίου των πηγών του ποταμού Αγγίτη.
Με έκπληξη διαπίστωσαν πως η στάθμη του νερού στο μεγαλύτερο ποτάμιο σπήλαιο της Ελλάδας, είναι η ιδιαίτερα χαμηλή, «η χαμηλότερη των τελευταίων ετών», όπως τονίζουν χαρακτηριστικά και στην ανακοίνωσή τους.
Συνολικά δεκατρία μέλη, σπηλαιολόγοι του Ε.Ο.Σ Καβάλας 1933, μετά από άδεια, που ευγενικά τους παραχώρησε η Εφορία Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας Βόρειας Ελλάδας βρέθηκαν στο μη επισκέψιμο τμήμα του σπηλαίου «Πηγών Αγγίτη» (Μααράς), που τροφοδοτείται υδρολογικά, τόσο από το Μενοίκιο όρος όσο και τις καταβόθρες του λεκανοπεδίου του Κάτω Νευροκοπίου.
Η στάθμη του νερού στο μεγαλύτερο ποτάμιο σπήλαιο της Ελλάδας, είναι η ιδιαίτερα χαμηλή
«Στα αξιοσημείωτα της επίσκεψης – εξερεύνησης, πέρα από τις μεγάλες και εντυπωσιακές σε διαστάσεις και σπηλαιοθέματα αίθουσες, είναι η πιο χαμηλή στάθμη νερού που έχουμε παρατηρήσεις όλα αυτά τα χρόνια των επισκέψεών μας. Η μείωση αυτή οφείλεται στις αυξημένες θερμοκρασίες και τις μειωμένες βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις, δείγμα προφανώς των δεινών, που οι αλόγιστες ανθρώπινες παρεμβάσεις προκαλούν στους καρστικούς υδροφορείς και το παγκόσμιο κλίμα», επισημαίνεται στη σχετική ανακοίνωση.
Οι σπηλαιολόγοι του Ε.Ο.Σ. Καβάλας 1933 πραγματοποιούν τακτικές εξερευνήσεις στο μη επισκέψιμο τμήμα στο σπήλαιο του Αγγίτη, στο οποίο δεν έχουν πρόσβαση οι χιλιάδες επισκέπτες που συρρέουν όλο τον χρόνο για να θαυμάσουν από κοντά αυτό το μοναδικό μνημείο της φύσης. Ωστόσο, το μη επισκέψιμο τμήμα θεωρείται ακόμα πιο εντυπωσιακό για όσους έχουν το προνόμιο να το δουν από κοντά.
Δυστυχώς, η σημερινή εικόνα του παραποτάμιου σπηλαίου είναι αποκαρδιωτική
Το σπήλαιο του Αγγίτη βρίσκεται 23 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πόλης της Δράμας, στην κοινότητα Κοκκινογείων του δήμου Προσοτσάνης και είναι το μόνο εκμεταλλεύσιμο ποτάμιο σπήλαιο στην Ελλάδα.
Το φυσικό περιβάλλον εντυπωσιάζει τον επισκέπτη, ενώ οι καταρράχτες που σχηματίζονταν μέσα στο φαράγγι όταν υπήρχε επάρκεια νερού δημιουργούσαν μια ατμόσφαιρα μοναδικής φυσικής ομορφιάς.
Δυστυχώς, η σημερινή εικόνα του παραποτάμιου σπηλαίου είναι αποκαρδιωτική για όσους το είχαν επισκεφθεί στο παρελθόν και σήμερα αντικρίζουν ένα σχεδόν στεγνό φυσικό τοπίο.
Κ. Παπαδόπουλος: «Χρειάζονται χιόνια για να εμπλουτιστεί ο υδροφόρος ορίζοντας»
«Τα τελευταία εικοσιπέντε χρόνια είναι η πρώτη φορά που η στάθμη του ποταμού έπεσε τόσο χαμηλά», τονίζει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Κυριάκος Παπαδόπουλος, προϊστάμενος του τμήματος Πολιτισμού – Τουρισμού του δήμου Προσοτσάνης, που διαχειρίζεται το σπήλαιο του Αγγίτη. «Η εικόνα είναι στενάχωρη», συνεχίζει, «και χωρίς το νερό το φυσικό τοπίο του σπηλαίου και του περιβάλλοντα χώρου έχει μεταβληθεί. Είναι μεγάλη, μάλιστα, η έκπληξη εκείνων των επισκεπτών που έχουν έρθει ξανά στο σπήλαιο και θυμόνται το νερό να αποτελεί το κυρίαρχο στοιχείο και σήμερα διαπιστώνουν πως το νερό είναι πραγματικά ελάχιστο».
Το σπήλαιο του Αγγίτη, βέβαια, παραμένει ένα εντυπωσιακό μνημείο της φύσης. Ωστόσο, η έλλειψη νερού αποτελεί ένα στοιχείο καθοριστικό. Αρκεί να σκεφτεί κανείς πως αυτό δημιουργήθηκε από τη διάβρωση των ασβεστολιθικών πετρωμάτων του Φαλακρού Όρους. Σε ένα ταξίδι 12 χλμ. που αρχίζει εδώ και χιλιάδες χρόνια από τις καταβόθρες της κλειστής λεκάνης του Νευροκοπίου, όπου συγκεντρώνεται το νερό από τα χιόνια του χειμώνα και τις βροχές, μεταφέρεται ο υγρός θησαυρός μέχρι τη δραμινή πεδιάδα.
Το σπήλαιο, βέβαια, παραμένει ένα εντυπωσιακό μνημείο της φύσης. Ωστόσο, η έλλειψη νερού αποτελεί ένα στοιχείο καθοριστικό
Ο κ. Παπαδόπουλος υπογραμμίζει πως δεν αρκούν μόνο οι βροχές για να εμπλουτιστεί ο υδροφόρος ορίζοντας, πρέπει να υπάρξουν ικανές χιονοπτώσεις ώστε να ποτιστεί η γη και να γεμίσουν ξανά οι υπόγειες φυσικές δεξαμενές.
Αύξηση 18% στην επισκεψιμότητα του σπηλαίου του Αγγίτη
Το σπήλαιο του ποταμού Αγγίτη παρέμενε συνήθως κλειστό τρεις με τέσσερεις μήνες τον χρόνο, γιατί ανέβαινε η στάθμη του ποταμού και ήταν δύσκολη η πρόσβαση.
«Οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν καθοριστικά την πρόσβαση στο ποτάμιο σπήλαιο», σημειώνει χαρακτηριστικά ο κ. Παπαδόπουλος και προσθέτει: «συνήθως είναι ανοιχτό εννέα με δέκα μήνες τον χρόνο.
Υπήρχε μια χρονιά που το σπήλαιο έμεινε κλειστό εφτά ολόκληρους μήνες, καθώς οι βροχοπτώσεις ήταν πολλές, με αποτέλεσμα να μην κατέβει για καιρό η στάθμη του ποταμού. Επιπλέον, οι χιονοπτώσεις επηρεάζουν το σπήλαιο, αφού με το λιώσιμο του χιονιού σχηματίζονται μεγάλες ποσότητες νερού που το διαπερνούν, βρίσκοντας διέξοδο στον κάμπο.
Το σπήλαιο έχει την μοναδική ικανότητα να αναγεννάται από μόνο του. Το γεγονός ότι κάποιους μήνες τον χρόνο είναι κλειστό και δεν υπάρχει καμία ανθρώπινη παρουσία διατηρεί τη φυσική ισορροπία του». Το 2024, το σπήλαιο δεν έκλεισε καθόλου αφού η στάθμη του νερού ήταν χαμηλή, οπότε μπορούσε να παραμένει επισκέψιμο ολόκληρο τον χρόνο.
Έχουν εξερευνηθεί 12 χιλιόμετρα
Για πρώτη φορά το 1978 Έλληνες και Γάλλοι σπηλαιολόγοι καταδύθηκαν στο νερό και προχώρησαν στα πρώτα 500μ. Από τότε μέχρι σήμερα έχουν εξερευνηθεί περίπου 12 χλμ. και έχουν χαρτογραφηθεί 10 χλμ. διαδρομής. Από το 2000, που ξεκίνησε η λειτουργία του σπηλαίου, ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει τα πρώτα 500 μέτρα. Το σπήλαιο του ποταμού Αγγίτη ποταμού αποτελεί ένα εντυπωσιακό μνημείο της φύσης. Χιλιάδες χρόνια μετά παραμένει ένα ενεργό και δραστήριο σπήλαιο. Ο επισκέπτης γίνεται αυτόπτης μάρτυρας της δημιουργίας ενός σταλαχτίτη ζώντας από κοντά το μεγαλείο της φύσης.
Αυτός είναι και ο λόγος που τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι το επισκέπτονται και το θαυμάζουν από κοντά. Ο κ. Παπαδόπουλος τονίζει «ότι τη φετινή χρονιά, η επισκεψιμότητα παρουσίασε αύξηση της τάξης του 18%. Μάλιστα, είχαμε και ξένους τουρίστες, που βρέθηκαν για πρώτη φορά στην περιοχή της Δράμας και το επισκέφθηκαν».
Ένα δάσος με έλατα δημιούργησαν ερευνητές στο Μεξικό, στην προσπάθειά τους να προστατεύσουν την απειλούμενη πεταλούδα «μονάρχη».
Πιο αναλυτικά, σχεδόν 1.000 έλατα του είδους oyamel (Abies religiosa ) έχουν μεταφυτευτεί σε ένα βουνό που βρίσκεται στην πολιτεία Μιτσοακάν.
Όπως επισημαίνει το Nature, εάν τα δέντρα επιβιώσουν τις επόμενες δεκαετίες, θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην προστασία του μεταναστευτικού πληθυσμού των πεταλούδων «μοναρχών» ( Danaus plexippus ), οι οποίες περνούν τον χειμώνα κουρνιάζοντας σε δάση έλατου oyamel, από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Οι πεταλούδες μονάρχες που μεταναστεύουν έως και 4.500 χιλιόμετρα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά προς το Μεξικό, έχουν μειωθεί δραματικά από τη δεκαετία του 1990, λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Οι προσπάθειες μετεγκατάστασης
Για να δοκιμάσουν αν ο βιότοπος της πεταλούδας θα μπορούσε να μεταφερθεί, ο Sáenz-Romero και οι συνάδελφοί του μετέφεραν εκατοντάδες δενδρύλλια στην πλαγιά ενός βουνού περίπου 400 μέτρα μακριά από εκεί που βρισκόταν πριν από αρκετά χρόνια.
Δασοφύλακες ανακάλυψαν μια νέα αποικία πεταλούδων να περνά εκεί το χειμώνα από το 2019, γεγονός που υποδηλώνει ότι θα μπορούσε να είναι μια κατάλληλη τοποθεσία για τη δημιουργία ενός νέου οικοτόπου, σημειώνει ο επικεφαλής της μελέτης.
Το υψόμετρο στο οποίο εκτιμάται πως μπορούν να αναπτυχθούν τα έλατα είναι περίπου τα 3.550 μέτρα. Αλλά η ομάδα διαπίστωσε ότι το 68% των δενδρυλλίων που φυτεύτηκαν στα 3.800 μέτρα επέζησαν, όπως και το 44% αυτών που φυτεύτηκαν στα 4.000 μέτρα. Αναπτύχθηκαν, ωστόσο, πιο αργά από εκείνα που φυτεύτηκαν στα δύο χαμηλότερα υψόμετρα.
Αυτή η μελέτη, λοιπόν, έχει μεγάλη σημασία, αλλά θα απαιτούσε πολλή προσπάθεια για να φυτευτούν αρκετά δέντρα σε τέτοιο υψόμετρο ώστε να καταφέρουν να προσφέρουν καταφύγιο στις πεταλούδες, σημειώνει ο καθηγητής Τζον Πλέζαντς, τονίζοντας πως ίσως «αυτή μπορεί να είναι η μόνη επιλογή που έχουν».
