Η Ζιμπάμπουε έχει εξουσιοδοτήσει τη μαζική σφαγή ελεφάντων για να ταΐσει τους πολίτες που είναι αντιμέτωποι με την πείνα λόγω της χειρότερης ξηρασίας των τελευταίων δεκαετιών.

Με σχεδόν το μισό του πληθυσμού της χώρας να αντιμετωπίζει τον κίνδυνο οξείας πείνας, «στοχεύουμε να θανατώσουμε 200 ελέφαντες», δήλωσε τη Δευτέρα στο CNN ο Τινάσε Φαράουο, εκπρόσωπος της Αρχής Πάρκων και Άγριας Ζωής της Ζιμπάμπουε.

Η κίνηση αυτή ακολουθεί την απόφαση της Ναμίμπιας να θανατώσει ελέφαντες και άλλα άγρια ζώα για να ανακουφίσει την επισιτιστική ανασφάλεια που προκλήθηκε από μια παρατεταμένη ξηρασία. Οι θανατώσεις έχουν προκαλέσει κριτική από ακτιβιστές για τα δικαιώματα των ζώων και περιβαλλοντολόγους.

“Η Ζιμπάμπουε φιλοξενεί περισσότερους από 84.000 ελέφαντες, δήλωσε ο Φαράουο, αριθμός περίπου διπλάσιος από τη «χωρητικότητά» της των 45.000, πρόσθεσε.”

“Ο πληθυσμός ελεφάντων της Ζιμπάμπουε είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος στον κόσμο. Μόνο η Μποτσουάνα έχει περισσότερους.

Η υπουργός Περιβάλλοντος, Σιθέμπισο Νιόνι, δήλωσε στους βουλευτές την περασμένη εβδομάδα ότι «η Ζιμπάμπουε έχει περισσότερους ελέφαντες από όσους χρειαζόμαστε και περισσότερους από όσους μπορούν να φιλοξενήσουν τα δάση μας».

Πρόσθεσε ότι ο υπερπληθυσμός των ελεφάντων «προκαλεί έλλειψη πόρων» για τη συντήρησή τους, γεγονός που ενισχύει τη σύγκρουση ανθρώπων και άγριας ζωής στη χώρα.

«Συζητάμε με την Αρχή Πάρκων και Άγριας Ζωής της Ζιμπάμπουε (Zim Parks) και με ορισμένες κοινότητες για να κάνουμε ό,τι έκανε η Ναμίμπια, ώστε να μπορούμε να μετρήσουμε τους ελέφαντες, να κινητοποιήσουμε τις γυναίκες να αποξηράνουν ίσως το κρέας και να το συσκευάσουν για να διασφαλίσουμε ότι θα φτάσει σε κοινότητες που χρειάζονται πρωτεΐνη», δήλωσε η Νιόνι.

«Όταν υπάρχει υπερπληθυσμός άγριας ζωής σε ένα συγκεκριμένο πάρκο, τότε θα επιδιώξουν να βγουν έξω από το πάρκο για να αναζητήσουν άλλους πόρους, όπως νερό ή βλάστηση. Όταν συμβαίνει αυτό, έρχονται σε επαφή με τους ανθρώπους και αρχίζουν οι συγκρούσεις» εξήγησε στη συνέχεια.

Στη Ναμίμπια, 700 άγρια ζώα, συμπεριλαμβανομένων των ελεφάντων, εγκρίθηκαν για σφαγή τον περασμένο μήνα και το κρέας τους να διανεμηθεί σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν επισιτιστική ανασφάλεια.

Περισσότερα από 150 ζώα έχουν ήδη θανατωθεί, σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος, Δασοκομίας και Τουρισμού της Ναμίμπια, με πάνω από 125.000 λίβρες κρέατος να έχουν διανεμηθεί.

Η Ζιμπάμπουε και η Ναμίμπια είναι μόνο δύο από τις πολλές χώρες στη νότια Αφρική που αντιμετωπίζουν σοβαρή ξηρασία λόγω του φαινομένου Ελ Νίνιο — ένα φυσικό κλιματικό μοτίβο που έχει οδηγήσει σε ελάχιστες βροχοπτώσεις στην περιοχή από την αρχή του έτους. Οι χώρες είναι επίσης ευάλωτες σε ξηρασίες που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή.

Ο Φαράουο, εκπρόσωπος της Αρχής Πάρκων, δήλωσε στο CNN ότι η θανάτωση θα ξεκινήσει μόλις η αρχή ολοκληρώσει τα απαραίτητα έγγραφα.”

«Συμπληρώνουμε τα έγγραφα… ώστε να μπορέσουμε να ξεκινήσουμε το συντομότερο δυνατό», είπε, προσθέτοντας ότι η προγραμματισμένη σφαγή θα στοχεύει περιοχές με μεγάλο πληθυσμό ελεφάντων.

Αντιδράσεις από οργανώσεις για τα δικαιώματα των ζώων

Οι προτεινόμενες σφαγές ελεφάντων στη Ζιμπάμπουε και τη Ναμίμπια έχουν δεχτεί έντονη κριτική.

«Η σφαγή των ελεφάντων πρέπει να σταματήσει», δήλωσε ο Φαράι Μαγκούου, επικεφαλής της ομάδας υπεράσπισης με έδρα τη Ζιμπάμπουε, το Κέντρο Διακυβέρνησης Φυσικών Πόρων, σε μια ανάρτηση στο X.

«Οι ελέφαντες έχουν το δικαίωμα να υπάρχουν», έγραψε, προσθέτοντας ότι «οι μελλοντικές γενιές έχουν το δικαίωμα να δουν ελέφαντες στο φυσικό τους περιβάλλον».

Ο βιολόγος διατήρησης και σύμβουλος φυσικών πόρων, Κιθ Λίντσεϊ, εξέφρασε επίσης τη δυσφορία του για τη χρήση της άγριας ζωής για την ανακούφιση της επισιτιστικής ανασφάλειας, λέγοντας στο CNN ότι «είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει σε πιο τακτική και συνεχιζόμενη ζήτηση για κρέας από άγρια ζώα, κάτι που θα ήταν μη βιώσιμο».

Ο Φαράουο, ωστόσο, δήλωσε ότι η απόφαση της Ζιμπάμπουε να σφάξει ελέφαντες — η πρώτη της σφαγή από το 1988 — ήταν μέρος ευρύτερων μέτρων για τη μείωση των συγκρούσεων μεταξύ ελεφάντων και ανθρώπων, μετά από μια σειρά επιθέσεων ελεφάντων σε ανθρώπους.

«Τα ζώα προκαλούν πολλά προβλήματα στις κοινότητες, σκοτώνοντας ανθρώπους. Την περασμένη εβδομάδα, χάσαμε μια γυναίκα στο βόρειο τμήμα της χώρας που σκοτώθηκε από έναν ελέφαντα. Την προηγούμενη εβδομάδα, συνέβη το ίδιο πράγμα. Επομένως, η (σφαγή) είναι επίσης ένας τρόπος ελέγχου», είπε.

Τουλάχιστον 31 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στη Ζιμπάμπουε φέτος ως αποτέλεσμα συγκρούσεων μεταξύ ανθρώπων και άγριας ζωής, ανέφεραν τοπικά μέσα ενημέρωσης.

Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Αυστραλίας ψήφισε σήμερα υπέρ της τροποποίησης του νομοσχεδίου που εισάγει υποχρεωτική υποβολή κλιματικών αναφορών

ΗΒουλή των Αντιπροσώπων της Αυστραλίας ψήφισε σήμερα, υπέρ της τροποποίησης του νομοσχεδίου Treasury Laws Amendment, που εισάγει νέες υποχρεώσεις για κλιματική αναφορά από μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις, όπως μεταδίδει το Bloomberg.

Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, οι εταιρείες θα υποχρεούνται να αποκαλύπτουν πληροφορίες σχετικά με τους κλιματικούς κινδύνους, τις ευκαιρίες, καθώς και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που προκύπτουν από τη λειτουργία τους, ξεκινώντας από το 2025 για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις.

Αυτό το μέτρο αποτελεί το τελευταίο μεγάλο βήμα πριν την πλήρη ενσωμάτωση της νομοθεσίας στο κλιματικό ρυθμιστικό πλαίσιο της χώρας. Παράλληλα, η ψήφιση της νέας νομοθεσίας για τη σύσταση της Αρχής Οικονομίας Μηδενικών Εκπομπών (Net Zero Economy Authority) σηματοδοτεί την έναρξη της οικονομικής μεταστροφής της Αυστραλίας προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών, με έμφαση στην επανεκπαίδευση εργαζομένων και την υποστήριξη επενδυτών.

Οι νέες απαιτήσεις αναφοράς που εισήχθησαν από τον Αυστραλό Υπουργό Οικονομικών, Jim Chalmers, είναι σύμφωνες με τα διεθνή πρότυπα που έθεσε το Διεθνές Συμβούλιο Προτύπων Βιωσιμότητας (ISSB) και θα ξεκινήσουν να εφαρμόζονται σταδιακά από τον Ιανουάριο του 2025.

Η νομοθεσία υποστηρίζεται ευρέως από επενδυτικές ομάδες, καθώς θα παρέχει στους επενδυτές σαφέστερες πληροφορίες για τους κινδύνους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, διευκολύνοντας τη λήψη αποφάσεων και την εκτίμηση ρίσκου.

Η Αυστραλία συνεχίζει να στοχεύει στη μείωση των εκπομπών της κατά 43% έως το 2030 και την επίτευξη μηδενικών εκπομπών έως το 2050, με την ενσωμάτωση αυτών των νέων μέτρων να αποτελεί σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή.

ΠΑΝΟΣ ΚΩΔΩΝΑΣ

Η Έρημος Σαχάρα, αυτή η αχανής έρημος, έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον και τον θαυμασμό των ανθρώπων για αιώνες. Καλύπτοντας ήδη το μεγαλύτερο μέρος της Βόρειας Αφρικής, η Σαχάρα είναι γνωστή για τις ακραίες της συνθήκες, αλλά και το εντυπωσιακό τοπίο.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, υπάρχει μια ανησυχητική τάση που τραβάει την προσοχή των επιστημόνων και των ειδικών: η Σαχάρα επεκτείνεται ασταμάτητα.

Πρόσφατες μελέτες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα σύνορά της επεκτείνονται, με οικονομικές, οικολογικές, πολιτικές και πολιτιστικές επιπτώσεις να συνοδεύσουν αυτές τις αλλαγές.

Πώς και γιατί συμβαίνει αυτό; Και ποιες μπορεί να είναι οι συνέπειες για την Αφρική και τον υπόλοιπο κόσμο;

Έρημος Σαχάρα istockphoto

ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ ΣΑΧΑΡΑ;

Διασχίζει την Αφρική από τον Ατλαντικό ωκεανό έως την Κοιλάδα του Νείλου, και συνεχίζεται στα ανατολικά του με την Αραβική Έρημο στην Αίγυπτο και στη Νουβική Έρημο στο Σουδάν μέχρι να φτάσει στην Ερυθρά Θάλασσα και που συνέχεια της Σαχάρας αποτελεί η έρημος της, Αραβικής χερσονήσου. Από τα σύνορα της στον Ατλαντικό έως την κοιλάδα του Νείλου καλύπτει απόσταση 4.000 χλμ., και από το βόρειο μέχρι το νότιο άκρο της 1.500 έως 1.800 χλμ.

Εκτός της αμμώδους έκτασης, διαθέτει πετρώδεις εκτάσεις και αρκετά βραχώδη όρη, στα οποία περιλαμβάνονται το όρος Αχαγκάρ ή Χογκάρ που έχει ύψος 2.918 μέτρα, το Τιμπέστι, με ύψος 3.415 μ. και τα όρη Αΐρ με ύψος 2.022 μέτρα. Σε άλλες περιοχές της Σαχάρας, σχηματίζονται κοιλώματα με μεγάλο και απότομο βάθος εξαιτίας της διαβρωτικής επίδρασης του ανέμου.

Έρημος Σαχάρα istockphoto

Η γεωγραφία της Σαχάρας

Η Σαχάρα αποτελείται από ποικίλα γεωγραφικά τοπία, αποτελούμενα κυρίως από αμμόλοφους, πεδιάδες με χαλίκι, πετρώδη οροπέδια και ακόμη και μερικές οροσειρές, όπως οι οροσειρές Ahaggar (με κορυφές που φτάνουν πάνω από τα 9.500 πόδια) και Tibesti (που περιλαμβάνουν το όρος Emi Koussi, μια κορυφή που φτάνει τα 11.204 πόδια). Οι εμβληματικοί αμμόλοφοί της, ιδιαίτερα στην Αλγερία και τη Λιβύη, μπορούν να φτάσουν ύψη έως και 180 μέτρα.

Ακόμη και με την επιφανειακά άγονη εμφάνισή της, η Σαχάρα περιέχει μια ποικιλία οικοσυστημάτων και υποστηρίζει μια ποικιλία φυτών και ζώων που είναι προσαρμοσμένα στις ακραίες συνθήκες της. Η αραιή βλάστηση, όπως τα δέντρα ακακίας και οι ανθεκτικοί στην ξηρασία θάμνοι, διασκορπίζονται στο τοπίο, ενώ η άγρια ζωή περιλαμβάνει είδη όπως η αλεπού Φενέκ, οι Αραβικές καμήλες (δρομάδες) και διάφορα ερπετά και έντομα.

Ανθρώπινοι οικισμοί και ιστορική σημασία

Οι ανθρώπινοι οικισμοί στη Σαχάρα είναι περιορισμένοι αλλά ιστορικά σημαντικοί. Οι νομαδικές φυλές, όπως οι Τουαρέγκ και οι Βέρβεροι, ταξιδεύουν στην έρημο για αιώνες, περνώντας μέσα από αυτήν κυρίως για εμπόριο, ενώ άλλες ομάδες ανθρώπων δεν τολμούν να το προσπαθήσουν. Υπάρχουν μερικές οάσεις, οι οποίες παρέχουν ζωτικής σημασίας πηγές νερού και λειτουργούν ως κέντρα για μικρές έως μεσαίες πόλεις και χωριά, όπως η Γκαρντάια στην Αλγερία και το Τιμπουκτού στο Μάλι.

Στους σύγχρονους καιρούς, οι φυσικοί πόροι της Σαχάρας, όπως το πετρέλαιο και τα ορυκτά, έχουν αποκτήσει μεγάλη σημασία και είναι οι κύριες οικονομικές κινητήριες δυνάμεις της περιοχής, πέραν του τουρισμού.

Επεκτείνεται η Σαχάρα;

Η σύντομη απάντηση είναι ναι. Αλλά πώς το γνωρίζουμε αυτό; Ένας αριθμός μελετών, συμπεριλαμβανομένης μιας που διήρκεσε 93 χρόνια από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Σαχάρα επεκτείνεται κυρίως προς τα νότια, στην περιοχή του Σαχέλ.

Σαχάρα - Σαχέλ istockphoto

Σύμφωνα με το worldatlas, η Σαχάρα έχει αυξηθεί κατά περίπου 10% από το 1920, κι αυτό είναι ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός, με την επέκταση συχνά να γίνεται ταχύτερη κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών, όταν η ήδη ξηρή έρημος γίνεται ακόμα πιο άνυδρη.

Το νερό είναι ένας εξαιρετικά πολύτιμος πόρος σε αυτή την ερημική περιοχή, ένας πόρος που, σε μεγαλύτερες ποσότητες, θα επέτρεπε την ανάπτυξη περισσότερων φυτών και, κατά συνέπεια, θα σταματούσε την ανάπτυξη της Σαχάρας. Αλλά αυτό δεν ισχύει και με τις αυξανόμενες αλλαγές στο κλίμα, μπορεί να δούμε αυτή τη διαδικασία να επιταχύνεται τα επόμενα χρόνια.

Τι προκαλεί την επέκταση της Σαχάρας;

Η ανάπτυξη της ερήμου καθοδηγείται κυρίως από τη φυσική κλιματική μεταβλητότητα και την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Φυσικά, μια διαδικασία που ονομάζεται Πολυδεκαετής Ταλάντωση του Ατλαντικού (Atlantic Multidecadal Oscillation, AMO), ένας περιοδικός κλιματικός κύκλος στον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό, επηρεάζει σημαντικά αυτή την επέκταση, αλλάζοντας τα περιφερειακά μοτίβα βροχοπτώσεων. Στην περίπτωση της Σαχάρας, κατά τη διάρκεια θερμών φάσεων της AMO, αυτή η περιοχή βιώνει πιο ξηρές συνθήκες, προκαλώντας την εξάπλωση του ερημικού τοπίου.

Αυτή η φυσική εξάπλωση, τις τελευταίες δεκαετίες, δεν έχει την τάση να επανέρχεται σε ένα πιο υγρό και πιο φιλόξενο κλίμα κατά τη διάρκεια του χειμώνα, και αυτό μπορεί να αποδοθεί εν μέρει στην υπερθέρμανση του πλανήτη, η οποία επιδεινώνει το πρόβλημα.

Αυτό με τη σειρά του οδηγεί την έρημο να προχωράει όλο και πιο νότια στην πιο “πλούσια” περιοχή του Σαχέλ, επιδεινώνοντας τις ξηρασίες και επηρεάζοντας τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων που βασίζονται στη γεωργία (η οποία απαιτεί πολύ νερό και καλλιεργήσιμη γη), προκαλώντας κι άλλα σημαντικά προβλήματα για τους ανθρώπους και την άγρια ζωή της περιοχής.

Σοβαρά ζητήματα που σχετίζονται με αυτήν την αλλαγή

Η επέκταση της ερήμου Σαχάρα προκαλεί σημαντικά περιβαλλοντικά και κοινωνικοοικονομικά προβλήματα. Όπως αναφέρθηκε, η επέκταση της ερήμου προς τα νότια στην περιοχή του Σαχέλ επιδεινώνει τις συνθήκες ξηρασίας, καθιστώντας δύσκολο για τον τοπικό πληθυσμό να διατηρήσει τις γεωργικές και κτηνοτροφικές δραστηριότητές τους. Η απώλεια αυτής της καλλιεργήσιμης γης οδηγεί σε ανασφάλεια τροφής, ωθώντας τις κοινότητες στη φτώχεια και αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για πόρους. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε συγκρούσεις και μετακινήσεις πληθυσμών καθώς οι άνθρωποι μεταναστεύουν αναζητώντας πιο βιώσιμες συνθήκες ζωής.

Πολλές κοινότητες στην περιοχή γύρω από τη Σαχάρα βασίζονται αποκλειστικά στη γεωργία και την κτηνοτροφία, δύο τομείς που επηρεάζονται άμεσα από την ανάπτυξη της ερήμου. Καθώς οι μέθοδοι απόκτησης τροφής γίνονται μη βιώσιμες, οι άνθρωποι μπορεί να αναγκαστούν να μετακινηθούν σε αστικές περιοχές, οδηγώντας σε υπερπληθυσμό και πιέζοντας ήδη περιορισμένους πόρους και υποδομές στις γύρω χώρες.

Η επέκταση της Σαχάρας έχει, όμως, κι άλλες συνέπειες. Η απώλεια βιοποικιλότητας, καθώς μειώνονται οι οικοτόποι για διάφορα φυτά και ζώα, έχει ήδη αρχίσει. Τα μεταβαλλόμενα κλιματικά πρότυπα διαταράσσουν τα οικοσυστήματα, οδηγώντας σε μείωση των ειδών που δεν μπορούν να προσαρμοστούν σε πιο δύσκολες συνθήκες.

Αυτή η απώλεια βιοποικιλότητας μπορεί να έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις στο περιβάλλον, επηρεάζοντας τα πάντα, από την ποιότητα του εδάφους μέχρι τη διαθεσιμότητα του νερού.

 

Σαχέλ istockphoto

 

Στρατηγικές για την καταπολέμηση της ερημοποίησης στη Σαχάρα

Η ανάπτυξη της Σαχάρας οφείλεται στην πολύπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ φυσικών κύκλων και κλιματικής αλλαγής. Η αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος απαιτεί κατανόηση αυτών των παραγόντων και εφαρμογή στρατηγικών για τον περιορισμό των επιπτώσεών τους σε ευάλωτες περιοχές. Η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και η υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών διαχείρισης γης είναι μερικά από τα βήματα που μπορούμε να λάβουμε για να βοηθήσουμε στην αντιμετώπιση των αιτιών της ερημοποίησης.

Η συγκράτηση της επέκτασης της Σαχάρας και η εξασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος για το Σαχέλ και τους ανθρώπους εντός ή κοντά στην έρημο Σαχάρα είναι, δυστυχώς, μόνο ένα από τα πολλά παζλ που θα πρέπει να αντιμετωπίσει ο κόσμος μας καθώς το κλίμα συνεχίζει να αλλάζει με εξαιρετικά ταχύ ρυθμό.

Σύμφωνα με το Earth.org, η ερημοποίηση μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη πιο μαζική μετακίνηση πληθυσμών και σε αύξηση της έντασης των συγκρούσεων σε ήδη ευαίσθητες περιοχές. Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και η βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων είναι κρίσιμες για την αναστροφή της επέκτασης της Σαχάρας και τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος για τις πληγείσες περιοχές.

Στρατηγικές όπως το «Μεγάλο Πράσινο Τείχος» της Αφρικής (Great Green Wall – GGW), που περιλαμβάνει τη φύτευση δέντρων και τη διατήρηση της βλάστησης σε περιοχές που επηρεάζονται από την ερημοποίηση, έχουν τεθεί σε εφαρμογή με στόχο να αντιστρέψουν αυτήν την τάση. Ωστόσο, απαιτούνται πιο εκτεταμένες και συντονισμένες προσπάθειες για να περιοριστούν οι επιπτώσεις της επέκτασης της Σαχάρας.

Το «Μεγάλο Πράσινο Τείχος» είναι μια αφρικανική πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 2007 από συνολικά 11 κράτη του Σαχέλ. Στόχος του, η δημιουργία στην υποσαχάρια Αφρική ενός «Πράσινου Τείχους», έκτασης 8.000 χιλιομέτρων, που θα θέτει φραγμούς στην ερημοποίηση με τη συγκράτηση και διαχείριση των υδάτινων πόρων και αποκατάσταση, όπου είναι ακόμη δυνατό, καλλιεργήσιμων εκτάσεων, βοσκοτόπων και δασών.

Όταν ολοκληρωθεί θα είναι το μεγαλύτερο ζωντανό οικοσύστημα του πλανήτη, τριπλάσιο του Μεγάλου Κοραλλιογενή Υφάλου. Ωστόσο, ουδείς γνωρίζει πότε και εάν θα καταφέρει να ολοκληρωθεί το απαιτητικό και περίπλοκο αυτό πρότζεκτ.

Οι διεθνείς οργανισμοί, όπως τα Ηνωμένα Έθνη και η Αφρικανική Ένωση, συμμετέχουν σε πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση της ερημοποίησης. Η επέκταση της Σαχάρας αναμένεται να συνεχιστεί αν δεν αντιμετωπιστεί η κλιματική αλλαγή και δεν εφαρμοστούν μακροπρόθεσμες λύσεις για την προστασία των περιοχών γύρω από την έρημο. Η προστασία των ευάλωτων κοινοτήτων, η αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων και η διεθνής συνεργασία είναι καίριας σημασίας για την αντιμετώπιση αυτού του σύνθετου προβλήματος.

Πηγή: news247.gr

ΦΩΤΕΙΝΗ ΛΑΜΠΡΙΔΗ

Η είδηση για την εμφάνιση ενός λευκού καρχαρία στην Εύβοια, κάνει τον κύκλο της στα ΜΜΕ. Ωστόσο η βιολόγος-ιχθυολόγος του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών κ. Νότα Περιστεράκη δεν δείχνει να εκπλήσσεται ιδιαίτερα από αυτή την είδηση, καθώς αναφέρει ότι έχουν υπάρξει σπάνιες καταγραφές νεαρών ατόμων λευκού καρχαρία στο Αιγαίο και στο παρελθόν. Ωστόσο, δηλώνει ότι είναι δύσκολο να γίνει ακριβής ταυτοποίηση είδους σε καρχαριοειδή χωρίς επιτόπια εξέταση από κάποιον ειδικό. Στην ερώτηση γιατί δεν πήγε κάποιος επιστήμονας από το ΕΛΚΕΘΕ επιτόπου για να αναγνωρίσει το είδος, απάντησε ότι δεν προβλέπεται σχετική διαδικασία, καθώς δεν υπάρχουν οικονομικοί πόροι για να καλύπτονται τέτοια περιστατικά, τα οποία συχνά τα μαθαίνουν και οι επιστήμονες από τα ΜΜΕ.

Η πενιχρή χρηματοδότηση της θαλάσσιας έρευνας από εθνικούς πόρους, καθώς και η μείωση του μόνιμου ερευνητικού προσωπικού έχει γενικότερες επιπτώσεις. Για παράδειγμα, δεν υπάρχει εθνική χρηματοδότηση για την σταθερή παρακολούθηση (monitoring) των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στο θαλάσσιο περιβάλλον.

«Καθώς βρισκόμαστε στην εξέλιξη του φαινομένου κλιματικής κρίσης και της ανόδου της θερμοκρασίας των νερών της Μεσογείου, τις τελευταίες δεκαετίες ευνοείται η εξάπλωση και εγκατάσταση τροπικών θαλάσσιων ειδών του Ινδικού και Ειρηνικού Ωκεανού, που περνάνε από το Κανάλι του Σουέζ, στις περιοχές κυρίως της ανατολικής Μεσογείου» εξηγεί η κ. Περιστεράκη. Πολλά από αυτά είναι εισβολικά, δηλ. είδη που πολλαπλασιάζονται με γρήγορους ρυθμούς και επικρατούν στον ανταγωνισμό με τα αυτόχθονα (ντόπια) είδη. Τέτοια είδη, μεταξύ άλλων, είναι και ο τοξικός λαγοκέφαλος, αλλά και το βρώσιμο λεοντόψαρο. Τα εισβολικά, αλλά και τα άλλα ξενικά είδη έχουν επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον και αλλοιώνουν την βιοποικιλότητα. «Υπάρχουν αλλαγές που δεν παρακολουθούμε και δεν γνωρίζουμε ακριβώς, καθώς δεν υπάρχουν εξειδικευμένα προγράμματα ούτε κονδύλια για σταθερή παρακολούθηση αυτού του φαινομένου» λέει η κ. Περιστεράκη.

«Η εξάπλωση των ειδών αυτών έχει σημαντικές επιπτώσεις και στην επαγγελματική αλιεία, κυρίως την μικρή παράκτια. Ο Λαγοκέφαλος καταστρέφει την ψαριά αλλά και τα δίχτυα και τα παραγάδια των ψαράδων στις νότιες θάλασσες μας, όπου έχουν αυξηθεί σημαντικά οι πληθυσμοί του. Έχουν καταγραφεί οι επιπτώσεις του στην αλιεία και έχει υπολογιστεί η οικονομική ζημιά που επιφέρει στους αλιείς της Κρήτης, του Νότιου Αιγαίου και του Ιονίου, στα πλαίσια ενός ερευνητικού προγράμματος. Επίσης, καθώς ο Λαγοκέφαλος περιέχει νευροτοξίνη στους ιστούς του, η οποία μπορεί να επιφέρει ακόμα και τον θάνατο, απαγορεύεται η κατανάλωσή του. Έχουν καταγραφεί περιστατικά δηλητηριάσεων από κατανάλωση λαγοκέφαλου σε χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και πολύ σπάνια περιστατικά επιθέσεων σε λουόμενους.

Το λεοντόψαρο, αντίθετα, ανήκει στην ίδια οικογένεια με τις σκορπίνες, είναι βρώσιμο, πολύ νόστιμο και υψηλής θρεπτικής αξίας, αλλά έχει δηλητήριο στα αγκάθια των πτερυγίων του, οπότε χρειάζεται προσοχή στο καθάρισμά του. Πολλαπλασιάζεται με γρήγορους ρυθμούς, είναι χωροκατακτητικό είδος και τρέφεται με τα μικρά ψαράκια που βρίσκονται γύρω του, μειώνοντας σημαντικά τους πληθυσμούς άλλων ειδών».

Εξαφανίζονται οι ψαράδες

Η έρευνα στη θάλασσα είναι ακριβή, επομένως -αυτή τη στιγμή- οι καλύτεροι «δειγματολήπτες» των ερευνητών μας είναι οι αλιείς. Όμως φθίνει η ελληνική αλιεία, όπως εξηγεί η κ. Περιστεράκη.

«Μπορεί οι ψαράδες να πιάνουν ξενικά είδη ψαριών, αλλά ο κόσμος που δεν ξέρει αν τρώγονται δεν τα αγοράζει. Από την άλλη οι λαγοκέφαλοι τους καταστρέφουν και την ψαριά και τα εργαλεία. Το κόστος παραγωγής συνεχώς ανεβαίνει (άνοδος τιμών σε καύσιμα, εργαλεία, επισκευές σκάφους), δεν δίνονται αποζημιώσεις για φυσικές καταστροφές, όπως είναι οι ζημιές στα εργαλεία τους από κητώδη και λαγοκέφαλους, η σύνθεση των αλιευμάτων αλλάζει, με περισσότερα ξενικά είδη στις ψαριές, οπότε το κέρδος του ψαρά μειώνεται. Το αποτέλεσμα είναι να μην μπαίνουν νέοι στο επάγγελμα, ο μέσος όρος ηλικίας των ψαράδων μας να είναι πολύ ψηλός και οι εναπομείναντες να περιμένουν κάποια επιδότηση για να αποσύρουν τα σκάφη τους και να φύγουν από το επάγγελμα. Για τους αγρότες προβλέπονται αποζημιώσεις για φυσικές καταστροφές, για τους ψαράδες όχι. Με όλα αυτά, έχει μειωθεί πάρα πολύ ο ελληνικός αλιευτικός στόλος, περίπου στο 1/3 σε σχέση με δύο δεκαετίες πριν».

Εν κατακλείδι, η πενιχρή χρηματοδότηση της θαλάσσιας έρευνας, πλέον μπορεί να αρχίσει να μας κοστίζει ακριβά καθώς βαδίζουμε εντελώς στα τυφλά σε σχέση με τη βιοποικιλότητα των θαλασσών μας. Μπορεί να βρέθηκε ή να μη βρέθηκε λευκός καρχαρίας στην Εύβοια. Το σίγουρο είναι πως εν μέσω κλιματικής κρίσης όπου όλα αλλάζουν με ταχείς ρυθμούς, εμείς κολυμπάμε σε θολά νερά.

Πηγή: tvxs.gr

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΛΑΛΗΣ

Επιστήμονες αλλά και κάτοικοι των νησιών προειδοποιούν ότι τα μέτρα που έχουν εξαγγελθεί για την αντιμετώπιση της έλλειψης νερού δεν επαρκούν.

Κρήτη, Κυκλάδες, Μακεδονία, Αττική: Το φάντασμα της μεγάλης δίψας πλανάται πάνω από τη χώρα. Το νερό στερεύει. Η ζέστη συνεχίζεται και τα καμπανάκια συναγερμού χτυπούν το ένα μετά το άλλο.

Στην Κρήτη, στις αρχές Ιουλίου, επιτήδειοι έκλεψαν περίπου 3 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού από το φράγμα της Φανερωμένης, ένα από τα μεγαλύτερα περιστατικά κλοπής υδάτων που έχει μέχρι στιγμής καταγραφεί.

Η κλοπή ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία η κατάσταση με το νερό στην Κρήτη είναι οριακή. Σύμφωνα με δηλώσεις (ΕΡΤ) του καθηγητή Γεωλογίας και Φυσικών Καταστροφών, κ. Ευθύμη Λέκκα: Αν δεν βρέξει φέτος στο νησί «δε θα έχει νερό του χρόνου, με τεράστιες επιπτώσεις στον τουριστικό, κοινωνικό και αγροτικό τομέα».

Οι επιπτώσεις της λειψυδρίας είναι ήδη ορατές για τους επαγγελματίες της περιοχής, με τους Αγροτικούς Συλλόγους του Αποκόρωνα Χανίων να αναφέρουν ότι «δεν καλύπτονται οι ανάγκες των κατοίκων σε νερό ύδρευσης και άρδευσης- όταν- οι πισίνες των μεγάλων ξενοδοχείων είναι γεμάτες».

 

EUROKINISSI/ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΛΛΙΑΡΑΣ

 

ΔΙΨΑ, ΑΠΟΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΕΠΑΛΑΙΩΜΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ

Στις Κυκλάδες, για τις οποίες γράφαμε πρόσφατα στο Magazine, η ξηρασία και η λειψυδρία συνεχίζουν να δηλώνουν δυναμικά το παρόν τους. Όπως λένε στο NEWS 24/7 μέλη Κινήσεων Πολιτών της περιοχής, αυτή τη στιγμή στη Νάξο «παίρνουν νερό από γεωτρήσεις που βρίσκονται σε βάθος 600 μέτρων. Μιλάμε για νερό που βρίσκεται εκεί από τα αρχαϊκά χρόνια»!

Η τοπική αυτοδιοίκηση παλεύει να εξασφαλίσει επάρκεια νερού για το υπόλοιπο του καλοκαιριού. «Κηρυχθήκαμε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για λόγους λειψυδρίας», έλεγε πριν λίγες μέρες σε κεντρικό δελτίο ειδήσεων (MEGA), η δήμαρχος Σίφνου, Μαρία Ναδάλη, σημειώνοντας ακόμη ότι οι γεωτρήσεις είναι μειωμένες, αφενός λόγω της ανομβρίας, αφετέρου διότι κάποιες είναι εκτός λειτουργίας.

Το πρόβλημα με την κακή συντήρηση του δικτύου επισημαίνει και ο Δήμαρχος Άνδρου, κ. Θεοδόδης Σουσουδής, ο οποίος σε δηλώσεις του τόνισε ότι σε πάρα πολλά χωριά της Άνδρου τα δίκτυα αλλά και οι δεξαμενές είναι πεπαλαιωμένες. «Παραλάβαμε τις περισσότερες με ρωγμές, ασυντήρητες και ακαθάριστες και προσπαθούμε να τις φτιάξουμε σε όλο το νησί», δήλωσε χαρακτηριστικά [Documento, 7/7/2024].

Γενικά, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του καθηγητή Περιβαλλοντικής Μηχανικής του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, κ. Νάσου Στασινάκη τα υφιστάμενα δίκτυα άρδευσης συχνά παρουσιάζουν απώλειες μεγαλύτερες του 30% λόγω της παλαιότητας των αγωγών [ΤΟ ΒΗΜΑ, 7/7/2024].

ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ ΚΑΙ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΑ

Στα Κυκλαδονήσια, οι μονάδες αφαλάτωσης αποτελούσαν μέχρι πρότινος τη μόνη σίγουρη λύση για να εξασφαλιστεί η επάρκεια, την ώρα που η άφιξη των επισκεπτών στη χώρα μας, όπως λένε οι άνθρωποι της τουριστικής αγοράς, αναμένεται να αυξηθεί και να ξεπεράσει τα 32,7 εκατ. επισκεπτών του 2023.

Βοηθά αυτή η πρακτική στην επίλυση του προβλήματος, ρωτώ σήμερα κατοίκους της Πάρου. Όχι, απαντούν στο NEWS 24/7. «Οι αφαλατώσεις είναι λύση ανάγκης, όχι μόνιμο μέτρο. Αν δεν υπάρξει τερματισμός της εκτός σχεδίου δόμησης και προστασία των ξερολιθιών, λύση δεν πρόκειται να βρεθεί. Γνωρίζει ο κόσμος ότι τόσο στο νησί μας, όσο και σε άλλα νησιά, όπως η Σίφνος, το 5% των διαθέσιμων υδάτινων πόρων πάει σε πισίνες;».

Παράλληλα, έντονες είναι οι διαμαρτυρίες για το πάρτι κερδοσκοπίας που συνεχίζεται στα νησιά με το νερό, τα αναψυκτικά και τα αλκοολούχα ποτά να πωλούνται σε τιμές αυξημένες έως και 20%, όταν από τις αρχές Ιουνίου 2024, το θερμόμετρο έχει ανέβει στους 44°C σε διάφορες περιοχές της χώρας, κι ενώ η κυβέρνηση απέσυρε το μέτρο της μόνιμης μείωσης της τιμής από την 1η Ιουλίου.

 

ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ/EUROKNISSI

 

ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ ΤΗΣ ΣΤΑΓΟΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Στην Αττική τα πράγματα δεν είναι καλύτερα. Τα αποθέματα νερού στον Μόρνο, αν δεν αλλάξει κάτι δραματικά, επαρκούν μόλις για τα επόμενα δύο ή τρία χρόνια, με τους επιστήμονες να τονίζουν σε όλους τους τόνους ότι είναι ζωτικής σημασίας η ορθή διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Μέτρα αντιμετώπισης της επείγουσας κατάστασης έχει εξαγγείλει η ΕΥΔΑΠ, η οποία όπως λένε παράγοντες της εταιρείας στο NEWS 24/7, εξετάζει λύσεις μαζί με το υπ. Ενέργειας, με γνώμονα το «λιγότερο επιβαρυντικό οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος». Οι ίδιοι παράγοντες στέκονται και στην ανάγκη για αλλαγή της καταναλωτικής συμπεριφοράς των πολιτών, αναφορικά με το νερό.

Σε κάθε περίπτωση, η κατάσταση αρχίζει να θυμίζει τραγικά τη δεκαετία του 1990 όταν η Αττική αντιμετώπισε σοβαρό κίνδυνο λειψυδρίας, με το φράγμα του Μόρνου να έχει αδειάσει τόσο ώστε να είναι ορατά με γυμνό μάτι τα ερείπια των χωριών που σκέπαζε η τεχνητή λίμνη.

 

Μόρνος, 18 Φεβρουαρίου 1993 Eurokinissi

 

ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Εκτός των μέτρων που εξετάζει μαζί με την ΕΥΔΑΠ για την Αττική, το υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας προωθεί λύση «πακέτο» για τη λειψυδρία, την ενέργεια και το «πρασίνισμα» των νησιών, υλοποιώντας έναν σχεδιασμό που θα περιλαμβάνει σύμφωνα με τον αρμόδιο υπουργό, κ. Σκυλακάκη, «την κατασκευή υβριδικών έργων, εν μέρει ύδρευσης και εν μέρει ενεργειακών».

Ο σχεδιασμός θα υλοποιηθεί με περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Απανθρακοποίησης και ουσιαστικά θα συνδυάζει τα έργα ΑΠΕ με αφαλάτωση καθώς και έργα ΑΠΕ με αντλησιοταμίευση και αφαλάτωση, τα οποία σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής» (25/7/24) θα εγκατασταθούν κατά προτεραιότητα στις Κυκλάδες, όπως και σε κάποια νησιά του Αιγαίου.

Πρόκειται για ένα καινοτόμο έργο λένε στο υπουργείο, με την αντλησιοταμίευση να χρησιμοποιείται τόσο για παραγωγή ενέργειας όσο και ως αποθήκη ενέργειας, αφού τις ώρες που η ζήτηση ενέργειας θα είναι χαμηλή και η παραγωγή από ΑΠΕ θα υπερβαίνει την κατανάλωση, το περίσσευμα ενέργειας θα χρησιμοποιείται για την επιστροφή νερού στους ταμιευτήρες προκειμένου να χρησιμοποιηθεί εκ νέου για την παραγωγή ρεύματος.

Ο Μόρνος σήμερα. © Aristidis Vafeiadakis/ZUMA Press/Visualhellas.gr

ΦΑΥΛΟΣ ΚΥΚΛΟΣ

Οι μελέτες θα δείξουν σε ποια σημεία και με ποια τεχνολογία θα προχωρήσει το σχέδιο. Πάντως, στα νησιά δεν φαίνεται να συμμερίζονται την αισιοδοξία του ΥΠΕΝ ότι «εφόσον πετύχει από πλευράς τεχνικής αβεβαιότητας- θα- προσφέρει σημαντική εξοικονόμηση, αφού ενοποιεί τα κόστη τριών έργων σε ένα».

Για τους ανθρώπους με τους οποίους επικοινώνησε το NEWS 24/7: «Τα ‘’σούπερ’’ έργα της κυβέρνησης δεν είναι τόσο απλό να γίνουν στα νησιά. Συν τοις άλλοις, χρειάζονται τσιμέντο για να γίνουν. Τσιμέντο παντού. Όλο αυτό το μπετό είναι ένας επιπλέον βιασμός της φυσικής ισορροπίας του τόπου μας, ενώ χρειάζεται και πάρα πολύ νερό για να πραγματοποιηθεί και να παραδοθεί στην τελική του μορφή. Φαύλος κύκλος».

Η ΛΕΙΨΥΔΡΙΑ ΚΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΚΟΝΑ

Με αυτά κατά νου, ξεκίνησα τη συνομιλία μου με τον κύριο Βασίλη Λύκο.

Πώς φτάσαμε ως εδώ και, το κυριότερο, τι κάνουμε από εδώ και πέρα, ρώτησα τον δρα. Ολοκληρωμένης Περιβαλλοντικής Διαχείρισης του Πανεπιστημίου Κρήτης και Περιφερειακό Σύμβουλο Στερεάς Ελλάδας.

Για τον κύριο Λύκο θα πρέπει να δούμε τον άπλετο χρόνο και χώρο που δίνεται στο πρόβλημα της λειψυδρίας μέσα σε ένα ευρύτερο κάδρο. Σε μια μεγάλη εικόνα όπου η άναρχη τουριστική ανάπτυξη συναντά τα ανύπαρκτα κονδύλια για τη συντήρηση του δικτύου κι ενώ η κύρια στόχευση είναι η δημιουργία μεγαδομών, η αύξηση των τιμολογίων και φυσικά η ιδιωτικοποίηση του νερού.

ΔΙΑΛΥΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

«Η σημερινή κυβέρνηση έχει συγκεκριμένη ατζέντα», λέει ο κύριος Λύκος. Για να τεκμηριώσει τον ισχυρισμό του, φέρνει ως παράδειγμα το Σχέδιο Νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος του 2023, το οποίο περιελάμβανε 243 άρθρα και προέβλεπε την νομιμοποίηση της εκχέρσωσης δασικών εκτάσεων, δίνοντας όπως λέει «γη και ύδωρ» υπέρ τουριστικών εγκαταστάσεων και ΑΠΕ, περιλαμβάνοντας εντελώς αντιπεριβαλλοντικές και «φωτογραφικές» πολεοδομικές ρυθμίσεις. «Έτσι προωθήθηκε η περιβαλλοντική φτωχοποίηση της υπαίθρου και των κατοίκων, εκχωρώντας σε ‘’τρίτους’’ (ποιους άραγε;) όχι μόνο τη διαχείριση της ύδρευσης των πόλεων, μα και της άρδευσης των καλλιεργειών μας».

Η λίμνη του Μαραθώνα ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI

Ο ίδιος επισημαίνει ότι όλα αυτά συνέβησαν ενώ η χώρα μας έχει καταδικαστεί με την απόφαση C-849/19 που εξέδωσε στις 17 Δεκεμβρίου 2020 το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μη συμμόρφωση με την Οδηγία για τους οικότοπους (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) για την απουσία επαρκών μέτρων προστασίας των περιοχών Natura, που όφειλε να θεσπίσει εδώ και μια εικοσαετία.

«Αντιλαμβανόμαστε ότι κατά αυτόν τον τρόπο καταστρέφεται συστηματικά ο κύκλος του νερού; Μιλάμε για την κλιματική κρίση, χωρίς ταυτόχρονα να γίνεται κουβέντα για αυτού του είδους τις ιδιωτικοποιήσεις που μόνο σκοπό έχουν την πώληση δικαιωμάτων χρήσης και κατοχής φυσικών πόρων, όταν ο ίδιος ο ΟΗΕ προβλέπει για το 2040 αύξηση της ζήτησης του νερού κατά 30% μεγαλύτερη από τα διαθέσιμα αποθέματα και όταν ο ίδιος διεθνής οργανισμός, σε όρους βιώσιμης ανάπτυξης, ορίζει ότι ο 6ος Στόχος Βιώσιμης Ανάπτυξης είναι η ‘’εξασφάλιση στην πρόσβαση στο νερό και στην αποχέτευση για όλους’’».

ΝΕΡΟ ΜΟΝΟ ΜΕ ΑΠΕ;

Στη μακρά συζήτηση μας με τον κύριο Λύκο, αναφερθήκαμε και στις πρόσφατες εξαγγελίες της κυβέρνησης για το πρόβλημα της λειψυδρίας, πρωτίστως στα νησιά.

Ρώτησα, ποια η γνώμη του. Ο ίδιος πρότεινε να δούμε τον κυβερνητικό σχεδιασμό μέσα στο πλαίσιο που ήδη περιέγραψε. Πρόκειται για ένα σχέδιο που συνδέει το αγαθό του νερού με τις ΑΠΕ, τη στιγμή που «η κυβέρνηση ασκεί επίσημα μια πολιτική …καλωδίων».

Αυτό που έρχονται και μας λένε, υποστηρίζει ο δρ. Ολοκληρωμένης Περιβαλλοντικής Διαχείρισης είναι ότι για να έχουμε νερό πρέπει να βάλουμε ανεμογεννήτριες. «Αυτό πότε; Όταν για κάθε 1 μεγαβάτ παραγόμενης ενέργειας από ΑΠΕ, θέλεις 1 μεγαβάτ θερμικής μονάδας βάσης, προκειμένου να αποφευχθούν τα μπλακ άουτ».

ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΙΣΩ ΠΟΡΤΑ;

Ωστόσο, δεν είναι μόνο η ευθεία σύνδεση του νερού με τις ΑΠΕ που τον προβληματίζει. Το κύριο όπως μου λέει είναι ότι αυτή τη στιγμή οτιδήποτε δημόσιο βάλλεται.

Μέσα σε αυτό τον κύκλο ιδιωτικοποίησης των φυσικών πόρων πρέπει να δούμε και το νερό.

«Με το νερό, επιχειρείται κάτι πιο πονηρό. Αφού έχουν αποψιλώσει όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, δεν υπάρχουν υπάλληλοι και έτσι δεν μπορούν να λειτουργήσουν, έρχονται και λένε: ‘’Δεν μπορείς να μου παρέχεις ασφάλεια’’».

Για τον συνομιλητή μου, όλα αυτά γίνονται με σκανδαλώδη τρόπο και αφού έχει καταπέσει τρεις φορές στο ΣτΕ η επιχείρηση ιδιωτικοποίησης του νερού και δεν προβλέπεται η διάθεσή του για κερδοσκοπία, βάσει του ελληνικού Συντάγματος.

Παρόλα αυτά, όπως υπογραμμίζει ο κύριος Λύκος, «έρχονται σήμερα και ισχυριζόμενοι ότι δεν μας παίρνουν το νερό, καθώς αυτό παραμένει δημόσιο, παίρνουν την διαχείριση. Προφανώς, πρόκειται για τρικ. Προς ώρας, αυτό που κάνουν είναι να κλείνουν επιμέρους συμφωνίες κι έτσι, ειδικά οι αγρότες, αλλά και οι πολίτες γενικά, σ’ ό,τι αφορά το πόσιμο νερό, θα πουν το νερό νεράκι».

Όταν του ζητώ να προεκτείνει τη σκέψη του, ο κύριος Λύκος με ρωτά αν γνωρίζω μέσα από τα αρδευτικά δίκτυα, πόσα στρέμματα αρδεύονται στη χώρα μας; Έξι εκατομμύρια στρέμματα, είναι η απάντηση.

«Αντιλαμβανόμαστε ότι ελέγχοντας το νερό, αυτός (θα) είναι κι ένας τρόπος ελέγχου της παραγωγής, ο οποίος με τη σειρά του θα φέρει την επανεφεύρεση της τροφικής αλυσίδας; Αυτό συμβαίνει μέσα στα πλαίσια της σύγχρονης ‘’τεχνοφεουδαρχίας’’. Γιατί; Γιατί πρέπει κάποιες συγκεκριμένες ‘’big farms’’ και ‘’big oil’’ να ελέγξουν τα πάντα».

 

EUROKINISSI/ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΛΛΙΑΡΑΣ

 

ΤΙ ΝΕΡΟ ΠΙΝΟΥΜΕ;

Πηγαίνοντας νοητά ξανά στα νησιά των Κυκλάδων, μιλώ με ανθρώπους που τη στιγμή που συντάσσεται αυτό το κείμενο δίνουν έναν τιτάνιο αγώνα απέναντι στον υπερτουρισμό, την εκτός σχεδίου δόμηση και την κατασπατάληση των υδάτινων πόρων (έως και 60%) σε δραστηριότητες όπως το πότισμα κήπων και φυτών που καμία σχέση δεν έχουν με την κυκλαδίτικη βλάστηση.

Οι ίδιοι άνθρωποι μού μεταφέρουν περιπτώσεις, όπως στο χωριό Δρυό της Πάρου, όπου το νερό είναι καφέ. «Έχουν πατώσει οι γεωτρήσεις», λένε χαρακτηριστικά.

Η μαρτυρία αυτή φαίνεται να συνδέεται με τη διαπίστωση του κυρίου Λύκου ότι η χώρα οδεύει προς μία κατεύθυνση που ουδείς δεν εγγυάται πλέον το νερό ως δημόσιο αγαθό. «Κανείς δεν εγγυάται την καθολικότητα, την ασφάλεια (να ξέρουμε τι πίνουμε δηλαδή) σε υψηλή ποιότητα. Σταδιακά, με τη δέσμευση του νερού στην Ελλάδα, οι πολίτες θα φτάσουν να πίνουν αφαλατωμένο νερό ή νερό, τουλάχιστον για άρδευση, το οποίο θα προέρχεται από επεξεργασία απορριμμάτων».

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΕ ΕΝΑΝ ΚΟΣΜΟ «MAD MAX»

Οι καταγγελίες που φτάνουν στο NEWS 24/7 από τις Κυκλάδες, συνάδουν και με μία ακόμη διαπίστωση του δόκτωρα. Για καταστροφή του κύκλου του νερού μέσα από την εκχέρσωση των δασών προς όφελος ιδιωτών έκανε λόγο ο κύριος Λύκος, για μανιασμένη καταστροφή των ξερολιθιών στα νησιά (που διαχρονικά συγκρατούσαν το νερό της βροχής) με σκοπό την δόμηση, μιλούν τα τοπικά κινήματα πολιτών.

Πώς θα μπορούσε να δοθεί λύση στο πρόβλημα;

Για τον κύριο Λύκο, εκτός των άλλων λύσεων, όπως η εστίαση στην υδρολογική λεκάνη και ο εμπλουτισμός του υδροφόρου ορίζοντα, χρειαζόμαστε ισχυρές περιφέρειες και δήμους. «Πρέπει οπωσδήποτε να χρηματοδοτηθούν. Δεν έχει νόημα να μιλάμε για το νερό στην εποχή της πράσινης μετάβασης, όταν βρισκόμαστε σε έναν κόσμο ‘’Mad Max’’».

Πώς αλλιώς θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η σταδιακή μετάβασή μας σε μία συνθήκη όπου κάθε δήμος θα γίνει μία ΑΕ, με έναν δήμαρχο και πέντε αντιδημάρχους που θα παίρνουν απλά κάποιους μισθούς, διερωτάται.

«Γιατί άραγε καταργήθηκαν όλες οι δημοτικές επιχειρήσεις; Γιατί ουσιαστικά, κυρίως στόχος είναι η ύδρευση και η αποχέτευση, αφού πρώτα τις έχουν καταστήσει προβληματικές στα οικονομικά τους. Συνεπαγωγικά, αυτό (θα) έχει ως αποτέλεσμα να αποψιλώνεται το προσωπικό -προσωπικό με τεχνογνωσία. Έτσι χάνεις τεχνογνωσία και εκχωρείς και το λογισμικό διαχείρισης. Άρα ο ιδιώτης είναι απαραίτητος».

 

ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI

 

ΑΕΙΦΟΡΙΑ

Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι οδεύουμε προς τη λάθος κατεύθυνση. Οι επιστήμονες αλλά και οι κάτοικοι επισημαίνουν ότι τα μέτρα που μέχρι στιγμής έχουν εξαγγελθεί για την αντιμετώπιση της έλλειψης νερού δεν επαρκούν και σίγουρα δεν μπορούν να έχουν μόνιμο χαρακτήρα.

Εκτός αυτού, είναι πρόδηλο πως η πολιτική της ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησης των φυσικών πόρων όταν συναντά τις βασικές ανάγκες των πολιτών, στο παρόν και στο μέλλον, δημιουργεί αδιέξοδα.

Θα ανέμενε κανείς ότι στην εποχή της πράσινης μετάβασης, οι κυβερνητικές πολιτικές θα ανέπτυσσαν εναλλακτικά σενάρια, λαμβάνοντας υπόψη τα αντικειμενικά στοιχεία (κοινωνικά, περιβαλλοντικά, οικονομικά και τεχνικά) και θα προσανατολίζονταν στην αειφορία κι όχι στην παροχή ευκαιριών για κέρδος με βραχυπρόθεσμο ορίζοντα.

Αν δεν αλλάξουμε προσανατολισμό, προειδοποιεί σήμερα η επιστημονική κοινότητα, το πρόβλημα θα γίνεται εντονότερο όσο περνούν τα χρόνια και η δυσαρέσκεια των πολιτών για τα παρεχόμενες υπηρεσίες θα μεγαλώνει.

Πηγή: news247.gr

Η λειψυδρία σε περιοχές όλης της Ελλάδας χτυπάει κόκκινο.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Πικρολίμνης Κιλκίς της οποίας η στάθμη της κάθε χρόνο μειωνόταν μέχρι που το νερό εξαφανίστηκε. Οι κάτοικοι ανησυχούν και ζητούν μέτρα.

Οπως αναφέρει η ΕΡΤ, η Πικρολίμνη κάποτε ήταν πόλος έλξης κυρίως για τα λασπόλουτρα της. Τώρα έχει εξαφανιστεί. Η ανομβρία των τελευταίων ετών οδήγησε σε αυτή την εικόνα που στέλνει μηνύματα για το μέλλον.

Ο δήμος Κιλκίς σε ανακοίνωσή του ζήτησε από τους κατοίκους να μην κάνουν αλόγιστη χρήση νερού, επειδή υπάρχει ζήτημα επάρκειας.

Το πρόβλημα με τη λειψυδρία επεκτείνεται παντού. Συνολικά 14 δήμοι της χώρας έχουν κηρυχθεί από την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Μεταξύ αυτών είναι πέντε δήμοι της Κρήτης, η Σέριφος, η Σίφνος, η Λέρος, ο Πόρος, οι Σπέτσες, ο δήμος Σάμης στην Κεφαλονιά, καθώς και περιοχές στην Κόρινθο, την Αλεξανδρούπολη και την Ξάνθη.

Ο καθηγητής Βιοκλίματος Ανδρέας Ματζαράκης εξηγεί τι είναι το Coolcationing και γιατί μπορεί να επηρεάσει τον τουρισμό

Η κλιματική κρίση έχει φέρει στην επικαιρότητα έναν νέο όρο, το λεγόμενο coolcationing από τη σύντμηση των αγγλικών λέξεων για το δροσερό και τις διακοπές.

Ο καθηγητής Βιοκλίματος Ανδρέας Ματζαράκης εξηγεί γιατί το φαινόμενο Coolcationing μπορεί να «πληγώσει» τον τουρισμό των μεσογειακών χωρών και της Ελλάδας καθώς οι βόρειες χώρες μπορεί τα επόμενα χρόνια να αποτελούν πιο ιδανικούς προορισμούς σε περιόδους παρατεταμένου καύσωνα και αφόρητης ζέστης.

Coolcationing: Tι σημαίνει και πώς επηρεάζει την Ελλάδα

Το Coolcationing είναι ένας νέος όρος που συνδυάζει τις λέξεις «cool» (δροσερός) και «vacationing» (διακοπές) και αναφέρεται στην τάση των ανθρώπων να επιλέγουν προορισμούς διακοπών με πιο ήπιες θερμοκρασίες, ειδικά κατά τη διάρκεια των ζεστών καλοκαιρινών μηνών.

Οι άνθρωποι που το ακολουθούν επιλέγουν ταξιδιωτικούς προορισμούς σε περιοχές με μεγαλύτερο υψόμετρο, βόρειες χώρες ή μέρη με χαμηλότερες θερμοκρασίες και κλιματιζόμενες δραστηριότητες.

Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες στη Μεσόγειο προκαλούν ανησυχία ότι οι τουρίστες μπορεί να επιλέξουν πιο δροσερούς προορισμούς, όπως η Νορβηγία και η Αγγλία, σύμφωνα με τον Ανδρέα Ματζαράκη, καθηγητή Βιοκλίματος και Αστικής Κλιματολογίας στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ.

Μιλώντας στην ΕΡΤ για το φαινόμενο ο διακεκριμένος επιστήμονες εξήγησε ότι αυτό είναι κάτι που μας απασχολεί ήδη λόγω της κλιματικής αλλαγής.

«Είναι ένας καινούριος όρος, που βασίζεται σε κάποιους ορισμούς που είχαν γίνει πριν από 20 χρόνια, όταν (σ.σ. οι επιστήμονες) έλεγαν ότι η Μεσόγειος θα είναι πάρα πολύ ζεστή και ο κόσμος θα πάει στη Βαλτική θάλασσα, στη Βόρεια Θάλασσα και αυτές οι θάλασσες θα γίνουν “νέα Μεσόγειος”» δήλωσε ο κ. Ματζαράκης. Ωστόσο, όπως ο ίδιος επισημαίνει οι βόρειες χώρες, που φαντάζουν ως πιο ελκυστικές σε περιόδους παρατεταμένου καύσωνα, δεν μπορούν να απορροφήσουν μεγάλο μέρος του τουρισμού λόγω τις έλλειψης υποδομών.

Μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις» κτόνισε ότι καύσωνες δεν περιορίζονται πια μόνο στη Μεσόγειο. «Καύσωνες υπάρχουν και στη Φινλανδία. Οι Φινλανδοί, προσαρμοσμένοι σε χαμηλότερες θερμοκρασίες, αισθάνονται άβολα ακόμη και στους 19-20 βαθμούς Κελσίου», πρόσθεσε ο κ. Μαζαράκης σημειώνοντας ότι και εκεί παρατηρείται αύξηση της θνησιμότητας λόγω ζέστης. «Δεν είναι το όριο των 30 – 35 βαθμών που είναι σε εμάς, αλλά είναι μικρότερο» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η ζέστη επηρεάζει ήδη το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού

Σχολιάζοντας το ρεπορτάζ της Χαράς Γιαννοπούλου που ανέφερε ότι η κίνηση στα καφέ και τα εστιατόρια της πόλης έχει μειωθεί δραματικά λόγω της ζέστης επηρεάζοντας και τον τζίρο των επιχειρήσεων ο καθηγητή Βιοκλίματος και Αστικής Κλιματολογίας δήλωσε:

«Πρέπει να υπάρξει σωστή ενημέρωση και προειδοποιήσεις για τον τουρισμό και τους κατοίκους», είπε. Αναφέρθηκε επίσης σε πρακτικές λύσεις δροσισμού για τον κόσμο που βρίσκεται σε εξωτερικούς χώρους προτείνοντας τη χρήση ειδικών μαντηλιών που θα βρέχονται και θα τοποθετούνται στο σώμα για δροσιά.

Λέγοντας ότι «η ζέστη επηρεάζει ήδη το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού» ο κ. Ματζαράκης εκτίμησε ότι η κλιματική αλλαγή και η άνοδος της θερμοκρασίας δεν είναι αναστρέψιμη: «Δεν έχουμε μόνο τους καύσωνες και την αφόρητη ζέστη. Έχουμε και τα έντονα καιρικά φαινόμενα, όπως είναι οι βροχοπτώσεις η ξηρασία. Πρέπει να ξεκινήσουμε από τη διαχείριση του νερού», συμπλήρωσε ο κ. Ματζαράκης.

ΠΑΝΟΣ ΚΩΔΩΝΑΣ

Ο πρόεδρος της ΟΨΕ, κος Δημήτρης Κοντούσιας, ρίχνει φως στα κρίσιμα ζητήματα του κλάδου, κάνοντας λόγο για πλήρη αδιαφορία της πολιτείας. Τι πάει λάθος και τι θα πρέπει να προσέξουμε σχετικά με τη χρήση των κλιματιστικών μας.

Καθώς οι θερμοκρασίες εκτοξεύονται στα ύψη αυτό το καλοκαίρι και οι καύσωνες διαταράσσουν σοβαρά την καθημερινότητά μας, η χρήση των κλιματιστικών καθίσταται απαραίτητη για την πλειονότητα των ανθρώπων.

Για αυτό τον λόγο, η ανάγκη για σωστή χρήση και συντήρηση των συσκευών γίνεται πιο επιτακτική από ποτέ.

Τα κλιματιστικά μας παρέχουν δροσιά και άνεση, εντούτοις η χρήση τους θα πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή, διαφορετικά οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν για την υγεία μας, αλλά και για το περιβάλλον είναι πολλοί.

Μιλώντας στο NEWS 24/7, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ψυκτικών Ελλάδος (ΟΨΕ), κος Δημήτρης Κοντούσιας ρίχνει φως στα πολλά και κρίσιμα ζητήματα του κλάδου, ενώ απαντά και για όσα θα πρέπει να προσέξουμε σχετικά με την ορθή χρήση των κλιματιστικών.

O κος Δημήτρης Κοντούσιας ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΨΥΚΤΙΚΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ: ΟΨΕ

Όπως εξηγεί, κρίσιμη για τη σωστή λειτουργεία των συσκευών, αλλά και για την υγεία μας, είναι η τακτική συντήρηση, αναφέροντας ότι «η συντήρηση των κλιματιστικών θα πρέπει να γίνεται τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο για τα οικιακά μηχανήματα και δύο φορές το χρόνο για τα επαγγελματικά».

Ο κ. Κοντούσιας δεν παραλείπει να αναφερθεί και σε πολύ σημαντικά προβλήματα του κλάδου, προειδοποιώντας για τις σοβαρές συνέπειες της ανεξέλεγκτης πώλησης φθοριούχων αερίων, τονίζοντας μεταξύ άλλων πως «κυκλοφορούν μηχανήματα με ψυκτικό μέσο R290 (προπάνιο), το οποίο σε περίπτωση διαρροής αναμιγνυόμενο με τον αέρα μπορεί να δημιουργηθεί εύφλεκτο μίγμα. Λόγω αυτού υπάρχει ο κίνδυνος πυρκαγιάς και έκρηξης… Μπορεί να χαθούν ζωές ανθρώπων, ευπαθών συμπολιτών μας και περιουσίες».

Ποια είναι και με τι ασχολείται η Ομοσπονδία Ψυκτικών Ελλάδος;

Η Ομοσπονδία Ψυκτικών Ελλάδος ιδρύθηκε από τέσσερα Πρωτοβάθμια Σωματεία Επαγγελματιών Ψυκτικών, οι Πρόεδροι των οποίων υπέγραψαν στις 16-09-1999 το καταστατικό της. Η ιστορία της Ομοσπονδίας ξεκινάει πολύ παλαιότερα, από τους κόλπους του Σ.Ε.Ψ.Κ.Ε.Ε. (εκτός από τις επαγγελματικές και συνδικαλιστικές προσπάθειες που καταβλήθηκαν για τα τρέχοντα θέματα, επιλέχθηκαν στρατηγικά 4 μεγάλοι στόχοι και μεγάλες προσπάθειες για την υλοποίησή τους. Οι στόχοι που τέθηκαν ήταν οι ακόλουθοι: 1ος στόχος η κατοχύρωση του επαγγέλματος του ψυκτικού, 2ος στόχος η επιμόρφωση των μελών μας, 3ος στόχος η σύσταση και στήριξη προμηθευτικών και καταναλωτικών συνεταιρισμών και ο 4ος η προώθηση μέτρων για τη στήριξη και ενίσχυση του επαγγέλματος για τη δημιουργία Συνδέσμου.

Ευτυχίσαμε να δούμε όλους τους στόχους μας να πραγματοποιούνται. Ακολούθησε η ίδρυση του Συνεταιρισμού Επαγγελματιών Ψυκτικών Ελλάδος (ΣΕΨΕ) το 1990. Το Προεδρικό Διάταγμα 87/96 για την Εκτέλεση, συντήρηση και επισκευή ψυκτικών εγκαταστάσεων (ψυχροστασίων) και µηχανηµάτων παραγωγής ψύχους, καθορισµός των προσόντων και έκδοση επαγγελµατικών αδειών για τους εργαζόµενους στις σχετικές εργασίες στις 25 Απριλίου 1996. Τέλος, με τη βοήθεια των ΣΕΨΚΕΕ μελών, οι οποίοι αποχώρησαν για να συμβάλουν στην ίδρυση Σωματείων σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα ίδρυσης της Ομοσπονδίας. Προσωρινός Πρόεδρος και πρώτος Πρόεδρος μετά τις πρώτες εκλογές της Ο.Ψ.Ε. το Σεπτέμβριο του 2001 υπήρξε ο κ. Παναγιώτης Κολιόπουλος.

Σήμερα η Ο.Ψ.Ε. έχει επίσημα εγγεγραμμένα στο μητρώο της 32 Σωματεία Επαγγελματιών Ψυκτικών που εκπροσωπούνται στη Γενική Συνέλευση με τους 40 αντιπροσώπους τους. Επίσης υπάρχουν και άλλα Σωματεία σε αρκετές πόλεις και περιοχές της Ελλάδας με τις οποίες είναι σε επαφή η Ομοσπονδία για την εγγραφή τους σε αυτήν, έτσι ώστε να υπάρχει μια Πανελλήνια εκπροσώπηση όλων των ψυκτικών από την Ο.Ψ.Ε. Μέλη της Ομοσπονδίας εγγράφονται στα πρωτοβάθμια Σωματεία Επαγγελματιών Αδειούχων Ψυκτικών και κλιματιστικών εγκαταστάσεων που καλύπτουν αποκλειστικά τον κλάδο της ψύξης και του κλιματισμού, αφού βεβαίως πληρούν τις λοιπές προϋποθέσεις που ορίζει το καταστατικό.

Η Ο.Ψ.Ε. είναι ο επίσημος δευτεροβάθμιος κλαδικός συνδικαλιστικός φορέας των επαγγελματιών Ψυκτικών της Ελλάδος και συνομιλητής με την Πολιτεία και τις διάφορες Κρατικές Υπηρεσίες για όλα τα θέματα που απασχολούν τον κλάδο. Επίσης συνεργάζεται με τις άλλες Ομοσπονδίες Επαγγελματιών για γενικότερα επαγγελματικά θέματα που απασχολούν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους βιοτέχνες. Ακόμη διατηρεί επαφή με την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ψυκτικών “AREA”, για την ενημέρωση των Ψυκτικών πάνω σε όλα τα θέματα που απασχολούν τον κλάδο και τις εξελίξεις τους όπως: Τεχνολογικά θέματα, εκπαιδευτικά θέματα, θέματα κατάρτισης και επιμόρφωσης, θέματα προστασίας του περιβάλλοντος από τα ψυκτικά ρευστά, διάφοροι κανονισμοί, οδηγίες κ.λ.π.

Ας σταθούμε στα κλιματιστικά, ένα… καυτό θέμα για το φετινό καλοκαίρι. Ποιοι είναι οι κύριοι παράγοντες που πρέπει να λαμβάνουν υπόψη οι καταναλωτές πριν την αγορά;

Πρώτα απ’ όλα, θα πρέπει να απευθύνονται σε εξιδεικευμένα καταστήματα ψύξης-κλιματισμού, έτσι ώστε να γίνει η σωστή επιλογή κλιματιστικού μηχανήματος, ανάλογα με τις ανάγκες του χώρου και όχι με τις ανάγκες που προσδιορίζει ένας πωλητής χωρίς να υπάρχουν οι κατάλληλες γνώσεις. Με τον τρόπο αυτό θα γίνει η σωστή επιλογή μηχανήματος, χαμηλής κατανάλωσης και υψηλής απόδοσης.

Πόσο συχνά θα πρέπει να γίνεται συντήρηση στα κλιματιστικά και ποια είναι τα βασικά βήματα αυτής της συντήρησης; Ποια είναι τα πιο συχνά σημάδια ότι ένα κλιματιστικό χρειάζεται επιδιόρθωση; Ποιες είναι οι κύριες αιτίες βλαβών;

Η συντήρηση των κλιματιστικών μηχανημάτων θα πρέπει να γίνεται τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, όσον αφορά τα οικιακά κλιματιστικά, με τον τρόπο αυτό μειώνονται και οι πιθανότητες για γνωστά προβλήματα υγείας, που προέρχονται από τη μη συντήρησή τους. Όσον αφορά τα επαγγελματικά κλιματιστικά μηχανήματα, που λειτουργούν πάρα πολλές ώρες καθημερινά όλο το χρόνο, θα πρέπει να συντηρούνται δύο φορές τον χρόνο.

Οι πιο συχνές ενδείξεις πως ένα κλιματιστικό χρειάζεται συντήρηση, είναι η χαμηλή απόδοση και η άσχημη μυρωδιά που μπορεί να παρατηρήσουμε. Οι κύριες αιτίες βλαβών είναι η κακή εγκατάσταση του μηχανήματος, η αυξομείωση της τάσης ρεύματος και όπως προανέφερα η μη τακτική τους συντήρηση.

Κλιματιστικό ISTOCKPHOTO

Πώς μπορούν οι καταναλωτές να βελτιώσουν την ενεργειακή απόδοση των κλιματιστικών τους; Τι πρέπει να προσέχουν στις ετικέτες ενεργειακής απόδοσης κατά την αγορά ενός νέου κλιματιστικού; Τι ισχύει τις τεχνολογίες inverter σε σύγκριση με τα συμβατικά κλιματιστικά;

Η συχνή συντήρηση από Αδειοδοτημένους και Πιστοποιημένους τεχνικούς ψυκτικούς, με πιστοποιημένα χημικά υγρά καθαρισμού. Ο θερμοστάτης θα πρέπει να ρυθμίζεται σε θερμοκρασίες 27 βαθμούς έως 24 βαθμούς το λιγότερο. Με τον τρόπο αυτό υπάρχει άνεση στο χώρο, χωρίς να εξαντλούμε το μηχάνημά μας.

Αυτό που θα πρέπει να κοιτάζει κάποιος αγοράζοντας ένα κλιματιστικό μηχάνημα είναι το SEER (βαθμός ενεργειακής απόδοσης κατά την ψύξη), όπου όσο υψηλότερη είναι η τιμή του SEER, τόσο καλύτερη είναι η απόδοση του μηχανήματος.

Τέλος, η νέα τεχνολογία inverter προσφέρει χαμηλότερη κατανάλωση και ταυτόχρονα υψηλότερη απόδοση σε αντίθεση με τα παλαιότερου τύπου ON/OFF κλιματιστικά μηχανήματα.

Ποιο είναι το μέλλον των κλιματιστικών στην Ελλάδα όσον αφορά τη βιωσιμότητα και τη φιλικότητα προς το περιβάλλον και τι προτείνετε στους καταναλωτές για να μειώσουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα λόγω της χρήσης κλιματιστικών;

Αν συνεχίσει η αδιαφορία της πολιτείας για διενέργεια ελέγχων στην πώληση των ψυκτικών υγρών (φθοριούχων αερίων), το μέλλον δεν θα είναι βιώσιμο για τη χώρα μας και όλη την Ευρώπη.

Προτείνεται να δίνεται προσοχή στη σωστή συντήρηση όπως ανέφερα και πιο πριν, με τη σωστή επιλογή θερμοκρασίας. Με τον τρόπο αυτό πετυχαίνουμε να μειώνονται οι ρύποι, οπότε η χρήση τους δεν γίνεται καταστροφική για το περιβάλλον και βελτιώνεται η απόδοση και η κατανάλωση των μηχανημάτων.

Κλιματιστικό ISTOCKPHOTO

Πώς επηρεάζουν τα κλιματιστικά την υγεία και την ευεξία των ανθρώπων, ειδικά αν δεν γίνεται ορθή χρήση τους;

Εάν ένα κλιματιστικό μηχάνημα δεν συντηρείται μπορεί να επηρεάσει και να επιβαρύνει σημαντικά την υγεία όλων μας. Μπορεί να δημιουργήσει διάφορα αρνητικά αισθήματα όπως πονοκέφαλος, πονόλαιμος και πολλά άλλα προβλήματα για την υγεία των ανθρώπων. Η ορθή χρήση βελτιώνει όπως ανέφερα και παραπάνω την απόδοση, αλλά και την κατανάλωση.

Τι συμβαίνει με τον Ε.Κ. 573/2024 και την ανεξέλεγκτη πώληση φθοριούχων αερίων στην Ελλάδα;

Δυστυχώς σ’ αυτό το θέμα συναντούμε την αδιαφορία των αρμόδιων Υπηρεσιών/Υπουργείων, οι οποίοι δεν ενδιαφέρονται γι’ αυτό που φωνάζουμε εδώ και χρόνια, τη δημιουργία Μητρώου τεχνικών ψυκτικών. Από τη στιγμή που δεν υπάρχει Μητρώο, ο καθένας δηλώνει ό,τι θέλει και κάνει ό,τι θέλει. Αγοράζουν όλοι ανεξέλεγκτα ψυκτικά υγρά (φθοριούχα αέρια) που καταστρέφουν το περιβάλλον, όταν δεν γνωρίζουν πώς να τα χρησιμοποιήσουν και να τα αποθηκεύσουν.

Ποιοι οι κίνδυνοι και ποιες οι ενέργειές σας; Υπάρχει κινητοποίηση από τα αρμόδια υπουργεία;

Έχουν γίνει πάρα πολλές συναντήσεις και έχουν σταλεί πολλές επιστολές σε όλους τους αρμόδιους φορείς (Υπουργείο Περιβάλλοντος, Υπουργείο Ανάπτυξης, Περιφέρειες, Επιτροπή Περιβ/ντος της Βουλής), παντού έχουμε πάει και παντού έχουμε στείλει επιστολές. Κυκλοφορούν ήδη μηχανήματα με ψυκτικό μέσο R290 (προπάνιο), το οποίο σε περίπτωση διαρροής αναμιγνυόμενο με τον αέρα μπορεί να δημιουργηθεί εύφλεκτο μίγμα. Λόγω αυτού υπάρχει ο κίνδυνος πυρκαγιάς και έκρηξης.

Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να τηρούνται συγκεκριμένες οδηγίες κατά την εγκατάσταση των μηχανημάτων. Οι μονάδες με προπάνιο είναι άκρως επικίνδυνες.

 

Κλιματιστικά ISTOCKPHOTO

 

Εμείς είμαστε αυτοί που ενημερώσαμε άμεσα και σε συνεργασία με ΚΕΚ ΓΣΕΒΕΕ και ΚΕΔΙΒΙΜ ΕΜΠ, προετοιμάσαμε κατάρτιση για τους τεχνικούς ψυκτικούς, ώστε να αποφύγουμε τα χειρότερα για τις ζωές των ανθρώπων (που ευχόμαστε να μην συμβούν, αλλά εάν συμβούν το κράτος θα έχει τη μόνη ευθύνη!).

Δυστυχώς, η κατάσταση είναι ανεξέλεγκτη… Η Ομοσπονδία Ψυκτικών Ελλάδος φροντίζει να ενημερώνει συνεχώς όλα τα αρμόδια Υπουργεία, εντούτοις υπάρχει απόλυτη αδιαφορία απ’ όλους τους ιθύνοντες.

Δεν θα κρύψω πως υπάρχει η πρόταση κινητοποιήσεων εν μέσω καλοκαιριού από συναδέλφους, για απεργία του κλάδου, αλλά σκεπτόμενος πως μπορεί να χαθούν ζωές ανθρώπων, ευπαθών συμπολιτών μας και περιουσίες πελατών μας με ευπαθή προϊόντα σε καταστήματα τροφίμων, φαρμάκων κτλ. δεν θα ήθελα να γίνει.

Όπως πρέπει να γνωρίζετε, χωρίς ψυκτικούς, αυτή τη στιγμή που μιλάμε θα υπήρχαν τεράστια προβλήματα. Νοσοκομεία-Χειρουργεία, σούπερ μάρκετ τροφίμων χωρίς ψύξη, καταλαβαίνετε πως δεν θα λειτουργούσε ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας μας.

Τι είναι τα Φθοριούχα Αέρια του Θερμοκηπίου

Τα φθοριούχα αέρια (F-Gases) αποτελούν μια οικογένεια από τεχνητά αέρια που χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών, κυρίως στους τομείς της ψύξης και του κλιματισμού.

Τα φθοριούχα αέρια, μαζί με το Διοξείδιο του άνθρακα (CO2), το Μεθάνιο (CH4) και το Πρωτοξείδιο του Αζώτου (N2O), αποτελούν την ομάδα των αερίων γνωστών ως «αέρια του θερμοκηπίου» οι εκπομπές των οποίων ελέγχονται από το Πρωτόκολλο του Κυότο στα πλαίσια της Σύμβασης του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC).

Αν και οι εκπομπές των φθοριούχων αντιπροσωπεύουν σήμερα το 2% του συνόλου των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου, είναι η μόνη ομάδα αερίων με σαφή αυξητική τάση, ενώ ταυτόχρονα είναι αέρια με πολύ υψηλό δυναμικό θέρμανσης του πλανήτη (GWP), έως και 23.000 φορές μεγαλύτερο του διοξειδίου του άνθρακα.

Βασικός λόγος για την αυξητική αυτή τάση είναι το γεγονός ότι από τη δεκαετία του 1990 χρησιμοποιoύνται ευρύτατα – κυρίως στις ανεπτυγμένες χώρες – στους τομείς της ψύξης και του κλιματισμού, για την αντικατάσταση των Χλωροφθορανθράκων (CFCs) και των Υδροχλωροφθορανθράκων (HCFCs), αερίων που καταργήθηκαν σταδιακά από το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ ως ουσίες υπεύθυνες για την καταστροφή της στιβάδας του όζοντος.

Τα φθοριούχα ανήκουν σε τρεις ομάδες:

• Οι υδροφθοράνθρακες (HFCs) είναι η συνηθέστερη και μεγαλύτερη ομάδα φθοριούχων αερίων. Χρησιμοποιούνται ως ψυκτικά μέσα σε εξοπλισμό ψύξης, κλιματισμού και αντλιών θερμότητας, ως παράγοντες διόγκωσης αφρωδών υλικών, ως διαλύτες καθώς και σε πυροσβεστήρες και αερολύματα.
• Οι υπερφθοράνθρακες (PFCs) χρησιμοποιούνται συνήθως στον τομέα των ηλεκτρονικών, καθώς και στον τομέα των καλλυντικών και τη φαρμακευτική βιομηχανία. Στο παρελθόν, οι υπερφθοράνθρακες χρησιμοποιούνταν επίσης σε πυροσβεστήρες και πιθανόν να υπάρχουν ακόμη τέτοια συστήματα.
• Το εξαφθοριούχο θείο (SF6) χρησιμοποιείται κυρίως ως μονωτικό αέριο, σε διακόπτες υψηλής τάσης καθώς και στην παραγωγή μαγνησίου και αλουμινίου.

Πηγή: news247.gr

Ακραίες βροχοπτώσεις και πλημμύρες έπληξαν τη νότια πολιτεία της Βραζιλίας Rio Grande do Sul και ανάγκασαν σε εκκένωση ολόκληρες πόλεις.

Μετά τις καταρρακτώδεις βροχές του Απριλίου που έπληξαν ολόκληρες πόλεις στη Βραζιλία εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπων έχουν μείνει να στεγάζονται σε πρόχειρα καταλύματα.

Τεράστιες ζημιές έχουν σημειωθεί στην περιοχή με δρόμους να έχουν καταστραφεί, γέφυρες να έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας ενώ το κύριο αεροδρόμιο, στην περιοχή Porto Alegre, είναι επ’ αόριστόν κλειστό.

«Αυτή η πλημμύρα δεν έμοιαζε με τίποτα από όσα είχαμε δει»
«Δεν είχαμε ιδέα πόσο μεγάλη θα ήταν αυτή η τραγωδία», δήλωσε η Ana Célia Alves, κάτοικος που διασώθηκε από έναν γείτονα με μια βάρκα, και η οποία τώρα ζει σε σχολείο που μετατράπηκε σε καταφύγιο.

«Ξαφνικά, όλα ήταν σκοτεινά. Τα φώτα είχαν σβήσει και τότε αρχίσαμε να συνειδητοποιούμε ότι αυτή η πλημμύρα δεν έμοιαζε με τίποτα από όσα είχαμε δει στο παρελθόν. Αρχίσαμε να λαμβάνουμε μηνύματα στο τηλέφωνο, που μας προειδοποιούσαν ότι έπρεπε να φύγουμε γιατί όλα θα πλημμύριζαν» είπε η κάτοικος που μοιράστηκε την εξωπραγματική εμπειρία της.

Μεγαλύτερες οι ανάγκες για τις ευάλωτες ομάδες
«Προσπαθούμε να φτάσουμε στους ανθρώπους που είναι πιο ευάλωτοι και σε μέρη όπου δεν υπάρχουν διαθέσιμοι επαγγελματίες υγείας», δήλωσε η Alessandra Luz, συντονίστρια επείγουσας παρέμβασης των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στην περιοχή.

Σύμφωνα με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα είναι σημαντικό να βοηθηθούν οι ασθενείς με χρόνιες παθήσεις, επειδή πολλοί αναγκάστηκαν να διακόψουν τη θεραπεία τους ή έχασαν τα φάρμακά τους κατά την πλημμύρα.

«Ο πληθυσμός στα καταφύγια είναι πολύ διαφορετικός, αλλά ένα πράγμα που ξεχωρίζει είναι ο μεγάλος αριθμός ηλικιωμένων που λαμβάνουν ελεγχόμενη φαρμακευτική αγωγή», δήλωσε η Mônica Carvalho, γιατρός των Γιατρών Χωρίς Σύνορα που εργάζεται στο καταφύγιο.

«Ο γιος μου, μου είπε: ‘Μητέρα, σοβαρέψου, χάσαμε τα πάντα’. Αλλά εγώ είμαι πολύ δυνατή. Προσπαθώ να είμαι ήρεμη και να κάνω αστεία μαζί του. Η αλήθεια είναι ότι θα πρέπει να ξανασταθούμε στα πόδια μας», ήταν η συγκινητική δήλωση μία 78χρονη που βρήκε καταφύγιο στην περιοχή.

Οι ντελιβεράδες ‘πεθαίνουν’ από τον καύσωνα. Και όχι μόνο οι ντελιβεράδες. Κι άλλες πολυπληθείς επαγγελματικές ομάδες όπως οι εργάτες γης, οι εργάτες στην οικοδομή, στα δημόσια έργα και οι εργαζόμενοι στον τουρισμό. Άνθρωποι που δουλεύουν εκτεθειμένοι στον ήλιο και σε ένα κατακόκκινο θερμόμετρο. Εργαζόμενοι που είναι ήδη ευάλωτοι οικονομικά και κοινωνικά. Ξεκινάμε από ένα πείραμα στην Παραγουάη που μας αφορά πολύ και βλέπουμε ποια μέτρα πρέπει να πάρει άμεσα η ελληνική πολιτεία και οι εταιρείες, για την υγεία, την ασφάλεια αλλά και τη χαμένη παραγωγικότητα εξαιτίας της υπερθέρμανσης. Γιατί το μέλλον της εργασίας πρέπει να είναι με δικαιώματα - αλλιώς, πώς θα είναι;

Τζένη Τσιροπούλου

Ο αγώνας για νερό

Ο Μιχάλης Ρέντζιος φοράει το κόκκινο γιλέκο και ανεβαίνει στο μηχανάκι με το οποίο θα μοιράζει παραγγελίες για τις επόμενες 8 ώρες.

Ο Ιούνιος μόλις έχει μπει και οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι και αυτό το καλοκαίρι θα έχουμε παρατεταμένους καύσωνες εξαιτίας της κλιματικής κρίσης.

Ο Ρέντζιος και οι συνάδελφοί του αγωνιούν.

“Νιώθεις σαν να σου καίνε τα χέρια με φλόγιστρο, αφυδατώνεσαι ολόκληρος και δυσκολεύεσαι στην αναπνοή. Έτσι είναι το ντελίβερι στον καύσωνα” λέει ο 59χρονος διανομέας της efood.

“Όταν εργάζεσαι στις online πλατφόρμες ο χώρος εργασίας σου είναι ο δρόμος. Πού να πας όταν δεν έχεις παραγγελίες, πού να σταθείς για διάλειμμα;”

“Το μπουκαλάκι με το νερό μας βράζει αλλά το πίνουμε αναγκαστικά γιατί από πού αλλού να πιούμε; Είναι αδύνατον οικονομικά να αγοράζουμε κάθε μισή ώρα φρέσκο, και η εταιρεία δεν μας προσφέρει δωρεάν νερό.”

Την ίδια ώρα, χιλιάδες διανομείς έναν ωκεανό μακριά, δίνουν τον ίδιο αγώνα διεκδικώντας νερό και σκιά για να επιβιώσουν.

Παραγουάη. Elisa Marecos Saldívar/elsurti.com 

Το πείραμα στην Παραγουάη

“Πρόσφερε ένα μπουκάλι νερό στον ντελιβερά σου”: Αυτό το απροσδόκητο σύνθημα ακουγόταν τον Ιανουάριο του 2022 στη χώρα της Λατινικής Αμερικής.

Ήταν η κραυγή αγωνίας των διανομέων με μηχανάκι που υπέφεραν από ένα πρωτόγνωρο κύμα καύσωνα δουλεύοντας στους 41,5°C υπό σκιάν.

“Στην πανδημία βοηθήσαμε να περιοριστεί ο ιός, τώρα αντιμετωπίζουμε εμείς τον θάνατο εξαιτίας του καύσωνα. Στηρίξτε το δικαίωμά μας για αξιοπρεπή εργασία. Η αλληλεγγύη θα μας σώσει αφού η πολιτεία αδιαφορεί για την προστασία μας” ευαισθητοποιούσε τους καταναλωτές το εθνικό σωματείο, Sinactram.

Η καμπάνια ξεσήκωσε μια ομάδα ντόπιων δημοσιογράφων να κάνουν ένα πείραμα μετρώντας τις συνθήκες τού περιβάλλοντος και τη φυσική κατάσταση των διανομέων εν ώρα εργασίας.

Τα επιστημονικά δεδομένα μετουσιώθηκαν σε εργατικές διεκδικήσεις.

Επικεφαλής του πειράματος ήταν ο κορυφαίος επιστήμονας και καθηγητής Φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Ανδρέας Φλουρής.

Πώς βρέθηκε ένας Έλληνας να ηγείται της έρευνας;

Το όνομα του Ανδρέα Φλουρή είναι παγκοσμίως συνώνυμο με την έρευνα για την κλιματική κρίση και την επίδρασή της στην υγεία των εργατών και ευάλωτων ομάδων όπως οι έγκυες. Συμβουλεύει κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμούς, όπως τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας, σχετικά με τις επιπτώσεις της ζέστης στην υγεία και την οικονομία ενώ έχει δημιουργήσει το πρώτο εργαστήριο Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας στην Ελλάδα όπου πραγματοποιούνται προσομοιώσεις ακραίων περιβαλλοντικών συνθηκών στον άνθρωπο.

Το 2023 ο Φλουρής ήταν ο πρώτος Έλληνας επιστήμονας που μπήκε στη λίστα του TIME Magazine με τους 100 πιο επιδραστικούς ανθρώπους του κόσμου για τη συνεισφορά του στα εργασιακά δικαιώματα τα χρόνια της κλιματικής κρίσης.

Έτσι, υπέδειξε στους δημοσιογράφους του elsurti.com τον ειδικό εξοπλισμό που έπρεπε να προμηθευτούν και το πείραμα ξεκίνησε.

Παραγουάη. Elisa Marecos Saldívar/elsurti.com 

“Το πείραμα μάς αφορά πάρα πολύ. Η Ελλάδα πολύ χειρότερα από την Παραγουάη”

“Στόχος μας ήταν να ακουστούν οι ανάγκες των εργαζομένων με επιστημονικά δεδομένα. Μετρούσαμε τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος, την υγρασία και την ακτινοβολία του ήλιου καθώς και τη θερμοκρασία του σώματος των διανομέων. Δουλέψαμε και με ερωτηματολόγια όπου ρωτούσαμε αν είχαν κάποια συμπτώματα ή κάποιο έκτακτο περιστατικό υγείας” εξηγεί ο καθηγητής.

Οι εργαζόμενοι ανέφεραν συνέχεια περιστατικά ζάλης, υπερθερμίας έως και θερμοπληξίας. Οι ίδιοι δεν γνώριζαν να τα αξιολογήσουν και κανείς δεν είχε την “πολυτέλεια” να πάει στο νοσοκομείο.

“Ανέφεραν πολλά συμπτώματα που αξιολογούνται ως θερμικές κακώσεις: κράμπες, πονοκέφαλο, ζάλη, αύξηση καρδιακού παλμού και έντονη αδυναμία. Αυτά τα συμπτώματα ευθύνονταν για πολλά τροχαία ατυχήματα των διανομέων” τονίζει ο Φλουρής.

“Όταν κάποιος οδηγεί ένα μηχανάκι στον καύσωνα, είναι σαν να τον φυσάει συνέχεια ένα πιστολάκι μαλλιών με καυτό αέρα” παρομοιάζει την αίσθηση.

Τα αντανακλαστικά τους μειώνονταν και έχαναν την ισορροπία τους ενώ αρκετές φορές δεν άντεχαν και περνούσαν βιαστικά με κόκκινο.

Το όριο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας για τη θερμοκρασία στο σώμα μας κατά την εργασία είναι οι 38°C. Από τους 38°C και πάνω, οι σωματικές και γνωστικές λειτουργίες εξασθενούν αισθητά και αυξάνεται επικίνδυνα το ρίσκο για θερμικές κακώσεις. Από τους 40,6°C υπάρχει σοβαρός κίνδυνος θανάτου.

Οι διανομείς στην Παραγουάη συχνά έχαναν μεροκάματα λόγω έντονης αδιαθεσίας. Καθόντουσαν μια μέρα στο κρεβάτι αλλά την επομένη αναγκαστικά πίσω στη δουλειά.

“Το σώμα μας δεν προλαβαίνει να επανέλθει με τα ωράρια και τον τρόπο εργασίας μας. Όταν ένας άνθρωπος εργάζεται 3 μέρες συνεχόμενες στη ζέστη, υπάρχει συσσωρευμένη καταπόνηση και από την 4η μέρα το ρίσκο για θερμικές κακώσεις είναι τουλάχιστον διπλάσιο. Το να ξεκουραστείς ένα απόγευμα στο σπίτι, δεν αρκεί. Η καταπόνηση είναι πολύ μεγάλη” προειδοποιεί ο Φλουρής.

Γιατί μας αφορά όμως το πείραμα στην Παραγουάη; Υπάρχουν ομοιότητες με την Ελλάδα;

“Μας αφορά πάρα πολύ” ξεκαθαρίζει ο επιστήμονας.

“Γιατί το κλίμα δεν διαφέρει καθόλου από αυτό της Ελλάδας. Ίσα-ίσα που οι θερμοκρασίες και ο λεγόμενος δείκτης ΘΥΜΒΑΣ (συνάρτηση θερμοκρασίας, ηλιακής ακτινοβολίας, υγρασίας και ανέμου) που καταγράψαμε εκεί, ήταν αρκετές φορές πολύ πιο χαμηλά από ό,τι καταγράφουμε στην Αθήνα τους καλοκαιρινούς μήνες. Συνεπώς, όχι μόνο μας αφορά αλλά πρέπει να μας θορυβήσει.”

Thomas Giotopoulos / SOOC

Ντελίβερι στην Ελλάδα: Οι online πλατφόρμες δεν παρέχουν χώρους διαλείμματος και υγιεινής στους διανομείς τους

Μπορούμε να φανταστούμε να βγάζουμε το γραφείο μας στον δρόμο και να δουλεύουμε κάτω από τον καυτό ήλιο;

Ας σκεφτούμε τώρα έναν διανομέα μια πολύ θερμή ημέρα, που φοράει το κράνος του και οδηγεί ανάμεσα σε τσιμέντο και αυτοκίνητα. Ή μία εργαζόμενη που κάνει ντελίβερι με ποδήλατο κουβαλώντας μια βαριά τσάντα στην πλάτη της.

Ο Βασίλης Στύλος στράφηκε στο ντελίβερι στα 51 του χρόνια όταν στον κόβιντ έμεινε άνεργος.

Έζησε τον περσινό καύσωνα “Κλέων”, τον μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί στη χώρα μας, στον δρόμο.

Ο διανομέας θυμάται τις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετώπισε ο ίδιος και πολλοί συνάδελφοί του στις οnline πλατφόρμες:

“Είχαμε μεγάλη ανάγκη από διαλείμματα και από ένα σκιερό μέρος. Θυμάμαι συνάδελφοι να στέλνουν συνέχεια μηνύματα ζητώντας να βγουν εκτός εργασίας για 15-20 λεπτά γιατί ένιωθαν ζαλάδα” λέει ο Βασίλης Στύλος, πρώην πρόεδρος του σωματείου εργαζομένων της efood.

Και η Αθήνα, όπου το τσιμέντο μοιάζει να είναι συνυφασμένο με την “ανάπτυξη”, χειροτερεύει την κατάσταση. Τα κτίρια και η άσφαλτος απορροφούν τη θερμότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας και την μεταδίδουν πίσω το βράδυ με αποτέλεσμα η θερμοκρασία να παραμένει συνέχεια αρκετά υψηλή.

Ας σημειώσουμε εδώ ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θεωρεί ως ελάχιστη αναλογία πρασίνου ανά κάτοικο τα 9 τετραγωνικά ενώ η Αθήνα διαθέτει μόλις 0,96 τετραγωνικά πρασίνου ανά κάτοικο.

Οι ντελιβεράδες εφευρίσκουν τρόπους προφύλαξης:

“Αναγκαστήκαμε να επινοήσουμε πατέντες για να προστατευτούμε από μόνοι μας. Καθόμασταν λίγο μέσα στην καφετέρια από όπου παραλαμβάναμε παραγγελία για να δροσιστούμε ή μέσα σε μια πολυκατοικία. Στην πραγματικότητα δεν μπορείς να κάνεις και πολλά γιατί σε κυνηγάει η εφαρμογή να πιάσεις τους χρόνους σου” λέει ο Στύλος.

Στην Παραγουάη, για παράδειγμα, οι διανομείς μεγάλης οnline πλατφόρμας πέτυχαν μετά από πιέσεις, η εταιρεία να συνάψει συμφωνία με κάποια βενζινάδικα προκειμένου να λειτουργούν ως σταθμοί για ενυδάτωση, σκιά, φόρτιση τηλεφώνου και τουαλέτα.

Στην Ελλάδα, οι online εταιρείες ντελίβερι δεν παρέχουν σταθερά κανέναν χώρο σύντομης διαμονής και υγιεινής στους διανομείς τους. Οι διανομείς, δηλαδή, στο 8ωρο τους χειμώνα-καλοκαίρι, δεν έχουν πρόσβαση σε στεγασμένους χώρους.

Dimitris Kapantais / SOOC

Τα επείγοντα αιτήματα των εργαζομένων και τι λένε οι εταιρείες

Το νούμερο ένα αίτημα, συνεπώς, του σωματείου εργαζομένων της efood είναι η πρόσβαση σε χώρους ενδιαίτησης.

Ας διευκρινίσουμε ότι η Wolt δεν διαθέτει σωματείο εργαζομένων καθώς συνεργάζεται μόνο με αυτοαπασχολούμενους ενώ η efood διαθέτει και μισθωτούς.

Οι efood και η Wolt, οι δύο κορυφαίοι ανταγωνιστές στην οικονομία των ψηφιακών πολυκαταστημάτων, απασχολούν πάνω από 12.500 διανομείς με τον αριθμό να βαίνει αυξανόμενος, όπως αυξανόμενα είναι τα κέρδη και ο τζίρος των “κόκκινων” και των “γαλάζιων” αντίστοιχα.

Το TPP επικοινώνησε και με τις δύο εταιρείες μέσω email και τις ρώτησε αν εξετάζουν το ενδεχόμενο για παροχή των αναγκαίων βοηθητικών χώρων στους διανομείς τους.

H Wolt απάντησε ότι, “Κατά την περίοδο των ακραίων καιρικών φαινομένων και υψηλών θερμοκρασιών πέρσι, η κλιματιζόμενη αποθήκη μας στην Αθήνα ήταν ανοιχτή για όποιον ήθελε να κάνει διάλειμμα” και θα επανεξετάσει το ενδεχόμενο και φέτος.

Σύμφωνα με διανομέα της Wolt, όμως, η αποθήκη βρίσκεται στον Νέο Κόσμο και μόνο αν είσαι πολύ κοντά για κάποια παραγγελία, αυτό βοηθάει – διαφορετικά “μένουμε εκτεθειμένοι”.

Η efood δεν απάντησε στο συγκεκριμένο ερώτημα.

Σε ερώτηση του TPP για το τι μέτρα σκοπεύουν να λάβουν φέτος το καλοκαίρι, και οι δύο εταιρείες απάντησαν ότι “προέχει η ασφάλεια των εργαζομένων/συνεργατών τους” και ότι θα συμμορφωθούν με τις συστάσεις του υπουργείου Εργασίας για τις οποίες όμως ακόμα “δεν έχουν καμία ενημέρωση”.

Η Wolt υπέδειξε ότι πέρσι “υπήρχε παρότρυνση προς τους διανομείς που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες ή ένιωθαν κάποια δυσφορία, να σταματήσουν τις διανομές τις ώρες που η θερμοκρασία ξεπερνούσε τους 40°C”.

Ο Δημήτρης Χριστοδουλέλλης είναι 28 χρονών και συνεργάζεται ως διανομέας με τη Wolt εδώ και 6 μήνες.

Ως freelancer πληρώνεται με την παραγγελία και νιώθει ήδη αγχωμένος για το πώς θα τα βγάλει πέρα στον καύσωνα:

“Η Wolt, τις μέρες που έβρεχε πάρα πολύ, μας ανέβαζε τον μισθό για να μας προσελκύσει να βγούμε. Μας έδινε, για παράδειγμα, στις 10 παραγγελίες 8 ευρώ επιπλέον. Αν κάνει το ίδιο και στον καύσωνα, θα είναι πάλι δίκοπο μαχαίρι.”

“Το πόσα λεφτά βγάζω από την κάθε παραγγελία εξαρτάται από τα χιλιόμετρα. Όσο πιο μακριά, τόσο πιο πολλά. Έχω βάλει ένα πλαστικό μπροστά στο μηχανάκι για να κόβει τον αέρα και φοράω μακρυμάνικο και μακρύ παντελόνι για να μην καίγομαι. Δεν έχω περιθώριο αδιαθεσίας γιατί το κοντέρ θα γράψει μηδέν.”

Η efood από την πλευρά της απάντησε στο TPP ότι, “Παρέχουμε εκπαίδευση για τις περιπτώσεις έκτακτων καιρικών συνθηκών ενώ διαθέτουμε κουμπί έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση κινδύνου ή αδιαθεσίας. Δίνουμε στους διανομείς μας την απόλυτη ελευθερία να σταματήσουν την εργασία τους, όταν νιώθουν αδιαθεσία ή ανησυχία για τις συνθήκες εργασίας”.

“Επίσης, διευρύνουμε τα διαλείμματα και αυξάνουμε τη συχνότητά τους” συμπλήρωσε η εταιρεία, ενώ “κάθε εργαζόμενος έχει το δικαίωμα για επέκταση του διαλείμματός του σε περιπτώσεις αδιαθεσίας (για συγκεκριμένο χρονικό όριο), χωρίς να αφαιρείται από τον μισθό του.”

Οι διανομείς της efood δικαιούνται κανονικά ένα διάλειμμα 20 λεπτών μέσα στο 8ωρο τους.

Σε αντίθεση με τις δηλώσεις της εταιρείας, όμως, και οι δύο διανομείς της efood που μίλησε το TPP – o πρώην πρόεδρος του σωματείου, Β. Στύλος και ο γραμματέας του σωματείου, Μ. Ρέντζιος – είπαν ότι κάθε επέκταση διαλείμματος ή έκτακτη διακοπή της βάρδιας των μισθωτών λόγω αδιαθεσίας, αφαιρείται αυτομάτως από το μηνιάτικό τους.

“Αυτό είναι απάνθρωπο και λειτουργεί πολύ πιεστικά” είναι τα λόγια του Στύλου ο οποίος πρόσφατα αποφάσισε να εγκαταλείψει οριστικά το ντελίβερι.

Η efood δεν απάντησε σε σχετικό διευκρινιστικό ερώτημα του TPP.

“Για διεύρυνση των διαλειμμάτων μας και αύξηση της συχνότητάς τους ενόψει καύσωνα, δεν γνωρίζουμε τίποτα. Μάλιστα, αυτό είναι αίτημα του σωματείου μας. Ελπίζω να το κάνουν εφόσον το είπαν” λέει ο εν ενεργεία Ρέντζιος.

Τρίτο αίτημα του σωματείου είναι να κλείνει αυτομάτως το ντελίβερι στις online πλατφόρμες όταν η θερμοκρασία πέφτει κάτω από τους 5°C ή ανεβαίνει πάνω από τους 38°C.

Διανομείς και efood βρίσκονται σε διαβουλεύσεις επ’ αυτού.

Τελευταίο κρίσιμο αίτημα του σωματείου της efood είναι η πρόσβαση σε δωρεάν, δροσερό νερό.

Και οι δύο εταιρείες έγραψαν στο TPP ότι κατά τις ημέρες των υψηλών θερμοκρασιών παρείχαν δωρεάν νερό στους εργαζόμενους/συνεργάτες τους.

“H efood μάς παρείχε δωρεάν νερό μόνο το καλοκαίρι του ‘22” λέει ο γραμματέας του σωματείου. “Στον καύσωνα του ‘23 δεν είχαμε αυτή τη δυνατότητα και η αιτιολογία ήταν ότι έκλεισε η εφαρμογή. Μα η εφαρμογή έκλεισε για δύο μέρες (σ.σ. με έκτακτη υπουργική απόφαση) ενώ ο καύσωνας διήρκησε δύο βδομάδες.”

Aris Oikonomou/ SOOC

Ό,τι ζητάνε οι εργαζόμενοι είναι ό,τι προτείνουν και οι επιστήμονες – Η Ελλάδα χωρίς προστατευτική νομοθεσία

Οι εργαζόμενοι στα χρόνια της κλιματικής κρίσης και του υπερβολικού καύσωνα έχουν ανάγκη να κατοχυρωθεί νομοθετικά μια προστασία μόνιμη και απρόσκοπτη.

Διότι, μπορεί οι εταιρείες να προτάσσουν “την ασφάλεια των εργαζομένων τους” αλλά ποιο είναι πραγματικά το αντίκρισμα;

Τα προληπτικά μέτρα προστασίας, άλλωστε, που διεκδικούν οι εργαζόμενοι συνάδουν απόλυτα με ό,τι προτείνει η διεθνής επιστημονική κοινότητα:

“Επιβάλλεται διαρκής ενυδάτωση. Το νερό πρέπει να παρέχεται ελεύθερα και να βρίσκεται πολύ κοντά στον εργαζόμενο γιατί η απόσταση λειτουργεί αποτρεπτικά. Χρειάζεται προστατευτικός και ελαφρύς ρουχισμός που, τουλάχιστον στις χαμηλόμισθες ομάδες, πρέπει να παρέχεται από τον εργοδότη. Επίσης, να αναγνωρίσουμε τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, όπως οι έγκυες, όχι για να στιγματιστούν αλλά για υποχρεωθεί ο εργοδότης να τις προστατεύσει. Πρέπει να γίνονται πολύ συχνά διαλείμματα σε σκιερό χώρο, 10, 20 ή και 30 λεπτά την ώρα. Και στην αρχή του καλοκαιριού, πρέπει να γίνεται ενημέρωση των εργαζομένων – να μπορούν να αντιληφθούν αμέσως αν πάθουν μια θερμική κάκωση αλλά και να δώσουν πρώτες βοήθειες. Και το πιο ακραίο μέτρο είναι η παύση εργασιών” εξηγεί ο Φλουρής.

Αυτά τα μέτρα έχουν κατατεθεί ήδη στο υπουργείο Εργασίας από την τεχνική ομάδα στην οποία το ίδιο ανέθεσε την έρευνα και στην οποία συμμετείχε ο Φλουρής μαζί με εκπροσώπους εργαζομένων, εργοδοτών, γιατρούς και επιθεωρητές εργασίας.

Παρ’ όλα αυτά, η Ελλάδα παραμένει μία από τις μοναδικές χώρες του ευρωπαϊκού Νότου χωρίς σχετική νομοθεσία.

Το TPP απέστειλε ερωτήσεις στο υπουργείο Εργασίας.

Η απάντηση που λάβαμε είναι ότι “βρίσκεται υπό επεξεργασία σχέδιο υπουργικής απόφασης για την προστασία των εργαζομένων από τη θερμική καταπόνηση, η οποία αναμένεται να δημοσιευθεί το προσεχές διάστημα”.

Οι ad hoc υπουργικές αποφάσεις, όμως, δεν καλύπτουν πλήρως την ανάγκη για μια σύγχρονη νομοθεσία εναρμονισμένη με την αλλαγή των κλιματικών συνθηκών.

“Για χώρα του ευρωπαϊκού Νότου δεν έχουμε συναίσθηση της κρισιμότητας. Η Ισπανία και η Ιταλία θέσπισαν νόμους ενώ η Κύπρος το έχει κάνει από το 2012. Εδώ οι εργαζόμενοι δεν προστατεύονται” τονίζει ο Φλουρής.

Οι διανομείς επιβεβαιώνουν την ανασφάλεια ελλείψει θεσμικής κάλυψης:

“Νιώθω απόλυτα απροστάτευτος από την πολιτεία. Το υπουργείο έβγαλε πέρσι για πρώτη φορά υπουργική απόφαση για υποχρεωτική παύση του ντελίβερι για δύο μέρες – και αυτό φυσικά είναι θετικό – αλλά έπρεπε εμείς ως σωματείο να είμαστε στους δρόμους για να βλέπουμε πού εφαρμόζεται και πού παραβιάζεται το μέτρο και να καλούμε την αστυνομία” λέει ο Ρέντζιος.

“Και τις υπόλοιπες μέρες του καύσωνα δεν επέβαλε κανένα βοηθητικό μέτρο.”

Εν τω μεταξύ, βάσει έρευνας του Φλουρή για την Τράπεζα της Ελλάδος, η συμμόρφωση θα επιφέρει και σημαντικά οικονομικά οφέλη:

“H Ελλάδα χάνει σήμερα 3,1 δις ευρώ ετησίως εξαιτίας της χαμένης παραγωγικότητας λόγω ζέστης ενώ μέσα στα επόμενα 25 χρόνια, το κόστος μπορεί να φτάσει τα 10 δις ευρώ ετησίως.”

“Εμείς έχουμε βρει ότι για κάθε 1 ευρώ που επενδύουν οι επιχειρήσεις σε προληπτικά μέτρα για τη θερμική καταπόνηση, παίρνουν πίσω 2-20 ευρώ από τη μείωση της χαμένης παραγωγικότητας.”

Menelaos Myrillas / SOOC

Η κλιματική κρίση χτυπάει τους πιο ευάλωτους

Η ζέστη ευθύνεται για εκατομμύρια εργατικά ατυχήματα και χιλιάδες θανάτους στον κόσμο.

Στην Ελλάδα, οι ασθένειες και τα ατυχήματα που προκαλούνται από την εργασιακή θερμική καταπόνηση υπολογίζονται στις 1500 ετησίως χωρίς να προσμετρώνται οι επαγγελματικές ασθένειες από τη μακροχρόνια έκθεση στη ζέστη, όπως η χρόνια νεφρική νόσος. Παράλληλα, η κατάρρευση του εργαζομένου στο σπίτι του αποσυνδέεται από την εργασία και συνήθως καταγράφεται ως απλή ανακοπή.

Στον περσινό καύσωνα, στη χώρα μας, ένας 46χρονος διανομέας που εργαζόταν, χωρίς σύμβαση εργασίας, σε ψησταριά, πέθανε εξαιτίας “καρδιοαναπνευστικής ανακοπής μετά την έκθεση σε πολύ υψηλή θερμοκρασία”.

Οι διανομείς μπλοκάρουν στη θύμηση της είδησης καθώς στον συνάδελφό τους βλέπουν τον εαυτό τους.

Η υπερθέρμανση του πλανήτη πλήττει τους πιο ευάλωτους και χαμηλόμισθους.

Πλήττει 2,5 δισεκατομμύρια εργάτες στον κόσμο που ιδρώνουν στα χωράφια, τον τουρισμό, το ντελίβερι, τη συλλογή σκουπιδιών, την οικοδομή, κ.ά.

Είναι αυτοί και αυτές που έχουν μηδενική δυνατότητα να προσαρμόσουν τις συνθήκες εργασίας τους, δεν μπορούν να δουλέψουν από το σπίτι ούτε να εργαστούν πιο δροσερές ώρες ή να αλλάξουν εύκολα επαγγελματικό προσανατολισμό. Είναι αυτοί που δεν έχουν την πολυτέλεια του χρόνου να φροντίσουν τον εαυτό τους, είναι οι μετανάστες που δεν φτάνουν στο σύστημα υγείας.

Μπορεί οι ντελιβεράδες στην Παραγουάη να έκαναν επίκληση στην αλληλεγγύη των καταναλωτών, μπορεί και στην Ελλάδα να ενεργοποιούμε την ατομική ευθύνη του “Δεν παραγγέλνω” στα ακραία καιρικά φαινόμενα, αλλά οι εργαζόμενοι χρειάζονται και ένα ισχυρό νομοθετικό πλαίσιο προστασίας, ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των εργοδοτών καθώς και ένα σώμα επιθεώρησης για τη μη συμμόρφωση των εταιρειών.

Γιατί το μέλλον της εργασίας θα είναι με δικαιώματα – αλλιώς, πώς αλήθεια θα είναι;

Πηγή: pressproject.gr