Προβολή του ντοκιμαντέρ «Astropolitics» και ανοιχτή συζήτηση.
Yπό την Αιγίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
12 – 22 Μαρτίου 2026
Το KINO Athens – International Independent Film Festival ανακοινώνει με ιδιαίτερη χαρά μια ειδική προβολή της ταινίας Astropolitics του Anthony Silberfeld, ενός φιλόδοξου έργου που εξερευνά τη διασταύρωση της διαστημικής εξερεύνησης, της παγκόσμιας δύναμης και του μέλλοντος της ανθρωπότητας. Η προβολή θα πραγματοποιηθεί στο Ευγενίδιο Ίδρυμα – Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο τη Δευτέρα 16 Μαρτίου στις 19:00, προσφέροντας στο κοινό μια μοναδική κινηματογραφική εμπειρία κάτω από τον θόλο.
Συνδυάζοντας επιστήμη, φιλοσοφία και πολιτική ανάλυση, το Astropolitics εξετάζει πώς η νέα διαστημική κούρσα αναδιαμορφώνει τη γεωπολιτική, θέτοντας καίρια ερωτήματα σχετικά με την κυριαρχία, την τεχνολογία, την περιβαλλοντική ευθύνη και την εμπορευματοποίηση του διαστήματος. Μέσα από εντυπωσιακές εικόνες και διεισδυτικό σχολιασμό, η ταινία καλεί τους θεατές να αναλογιστούν ποιος ελέγχει το διάστημα και τι σημαίνει αυτό για τη ζωή στη Γη.
Η προβολή της ταινίας στον καθηλωτικό χώρο του Νέου Ψηφιακού Πλανηταρίου του Ιδρύματος Ευγενίδου ενισχύει την κοσμική της διάσταση, περιβάλλοντας το κοινό με ένα οπτικό περιβάλλον που αντικατοπτρίζει το μεγαλείο και το δέος του ίδιου του σύμπαντος. Ο ιδιαίτερος αυτός χώρος αναδεικνύει τις κεντρικές θεματικές της ταινίας και δημιουργεί μια ισχυρή, συλλογική εμπειρία θέασης.
Μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση με διακεκριμένους επιστήμονες και τον δημιουργό της ταινίας, με θέμα: Το Μέλλον του Ανταγωνισμού των Μεγάλων Δυνάμεων: Μια Οπτική από τη Γη έως τη Σελήνη.
Συμμετέχουν:
Δρ Μανώλης Ράμμος, Πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος. Δρ Ανεζίνα Σολωμονίδου, Πλανητολόγος και Ειδική Επιστήμονας του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος. Δρ Ντέλια Κανελλοπούλου, Ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος». Δρ Έλενα Λαζάρου, Γενική Διευθύντρια του ΕΛΙΑΜΕΠ. Δρ Μανώλης Πλειώνης, Σύμβουλος Επιστήμης και Τεχνολογίας του Ιδρύματος Ευγενίδου και πρώην Πρόεδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Συντονισμός:
Δρ Anthony Silberfeld, Σκηνοθέτης/Δημιουργός της ταινίας.
Στοιχεία Εκδήλωσης: Χώρος: Ίδρυμα Ευγενίδου – Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο (Πεντέλης 11, Π. Φάληρο) Ημερομηνία: Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026 Ώρα: 19:00 Είσοδος: Ελεύθερη (θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας)
Το 4ο ΚΙΝΟ Athens πραγματοποιείται, υπό την Αιγίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, από 12 – 22 Μαρτίου 2026, στους εξής χώρους:
Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης
Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων
CINOBO OPERA
Microcosmos Cinema
Newman Cinema
Ιταλικό Ινστιτούτο της Αθήνας
Ινστιτούτο Γκαίτε
Ελληνο-Αμερικανική Ένωση
Πάντειο Πανεπιστήμιο
Ευγενίδιο Ίδρυμα – Πλανητάριο
Εμπειρία Ευρώπη
Burger Disco
Οι προβολές γίνονται με ελληνικούς και αγγλικούς υποτίτλους
Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα www.kinoathens.org
KINO Athens Διεθνές Φεστιβάλ Ανεξάρτητου Κινηματογράφου της Αθήνας Σπίτι Εννοιολογικά Προκλητικών Ταινιών
Αθήνα, 04Μαρτίου 2026
Yπό την Αιγίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
12 - 22 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026
ΒΡΑΒΕΙΑ LUX
Yπό την Αιγίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
12 – 22 Μαρτίου 2026
Η 4η έκδοση του KINO Athens International Independent Film Festival ανακοινώνει για άλλη μία χρονιά με ιδιαίτερη χαρά τις προβολές των υποψήφιων ταινιών για το Βραβείο Κοινού LUX, το οποίο απονέμεται κάθε χρόνο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι προβολές θα πραγματοποιηθούν από Δευτέρα 16 Μαρτίου έως και Τετάρτη 18 Μαρτίου στο Ινστιτούτο Γκαίτε της Αθήνας, προσφέροντας στο κοινό μια μοναδική ευκαιρία να ανακαλύψει μερικές από τις πιο δυναμικές και κοινωνικά επίκαιρες ευρωπαϊκές κινηματογραφικές δημιουργίες.
Το Βραβείο Κοινού LUX κάθε χρόνο τιμά την εξαιρετική ευρωπαϊκή κινηματογραφική δημιουργία, προάγοντας παράλληλα την πολιτιστική πολυμορφία και τον δημόσιο διάλογο σε ολόκληρη την Ευρώπη. Κάθε χρόνο αναδεικνύει ταινίες που καταπιάνονται με καίρια κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, ενθαρρύνοντας το κοινό να συμμετέχει ενεργά σε ιστορίες που αντικατοπτρίζουν τη σύγχρονη ευρωπαϊκή πραγματικότητα.
Στο πλαίσιο του προγράμματος, το φεστιβάλ θα δώσει τη δυνατότητα στους θεατές να βαθμολογήσουν τις ταινίες, συμβάλλοντας στην τελική επιλογή του νικητή. Χάρη στο Βραβείο Κοινού LUX, οι πέντε υποψήφιες ταινίες έχουν υποτιτλιστεί στις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ με σκοπό να προβληθούν σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, αλλά και σε άλλες χώρες. Για πρώτη φορά φέτος οι πέντε υποψήφιες ταινίες θα προβληθούν με υπότιτλους για κωφούς και βαρήκοους και στις 24 γλώσσες της ΕΕ, γεγονός που καθιστά τις ταινίες προσβάσιμες σε ένα ευρύτερο κοινό.
Μεταξύ όσων βαθμολογήσουν, δέκα πολίτες θα κερδίσουν ένα ταξίδι για να παραστούν στην τελετή απονομής του Βραβείου Κοινού LUX στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ 120 πολίτες θα κερδίσουν άλλα συναρπαστικά δώρα!
Περίληψη:
Ο δεκαεφτάχρονος Κρίστι αναγκάζεται να μετακομίσει στο σπίτι του μεγαλύτερου ετεροθαλή αδελφού του, με τον οποίο έχουν αποξενωθεί εδώ και χρόνια, αφού τον διώχνουν από την ανάδοχη οικογένεια με την οποία ζούσε μέχρι τώρα στα προάστια της πόλης. Παρότι ο αδελφός του βλέπει αυτή τη συγκατοίκηση ως προσωρινή λύση, ο Κρίστι αρχίζει να νιώθει σαν στο σπίτι του στην εργατική συνοικία του βόρειου Κορκ. Κάνει φίλους και ξαναβρίσκει τις ρίζες του μέσα από την ευρύτερη οικογένειά του, η οποία φαίνεται να τον παρασύρει σε επικίνδυνα μονοπάτια. Αποφασισμένος να του προσφέρει ένα καλύτερο μέλλον, ο αδελφός του χρειάζεται να πάρει δύσκολες αποφάσεις, που ενδέχεται να δημιουργήσουν προβλήματα στη σχέση τους. Μετά από τόσα χρόνια που ζούσαν μακριά ο ένας από τον άλλον, τα δύο αδέλφια καλούνται να συμφιλιωθούν με το ταραγμένο παρελθόν τους και να αποφασίσουν ποιο θα είναι το μέλλον τους.
20:00
Love me Tender (2025)
Anna Cazenave Cambet, fic, 134’, Γαλλία
Περίληψη:
Στο τέλος του καλοκαιριού, η Κλεμάνς αποκαλύπτει στον πρώην σύζυγό της ότι έχει συνάψει σχέσεις με γυναίκες. Η ζωή της ανατρέπεται, όταν εκείνος προσφεύγει στη δικαιοσύνη για να της αφαιρέσει την επιμέλεια του γιου τους. Αρχίζει έτσι ένας πολύχρονος αγώνας για την Κλεμάνς, η οποία παλεύει να υπερασπιστεί το δικαίωμά της να είναι μητέρα και γυναίκα, ελεύθερη να κάνει τις δικές της επιλογές.
ΤΕΤΑΡΤΗ 18ΜΑΡΤΙΟΥ 2026 18:00
Deaf [Sorda] (2025)
Eva Libertad, fic, 99’, Ισπανία
Περίληψη:
Η Άνχελα, μια κωφή γυναίκα, περιμένει παιδί με τον ακούοντα σύντροφό της, τον Έκτορ. Ο ερχομός του μωρού ταράζει τη σχέση τους, καθώς η Άνχελα νιώθει πως αναγκάζεται να μεγαλώσει το παιδί της σε έναν κόσμο που δεν είναι φτιαγμένος για εκείνη.
20:00
Sentimental Value • Συναισθηματική Αξία
Joachim Trier, fic, 135’, Νορβηγία, Γαλλία, Δανία, Γερμανία, Σουηδία
Περίληψη:
Οι αδελφές Νόρα και Άγκνες ξανασυναντούν τον πατέρα τους, με τον οποίο έχουν αποξενωθεί εδώ και πολλά χρόνια. Πατέρας τους είναι ο χαρισματικός Γκούσταβ, ένας άλλοτε διακεκριμένος σκηνοθέτης, ο οποίος προσφέρει στη Νόρα, ηθοποιό του θεάτρου, έναν ρόλο στην ταινία που ελπίζει ότι θα σηματοδοτήσει την επιστροφή του στα καλλιτεχνικά πράγματα. Η Νόρα αρνείται, αλλά ανακαλύπτει μετά από λίγο καιρό ότι ο πατέρας της έδωσε τον ρόλο σε μια νεαρή και φιλόδοξη σταρ του Χόλιγουντ. Ξαφνικά οι δύο αδελφές καλούνται να διαχειριστούν τη σύνθετη σχέση τους με τον πατέρα τους και να συνυπάρξουν με μια Αμερικανίδα σταρ που εισβάλλει στην περίπλοκη δυναμική της οικογένειάς τους.
Δείτε, ψηφίστε και βαθμολογήστε την αγαπημένη σαςεδώ.
Σχετικά με το LUX Audience Award
Το Βραβείο Κοινού LUX θεσπίστηκε με στόχο την ενίσχυση της προβολής των ευρωπαϊκών ταινιών και την προώθηση του διαλόγου γύρω από ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος στην Ευρώπη.
Σχετικά με τοKINO Athens – International Independent Film Festival
Το KINO Athens – International Independent Film Festival έχει την τιμή να φιλοξενεί τα τελευταία τρία χρόνια τα βραβεία LUX και είναι αφοσιωμένο στην προβολή καινοτόμου και ουσιαστικού κινηματογράφου από όλο τον κόσμο.
Οι προβολές των Βραβείων LUX θα πραγματοποιηθούν στο Ινστιτούτο Goethe της Αθήνας (Ομήρου 14-16, 106 72) με ελεύθερη είσοδο. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.
Το 4ο ΚΙΝΟ Athens πραγματοποιείται, υπό την Αιγίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, από 12 – 22 Μαρτίου 2026, στους εξής χώρους:
Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης
Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων
CINOBO OPERA
Microcosmos Cinema
Newman Cinema
Ιταλικό Ινστιτούτο της Αθήνας
Ινστιτούτο Γκαίτε
Ελληνο-Αμερικανική Ένωση
Πάντειο Πανεπιστήμιο
Ευγενίδιο Ίδρυμα – Πλανητάριο
Εμπειρία Ευρώπη
Burger Disco
Οι προβολές γίνονται με ελληνικούς και αγγλικούς υποτίτλους
Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα www.kinoathens.org
KINO Athens International Independent Film Festival of Athens Home to conceptually provocative films
Athens, 04 March 2026
Under the Patronage of the European Parliament
12 - 22 MARCH 2026
LUX AUDIENCE AWARDS
Under the Patronage of the European Parliament 12 – 22 March 2026
The 4th edition of the KINO Athens – International Independent Film Festival is pleased to once again announce the screenings of the films nominated for the LUX Audience Award, presented annually by the European Parliament. The screenings will take place from Monday 16 March to Wednesday 18 March at the Goethe-Institut Athen, offering audiences a unique opportunity to discover some of the most dynamic and socially relevant European cinematic works.
Each year, the LUX Audience Award honors outstanding European filmmaking, while promoting cultural diversity and public dialogue across Europe. The award highlights films that address pressing social and political issues, encouraging audiences to actively engage with stories that reflect contemporary European realities.
As part of the program, the festival will give viewers the opportunity to rate the films, contributing to the final selection of the winner. Thanks to the LUX Audience Award, the five nominated films have been subtitled in the 24 official languages of the EU in order to be screened in all EU Member States and beyond. For the first time this year, the five nominated films will also be available with subtitles for deaf and hard-of-hearing audiences in all 24 EU languages, making the films accessible to a wider audience.
Among those who rate the films, ten citizens will win a trip to attend the LUX Audience Award Ceremony at the European Parliament, while 120 citizens will win other exciting prizes.
Screening Schedule
MONDAY 16 MARCH 2026
20:00 It Was Just An Accident (2025)
Jafar Panahi, fiction, 105’, Iran, France, Luxembourg Synopsis:
What begins as a minor accident sets in motion a series of escalating consequences.
TUESDAY 17 MARCH 2026
18:00 Christy (2025)
Brendan Canty, fiction, 94’, Ireland, United Kingdom Synopsis:
Seventeen-year-old Christy is forced to move in with his estranged older half-brother after being thrown out of his suburban foster home. While his brother considers the arrangement temporary, Christy starts to feel at home in Cork's working-class Northside. He begins making friends and reconnecting with his roots—despite the potentially negative influence of his extended family. As his brother tries to secure a better future for him, both are confronted with tough decisions that challenge their fragile bond. Together, they must navigate their shared past and uncertain future.
20:00 Love Me Tender (2025)
Anna Cazenave Cambet, fiction, 134’, France Synopsis:
One late summer, Clémence tells her ex-husband that she’s having romantic relationships with women. Her life is turned upside down when he takes custody of her son. Clémence must fight to remain a mother and a free woman.
WEDNESDAY 18 MARCH 2026
18:00 Deaf [Sorda] (2025)
Eva Libertad, fiction, 99’, Spain Synopsis:
When deaf Ángela expects a child with her hearing partner Héctor, her fears about motherhood surface as she confronts the reality of raising a baby in a world not built for her.
20:00 Sentimental Value (2025)
Joachim Trier, fiction, 135’, Norway, France, Denmark, Germany, Sweden Synopsis:
Sisters Nora and Agnes reunite with their estranged father, the charismatic Gustav, a once-renowned director who offers stage actress Nora a role in what he hopes will be his comeback film. When Nora turns it down, she soon discovers he has given her part to an eager young Hollywood star. Suddenly, the two sisters must navigate their complicated relationship with their father - and deal with an American star dropped right into the middle of their complex family dynamics.
The LUX Audience Award was established to strengthen the visibility of European films and to promote debate on issues of common interest across Europe.
About KINO Athens – International Independent Film Festival
KINO Athens – International Independent Film Festival has had the honor of hosting the LUX Awards for the past three years and is dedicated to showcasing innovative and meaningful cinema from around the world.
The LUX Awards screenings will take place at the Goethe-Institut Athen (14–16 Omirou Street, 106 72) with free admission. Seating is on a first-come, first-served basis.
The 4th KINO Athens takes place, under the patronage of the European Parliament, from 12–22 March 2026, at the following venues:
Venues:
Technopolis City of Athens
Michael Cacoyannis Foundation
Newman Cinema
Microcosmos
Hellenic American Union
Goethe Institute
Panteion University
Cinobo Opera 2
Italian Institute
Eugenides Foundation Planetarium
Europa Experience Athens
Burger Disco
Screenings are held with Greek and English subtitles.
Πέθανε σε ηλικία 82 ετών μετά από μακροχρόνια περιπέτεια υγείας ο δημοφιλής ηθοποιός Χρήστος Βαλαβανίδης, βυθίζοντας σε πένθος κοινό που τον αγάπησε μέσα από το θέατρο, την τηλεόραση και τον κινηματογράφο. Γεννήθηκε το 1944 και υπήρξε ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς ηθοποιούς του ελληνικού θεάτρου και της τηλεόρασης.
Συνεργάστηκε με πολλούς ελεύθερους θιάσους και με τις δύο κρατικές σκηνές της χώρας, το Εθνικό Θέατρο και το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, ενώ συμμετείχε σε σημαντικές θεατρικές παραστάσεις, όπως «Ο Παπουτσωμένος Γάτος», «Το Ημέρωμα της Στρίγγλας», «Οι Σφήκες» και «Ντόλυ». Εμφανίστηκε σε πολλές γνωστές ταινίες της δεκαετίας του ’80, μεταξύ των οποίων «Λούφα και Παραλλαγή», «Γάτα εσύ, γάτα εγώ» και «Ο κόσμος χάνεται και η Μιμή χτενίζεται», αφήνοντας το δικό του αποτύπωμα και στον κινηματογράφο. Το τηλεοπτικό του ντεμπούτο έγινε το 1972 στη σειρά «Η γειτονιά μας». Στη συνέχεια συμμετείχε σε πολλές δημοφιλείς σειρές, όπως «Το μινόρε της αυγής», «Η τράπεζα», «Λίστα γάμου», «Οι αυθαίρετοι» και «Το κόκκινο δωμάτιο».
Για περισσότερα από 50 χρόνια μοιραζόταν τη ζωή του με την ηθοποιό Ασπασία Κράλλη.
KINO Athens Διεθνές Φεστιβάλ Ανεξάρτητου Κινηματογράφου της Αθήνας Σπίτι Εννοιολογικά Προκλητικών Ταινιών
Αθήνα, 03Μαρτίου 2026
Yπό την Αιγίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
12 - 22 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026
KINO MUSIC & NEWMANCINEMA
Yπό την Αιγίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
12 – 22 Μαρτίου 2026
Η 4η έκδοση του KINO Athens International Independent Film Festival συστήνει το μουσικό τμήμα KINO MUSIC, το οποίο είναι διαγωνιστικό και συνεργάζεται με το Newman Cinema.
Από τις 18 Μαρτίου του 2026 θα προβληθούν στο Newman 8 μουσικά ντοκιμαντέρ που διερευνούν την ισχυρή σχέση μεταξύ κινηματογράφου και ήχου.
Η Μάρω και η Λένιο, γνωστές ως Vagina Kills, είναι ένα punk rock συγκρότημα που αναζητά μπασίστα. Πρέπει να ηχογραφήσουν το πολυαναμενόμενο άλμπουμ τους, όμως τα οικονομικά προβλήματα τις κυνηγούν. Τα κορίτσια μπλέκουν με σκοτεινές φιγούρες από τη μουσική σκηνή της Θεσσαλονίκης
Στα ελληνικά, με παρουσία του σκηνοθέτη Ιωάννη Καραθανάσση
Στη Μαλαισία, όπου οι ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτότητες αντιμετωπίζουν νομικές προκλήσεις, ένας τρανς άνδρας με το όνομα Φάρις και το πανκ συγκρότημά του αψηφούν τα κοινωνικά πρότυπα. Περιοδεύουν, εμφανίζονται και διαμαρτύρονται, προβάλλοντας την ανθεκτικότητα, τη συντροφικότητα και το επαναστατικό ήθος του πανκ μέσα σε ένα περιβάλλον γεμάτο κοινωνικούς περιορισμούς.
Η Μαρί Λοζιέ μάς προσκαλεί στον κόσμο των The Residents, μιας εμβληματικής παρουσίας της αμερικανικής μουσικής πρωτοπορίας εδώ και περισσότερα από πενήντα χρόνια. Κρυμμένη πίσω από την ανωνυμία και τα εμβληματικά κοστούμια τους, αυτή η συλλογικότητα με έδρα το Σαν Φρανσίσκο επαναστατικοποίησε την underground σκηνή με τα ηχητικά της πειράματα και την τολμηρή αισθητική της. Μεελληνικούςυποτίτλους
Με αφοσίωση στο δημιουργικό του όραμα και την ελευθερία, ο Ντέιβιντ Λιντς, καλλιτέχνης γοητευμένος από τα πιο αποκλίνουσα βάθη της ανθρώπινης ψυχής, έχει συνθέσει το έργο του σαν ένα αίνιγμα που πρέπει να αποκρυπτογραφηθεί, στη λεπτή γραμμή ανάμεσα στα όνειρα και την πραγματικότητα. Με ελληνικούς και αγγλικούς υποτίτλους
Ο Ιάννης Ξενάκης είναι μία από τις πιο συναρπαστικές προσωπικότητες της σύγχρονης μουσικής. Μουσικός, αρχιτέκτονας και μηχανικός, ο Ξενάκης υπήρξε αστέρας της δεκαετίας του ’70, ένας καλλιτέχνης που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην εποχή του αναζητώντας νέους δρόμους.
Η έκπληξη του Καντίνσκι ένα βράδυ το 1896 σε όπερα του Βάγκνερ στο Μπολσόι της Μόσχας ήταν μια αποκάλυψη: η μουσική εμπειρία προκάλεσε οπτικές αισθήσεις που τον επηρέασαν βαθιά Με ελληνικούς και αγγλικούς υποτίτλους
Με φωτογραφίες και πλάνα που δεν έχουν ξαναδεί το φως της δημοσιότητας, καθώς και πρόσφατα ανακαλυφθέντα ηχητικά αρχεία της νεαρής Madonna, αυτό το ντοκιμαντέρ παρακολουθεί το ταξίδι της από μια ανασφαλή «αποκλεισμένη» στο Μίσιγκαν μέχρι να γίνει η πιο ισχυρή και αμφιλεγόμενη γυναικεία ποπ σταρ στον πλανήτη.
Η κριτική επιτροπή του Τμήματος αποτελείται από μουσικούς, τον Leon of Athens, το Παιδί Τραύμα και τον Μιχάλη Καλογεράκη.
Παράλληλα με το KINO MUSIC, στις 18 Μαρτίου 2026 θα παρουσιαστεί ένα πρόγραμμα για τις τέσσερίς μικρού μήκους, νέες ταινίες του Μαρκ Ράπαπορτ σε ελληνική πρεμιέρα.
Ο Γουάιζμαν, που πέθανε 96 χρονών ενώ γύριζε ταινίες μέχρι και το ‘23, κατέγραψε θεσμούς και συστήματα της Αμερικής όπως ποτέ κανείς άλλος. Αυτό είναι το σινεμά του – κι αυτά είναι όσα μας είπε όταν είχαμε την τιμή να τον συναντήσουμε.
«Κανείς δεν παρακολουθούσε ανθρώπους όπως ο Φρέντερικ Γουάιζμαν», έγραψαν οι New York Times αποτιμώντας την τεράστια καριέρα ενός τιτάνα του αμερικάνικου σινεμά, ο οποίος πέθανε στα 96 του την Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου στο σπίτι του στη Μασαχουσέτη.
«Αν ανοίξεις τον Φρέντερικ Γουάιζμαν θα βρεις κτίρια», έγραψε το Flix στο υπέροχο δικό του κείμενο για τον κινηματογραφικό θρύλο.
Είναι όλα ολόσωστα – άνθρωποι, κτίρια – και θεσμοί, και κοινωνικές δομές. Όλοι οι τρόποι δηλαδή με τους οποίους στελεχώνονται, υπάρχουν και κινούνται όλα τα συστήματα στον κόσμο γύρω μας. Ο Φρέντερικ Γουάιζμαν έφυγε αφήνοντας πίσω κάτι περισσότερο από φιλμογραφία: Αφήνει μια παρακαταθήκη, ένα ντοκουμέντο για το πώς λειτουργεί ο κόσμος.
Αν θες να εξηγήσεις τις δομές και την κοινωνική ψυχοσύνθεση του σύγχρονου κόσμου – ψέματα, τι να εξηγήσεις δηλαδή; – αν θες κι εσύ να καταλάβεις πράγματα που δεν καταλάβαινες πως δεν καταλαβαίνεις, για τις λεπτομερείς διαδικασίες και λειτουργίες που απαρτίζουν τα πάντα γύρω μας; Ο Φρέντερικ Γουάιζμαν το έκανε πριν από σένα, για σένα.
***
«Ο Φρέντερικ Γουάιζμαν είναι ο ήρωάς μου», μου έλεγε πριν κάποια χρόνια ένας από τους αγαπημένους μου σύγχρονους ντοκιμαντερίστες, ο Ρόμπερτ Γκριν. «Το να βλέπεις ταινίες του είναι τόσο ζεστό […], είναι αυτή η αίσθηση σα να κάνει κρύο και να βάζεις κάλτσες. Έτσι νιώθω βλέποντας Γουάιζμαν».
Είναι εύκολο να κάνουμε πολλές φορές το έργο του Γουάιζμαν να ακούγεται σαν κάποιο βαρετό μάθημα στο σχολείο, αλλά η αλήθεια είναι εντελώς αντίθετη. Μέσα από το στυλ του τη θεματολογία του καταφέρνει να εμβυθίσει τόσο πολύ τον θεατή στον εκάστοτε κόσμο, περνώντας 15 ή 20 λεπτά τη φορά σε μια σκηνή, στις εσωτερικές της εντάσεις, συγκρούσεις και διαδικασίες, που στο τέλος καθηλώνεσαι από τη μαγεία του πεζού.
Στο σινεμά του Γουάιζμαν δεν υπάρχουν κατασκευασμένες δραματουργικές κορυφώσεις, δεν θα βρεις κλιμάκωση προς τη λύση κάποιου δράματος μέχρι το τέλος της κάθε ταινίας. Πρόκειται για αγνή παρατήρηση και η ένταση προκύπτει πάντα από αυτό. Σκέψου την λιγότερο αξιοσημείωτη μέρα της ζωής σου, που στο τέλος της μπορεί να μην έχεις τίποτα ιδιαίτερο να αναφέρεις. Αλλά που στη διάρκειά της έκανες πράγματα στη δουλειά σου, ασχολήθηκες με διάφορες υποχρεώσεις, πέρασες ένα μισάωρο να λύνεις ένα συγκεκριμένο πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί.
Ακόμα και σε μια ουδέτερη κατάσταση, η καθημερινότητα αποτελείται από διαρκείς μικρο-“πλοκές”, από διαρκείς εντάσεις γεννούν και λύνουν το σασπένς του – και που όλες μαζί συνθέτουν την εμπειρία του να (απλώς) υπάρχεις. Πόσο σπάνιο είναι για το σινεμά το να καταγράφει την “(απλώς) ύπαρξη”;
Ο Γουάιζμαν ξεκίνησε να σκηνοθετεί με το Titicut Follies το 1967, στα 37 του, διεισδύοντας στα άδυτα ενός διαβόητου νοσοκομειακού ιδρύματος για ψυχικά ασθενείς εγκληματίες. Έκτοτε γύρισε πάνω από 40, κοντά στα 50, ντοκιμαντέρ, συχνά πολύωρα (3, 4, 4μιση ώρες), με έναν αδιάκοπο ρυθμό ταινία-ανά-διετία μέχρι και πολύ πρόσφατα, το 2023. Όταν, στα 93 του, ανακοίνωσε και την απόσυρσή του από τη σκηνοθεσία. Τελευταία του ταινία ήταν το Menus-Plaisirs – Les Troisgros, για την καθημερινότητα ενός οικογενειακού εστιατορίου στην κεντρική Γαλλία.
Στο ενδιάμεσο ασχολήθηκε μέσα από το έργο του με πόλεις και τοπικές κοινότητες (Belfast, Maine), με το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας (Welfare), με το σύστημα υγείας (Hospital), με την εκπαίδευση (High School), δημόσιες δομές όπως δανειστικές βιβλιοθήκες (Ex Libris: The New York Public Library), τα πανεπιστήμια (At Berkeley), την οργανωμένη θρησκεία (Essene), το αστυνομικό και δικαστικό σύστημα (Law and Order), την τοπική αυτοδιοίκηση (City Hall).
Η καταγραφή του είναι λεπτομερής στο βαθμό που αγγίζει επίπεδα που ξεπερνάνε το υλικό – παρόλο που ποτέ δεν το δηλώνει ρητά. Ακολουθώντας τη λειτουργία μιας μονάδας εντατικής θεραπείας ιατρικής περίθαλψης στο συνταρακτικό Near Death, συνδέει τις συστηματικές διαδικασίες με κάτι το υπαρξιακό. Στο Monrovia, Indiana καταγράφει με μεστό και πολυεπίπεδο τρόπο την καθημερινότητα και τα rituals μιας κοινότητας λίγο μετά την εκλογή του Τραμπ, σε ένα σχεδόν ποιητικό προφίλ.
Το In Jackson Heights, για πολλούς η κορυφαία δουλειά του στον 21ο αιώνα, πιάνει τους ρυθμούς μιας νεοϋορκέζικης κοινότητας ζωντανής, πολύχρωμης, πολυ-πολιτισμικής, ακτιβιστικής: Το πορτρέτο μιας κοινότητας σε καθεστώς μετάβασης, υπό το φάσμα του gentrification και των καθημερινών τριβών με τους θεσμούς.
Όπως παντού στο σινεμά του, έτσι κι εδώ η αφήγησή του είναι καθαρά εμπειρική και ποτέ θεωρητική. Το στυλ του Γουάιζμαν συνδέεται απόλυτα με τη μέθοδό του, κατά την οποία ασχολείται με το εκάστοτε θέμα του για κάποιες εβδομάδες γυρισμάτων, συγκεντρώνοντας ακόμα και πάνω από 100 ώρες υλικού – πάντα σε λογική παρατήρησης και ποτέ επέμβασης.
Ο Γουάιζμαν ποτέ δεν ήθελε να μπαίνει σε ένα θέμα γνωρίζοντας από πριν τι θέλει να πει για αυτό. Έφτανε ως σχεδόν λευκή σελίδα ο ίδιος. Δεν βλέπουμε ποτέ συνεντεύξεις πρώτου προσώπου με αντικείμενά του. Δεν έχουμε καρτέλες που εξηγούν καταστάσεις ή πρόσωπα. Δεν υπάρχουν ποτέ αφηγήσεις. Τα πάντα είναι ό,τι βλέπεις.
Παρόλαυτά ο ίδιος πάντα απέρριπτε τον χαρακτηριστικό του σινεμά-ντιρέκτ γιατί υπονοούσε μια μη κριτική σχέση αμεσότητας με το αντικείμενό του. Αντιθέτως, ο Γουάιζμαν πάντα μιλούσε πολύ ανοιχτά για την οπτική του ως σκηνοθέτης: Το να μοντάρει κανείς εκατοντάδες ώρες υλικού σε ένα 2ωρο ή 3ωρο αφηγηματικό ‘παράθυρο’ συνιστά μια εκ των πραγμάτων επέμβαση στον όποιον ‘ρεαλισμό’ και παρουσιάζει μια πραγματικότητα όπως εκείνος (ως αφηγητής) την αντιλαμβάνεται.
«Το cinéma vérité είναι απλώς ένας πομπώδης γαλλικός όρος που δεν έχει απολύτως κανένα νόημα όσο με αφορά», είχε πει σε μια συνέντευξή του 2014.
Άρα πώς περιγράφει κανείς αυτή τη γουαϊζμανική αμεσότητα; Εδώ έχουμε πορτρέτα θεσμών, διαδικασιών και κοινοτήτων όπου το exposition είναι οι ίδιες οι πράξεις, οι ίδιες οι διαδικασίες. Η πολιτική τους διάσταση είναι αδιαπραγμάτευτη αλλά ποτέ στρατευμένη και ποτέ δίνοντας την αίσθηση ενός εμπειρογνώμονα που σου εξηγεί πράγματα: Προκύπτει με αμεσότητα και φυσικότητα από το σύνολο διαδικασιών, αποφάσεων, παρατηρήσεων. Το χέρι του δημιουργού δεν φαίνεται ποτέ – αυτό δεν είναι ένα φιλμικό στυλ που έχει επίγωνση του εαυτού του. Είναι σαν μια σειρά από αναλυτικά, λεπτομερή snapshots που το ένα μετά το άλλο δημιουργούν κάτι μεγαλύτερο. Κάτι απόλυτο.
Ίσως να μην υπάρχει, να μην χρειάζεται να υπάρξει, κάποιος περαιτέρω χαρακτηρισμός. Ίσως ο ίδιος ο Γουάιζμαν να το απέρριπτε.
Και ίσως όλα αυτά να εξηγούν και γιατί ποτέ δεν υπήρξε μια συγκεκριμένη ταινία ή στιγμή όπου έγινε το μεγάλο breakthrough για τον μεγάλο δημιουργό. Δεν υπήρξε Εκείνη Η Μία Ταινία που πέρασε στο mainstream, που έγινε φαινόμενο, που συγκέντρωσε αναγνώριση και βραβεία. Ακόμα κι οι βραβεύσεις του (όπως ένας τιμητικός Χρυσός Λέοντας στη Βενετία το ‘14 ή ένα τιμητικό Όσκαρ το ‘16) ήρθαν ως μια ευρύτερη αναγνώριση του συνόλου του έργου του.
Είναι συνεπές, τελικά. Το έργο του Γουάιζμαν είναι κιβωτός.
City Hall: Η τελευταία του αμιγώς πολιτική ταινία
Το City Hall, ένα ντοκιμαντέρ για την τοπική αυτοδιοίκηση της Βοστώνης, βρέθηκε στη #1 θέση της ετήσιας λίστας των Cahiers du Cinema με τις ταινίες του 2020, ενώ ήταν και στο δικό μου τοπ-10 εκείνης της χρονιάς. Μέσα από το τότε κείμενο για την ταινία, υπογραμμίζονται και κάποια διαχρονικά στοιχεία του στυλ και του έργου του Γουάιζμαν. Αυτά έγραφα τότε:
Ο Γουάιζμαν, στα 90 του πλέον χρόνια, έχει αφιερώσει την καριέρα και τη ζωή του στην αποτύπωση των διαδικασιών της κοινωνικής και πολιτικής λειτουργίας πόλεων και κοινοτήτων. Ένα από τα διάσημα πρόσφατα έργα του ήταν ας πούμε το Ex Libris, ένα 4ωρο ντοκιμαντέρ για τη δημόσια βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης. Το City Hall ακολουθεί καθημερινές διαδικασίες και συμβάντα από το δημαρχείο της Βοστώνης.
Ο Γουάιζμαν επιλέγει μια αφηγηματικά αφιλτράριστη προσέγγιση στο υλικό του, χωρίς συνεντεύξεις, χωρίς voice over, χωρίς συμβατική δραματουργία. Για 4μιση ώρες παρακολουθούμε την ομάδα του δημάρχου στην καθημερινή της λειτουργία και το πώς προσεγγίζει κάθε παραμικρή πτυχή της τοπικής διακυβέρνησης.
Από μια σκηνή 20 λεπτών που αναλύει το μπατζετάρισμα του δημαρχείου μέχρι ένα 15λεπτο ευχαριστήριο λόγο ενός βετεράνου του Ιράκ στη διάρκεια ενός event, ο Γουάιζμαν καταγράφει με αυθεντική περιέργεια αλλά και αγάπη για αυτού τους είδους το process, κάθε κομμάτι του τι σημαίνει να βρίσκεσαι στο επίκεντρο της λειτουργίας μιας πόλης.
Μέσα από αυτή την παρατήρηση γεννιούνται συναρπαστικές παρατηρήσεις για τις μεγάλες κοινωνικές αλλαγές: Η σιγουριά του λόγου όταν μιλάμε για γνώριμες διαδικασίες είναι απαράμιλλη, όμως καθώς η συζήτηση έρχεται σε ζητήματα διακρίσεων ή diversity τα πάντα μοιάζουν να γίνονται πιο ρευστά και αβέβαια, δείγμα του πώς το άγνωστο και η αλλαγή εισέρχονται μέσα σε σφιχτές και καλολαδωμένες μηχανές.
Μέσα από όλη αυτή τη συλλογή περιστατικών, σχηματίζεται τελικά η εικόνα και της ίδιας της πόλης, ακριβώς επειδή την παρατηρούμε από την πλευρά της τοπικής της διακυβέρνησης: Γινόμαστε μάρτυρες των προβλημάτων, των αναγκών, της κουλτούρας. Και στη μεγάλη εικόνα του όλου του εγχειρήματος, ο Γουάιζμαν καταθέτει τελικά ένα παθιασμένο επιχείρημα υπέρ της ζωτικής σημασίας ισχυρής παρουσίας θεσμών και κρατικής οργάνωσης σε τοπικό επίπεδο. Η αμεσότητά του αναδεικνύει ανθρώπους, καθήκον και κοινότητες ως την αρχή και το τέλος.
Φρέντερικ Γουάιζμαν: «Στα ντοκιμαντέρ δεν ξεκινώ ποτέ με άποψη για το υλικό»
Ο Φρέντερικ Γουάιζμαν στο φεστιβάλ Βενετίας το 2017 για την πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ Ex Libris. AP Photo/Domenico Stinellis
Είχα την τιμή να συναντήσω από κοντά τον Φρέντερικ Γουάιζμαν στη Βενετία το 2022, στο πλαίσιο της πρεμιέρας της ταινίας του Un Couple – προτελευταία ταινία της καριέρας του, και μόλις 2η μυθοπλασία που γύρισε ποτέ. Βασισμένος σε επιστολές και ημερολόγια της Σοφία, συζύγου του Λέο Τολστόι, ο Γουάιζμαν σκηνοθέτησε έναν δραματοποιημένο μονόλογο παιγμένο σε one-woman show από την συν-σεναριογράφο, Ναταλί Μπουτεφό.
Ακολουθούν κάποια επιλεγμένα αποσπάσματα από εκείνη τη συζήτηση, που εστιάζουν κυρίως στην προσέγγιση του Γουάιζμαν στο ντοκιμαντέρ και γύρω από την ευρύτερη κοσμοθεωρία του σινεμά του. Ξεκινώντας από το σημείο που, μιλώντας για την απόφαση να ασχοληθεί με τον Τολστόι, ξεκαθάρισε πως: «Για μένα, τίποτα στην επιλογή του θέματος δεν είχε να κάνει με ιδεολογία. Απλώς σκέφτηκα ότι θα ήταν μια ενδιαφέρουσα σχέση.»
Ισχύει αυτό γενικά για τις ταινίες σας; Δηλαδή αυτό που λέτε τώρα, ότι δεν είχε να κάνει με ιδεολογία;
Λοιπόν, μισώ τις ιδεολογικές εξηγήσεις, γιατί πάντα μου φαίνονται απλοϊκές. Απλοϊκές και επικίνδυνες. Οπότε, ε… η προσπάθεια στις ταινίες μου –είτε πετυχαίνει είτε όχι– και η προσπάθεια και σε αυτή την ταινία, ήταν να παρουσιάσω σύνθετες καταστάσεις με τρόπο που να αντανακλά τη συνθετότητά τους. Και, συχνά, την αμφισημία τους. Και δεν αντέχω την προπαγάνδα, που θεωρώ ότι προπαγάνδα είναι κι οι ιδεολογικές εξηγήσεις.
Αυτό που λέτε είναι πολύ ενδιαφέρον. Και ο τρόπος που η κάμερα στις ταινίες σας παρατηρεί υπομονετικά, είναι σαν να μην έχετε ένα τελικό συμπέρασμα πριν ξεκινήσετε.
Στα ντοκιμαντέρ δεν ξεκινώ ποτέ με άποψη για το υλικό. Τις περισσότερες φορές δεν ξέρω τίποτα γι’ αυτό. Και η τελική ταινία αντιπροσωπεύει αυτό που έμαθα.
Δεν είχα περάσει ποτέ χρόνο σε ένα δημαρχείο. Δεν είχα περάσει ποτέ χρόνο σε ένα μουσείο τέχνης, εκτός αν είχα πάει ως επισκέπτης. Δεν είχα πάει ποτέ στη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης. Και μέρος της χαράς του να κάνεις αυτά τα ντοκιμαντέρ είναι ότι μαθαίνεις κάτι – ή νομίζεις ότι μαθαίνεις κάτι, ή εξαπατάς τον εαυτό σου ότι έμαθες κάτι.
Και αυτό που έμαθες είναι αυτό που βλέπεις στην τελική ταινία. Αλλά αυτή η άποψη προκύπτει ως αποτέλεσμα δέκα μηνών ή ενός χρόνου δουλειάς. Δεν ξεκινώ με μια άποψη που θέλω να πουλήσω ή να επιβάλω στο υλικό. Η άποψη προκύπτει από τη μελέτη του υλικού.
Όσον αφορά την προσέγγιση… έχετε μάθει τόσα πολλά ως κινηματογραφιστής κάνοντας ντοκιμαντέρ επί δεκαετίες. Πώς εφαρμόζονται όλα αυτά σε κάτι τελείως διαφορετικό;
Δε νομίζω ότι εγώ ή οποιοσδήποτε άλλος θα έπρεπε να μπαίνει σε κουτάκια. Προσπαθώ να κάνω ταινίες και, από τη δική μου σκοπιά, προσπαθώ να κάνω ταινίες που με ενδιαφέρουν, όποια κι αν είναι η μορφή τους. Αυτό το θέμα με ενδιέφερε. Και μέρος της χαράς του να κάνεις ταινίες είναι να βρίσκεις τη μορφή που ταιριάζει στο υλικό που σε ενδιαφέρει. Η δουλειά μου ως σκηνοθέτη και μοντέρ ήταν να βρω μια μορφή για το υλικό που υπήρχε στο σενάριο.
Η δομή καθορίστηκε από το σενάριο. Μετά, στα γυρίσματα, πειραματίζεσαι, προσπαθείς να καταλάβεις πώς μετατρέπεις τις λέξεις σε κάτι που να σου φαίνεται οπτικά ενδιαφέρον. Και στο μοντάζ, πώς παίρνεις τον τρόπο που έχει γυριστεί και τον κάνεις να λειτουργήσει –ό,τι κι αν σημαίνει αυτό– ως ταινία. Αυτό κάνεις στο μοντάζ.
Ανακαλύψατε κάτι καινούργιο γυρίζοντας αυτή την ταινία; Ακόμη και τεχνικά;
Είναι δύσκολη ερώτηση. Ανακάλυψα ότι μπορούσα να το κάνω. Αυτό είναι καινούργιο. Δηλαδή, μπορούσα να προσπαθήσω να το κάνω. Πάντα φοβάμαι λίγο πριν ξεκινήσω ένα ντοκιμαντέρ, γιατί ποτέ δεν ξέρεις τι θα συμβεί. Και σίγουρα φοβόμουν όταν ξεκινήσαμε αυτή την ταινία. Πάντα αναρωτιέσαι αν ξέρεις τι κάνεις. Και συχνά δεν ξέρεις, αλλά πρέπει να προσποιηθείς ότι ξέρεις.
Πάντα αγχώνομαι. Θα πάρω τις σωστές αποφάσεις; Θα υπάρξει καλό υλικό; Στο ντοκιμαντέρ ποτέ δεν ξέρεις τι θα βρεις. Μερικές φορές βρίσκεις κάτι παράξενο και συναρπαστικό, μερικές φορές όχι.
Ήσασταν λιγότερο αγχωμένος εδώ, επειδή εσείς ελέγχατε τα πάντα;
Όχι, ήμουν περισσότερο αγχωμένος. Στο ντοκιμαντέρ, αν κάτι δεν πάει καλά, υπάρχει πάντα η επόμενη μέρα. Εδώ έχεις σενάριο και πρέπει να σκεφτείς πώς θα το γυρίσεις και πώς θα λειτουργήσει στο μοντάζ. Για παράδειγμα, ήξερα ότι ήθελα πολλά πλάνα της Νάταλι να περπατά στον κήπο, χωρίς να ξέρω πώς ακριβώς θα τα χρησιμοποιήσω. Αλλά ήξερα ενστικτωδώς ότι τα χρειάζομαι. Και τελικά τα χρησιμοποίησα πολύ.
Έχετε την αίσθηση ότι σήμερα, περισσότερο από ποτέ, οι ταινίες ντοκιμαντέρ γίνονται όλο και πιο σημαντικές στα φεστιβάλ;
Ναι, αυτό συμβαίνει. Υπάρχει ακόμη δρόμος, αλλά συμβαίνει. Για παράδειγμα, όταν ξεκίνησα να κάνω ταινίες τη δεκαετία του ’60, δεν υπήρχε καμία πιθανότητα να προβληθεί μια ταινία μου στη Βενετία ή… και οι Κάννες ακόμη δεν είναι ιδιαίτερα δεκτικές. Η Βενετία όμως, εδώ και αρκετά χρόνια, είναι πιο ανοιχτή σε διαφορετικά είδη κινηματογράφησης, και αυτό είναι υπέροχο.
Χαίρομαι που συμβαίνει. Τώρα, ποιος είναι ο λόγος; Δεν έχω ιδέα.
Είναι ενδιαφέρον ότι λέτε, μέσα στην καριέρα σας, ότι «προσπαθείτε» ακόμη να κάνετε ταινίες. Έχετε γυρίσει πάνω από 40 ταινίες!
Για μένα, το αν λειτουργεί ή όχι… προσπαθώ να κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ. Και ήταν μεγάλη χαρά για εμάς να δούμε την ταινία εδώ, σε μεγάλη οθόνη, με κοινό. Ήταν ουσιαστικά η πρώτη φορά. Την είχαμε δει σε μεγάλη οθόνη στο μιξάζ και στο color grading, αλλά είναι διαφορετικό να τη βλέπεις σε μια αίθουσα με τετρακόσια ή πεντακόσια άτομα και ακόμη μεγαλύτερη οθόνη. Και φυσικά μας αρέσει όταν ο κόσμος ανταποκρίνεται στην ταινία.
Στην δημοσιογραφικη προβολή όταν εμφανίστηκε το όνομά σας στη μεγάλη οθόνη, όλοι χειροκροτούσαν.
Χαίρομαι που μου το λέτε.
Πριν και μετά.
Πριν και μετά. [χαμογελάει]
Πώς νιώθετε με αυτόν τον σεβασμό και τον θαυμασμό;
Μου αρέσει προφανώς όταν αρέσουν οι ταινίες μου. Αλλά αυτό που μας συγκίνησε περισσότερο ήταν η εμπειρία της προβολής εδώ. Μετά από όλη τη δουλειά, ήταν μια πολύ συγκινητική εμπειρία σε προσωπικό επίπεδο. Να περπατάς προς την αίθουσα και να συνειδητοποιείς ότι δύο χρόνια μετά την έναρξη της δουλειάς πάνω σε μια ταινία, βρίσκεται τώρα στη Βενετία. Πάντα με την ελπίδα – ότι ο κόσμος θα ανταποκριθεί.
Ο Φρέντερικ Γουάιζμαν ίδρυσε το 1970 τη Zipporah Films, ονομασμένη προς τιμήν της συζύγου του, δικηγόρου και καθηγήτριας νομικής Ζιπόρα Μπάτσο, με την οποία ήταν παντρεμένος από το 1955 ως το 2021, όταν και πέθανε. Όλες οι ταινίες του έλαβαν χρηματοδότηση και προβλήθηκαν από το PBS, το μη κερδοσκοπικό δίκτυο δημόσιας τηλεόρασης στις ΗΠΑ. Στο σάιτ της Zipporah Films (όπου είναι και διαθέσιμες όλες οι ταινίες του), η ανακοίνωση του θανάτου του Φρέντερικ Γουάιζμαν κλείνει με τη φράση:
«Αντί για λουλούδια, η οικογένεια και η Zipporah Films παρακαλούν θερμά, στη μνήμη του Φρέντερικ Γουάιζμαν, να στηρίξετε τον τοπικό σας σταθμό PBS ή ένα ανεξάρτητο βιβλιοπωλείο».
Σε ηλικία 95 έφυγε από την ζωή ο Αμερικανός ηθοποιός Ρόμπερτ Ντιβάλ, ο οποίος μεταξύ άλλων είχε πρωταγωνιστήσει σε ταινίες - σταθμούς του παγκόσμιου κινηματογράφου, όπως «Ο Νονός» και «Αποκάλυψη Τώρα».
Την είδηση του θανάτου γνωστοποίησε η σύζυγός του Λουσιάνα Ντιβάλ δηλώνοντας «χθες, αποχαιρετίσαμε τον αγαπημένο σύζυγό μου, πολύτιμο φίλο και έναν από τους σημαντικότερους ηθοποιούς της εποχής μας. Ο Μπομπ πέθανε γαλήνια στο σπίτι».
Γεννημένος στις 5 Ιανουαρίου του 1931, ο Ρόμπερτ Ντιβάλ έγινε ένας από τους πραγματικούς ογκόλιθους του αμερικανικού σινεμά και του θεάτρου, κερδίζοντας, παράλληλα, το Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου για την ταινία του 1983 «Τρυφερές σχέσεις» (Tender Mercies). Ήταν επίσης κάτοχος δυο βραβείων Έμμυ, καθώς και τεσσάρων χρυσών σφαιρών και ενός Βραβείο BAFTA Β΄ Ανδρικού Ρόλου.
Ένας εμβληματικός καρατερίστας, που συχνά υποκρινόταν δύστροπους χαρακτήρες, ο Ρόμπερτ Ντιβάλ συνεργάστηκε με ορισμένα από τα μεγαλύτερα ονόματα του Χόλιγουντ και πρωταγωνίστησε σε ταινίες όπως «Ο Νονός» και το «Αποκάλυψη Τώρα». Είχε, παράλληλα, μακρά καριέρα στο θέατρο. Η θρυλική του ατάκα, εξάλλου, από το «Αποκάλυψη Τώρα», εκεί όπου ως ο Αντισυνταγματάρχης Μπιλ Κίλγκορ ανέφερε «Μου αρέσει η μυρωδιά της ναπάλμ το πρωί» έχει μείνει στην ιστορία ως μια από τις πιο κυνικές στιγμές του αντιπολεμικού σινεμά.
Έγινε γνωστός το 1959 με τη συμμετοχή του στην τηλεοπτική σειρά The Twilight Zone και έπειτα μεταπήδησε στον κινηματογράφο, ερμηνεύοντας το ρόλο του Μπου Ράντλεϊ στην ταινία του 1962 Σκιές και Σιωπή (To Kill A Mockingbird) πλάι στον Γκρέγκορι Πεκ. Άλλες του αξιόλογες ταινίες περιλαμβάνουν τις: M*A*S*H, 1970, THX 1138, 1971, Η Συνομιλία (The Conversation, 1974), Το δίκτυο (Network, 1976), Ο Κληρονόμος της Βίας (The Great Santini, 1979), Ο Καλύτερος (The Natural, 1984), Τα Χρώματα της Βίας (Colours, 1988), Κοφτερό Λεπίδι (Sling Blade, 1996), Ο Απόστολος (The Apostle, 1997), Ολέθρια Σύγκρουση (Deep Impact, 1998) και Ο Δικαστής (Judge, 2014).
Τέσσερις υποψηφιότητες καλύτερης ταινίας, α’ γυναικείου ρόλου, διασκευασμένου σεναρίου και μουσικής, ανακοινώθηκαν για την Bugonia του Γιώργου Λάνθιμου.
Ο Λούις Πουλμάν και η υποψήφια για Όσκαρ Ντανιέλ Μπρουκς από την ταινία «Το χρώμα του μωβ» διάβασαν τη λίστα των τυχερών που είναι υποψήφιοι για τη μεγαλύτερη βραδιά του Χόλιγουντ.
Η τελετή απονομής των Όσκαρ με παρουσιαστή τον Κόναν Ο’Μπράιεν θα μεταδοθεί από το ABC στις 15 Μαρτίου στις 7 μ.μ. ET/4 μ.μ. PT.
Έφυγε από τη ζωή η ηθοποιός, Μέλπω Ζαρόκωστα, στα 92 της χρόνια.
Η Μέλπω Ζαρόκωστα γεννήθηκε στον Πειραιά στα 1933 και ήταν κόρη του Ηλία Ζαρόκωστα, ενός από τους πρώτους Έλληνες αναλογιστές, και της Δέσποινας Σπυροπούλου.
O πρόεδρος του ΣΕΗ, Σπύρος Μπιμπίλας, έγραψε σε ανάρτησή του ότι ενημερώθηκε από τον γιο της για τον θάνατο της Μέλπως Ζαρόκωστα. “Δίπλα σε όλους τους αγώνες των ηθοποιών η αγαπημένη μας φίλη που άφησε το αποτύπωμα της σε πάμπολλες υπέροχους ρόλους στον κινηματογράφο και την τηλεόραση”, σχολίασε.
Μετά τον Πόλεμο, μετανάστευσε για λίγο καιρό στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και κατόπιν στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας, όπου σπούδασε θέατρο στο Metropolitan Theater και στη σχολή ραδιοφωνικών σπουδών Canandale σκηνοθεσία, σενάριο και υποκριτική.
Έμεινε εκεί συνολικά 11 χρόνια, ξεκινώντας την καλλιτεχνική της πορεία στο θέατρο και την τηλεόραση. Στο Σίδνεϊ, και ειδικότερα στην πολιτεία της Νέας Νότιας Ουαλίας, ερμήνευσε απαιτητικούς ρόλους, όπως την «Αντιγόνη» του Ζαν Ανούιγ, αλλά και την «Εκάβη», την οποία παρουσίασε στα ελληνικά για την ελληνική παροικία.
Το 1957 παντρεύτηκε τον πιανίστα Ανδρέα Διαμαντίδη και μαζί μετέβησαν στο Λονδίνο, όπου έζησαν για έναν χρόνο. Με την επιστροφή της στην Αθήνα, η καλλιτεχνική της πορεία συνεχίστηκε δυναμικά, καθώς ξεκίνησε συνεργασία με τον θίασο του Λάμπρου Κωνσταντάρα. Εκεί γνώρισε τον δεύτερο σύζυγό της, ηθοποιό και σκηνοθέτη Βίκτορα Παγουλάτο. Μαζί απέκτησαν έναν γιο, τον Αλέξανδρο.
Το KINO ATHENS – Διεθνές Φεστιβάλ Ανεξάρτητου Κινηματογράφου της Αθήνας επιστρέφει από τις 12 έως τις 22 Μαρτίου 2026, παρουσιάζοντας, στο πλαίσιο της 4ης διοργάνωσής του, ένα εκτενές αφιέρωμα στο συνολικό έργο της Καναδής σκηνοθέτιδας Sofia Bohdanowicz. Το Φεστιβάλ τελεί υπό την αιγίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Το αφιέρωμα συγκεντρώνει τις μεγάλου μήκους ταινίες, επιλεγμένα μικρού μήκους έργα και βασικές συνεργασίες της Bohdanowicz, μιας δημιουργού που τα τελευταία χρόνια έχει ξεχωρίσει στον διεθνή ανεξάρτητο κινηματογράφο για τον τρόπο με τον οποίο κινείται ανάμεσα στη μυθοπλασία και το ντοκιμαντέρ, εστιάζοντας στη μνήμη, την οικογενειακή ιστορία και τη διαδικασία της αφήγησης.
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται οι μεγάλου μήκους ταινίες:
Never Eat Alone (2016), το σκηνοθετικό της ντεμπούτο, που απέσπασε το Βραβείο Αναδυόμενης Καναδής Σκηνοθέτιδας στο Φεστιβάλ του Βανκούβερ.
Maison du Bonheur (2017), ντοκιμαντέρ που καταγράφει την καθημερινότητα μιας ηλικιωμένης γυναίκας στη Μονμάρτη.
MS Slavic 7 (2019), σε συν-σκηνοθεσία με τη Deragh Campbell, που έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βερολίνου.
Measures for a Funeral (2024), έργο που εμβαθύνει στη θεματική του πένθους και της μνήμης, αναπτυγμένο στο Oxbelly.
Παράλληλα, θα προβληθούν μικρού μήκους ταινίες της, μεταξύ των οποίων το Point and Line to Plane (2020), καθώς και έργα που συνθέτουν τη θεματική της γύρω από την απουσία και την οικογενειακή ανάμνηση.
Η Sofia Bohdanowicz, γεννημένη και εγκατεστημένη στο Τορόντο, δραστηριοποιείται ως σκηνοθέτιδα, διευθύντρια φωτογραφίας, μοντέζ και παραγωγός. Το έργο της έχει προβληθεί σε φεστιβάλ και κινηματογραφικά ιδρύματα όπως τα BAFICI, DocLisboa, Cinemateca de Bogotá και Harvard Film Archive, ενώ έχει τιμηθεί, μεταξύ άλλων, με το Jay Scott Prize από την Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου του Τορόντο.
Η δημιουργός θα δώσει το «παρών» στο Φεστιβάλ, παρουσιάζοντας το έργο της και πραγματοποιώντας masterclass με τίτλο “Chasing the Chimera”, εστιάζοντας στη δημιουργική διαδικασία και στη σημασία του πειραματισμού και του λάθους στον κινηματογράφο.
Το αφιέρωμα υλοποιείται με την υποστήριξη της Πρεσβείας του Καναδά στην Αθήνα.
Περισσότερες πληροφορίες για το Φεστιβάλ είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα www.kinoathens.org.
Τελικά ποιο από τα μεγαθήρια θα αποκτήσει τη Warner; Και γιατί δεν υπάρχει θετική εξέλιξη από αυτή την ιστορία;
Όπως είναι η Ιστορία του ύστερου καπιταλιστικού τοπίου, έτσι και στην πολύκροτη υπόθεση της εξαγοράς της Warner Bros αυτό που βλέπουμε είναι οι αναπόφευκτες συνέπειες ενός συστήματος που ενδιαφέρεται πρωτίστως (αν όχι αποκλειστικά) για την πάση θυσία μεγέθυνση.
Κολοσσοί που διαρκώς μεγαλώνουν τρώγοντας ό,τι βρίσκεται στο οικοσύστημά τους, μέχρι που δεν υπάρχει κάτι άλλο να φαγωθεί, οπότε τρώει ο ένας τον άλλον. Το μόνο που έχει σημασία είναι να γίνεσαι μεγαλύτερος.
Υπό αυτή την έννοια, το ότι θα φτάναμε σε αυτό το σημείο ήταν μάλλον προκαθορισμένο – όχι με κάποια συνωμοσιολογική έννοια, αλλά ως αναπόφευκτη κατάληξη εντός μιας αγοράς που έπαψε προ πολλούς να ανταμείβει το όραμα. Μέσα σε αυτή την αγορά, η Warner (όπως και το κάθε στούντιο) δεν έχει το παραμικρό ξεχωριστό στάτους ως φορέας πολιτισμού, αλλά θα μπορούσε να μη διαφέρει καθόλου από μια εταιρεία που φτιάχνει σκούπες ή φούρνους μικροκυμάτων.
(Τα έχει πει ήδη το 30 Rock όλα αυτά, χρόνια πριν. Ο Τζακ Ντόναχι είναι η κόλασή μας.)
Αντί για πατέντες, εδώ υπάρχουν τα ΙΡ – δεν είναι τυχαίο εξάλλου πως το πάλαι ποτέ «δεν είναι τηλεόραση, είναι ΗΒΟ» πρεστίζ δίκτυο των Wire, Sopranos και Deadwood, τώρα ετοιμάζει σειρές με χαρακτήρες της DC, spin-offs του Game of Thrones και του Dune και ένα νέο Harry Potter. Ακόμα και το πιο πετυχημένο φετινό του ορίτζιναλ, το The Pitt, πλασάρεται λίγο-πολύ ως πνευματικό σίκουελ της Εντατικής.
Σε αυτό το πλαίσιο λοιπόν, η συγχώνευση με την Discovery και το καταστροφικό καθεστώς Ντέιβιντ Ζάσλαβ από το 2022, ερμηνεύεται ως τυπική περίοδος εξορθολογισμού εταιρειών που λειτουργούν με χασούρα: Ο Ζάσλαβ ήρθε, έβγαλε το τσεκούρι, έκοψε πολυτέλειες, διέγραψε ταινίες από σκληρούς δίσκους, και έσπασε την εταιρεία σε κομματάκια – η Warner έπαψε να λειτουργεί δηλαδή ως στούντιο και έγινε ένα σύνολο από διακριτά assets.
Και η αγορά άρχισε να τρίβει τα χέρια της, έχοντας πια έτοιμα τα επιμέρους κομμάτια. Ο Ζάσλαβ πέτυχε αυτό που ήρθε να κάνει, δηλαδή.
Ακόμα κι αν αφήσουμε την ιστορία σε αυτό το σημείο κι όχι παραπέρα, είμαστε ήδη σε μια κακή φάση. Είναι ήδη τραγική εξέλιξη ότι το ίσως ιστορικότερο στούντιο του Χόλιγουντ, διαμελίζεται και αγοροπωλείται σα να ήταν οικόπεδο. Η Casablanca – ίσως η διασημότερη ταινία όλων των εποχών – δεν είναι πια έργο. Είναι asset.
ΤΙ ΘΕΛΟΥΝ NETFLIX ΚΑΙ PARAMOUNT ΑΠΟ ΤΗΝ WARNER
Ο Ντέιβιντ Ζάσλαβ AP Photo/Chris Pizzello
Με τη Warner πλέον φιλετάκι, μπαίνουμε στην τρέχουσα πράξη της τραγωδίας.
Η ειρωνεία του όλου θέματος είναι ότι η ίδια η Paramount ουσιαστικά εκκίνησε την όλη διαδικασία, ψάχνοντας ενεργά για συγχώνευση και πιέζοντας επί μήνες. Είναι αντικείμενο κάποιου άλλου κειμένου η αναλυτική εξήγηση του γιατί, όμως είναι κάτι σαν αδιέξοδο: Η Paramount χρειάζεται μια τέτοια απορρόφηση ώστε να μπορέσει να αποκτήσει το μέγεθος να σταθεί πλέον δίπλα στους γίγαντες Netflix και Disney.
Πίσω από την εταιρεία βρίσκεται ο μεγιστάνας Ντέιβιντ Έλισον, φιλικά και ιδεολογικά προσκείμενος στον Τραμπ. Είναι πρόσφατη εξάλλου η προηγούμενη συγχώνευση, της Paramount με τη Skydance (του Έλισον), που έγινε τον Αύγουστο και πολλοί εικάζουν πως ήταν αποτέλεσμα διαφόρων ιδεολογικών “θυσιών” από την πλευρά της Paramount, όπως το κατά τα άλλα ανεξήγητο κόψιμο της βραδινής εκπομπής του Στίβεν Κολμπέρ.
Ο Έλισον, με ένα μπατζετικό σχήμα που περιλαμβάνει επένδυση $24 δις από τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, αλλά και την παρουσία του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Τραμπ, κινείται επιθετικά για να αγοράσει το πλήρες πακέτο της Warner– συμπεριλαμβανομένου του “προβληματικού” κομματιού των παραδοσιακών τηλεοπτικών δικτύων, ανάμεσά τους το CNN που ο Τραμπ πρόσφατα δήλωσε πως «πρέπει να πουληθεί».
Ένας ζάπλουτος χρηματοδότης του Τραμπ, μαζί με ένα κυριολεκτικό μέλος της οικογένειας του Προέδρου, με οικονομική στήριξη από το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία, να θέλει να αποκτήσει ένα συντριπτικό ποσοστό τηλεοπτικών δικτύων και ενημερωτικών καναλιών; Τι θα μπορούσε να μας φρικάρει με αυτό το σενάριο;
***
Το θέμα είναι πως το Netflix εμφανίστηκε και τους έκανε ουσιαστικά χαλάστρα, επιτυγχάνοντας πρώτο συμφωνία εξαγοράς της Warner. Συγκεκριμένα, το Netflix θέλει μόνο το κομμάτι με το content από αυτά που έκοψε την εταιρεία ο Ζάσλαβ. Δηλαδή την Warner, το ΗΒΟ max, τη New Line Cinema και την DC Comics. Τα επίγεια τηλεοπτικά δίκτυα, τα αθλητικά, και όλα αυτά, τα αφήνει να γίνουν αυτόνομη οντότητα.
Το Netflix έτσι κερδίζει μια τεράστια, ανεκτίμητη βιβλιοθήκη, αλλά σημαντικότερα, αφαιρεί την εν λόγω βιβλιοθήκη από τα πιθανά χέρια αντιπάλων του. Και, ακόμα πιο σημαντικά, βγάζει εκτός παιχνιδιού έναν από τους κολοσσούς του κινηματογραφικού οικοσυστήματος.
Σκεφτείτε τη χρονιά που είχε φέτος στις αίθουσες η Warner και οι ταινίες της: Μια Μάχη Μετά την Άλλη, Αμαρτωλοί, Weapons, Superman, Το Κάλεσμα 4. Ένας θρίαμβος σε κάθε επίπεδο, με μεγάλες εμπορικές επιτυχίες που συνδυάζουν σίκουελ και πρωτότυπες ταινίες, μπλοκμπάστερ και πρεστίζ. Το 2025 της κινηματογραφικής Warner είναι μια μικρογραφία του τι σημαίνει να τρέχεις ένα πετυχημένο κινηματογραφικό στούντιο, και η επιβράβευση είναι ότι αυτό το στούντιο θα πάψει ουσιαστικά να υπάρχει.
Ο Τεντ Σαράντος Jordan Strauss/Invision/AP
Διότι φυσικά και αυτό θα συμβεί, ό,τι κι αν λέει ο Τεντ Σαράντος. Η στρατηγική του Netflix πάντα ήταν εχθρική προς την αίθουσα, με ανύπαρκτα παράθυρα αποκλειστικότητας για τις αίθουσες. Το σινεμά είναι υπαρξιακός ανταγωνιστής του Netflix, το οποίο σε θέλει στον καναπέ να καταναλώνεις παθητικά ώρες ‘περιεχομένου’ – αντί πολύ συνειδητά να βγαίνεις, να κοινωνικοποιείσαι, να διαλέγεις, και ενεργά να παρακολουθείς κάτι. Αν θες να δεις μια ταινία στο σινεμά, σκέψου για πόσες ώρες σε χάνει το Netflix!
(Μην το πάμε πάρα πολύ μακριά τώρα, αλλά αυτή η μανία του καπιταλισμού να επιτίθεται σε κάθε διάσταση της κοινωνικής συγκέντρωσης με φέρνει πάντα πίσω στην κουβέντα μας με τον Κεν Λόουτς, όπου μιλούσαμε ακριβώς για την αναγκαιότητα των συλλογικών και δημόσιων χώρων. Όχι, σόρι, αλλά προφανώς και το σινεμά είναι ο ανώτερος τρόπος να παρακολουθήσεις μια ταινία, όσο κι αν λυσσάνε οι δυνάμεις του άξονα της Μονίμου Ανάπτυξης να μας πείσουν για το αντίθετο.)
Εξάλλου ας μην παραβλέψουμε και το γεγονός πως ο Σαράντος, που στο παρελθόν έχει αποκαλέσει «ξεπερασμένο» το μοντέλο κινηματογραφικής διανομής, δεν άφησε να περάσουν ούτε πριν την ανακοίνωση της συμφωνίας του Netflix με τη Warner Bros για να δώσει τον τόνο της όλης κατάστασης. Λέγοντας πως θα κοιτάξει να κάνει «πιο φιλική προς τον καταναλωτή» την χρονική απόσταση ανάμεσα στην κυκλοφορία στις αίθουσες και στο streaming. Αντίο, δηλαδή.
Στο άκουσμα της είδησης για τη συμφωνία του Netflix με τη Warner, η κινηματογραφική βιομηχανία συγκλονίστηκε, με σωματεία να τοποθετούνται δημόσια εναντίον της εξέλιξης και με μια διάσπαρτη ανησυχία πως αυτή η εξέλιξη μπορεί χωρίς υπερβολή να είναι το αληθινό, οριστικό σημείο καμπής για την διάσωση του οικοσυστήματος των αιθουσών. Είναι ίσως η εξέλιξη που το σινεμά δε μπορεί να αντέξει.
Δεν είναι μόνο η πλήρης κατάρρευση των χρονικών περιορισμών πριν την διάθεση σε streaming, που έχουν συνδεθεί με κάποιες από τις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες των τελευταίων χρόνων (Top Gun: Maverick, Barbie, Οπενχάιμερ). Μια τέτοια συγχώνευση θα δημιουργούσε ένα τεράστιο υπερ-στούντιο που δε θα είχε πλέον την ανάγκη της αίθουσας εφόσον όλα εν τέλει πάνε στην πλατφόρμα του.
Η αίθουσα έτσι χάνει και διαπραγματευτική ισχύ, αλλά και καθαρό περιεχόμενο. Το είδος των μεγάλων ταινιών που συντηρούν τα σινεμά.
Αλλά ακόμα κι ευρύτερα να το δούμε, άσχετα από τους εμπορικούς όρους. Ο Τεντ Σαράντος πρόσφατα υποστήριξε πως τα Barbie και Οπενχάιμερ θα ήταν εξίσου μεγάλες επιτυχίες αν είχαν κυκλοφορήσει στο Netflix. Μια αγνά εξωφρενική δήλωση να κάνει κάποιος για ένα από τα καθοριστικά pop culture φαινόμενα της δεκαετίας, το οποίο χτιζόταν πάνω σε προσμονή, σε promotion και σε παράλληλες μυθολογίες ετών – την ώρα που η στρατηγική του Netflix όπως πολύ καλά ξέρουμε, θα ήταν να τις εμφανίσει ονλάιν μια Παρασκευή μεσημέρι μαζί με δυο ισπανικές σειρές, τρία ριάλιτι και εφτά true crime ντοκιμαντέρ.
ΟΔΕΥΟΝΤΑΣ ΠΡΟΣ ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ: ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΠΛΑΝΑ ΕΞΑΓΟΡΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΠΟΡΡΙΦΘΟΥΝ
Ο Ντέιβιντ Έλισον Evan Agostini/Invision/AP, File
Μπορούμε να δούμε καθαρά το ότι κάθε ένα από τα δύο ενδεχόμενα εξαγοράς έχει το δικό του ξεχωριστό και ιδιαίτερο σύνολο κινδύνων. Να είναι καταστροφικό με τον δικό του, ξεχωριστό τρόπο! Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε πως, στην βάση τους, κι οι δύο πιθανές εξελίξεις αποτελούν κοινό σύμπτωμα της κατεύθυνσης που περιγράφαμε στην αρχή του κειμένου.
Όσο διαφορετικές κι αν είναι οι δύο περιπτώσεις, εν τέλει έχουν ένα πολύ βασικό κοινό αρνητικό: Την περαιτέρω συρρίκνωση του δημιουργικού και εργασιακού χώρου, μέσω της γιγάντωσης λιγοστών παιχτών αντί ενός υγιούς πεδίου με πολλούς και ποικίλους ανταγωνιστές διαφόρων μεγεθών, στόχων και κατευθύνσεων.
Ήδη η συγχώνευση της Fox με τη Disney πριν λίγα χρόνια είχε μετασχηματίσει ριζικά το τοπίο, αφαιρώντας έναν πολύ σημαντικό παίχτη από τον χώρο. Ένα στούντιο με τεράστια παράδοση και εντυπωσιακή βιβλιοθήκη τίτλων. Κατευθυνόμαστε ολοταχώς προς μονοπωλιακές πραγματικότητες, κάτι εγγενώς καταστροφικό: Λιγοστοί ισχυροί παίχτες μπορούν πρακτικά να επιβάλουν τους όρους τους στην αγορά, την ώρα που ελαχιστοποιείται η ποικιλότητα, χάνονται θέσεις εργασίας και τελικός χαμένος είναι πάντα ο καταναλωτής που έχει λιγότερες επιλογές.
Δείτε ας πούμε τι θα συμβεί στο streaming: Ο παγκοσμίως #1 και με διαφορά παίχτης (Netflix) θα εξαγοράζει τον #4, αποκτώντας ένα τεράστιο μερίδιο της αγοράς, και αφήνοντας μια χαώδη διαφορά ανάμεσα στους “big three” (Netflix, Amazon, Disney) και τους υπόλοιπους. Οι τρεις μεγάλοι σύντομα θα είναι οι τρεις μοναδικοί.
Αντίστοιχα, μια πιθανή επικράτηση της Paramount δημιουργεί αντίστοιχους συσχετισμούς στην αγορά αθλητικού περιεχομένου, παιδικών προγραμμάτων, συν την ευρύτερη κυριαρχία στις παραδοσιακές τηλεοπτικές συχνότητες που θα συμβεί με τις ευλογίες του Τραμπ – και άρα υποπτευόμαστε τι μπορεί να σημαίνει αυτό.
Κι οι δύο πιθανές εξελίξεις, αναμένεται να συναντήσουν μεγάλες νομικές αντιστάσεις προκειμένου να εγκριθούν σε ΗΠΑ και Ευρώπη, ακριβώς λόγω του ενδεχόμενου μονοπωλιακού χαρακτήρα τους. «Και τα δύο πλάνα εξαγοράς της Warner Bros. είναι παράνομα», όπως έγραφαν πριν λίγες μέρες οι New York Times.
ΤΕΛΙΚΑ ΤΗΝ WARNER ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΙ;
Το ότι ο ίδιος ο Τραμπ κάνει διαρκώς παρεμβάσεις πάνω στο θέμα, εκφράζοντας ανησυχίες για τον έναν ή για τον άλλο υποψήφιο αγοραστή, ή με τη δήλωσή του πως «το CNN πρέπει να αγοραστεί» (θα έλεγε κανείς πως μπορεί και να ακούστηκε σα να το θέτει και όρο…), κάνει την κατάσταση ακόμα πιο σκοτεινή. Με δεδομένο το πώς προχώρησε η πρόσφατη συγχώνευση Paramount Skydance, θα μπορούσαμε ακόμη και να περιμένουμε νέες –ας τις πούμε– ιδεολογικές θυσίες από όποιον γίγαντα θέλει να επικρατήσει του άλλου.
Προς το παρόν πάντως, το δεδομένο είναι πως η πρόταση εξαγοράς του Netflix έχει γίνει δεκτή, όμως η Paramount ετοιμάζει επιθετική εξαγορά. (Τσάμπα το έχουμε δει τόσο Succession; Να πού πάνε τα μαθήματα). Πηγαίνοντας απευθείας στους μετόχους και προτείνοντας ένα καλύτερο deal από του Netflix, με περισσότερα μετρητά, και συμπεριλαμβάνοντας και το “ανεπιθύμητο” κομμάτι της Warner Discovery στο πακέτο.
Η υπόθεση έχει πολύ δρόμο και πολλές διακλαδώσεις ακόμα. Και ίσως να μην ξέρουμε ακριβώς πώς θα φτάσουμε εκεί, αλλά το φινάλε μοιάζει ήδη σκοτεινό.
