ΑΝΤΙΛΙΑΝ ΚΟΤΖΑΙ

Σε νέες δηλώσεις για το ουκρανικό θαλάσσιο drone, που βρέθηκε από αλιείς, σε σπηλιά της Λευκάδας προχώρησε ο Νίκος Δένδιας, ο οποίος στην πρώτη του δήλωση μετά το συμβάν είχε πει ότι drone «αλιεύτηκε έξω από ελληνικά χωρικά ύδατα».

Μιλώντας στο Αγαθονήσι ο υπουργός Άμυνας είπε ότι «θα αναμένω με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εξηγήσεις τις οποίες δεσμεύτηκε ο υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας. Το ζήτημα αυτό είναι εξαιρετικά σοβαρό. Το σκάφος αυτό ήταν σκάφος το οποίο είχε εκρηκτικά έθεσε σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Δεν θέλω να σκεφτώ τι θα σήμαινε η σύγκρουση επιβατηγού πλοίου ή οποιουδήποτε πλοίου».

Επίσης, σημείωσε πως «αντιμετωπίζουμε και το ξέρουμε εμείς οι Έλληνες αναθεωρητικές βλέψεις οι οποίες κλιμακώνονται τον τελευταίο καιρό με την επίκληση μάλιστα ανύπαρκτων δικαιωμάτων. Από εδώ, από το Αγαθονήσι, θέλω να υπενθυμίσω για μια φορά ακόμη ότι όλα μας τα νησιά έχουν αυτά ακριβώς τα δικαιώματα. Ούτε περισσότερα, ούτε λιγότερα από ό, τι προβλέπεται στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας»

Ολόκληρη η δήλωση του Νίκου Δένδια:

«Αντιμετωπίζουμε και το ξέρουμε εμείς οι Έλληνες αναθεωρητικές βλέψεις οι οποίες κλιμακώνονται τον τελευταίο καιρό με την επίκληση μάλιστα ανύπαρκτων δικαιωμάτων. Από εδώ, από το Αγαθονήσι, θέλω να υπενθυμίσω για μια φορά ακόμη ότι όλα μας τα νησιά έχουν αυτά ακριβώς τα δικαιώματα. Ούτε περισσότερα, ούτε λιγότερα από ό, τι προβλέπεται στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Θα αναμένω με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εξηγήσεις τις οποίες δεσμεύτηκε ο υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας. Το ζήτημα αυτό είναι εξαιρετικά σοβαρό. Το σκάφος αυτό ήταν σκάφος το οποίο είχε εκρηκτικά έθεσε σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Δεν θέλω να σκεφτώ τι θα σήμαινε η σύγκρουση επιβατηγού πλοίου ή οποιουδήποτε πλοίου».

Τι έλεγε ο Π. Μαρινάκης και τα… «διεθνή χωρικά ύδατα»

Υπενθυμίζεται, ότι τα προηγούμενα 24ωρα είχε προκληθεί σάλος μετά τις δηλώσεις του Νίκου Δένδια, στο προσυνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, στη Θεσσαλονίκη, όπου είπε πως το drone «αλιεύτηκε έξω από ελληνικά χωρικά ύδατα». Μετά τις αντιδράσεις και σε ερώτηση του Documento, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης σημείωσε ότι «απομονώθηκε μία φράση» για να δημιουργηθούν εντυπώσεις.

Συγκεκριμένα, σε ερώτηση του Documento για το συγκεκριμένο πολύ σοβαρό ζήτημα, το οποίο θα μπορούσε να απειλήσει και ζωές πολιτών, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανέφερε στην ενημέρωση των πολιτικών συντακτών (11/5) ότι «είναι προφανές ότι ο υπουργός Εθνικής Άμυνας αναφερόταν στην προέλευση του θαλάσσιου drone, δηλαδή προερχόταν, ήρθε από σημείο εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων».

Ο Παύλος Μαρινάκης πρόσθεσε πως «άλλωστε η κυβέρνηση Μητσοτάκη την πρώτη τετραετία, επί των ημερών του κυρίου Δένδια στο υπουργείο Εξωτερικών, επέκτεινε τα χωρικά ύδατα της χώρας στα 12 ναυτικά μίλια. Προφανώς απομονώθηκε μία φράση από μία ομιλία στο πλαίσιο του προφορικού λόγου και προσπάθησαν κάποιοι να δημιουργήσουν εντυπώσεις».

Πηγή: documentonews.gr

Άγνωστο ακόμα το πώς έφτασε στην Ελλάδα και ποια η αποστολή του • Καμία επίσημη τοποθέτηση μέχρι στιγμής από το Υπουργείο Άμυνας.

Τουλάχιστον έκπληξη και εύλογα ερωτήματα προκάλεσε ο εντοπισμός θαλάσσιου drone σε περιοχή νότια της Λευκάδας. Σύμφωνα μάλιστα, με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», το μη επανδρωμένο σκάφος (ουκρανικής κατασκευής τύπου «MAGURA V5») ήταν οπλισμένο με εκρηκτικά.

Πλέον, το drone έχει ρυμουλκηθεί και μεταφερθεί στο Πλατυγιάλι στον Αστακό (δηλαδή στο βιομηχανικό λιμάνι), προκειμένου να αφαιρεθεί η εκρηκτική ύλη. Στη συνέχεια, σύμφωνα με πληροφορίες, το σκάφος θα έρθει στα εργαστήρια της Αττικής, όπου θα εξεταστούν οι τεχνικές του δυνατότητες και θα αντληθούν σημαντικές πληροφορίες.

Σε κάθε περίπτωση, βασικά ερωτήματα παραμένουν, όπως το πώς έφτασε στη Λευκάδα και για ποιο λόγο μεταφέρθηκε στο συγκεκριμένο σημείο. Επίσης, άγνωστο παραμένει ποια θα ήταν στη συνέχεια η πορεία του ή η αποστολή του, καθώς και ποιοι βρίσκονται πίσω από αυτό. 

Επίσης, «εκκωφαντική» είναι η κυβερνητική... αφωνία, καθώς μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη τοποθέτηση από το Υπουργείο Άμυνας για το εν λόγω οπλισμένο σκάφος που παραβίασε ουσιαστικά την ελληνική επικράτεια. Σημειώνεται ότι την υπόθεση έχει αναλάβει ήδη από χθες το αρμόδιο υπουργείο και δεν υπάρχει, πλέον, κάποια εμπλοκή από τις λιμενικές αρχές. 

Την ίδια ώρα έχουν πυροδοτηθεί διάφορα σενάρια για τον λόγο ύπαρξης του drone στο συγκεκριμένο σημείο και την αποστολή του. Ένα από τα επικρατέστερα είναι εκείνο που αναφέρει πως το drone ενδεχομένως είχε στόχο πλοία που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο. Άλλο σενάριο αναφέρει ότι το σκάφος είχε προέλθει από τη Λιβύη.

Απαντήσεις «εδώ και τώρα» ζητά το ΚΚΕ

«Η κυβέρνηση οφείλει εδώ και τώρα να δώσει απαντήσεις για τον εντοπισμό ουκρανικού ναυτικού drone γεμάτου εκρηκτικά στη Λευκάδα. Τι δουλειά είχε σε ελληνικά χωρικά ύδατα το ουκρανικό ναυτικό drone; Ποιος ήταν ο στόχος του; Γνώριζε η ελληνική κυβέρνηση αν και σε ποιον επιχειρησιακό σχεδιασμό ήταν ενταγμένο; Έχει συμφωνήσει πίσω από κλειστές πόρτες να παραχωρεί στην ευρωατλαντική "σύμμαχο" Ουκρανία την ελληνική επικράτεια για την διεξαγωγή πολεμικών επιχειρήσεων; Επιχειρούν και άλλα αντίστοιχα drones άλλων "συμμάχων" στα ελληνικά χωρικά ύδατα;», ρωτά σε ανακοίνωσή του το ΚΚΕ.

Και προσθέτει: «Η κυβέρνηση έχει πολύ σοβαρές ευθύνες γιατί όπως αποδεικνύεται το "μπάτε σκύλοι αλέστε" της πολεμικής εμπλοκής στους ευρωατλαντικούς σχεδιασμούς εκθέτει τη χώρα μας και το λαό μας σε απρόβλεπτους και μεγάλους κινδύνους!».

 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΙΤΣΑΡΔΑΚΗΣ

Γιατί δύο Πόντιοι επέλεξαν Ουκρανούς εργάτες για να στήσουν ένα παράνομο εργοστάσιο στη Βοιωτία και ποια η θέση της Ελλάδας στο νέο χάρτη της μαφίας του καπνού;

Όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, ο πόλεμος δεν άλλαξε μόνο τον χάρτη της Ευρώπης. Άλλαξε και τα σχέδια των παράνομων τσιγαράδων. 

Για χρόνια, ένα μεγάλο μέρος της παράνομης αγοράς τσιγάρων στην Ευρώπη συνδεόταν με τη μετασοβιετική ζώνη.

Ένα χρόνο μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, το 2023 το 60% των παράνομων τσιγάρων που καταναλώθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση είχε παραχθεί εντός της ίδιας της ΕΕ. 

Μετά τον πόλεμο, το οργανωμένο έγκλημα είχε βρει έναν νέο σύστημα: αντί για λίγα μεγάλα εργοστάσια, ξεκίνησε να βασίζεται σε πολλά μικρά και δύσκολα ανιχνεύσιμα σημεία παραγωγής.

Και στις δυο εποχές, υπάρχει ένας κοινός παρονομαστής. Οι Ουκρανοί εργάτες.

Το NEWS 24/7 παρουσιάζει τη λειτουργία ενός παράνομου εργοστασίου στη Βοιωτία που εξαρθρώθηκε τον Φεβρουάριο από την Ελληνική Αστυνομία και εξετάζει πως λειτουργεί διεθνώς η μαφία των τσιγάρων. 

ΕΝΑ ΚΑΠΝΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΜΕ ΠΡΟΒΑΤΑ

 

ΕΛ.ΑΣ.

Σύμφωνα με τον φάκελο της υπόθεσης, που είδε το NEWS 24/7, η υπόθεση αφορά ένα πολυεπίπεδο δίκτυο, με έναν βασικό πυρήνα κατηγορουμένων που κατοικούσαν στα Άνω Λιόσια και στην πλειονότητά τους ήταν ομογενείς από το Καζακστάν, τη Γεωργία, τη Ρωσία και την Ουκρανία.

Επικεφαλής της οργάνωσης φέρονται να ήταν δύο αδέλφια με καταγωγή από το Καζακστάν, με προσωνύμια «Πούτιν» και «Πρόεδρος», τα οποία συγκρότησαν και διηύθυναν την εγκληματική οργάνωση με διασυνδέσεις σε Πολωνία και Βουλγαρία. Το προσωνύμιο «Πρόεδρος» φαίνεται πως το απέκτησε λόγω της κοινωνικής του δράσης, καθώς ήταν πρόεδρος καλλιτεχνικού και μορφωτικού συλλόγου Ποντίων στην Αττική. 

Το δίκτυο αξιοποιούσε εγκαταστάσεις και χώρους στην Αττική, την Κοζάνη, τη Θεσσαλονίκη, την Εύβοια και την Κόρινθο.

Από την Φθιώτιδα εμπορεύονταν «χύμα» – μη βιομηχανοποιημένο – καπνό. Από το Σέσκλο της Μαγνησίας, εξασφάλιζαν τις νόμιμες ετικέτες των τσιγάρων (Marlboro Red, Karelia, Davidoff κ.α.). Τα παραγόμενα προϊόντα της οργάνωσης διοχετεύονταν προς τη Ρουμανία και την Πολωνία.

Έξι από τους συλληφθέντες της υπόθεσης είναι Ουκρανικής καταγωγής. Άπαντες δήλωσαν πως διέμεναν προσωρινά στη Βοιωτία.

Τα υλικά που εξασφάλιζε η οργάνωση κατευθύνονταν σε μια κτηνοτροφική μονάδα στο Άρμα Βοιωτίας, στην οποία η οργάνωση είχε τοποθετήσει μέχρι και πρόβατα. 

Στην πραγματικότητα όμως, οι Ουκρανοί κρυμμένοι πίσω από παλέτες πακετάριζαν Winston, Davidoff και Marlboro. 

ΟΥΚΡΑΝΟΙ: ΟΙ ΜΥΣΤΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ

In this photo provided by Ukraine's 93rd Kholodnyi Yar Separate Mechanized Brigade press service, damaged cars are seen in the courtyard of a residential neighbourhood following Russia's airstrike in Kramatorsk, Donetsk region, Ukraine, Sunday, Feb. 8, 2026. (Iryna Rybakova/Ukraine's 93rd Mechanized Brigade via AP) AP

Oι συνθήκες εργασίας μέσα σε αυτές τις εγκαταστάσεις διεθνώς έχουν ενδιαφέρον. Σύμφωνα με την έρευνα του GI-TOC, οι εργαζόμενοι ζουν συνήθως μέσα στο ίδιο το εργοστάσιο, σε κτίρια με καλυμμένα παράθυρα, χωρίς ουσιαστική επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον. Σε επιχείρηση στην Ισπανία οι αρχές εντόπισαν ακόμη και χάπια βιταμίνης D στους χώρους διαμονής, σε μια προσπάθεια να αντισταθμιστεί η έλλειψη έκθεσης στον ήλιο. Οι αμοιβές που καταγράφονται κυμαίνονται από 2.000 έως 4.000 ευρώ τον μήνα και σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν ακόμη και τις 10.000 ευρώ.

Σύμφωνα με τον φάκελο της υπόθεσης, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι οι Ουκρανοί διέμεναν εντός του χώρου, κατά το διάστημα της απασχόλησης τους. Αυτό φαίνεται από την μεταφορά τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης και λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν είχε προηγηθεί άλλη κινητικότητα το προηγούμενο χρονικό διάστημα στο σημείο.

Στην κατοχή μέλους της οργάνωσης, που ήταν υπεύθυνος για την επίβλεψη τους, βρέθηκαν φωτοτυπίες από διαβατήρια άλλων 6 Ουκρανών. Αυτή η σταθερή επιλογή στην εθνικότητα δεν προκαλεί εντύπωση. 

Μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, η κατάρρευση των κρατικά ελεγχόμενων βιομηχανιών εδραίωσε περαιτέρω το παράνομο εμπόριο. Σε περιοχές όπως το Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ τα τσιγάρα αποτελούσαν έναν από τους βασικούς του πυλώνες της παράνομης οικονομίας των ντόπιων. 

Μεγάλες εταιρείες καπνού, όπως η Khamadey Tobacco Company στο Ντονέτσκ, το Donetsk Tobacco Factory στο Ντεμπάλτσεβε και το Luhansk Tobacco Factory, σύμφωνα με το GΙ-TOC, έχουν συνδεθεί με την παραγωγή παραποιημένων τσιγάρων και τη διακίνησή τους. 

Πριν από τη ρωσική εισβολή, σχεδόν οι μισές παράνομες πωλήσεις καπνού στην Ουκρανία συγκεντρώνονταν στις περιοχές που συνορεύουν με το Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ.

Ακόμη και μετά το 2022, όταν ο πόλεμος διέλυσε μέρος αυτής της γεωγραφίας, η παραγωγή δεν εξαφανίστηκε. Επανεμφανίστηκε σε άλλες περιοχές της Ουκρανίας, όπως το Vynnyky Tobacco Factory κοντά στο Λβιβ.

Ο περισσότερος φθηνός και παλαιός εξοπλισμός που εντοπίζεται σε παράνομα εργοστάσια, σύμφωνα με το GI-TOC, κατασκευάστηκε τις δεκαετίες του 1980 και 1990 και προέρχεται από νόμιμα καπνεργοστάσια της Ανατολικής Ευρώπης και των Δυτικών Βαλκανίων που έχουν πλέον κλείσει.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, τα εγκληματικά δίκτυα βασίζονται σε ειδικευμένους εργάτες που προέρχονται από χώρες όπως η Ουκρανία και γνωρίζουν τα μηχανήματα παραγωγής. 

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ 

iStock

Ο τρόπος λειτουργίας αυτών των εργοστασίων δείχνει και γιατί είναι τόσο ανθεκτικά. 

Η παραγωγή συχνά σπάει σε διαφορετικά στάδια και εγκαταστάσεις. Η επεξεργασία του καπνού μπορεί να γίνεται σε έναν χώρο, η συναρμολόγηση σε άλλον και η συσκευασία σε τρίτο. Έτσι, αν εντοπιστεί μία μονάδα, δεν καταρρέει ολόκληρη η αλυσίδα. 

Ενδεικτικό είναι ότι, όταν στις 15 Οκτωβρίου του 2025 κατασχέθηκε ένα πολωνικό φορτηγό, η εν λόγω εγκληματική οργάνωση τροποποίησε τη δραστηριότητα της. Συγκεκριμένα, φέρεται να δόθηκε εντολή για εκκένωση και εκκαθάριση του τότε εργοστασίου στην Δροσιά, της αποθήκης στην Αλίαρτο και στην Αυλίδα. 

Ένα μέσο παράνομο εργοστάσιο, σύμφωνα με την έρευνα του GI-TOC, απασχολεί 15 έως 25 εργαζομένους, λειτουργεί σε συνεχείς βάρδιες, συχνά 12 ωρες, και μπορεί να παράγει έως 1,5 εκατομμύριο τσιγάρα την ημέρα.

Ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται σε αυτά τα εργοστάσια αποτελείται συχνά από μεταχειρισμένα μηχανήματα ή αντίγραφα μηχανών που κατασκευάζονται στην Κίνα.

 

GI-TOC

Μηχανές παραγωγής τσιγάρων μπορούν να αποκτηθούν νόμιμα μέσω του Alibaba, με τιμές που κυμαίνονται από 500 έως 5.000 δολάρια. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 2024 ένα τέτοιο μηχάνημα έφτασε στο λιμάνι του Πειραιά, δηλωμένο ως μηχανή περιτυλίγματος, και κατασχέθηκε από τις ελληνικές αρχές.

Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 

Menelaos Myrillas / SOOC

Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Ελλάδα δεν είναι απλώς ένα πέρασμα. Είναι ταυτόχρονα αγορά, διάδρομος μεταφοράς και χώρος παραγωγής. 

Τα μέλη της οργάνωσης από τις 26 Σεπτεμβρίου του 2025 που παρακολουθούνταν, μέχρι και τις 6 Φεβρουαρίου του 2026 που συνελήφθησαν, φέρεται να πραγματοποίησαν 15 παραδόσεις λαθραίων φορτίων.

Η νέα αυτή γεωγραφία δεν θα είχε νόημα χωρίς μια ισχυρή αγορά ζήτησης. Και εδώ η Ελλάδα δεν εμφανίζεται μόνο ως χώρα παραγωγής ή διέλευσης, αλλά και κατανάλωσης. 

Τα στοιχεία που παραθέτει η έρευνα της Philip Morris για την κατανάλωση τσιγάρων το 2024, δείχνουν ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στην πρώτη τετράδα των χωρών στην κατανάλωση παράνομων τσιγάρων στην Ευρώπη, μετά την Γαλλία, την Ουκρανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Εκτιμήσεις προηγούμενων ετών έδειχναν ότι το μερίδιο των παράνομων τσιγάρων στην ελληνική αγορά κυμαινόταν περίπου στο 17% έως 20%. 

Σήμερα, έως και ένα στα πέντε τσιγάρα που καπνίζονται στην Ελλάδα μπορεί να είναι παράνομο.

Πηγή: news247.gr

 

Του Οδυσσέα Γραμματικάκη

Ήταν λίγες ημέρες πριν έρθει στην Αθήνα, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντιμίρ Ζελένσκι, όταν γινόταν γνωστό πώς ο βασικός του προεδρικός κύκλος εμπλεκόταν σε ένα μέγα-σκάνδαλο που συντάραξε την κυβέρνηση του Κιέβου και έφερε μεγάλη ανησυχία στην Ευρώπη. Ο λόγος για το σκάνδαλο της Energoatom, της μεγαλύτερης ενεργειακής εταιρείας στην Ουκρανία, όπου σύμφωνα με τα δύο βασικά όργανα αντί-διαφθοράς το ΝABU και το SAP, πιστοί σύμμαχοι του Ζελένσκι υπεξαίρεσαν περίπου €100 εκατ.

Οι ποικίλες αντιδράσεις στις Βρυξέλλες για το σκάνδαλο διαφθοράς στον ενεργειακό τομέα ήταν άμεσες. Από τη μια η Ουκρανία, μια προς ένταξη χώρα στην Ε.Ε χρειάζεται τη χρηματική και στρατιωτική συνδρομή της Δύσης για να ανταπεξέλθει στην ρωσική πολεμική μηχανή, αλλά από την άλλη το σκάνδαλο αυτό έθεσε τον Βολοντιμίρ Ζελένσκι σε πολύ δύσκολη και άβολη θέση, με έντονες αντιδράσεις και «γκρίνια» από τους Ευρωπαίους συμμάχους. Τα πρωτοσέλιδα του δυτικού τύπου μπορούν να χαρακτηριστούν σε πολλά σημεία αρκετά σκληρά και επικριτικά απέναντι στον Ουκρανό πρόεδρο, βλέποντας ίσως και για πρώτη φορά, μια αλλαγή στη ρητορική των φιλο-Ουκρανικών Ευρωπαϊκών μέσων προς τον Ζελένσκι. Αυτή η μεταβολή, που παρατηρήθηκε από τη Βρετανία μέχρι την Ιταλία, δημιούργησε και βασικά ερωτήματα για τα οποία θα γίνει μια προσπάθεια να απαντηθούν σε αυτό το άρθρο:

Πώς το σκάνδαλο στην Ουκρανία, οι παραιτήσεις των Υπουργών του Ζελένσκι περιγράφηκε στον ιταλικό και στον ελληνικό Τύπο; Άλλαξε η ρητορική των εφημερίδων προς το πρόσωπο του Ζελένσκι και την δυτική χρηματοδότηση της Ουκρανίας; Πού δόθηκε έμφαση όταν αναφέρονταν στο σκάνδαλο; Και τέλος, πώς οι σχέσεις Ε.Ε και Ουκρανίας παρουσιάστηκαν εν μέσω ενός σκανδάλου που «τάραξε» Κίεβο και Βρυξέλλες;

Αναλύοντας δύο ιταλικές (Corriere della Sera και Il Fatto Quotidiano) και δύο ελληνικές («Βήμα» και «Καθημερινή») εφημερίδες και παίρνοντας συνεντεύξεις από ερευνητές και πανεπιστημιακούς, ειδικούς σε θέματα διαφθοράς και Ευρωπαϊκών σχέσεων, η παν-ευρωπαϊκή έρευνα του Pulse βρήκε τρία κοινά θεματικά στοιχεία με τα οποία οι εφημερίδες προσπάθησαν να σκιαγραφήσουν το σκάνδαλο διαφθοράς: τις επιπτώσεις στον Βολοντιμίρ Ζελένσκι, τη διεθνή εικόνα της Ουκρανίας και τον αντίκτυπο στις διαπραγματεύσεις με ΗΠΑ και Ρωσία και τρίτον, τη διαφθορά ως δομικό πρόβλημα της μετα-σοβιετικής Ουκρανίας.

Επιπτώσεις στον Βολοντιμίρ Ζελένσκι

Ο Ουκρανός πρόεδρος βρέθηκε (όπως ήταν αναμενόμενο), στο στόχαστρο όλων των εφημερίδων που ερευνήθηκαν. Αν και όλες έχουν μια κριτική στάση απέναντι στον Βολοντιμίρ Ζελένσκι, η πλειοψηφία των εφημερίδων (Corriere della Sera, «Καθημερινή» και «Βήμα») δεν βλέπουν τον Ζελένσκι ως πολιτικά συνένοχο σε αυτό το σκάνδαλο, που περικλείει βασικούς του συμμάχους και πρώην «συντρόφους». Παρόλα αυτά, βλέπουν έναν Ζελένσκι εκτεθειμένο και απομονωμένο, με αργές κινήσεις δράσης και ολίγον τι ανεπαρκή στην τήρηση των προεκλογικών του υποσχέσεων για την καταπολέμηση της διαφθοράς, αλλά και έναν Πρόεδρο μιας χώρας σε εμπόλεμη κατάσταση που βρίσκεται πλέον σε δεινή θέση, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

Και οι τρεις αυτές εφημερίδες κάνουν συνεχή αναφορά στον Τιμούρ Μίντιτς και στον Αντρέϊ Γέρμακ, βασικούς υπόπτους αλλά και βασικούς συμμάχους του Ζελένσκι. Η έμφαση δίνεται περισσότερο στον Αντρέϊ Γέρμακ, που οι εφημερίδες ασκούν βάναυση κριτική προς τον πρώην επικεφαλής του προεδρικού γραφείου και βασικού διπλωμάτη της Ουκρανίας. «Corriere della Sera», «Καθημερινή» και «Βήμα» αναφέρουν περιπτώσεις συγκεντρωτικής εξουσίας από πλευράς του, της κακής φήμης που είχε σε Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον, αλλά και ότι δεν ήταν επιθυμητός ακόμα και εντός της Ουκρανίας.

Από την άλλη πλευρά, η Il Fatto Quotidiano, δίνει περισσότερη έμφαση στις άμεσες διασυνδέσεις του Βολοντιμίρ Ζελένσκι με τους υπόπτους και τηρεί μια αρκετά πιο σκληρή στάση απέναντι στην κυβέρνησή του, θεωρώντας τον Ουκρανό πρόεδρο πολιτικά συνένοχο και πώς έχει προσωπική ευθύνη για τους ανθρώπους γύρω του. Σε αντίθεση με τις άλλες εφημερίδες, η Il Fatto αφιερώνει άρθρο στις χρυσές τουαλέτες και ο τόνος της είναι πολύ πιο επιθετικός απέναντι στον Βολοντιμίρ Ζελένσκι.

Η διεθνής εικόνα της Ουκρανίας και ο αντίκτυπος στις διαπραγματεύσεις με ΗΠΑ και Ρωσία

Όλος ο ιταλικός και ελληνικός τύπος που μελετήθηκε βλέπουν την διεθνή εικόνα της Ουκρανίας ως «φθαρμένη» στον απόηχο του σκανδάλου. Το σκάνδαλο έρχεται σε μια στιγμή που η Ουκρανία χάνει έδαφος στο πολεμικό μέτωπο, ενώ πιέζεται ασφυκτικά από την κυβέρνηση Τραμπ για μια δυσμενή συνθηκολόγηση. Σε αυτό το πλαίσιο, οι εφημερίδες βλέπουν τον Ζελένσκι απομονωμένο στη διεθνή σκακιέρα, με «περιορισμένες επιλογές» και την διαπραγματευτική θέση της Ουκρανίας να έχει «πληγεί».

Η Il Fatto αν και ασχολείται με τις γεωπολιτικές επιπτώσεις στην Ουκρανία, επικεντρώνεται περισσότερο στο ζήτημα της Δυτικής βοήθειας προς την χώρα, επιμένοντας σε μια πιο σκεπτικιστική θέση για το κατά πόσο πρέπει να συνεχιστεί η Δυτική βοήθεια εν μέσω σκανδάλου, ανοίγοντας και μια συζήτηση στην Ιταλία για αυτό το ζήτημα.

Ο ελληνικός Τύπος δεν αναφέρει την χρηματοδότηση της Ελλάδας στον ουκρανικό πόλεμο όπως κάνουν οι Ιταλικές εφημερίδες, οι οποίες διαχωρίζονται μεταξύ αυτών που επιθυμούν τη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας και εκείνων που θέτουν ζήτημα διακοπής. Στον ελληνικό Τύπο, αφήνουν να εννοηθεί μέσω «ειδικών» ότι το σκάνδαλο μπορεί να επηρεάσει την χρηματοδότηση της Δύσης, ενώ και οι δύο ελληνικές εφημερίδες έχουν την απάντηση της Κομισιόν στο θέμα της διαφθοράς με αρκετά αυστηρό τόνο («Βέτο» των Βρυξελλών στο Κίεβο για τη διαφθορά» και «Αυστηρή προειδοποίηση από την ΕΕ για τη διαφθορά»).

Εδώ έγκειται και το ζήτημα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Ε.Ε με την Ουκρανία, για αυτόν τον λόγο η «σκιά» της Ε.Ε εμφανίζεται στα άρθρα, περισσότερο από το επιχειρησιακό κομμάτι.

Όπως αναφέρει και ο Γιάννης Αλεξανδρής, ειδικός σε θέματα Ευρωπαϊκής Ένωσης, «η ενδεχόμενη προσχώρηση της Ουκρανίας δεν θεωρείται απλώς ως μια θεσμική ή τεχνική διαδικασία, αλλά ως πολιτικός άξονας για τις ευρωπαϊκές εγγυήσεις ασφάλειας στο πλαίσιο μιας μεταπολεμικής συμφωνίας ασφάλειας», για αυτό και οι Ευρωπαϊκές εφημερίδες βλέπουν πίσω από το σκάνδαλο, την αδυναμία της Ουκρανίας να «συμφιλιωθεί» με τους ενταξιακούς κανόνες της Ε.Ε.

Όπως ο ίδιος σημειώνει, παρά τα Κριτήρια της Κοπεγχάγης που είναι ρητά όσον αφορά υποθέσεις διαφθοράς, καταπάτησης ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κράτους δικαίου, «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν μπορεί να παραβλέψει ότι η Ουκρανία είναι μια χώρα προς ένταξη εν μέσω ενός πολέμου», δημιουργώντας έτσι και τις γνωστές πια fast-track διαδικασίες, οι οποίες όμως διατρέχουν τρεις βασικούς κινδύνους: ο κίνδυνος δημιουργίας διπλών προτύπων, όπου κράτη των Δυτικών Βαλκανίων βρίσκονται στη λίστα αναμονής για 10 χρόνια, ενώ η Ουκρανία απολαμβάνει μια «επιλεκτική ευελιξία» λόγω των γεωπολιτικών συνθηκών, η fast-track διαδικασία, μπορεί να μεταβάλλει τη διεύρυνση της Ε.Ε και τον τρόπο που οι ενταξιακές διαδικασίες συμβαίνουν αυτή τη στιγμή και τέλος η αντίθεση της Ουγγαρίας στην ένταξη της Ε.Ε, που αντανακλά μια γενική τάση παρέκκλισης εντός της Ένωσης στις δημοσιονομικές, θεσμικές και πολιτικές επιπτώσεις της διεύρυνσης.

Είναι φανερό άρα, ότι ιταλικός και ελληνικός Τύπος βλέπουν μια συγκεκριμένη ιδιαιτερότητα στη σχέση Ε.Ε και Ουκρανίας και μια σχέση εξουσίας, που διαμορφώνει το εσωτερικό μιας χώρας που βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση. Το γεωπολιτικό κομμάτι του σκανδάλου είναι και αυτό που αφορά περισσότερο από όλα τις εφημερίδες που αναλύθηκαν.

Η διαφθορά ως δομικό πρόβλημα της μετα-σοβιετικής Ουκρανίας

Η πλειοψηφία των εφημερίδων που μελετήθηκαν βλέπουν το σκάνδαλο της Energoatom ως ένα μέρος μιας μεγάλης εικόνας, που μπορεί να ανασυρθεί από το τέλος των Σοβιετικών Δημοκρατιών, την απελευθέρωση της αγοράς και την γέννηση νέων ολιγαρχών.

Αυτό γίνεται αντιληπτό τόσο από άρθρα ιστορικών αναδρομών για τη διαφθορά στην Ουκρανία, όσο και από το ότι υπενθυμίζουν τις προεκλογικές υποσχέσεις Ζελένσκι για την καταπολέμηση της διαφθοράς και την «μάχη του Κιέβου» απέναντι σε αυτά τα φαινόμενα. Το ότι το σκάνδαλο της Energoatom είναι ένα μέρος του παζλ, αυτό δεν σημαίνει ότι ιταλικός και ελληνικός Τύπος δεν ασκούν κριτική προς τον Ζελένσκι.

Όλες οι εφημερίδες ανακαλούν στη μνήμη του αναγνώστη τις προσπάθειες του Ουκρανού προέδρου να καταργήσει τα δύο βασικά όργανα κατά της διαφθοράς, με κάποιες από αυτές να δίνουν και λεπτομέρειες για τους λόγους πίσω από αυτή την κίνηση (προστασία του «προεδρικού κύκλου»), ενώ η «Καθημερινή» σημειώνει πώς λόγω της εξαγρίωσης των Ευρωπαίων ο Ζελένσκι αναγκάστηκε να καταργήσει τον επίμαχο νόμο.

Στα ελληνικά μέσα, το φαινόμενο της διαφθοράς στην Ουκρανία περιγράφεται ως «λερναία ύδρα», όπου ο αποκεφαλισμός του ενός κεφαλιού, γεννάει δύο, ενώ σε άρθρα αναφέρεται συχνά η επιχειρηματολογία της κυβέρνησης Ζελένσκι, ότι η δημοσιότητα που πήρε το σκάνδαλο και δεν αποκρύφτηκε από την κυβέρνηση σηματοδοτεί και το ότι τα όργανα κατά της διαφθοράς λειτουργούν ακόμα και σε καιρό πολέμου, καταδεικνύοντας τα βήματα που έχει κάνει η Ουκρανία στον τομέα αυτόν.

Η ερευνήτρια σε θέματα Ουκρανίας, Όλγα Τοκαριούκ, επιβεβαιώνει αυτή τη ρητορική, και τη διττότητα του ζητήματος, η οποία είναι και η επίσημη γραμμή της κυβέρνησης Ζελένσκι.

«Το ζήτημα είναι διττό: ναι, υπάρχει πρόβλημα διαφθοράς στην Ουκρανία· τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί πολλά σκάνδαλα που σχετίζονται με τη διαφθορά. Αλλά ο λόγος που τα γνωρίζουμε είναι επειδή έχουν δημοσιοποιηθεί· δεν έχουν κρυφτεί κάτω από το χαλί, όπως σε ορισμένες χώρες με υψηλά επίπεδα διαφθοράς, όπως η Ρωσία, όπου δεν υπάρχουν ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης για να τα αναφέρουν και δεν λειτουργούν θεσμοί καταπολέμησης της διαφθοράς για να τα αποκαλύψουν», ενώ θεωρεί ότι το αφήγημα της «διεφθαρμένης Ουκρανίας» είναι βούτυρο στο ψωμί της Ρωσίας με στόχο την διακοπή παροχής βοήθειας προς την χώρα.

Για την ίδια, σημαίνοντα ρόλο σε αυτή την προσπάθεια πάταξης της διαφθοράς παίζει η δουλειά των ανεξάρτητων δημοσιογράφων, που ενίσχυσαν τις προσπάθειες των ανεξάρτητων οργάνων NABU και SAP στις έρευνες.

Βέβαια, όπως υπενθυμίζει ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου στην «Καθημερινή», τα ονόματα των Ζελένσκι και των συνεργατών του, είχαν βρεθεί στα Pandora Papers το 2021 ως εμπλεκόμενοι σε offshore εταιρείες με έδρα την Κύπρο, τις βρετανικές Παρθένους Νήσους, ενώ ο ολιγάρχης και (οικονομικός) υποστηρικτής του Ζελένσκι, Ιγκόρ Κολοΐσκι να είναι ο αφανής χορηγός τους.

Ευρωπαϊκή Ένωση & Ουκρανία: Μεταξύ προειδοποιήσεων και αλληλεγγύης

Για τον Γιάννη Αλεξανδρή, η Ουκρανία έχει σημειώσει «αξιοσημείωτη πρόοδο» στην πάταξη της διαφθοράς από το 2016, όταν βρισκόταν στον πάτο της κατάταξης για τα θέματα αυτά. Βασική παράμετρος αυτής της προόδου ήταν κατά βάση τα προαπαιτούμενα για την υποψηφιότητα της Ουκρανίας στην Ε.Ε.

Αυτή ακριβώς η υποψηφιότητα της Ουκρανίας στην Ε.Ε είναι και που φέρνει τον Ζελένσκι σε μια άβολη θέση στο εσωτερικό του, λαμβάνοντας δύσκολες αποφάσεις. Το πισωγύρισμα με τα όργανα κατά της διαφθοράς, η αποπομπή του Αντρέϊ Γέρμακ, ο καθυσηχασμός των Βρυξελλών ότι το σκάνδαλο θα διερευνηθεί. Όλα αυτά, υπό τον φόβο να μην διακοπεί η δυτική χρηματοδότηση ή οι fast-track διαδικασίες ένταξης στην Ε.Ε λάβουν τέλος υπό την πίεση κρατών όπως η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Τσεχία και προσφάτως και το Λουξεμβούργο.

Όπως αναφέρει ο Γιάννης Αλεξανδρής, πράγματι «η Ε.Ε θα μπορούσε να αναστείλει τη βοήθεια ή να επιβραδύνει ή να αναστείλει την πρόοδο σε συγκεκριμένα κεφάλαια, εάν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι υπάρχει συστηματική οπισθοδρόμηση σε συγκεκριμένους τομείς».

Βέβαια, ενώ ο πόλεμος στην Ουκρανία κλείνει 4 χρόνια εντός ολίγων ημερών και παρά τα σκάνδαλα που βαραίνουν την κυβέρνηση Ζελένσκι, η Γαλλογερμανική γραμμή στο θέμα της δυτικής βοήθειας ήταν αμείλικτη.

Σύμφωνα και με τον Τύπο που αναλύθηκε, οι μικρές υπόνοιες από μερίδα άρθρων του ελληνικού και ιταλικού Τύπου ότι μπορεί η βοήθεια να ανασταλεί, διαλύθηκαν γρήγορα μέσω δηλώσεων π.χ., του Γερμανού ΥΠΕΞ Γιόχαν Βάντεφουλ ότι η βοήθεια θα συνεχιστεί παρά τον κλονισμό της κυβέρνησης Ζελένσκι.

Αυτές οι δηλώσεις βέβαια, έρχονται σε μικρή αντίφαση με τις δηλώσεις του Επιτρόπου Δικαιοσύνης της Ε.Ε Μάϊκλ Μακγκραθ, όπως αυτές αποτυπώνονται σε «Βήμα» και «Καθημερινή»:

«Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν θα υποστηρίξουν την ένταξη μιας χώρας όπως η Ουκρανία στην Ένωση, εκτός εάν αποδείξει ότι διαθέτει ένα αποτελεσματικό σύστημα για την εξάλειψη του εγκλήματος στα ανώτερα στρώματα της κοινωνίας».

Είναι άρα φανερό ότι τα Ευρωπαϊκά κράτη «κρατούν» την τύχη της Ουκρανίας στα χέρια τους, τόσο στο πολεμικό μέτωπο, τόσο και στις ενταξιακές διαδικασίες. Για αυτό και ο ευρωπαϊκός Τύπος βλέπει το σκάνδαλο από μια γεωπολιτική σκοπιά, καθώς είναι στο ιδιαίτερο ενδιαφέρον των κρατών-μελών οι επόμενες κινήσεις του Βολοντιμίρ Ζελένσκι. Την ίδια στιγμή, μπορεί η Ευρώπη να κρατάει και το μαχαίρι και το καρπούζι στην ευρωπαϊκή τύχη της Ουκρανίας, ο Αμερικανός πρόεδρος είναι αυτός που κινεί τα νήματα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, πιέζοντας τον Ζελένσκι για οδυνηρές αποφάσεις.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει βάλει στόχο να λήξει τον ουκρανικό πόλεμο έως τον Νοέμβριο του 2026, όταν η κυβερνησιμότητα του Αμερικανού προέδρου θα κριθεί στις ενδιάμεσες εκλογές, ενώ ο Βολοντιμίρ Ζελένσκι, με το δυνητικό τέλος του πολέμου θα εισαχθεί σε έναν νέο γύρο εσωστρέφειας: αυτόν της επανεκλογής του.

• Αυτό το άρθρο δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του PULSE, μιας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την υποστήριξη διασυνοριακών δημοσιογραφικών συνεργασιών υπό την ηγεσία του OBCT, σε συνεργασία με το n-ost και το Voxeurop. Στο έργο συνεργάστηκαν οι Sofia Nazarenko (Ουκρανία), Andrea Braschayko (Ιταλία) και η Marta Abba (Ιταλία).

Πηγή: infowar.gr

Το πρώτο βήμα για την εφαρμογή της απόφασης των ηγετών για το δάνειο των 90 δισ. για την Ουκρανία έκανε σήμερα η Κομισιόν. 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε ένα νομοθετικό πακέτο που αποτελείται από τρία στοιχεία: μια νέα πρόταση για τη θέσπιση δανείου στήριξης για την Ουκρανία (βάσει του άρθρου 212 της ΣΛΕΕ) ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ, μια νέα πρόταση για την τροποποίηση της Διευκόλυνσης για την Ουκρανία (βάσει του άρθρου 212 της ΣΛΕΕ), ως ένα από τα μέσα για την εφαρμογή της δημοσιονομικής βοήθειας προς την Ουκρανία, καθώς και μια νέα πρόταση για την τροποποίηση του Κανονισμού για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (βάσει του άρθρου 312 της ΣΛΕΕ) ώστε να καταστεί δυνατή η κάλυψη του δανείου προς την Ουκρανία από το «περιθώριο» του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Για το δάνειο των 90 δισ. ευρώ η Κομισιόν προτείνει η στήριξη να διαρθρωθεί σε δύο συνιστώσες, με περίπου τα δύο τρίτα, ύψους 60 δισεκατομμυρίων ευρώ, να διατίθενται για στρατιωτική βοήθεια, και το υπόλοιπο ένα τρίτο, που αντιστοιχεί σε 30 δισεκατομμύρια ευρώ, να παρέχεται ως γενική δημοσιονομική στήριξη. 

Σε σχέση με τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια, η ΕΕ «διατηρεί το δικαίωμά της να χρησιμοποιήσει τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που ακινητοποιούνται στην Ένωση για την αποπληρωμή του δανείου, σύμφωνα πλήρως με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο», σημειώνει η Κομισιόν. 

«Το δάνειο επανορθώσεων, όπως προτάθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2025, δεν έχει αποσυρθεί και παραμένει διαθέσιμο σε περίπτωση που οι νομοθέτες αποφασίσουν να το συνεχίσουν».

Ωστόσο, όπως αποφάσισαν οι ηγέτες, η στήριξη προς την Ουκρανία θα χρηματοδοτηθεί μέσω κοινού δανεισμού της ΕΕ από τις κεφαλαιαγορές, όπως αρχικά προτάθηκε από την Επιτροπή μεταξύ των διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης. 

Το δάνειο προς την Ουκρανία θα είναι εγγυημένο από το «περιθώριο» του προϋπολογισμού της ΕΕ, όπως συμβαίνει και με άλλα προγράμματα οικονομικής βοήθειας για την Ουκρανία που εφαρμόζονται από το 2023, όπως η Μακροοικονομική Χρηματοδοτική Βοήθεια+, η Διευκόλυνση για την Ουκρανία και το δάνειο Μακροοικονομικής Χρηματοδοτικής Βοήθειας στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας δανείων έκτακτης επιτάχυνσης εσόδων (ERA) υπό την ηγεσία της G7.

Βασιζόμενη στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε άμεσα πρόταση απόφασης του Συμβουλίου που εγκρίνει ενισχυμένη συνεργασία για τη θέσπιση δανείου για την Ουκρανία. Οι σημερινές προτάσεις κατέστησαν περαιτέρω λειτουργική τη συμφωνημένη οικονομική στήριξη, βοηθώντας την Ουκρανία να διατηρήσει βασικές κρατικές λειτουργίες και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα και τις αμυντικές της ικανότητες.

Οι νομοθετικές προτάσεις έχουν υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, με σκοπό την έναρξη της νομοθετικής διαδικασίας για την εξέταση και την έγκρισή τους. Για να αρχίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρέχει οικονομική στήριξη στην Ουκρανία το δεύτερο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με τη συμφωνία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον περασμένο Δεκέμβριο, είναι απαραίτητο οι εν λόγω πράξεις να εγκριθούν ταχέως.

Μόλις επιτευχθεί αυτό, η Επιτροπή θα προχωρήσει στην έκδοση των σχετικών εκτελεστικών αποφάσεων και θα συνεργαστεί στενά με τις ουκρανικές αρχές για να θέσει σε εφαρμογή τις απαραίτητες ρυθμίσεις, ώστε η Επιτροπή να μπορέσει να πραγματοποιήσει την πρώτη εκταμίευση του δανείου.

Όπως και με άλλους μηχανισμούς οικονομικής στήριξης της ΕΕ για την Ουκρανία, αυτό το πακέτο θα υποστηριχθεί από ισχυρούς μηχανισμούς αιρεσιμότητας. Αυτό περιλαμβάνει τα μέτρα για την ενίσχυση του κράτους δικαίου και την καταπολέμηση της διαφθοράς που προβλέπονται στο Σχέδιο για την Ουκρανία.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν άφησε να εννοηθεί ότι η Ρωσία θα μπορούσε να είναι ανοικτή σε ανταλλαγή εδαφών στο πλαίσιο συμφωνίας για την Ουκρανία, σύμφωνα με δημοσίευμα της Kommersant. Συγκεκριμένα, ο Ρώσος πρόεδρος είπε σε κάποιους από τους κορυφαίους επιχειρηματίες της Ρωσίας ότι ίσως θα ήταν ανοικτός σε ανταλλαγή κάποιων εδαφών που ελέγχονται από τις ρωσικές δυνάμεις στην Ουκρανία αλλά ότι επιθυμεί το σύνολο του Ντονμπάς.

Ο Αντρέι Κολεσνίκοφ, ο αρμόδιος συντάκτης της Kommersant για το Κρεμλίνο, ανέφερε ότι ο Πούτιν ενημέρωσε κορυφαίους επιχειρηματίες για τις λεπτομέρειες του σχεδίου σε συνάντηση που έγινε αργά το βράδυ στο Κρεμλίνο στις 24 Δεκεμβρίου.

Τι θέλει ο Πούτιν

«Ο Βλαντίμιρ Πούτιν ισχυρίστηκε ότι η ρωσική πλευρά συνεχίζει να είναι έτοιμη να κάνει τις παραχωρήσεις που εκείνος έκανε στο Άνκορατζ. Με άλλα λόγια, το ‘Ντονμπάς είναι δικό μας’», αναφέρεται στο δημοσίευμα της Kommersant, μιας από τις κορυφαίες εφημερίδες της Ρωσίας.

Στην ουσία, ο Πούτιν επιθυμεί το σύνολο του Ντονμπάς αλλά εκτός αυτής της περιοχής «δεν αποκλείεται μια μερική ανταλλαγή εδαφών από τη ρωσική πλευρά», έγραψε ο Κολεσνίκοφ.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σε σχόλιά του σε δημοσιογράφους που δόθηκαν στη δημοσιότητα από το γραφείο του την Τετάρτη, δήλωσε ότι οι αποστολές της Ουκρανίας και των ΗΠΑ έχουν πλησιάσει στην οριστικοποίηση ενός σχεδίου 20 σημείων στις συνομιλίες που έγιναν το σαββατοκύριακο στο Μαϊάμι.

Η Ρωσία ελέγχει το σύνολο της Κριμαίας την οποία προσάρτησε το 2014, περίπου το 90% του Ντονμπάς, το 75% των περιφερειών της Ζαπορίζια και της Χερσώνας, και τμήματα των περιφερειών του Χαρκόβου, του Σούμι, του Μικολάιφ και του Ντνιπροπετρόφσκ, σύμφωνα με ρωσικές εκτιμήσεις.

Ο Πούτιν δήλωσε στις 19 Δεκεμβρίου πως πιστεύει ότι μια ειρηνευτική συμφωνία θα πρέπει να βασίζεται στις αρχές των όρων που έθεσε το 2024: η Ουκρανία να αποσυρθεί από τις περιφέρειες του Ντονμπάς, της Ζαπορίζια και της Χερσώνας και το Κίεβο να αποκηρύξει επισήμως τον στόχο του για ένταξη στο ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με την Kommersant, ο Πούτιν στη διάρκεια της συνάντησής του με επιχειρηματίες αναφέρθηκε επίσης στο θέμα του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, του μεγαλύτερου στην Ευρώπη. Ο Πούτιν, σύμφωνα με την Kommersant, δήλωσε ότι συζητείται κοινή ρωσοαμερικανική διοίκηση του πυρηνικού σταθμού.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ – Reuters

«Αυτοί είναι  οι τάρανδοι του Άγιου Βασίλη. Αλλά είμαστε πραγματικά τυχεροί, γιατί ο Άγιος Βασίλης τους χρειάζεται μόνο μία μέρα τον χρόνο. Οπότε μπορούμε να τους πετάμε τις υπόλοιπες 364». Αυτή την ατάκα ο Juha Kujala, εκτροφέας ταράνδων από το Κουοσάμο στη βόρεια Φινλανδία, την έχει πει αμέτρητες φορές ανά τα χρόνια. 

Τον τελευταίο καιρό όμως, το κοπάδι των ταράνδων του Άγιου Βασίλη βρίσκεται σε έναν πολύ μεγάλο κίνδυνο. Σχεδόν δεν περνάει μέρα που ο Kujala να μη βρει κουφάρια ταράνδων. Όταν αναζητά ευθύνες, τις αποδίδει σε έναν απρόσμενο ένοχο που δεν είναι άλλος από τον Βλαντιμίρ Πούτιν, καθώς ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει αντίκτυπο που φεύγει από τα σύνορα των δύο χωρών. 

Η οικογένεια του Kujala εκτρέφει ταράνδους στο Κουουσάμο, στη βόρεια Φινλανδία, εδώ και πάνω από 400 χρόνια. Τα τελευταία χρόνια, άνοιξε τις πόρτες του και σε πλήθη τουριστών από όλο τον κόσμο που αναζητούν μια αυθεντική χριστουγεννιάτικη εμπειρία.

Η Λαπωνία, η βορειότερη περιοχή της Φινλανδίας, προβάλλεται ως το «επίσημο σπίτι του Άγιου Βασίλη» και οι εκατοντάδες χιλιάδες τάρανδοι που περιφέρονται ελεύθερα αποτελούν μεγάλο πόλο έλξης για μικρούς και μεγάλους.

Αφού μετονόμασε τη φάρμα του σε “The World of Reindeer”, ο Kujala επωφελείται από την τουριστική άνθηση. Προσφέρει γιόγκα με ταράνδους (ναι, υπάρχει), βόλτες με έλκηθρα μέσα σε χιονισμένα δάση, πουλά λουκάνικα ταράνδου για πρωινό, δέρματα για χαλιά, κέρατα και κονσέρβες κρέατος ως σουβενίρ.

Αποφεύγει να πει πόσους ταράνδους έχει -όπως ακριβώς αποφεύγει κανείς να μιλήσει για την περιουσία του. Είναι πάντως πολλοί και, όπως μεταδίδει το CNN, περιφέρονται ελεύθερα στην ύπαιθρο, βόσκοντας ό,τι βρίσκουν κάτω από τους παγωμένους θάμνους.

Για τους επισκέπτες, οι τάρανδοι είναι η ζωντανή εικόνα των Χριστουγέννων. Για τον Kujala και τους άλλους κτηνοτρόφους, είναι η επιβίωσή τους.

«Απλώς σκοτώνουν, σκοτώνουν, σκοτώνουν»

«Φέτος είναι η χειρότερη χρονιά που θυμάμαι εδώ», λέει ο Kujala σκύβοντας δίπλα σε ένα κουφάρι ταράνδου στο χιόνι. Το ζώο σκοτώθηκε από λύκο λίγες μέρες πριν. Η γλώσσα του έχει ξεριζωθεί και αποτυπώματα πατημάτων βρέθηκαν στο σημείο. Αλεπούδες και κοράκια ολοκλήρωσαν ό,τι είχε απομείνει.

Η απώλεια θηλυκών ταράνδων είναι ιδιαίτερα οδυνηρή. Χρειάζονται περίπου δύο χρόνια για να ωριμάσουν και συνήθως γεννούν μόνο ένα μικρό τον χρόνο.

Το φινλανδικό υπουργείο Γεωργίας και Δασών εκτιμά ότι ο ιδιοκτήτης μιας θηλυκής ταράνδου σε αναπαραγωγική ηλικία χάνει 1.572 ευρώ όταν σκοτωθεί. Επιπλέον, οι κτηνοτρόφοι περνούν πολύ χρόνο ζητώντας αποζημιώσεις από το κράτος, οι οποίες, όπως λένε, δεν καλύπτουν το πραγματικό κόστος.

«Είναι πραγματικά λυπηρό. Πολύ, πολύ λυπηρό», λέει ο Kujala. «Η ισορροπία έχει χαθεί. Οι λύκοι είναι τόσοι πολλοί που απειλούν ολόκληρο το σύστημα εδώ. Απλώς σκοτώνουν, σκοτώνουν, σκοτώνουν. Αν δεν κάνουμε τίποτα, σε λίγα χρόνια ολόκληρες περιοχές δεν θα έχουν πια ταράνδους. Και αυτό είναι τραγικό, γιατί η εκτροφή ταράνδων είναι το αρχαιότερο επάγγελμα στη Φινλανδία».

Στοιχεία από το Ινστιτούτο Φυσικών Πόρων της Φινλανδίας δείχνουν μεγάλη αύξηση του πληθυσμού των λύκων, από περίπου 295 την άνοιξη του 2024 σε περίπου 430 φέτος, τον υψηλότερο αριθμό εδώ και δεκαετίες.

Η Ένωση Εκτροφέων Ταράνδων αναφέρει ότι περίπου 1.950 τάρανδοι σκοτώθηκαν από λύκους μόνο φέτος, αύξηση σχεδόν 70% σε σχέση με πέρυσι.

Παρότι οι πληθυσμοί λύκων αυξάνονται σε όλη την Ευρώπη, στη Φινλανδία η πιο διαδεδομένη εξήγηση για τις επιθέσεις στις βόρειες περιοχές βρίσκεται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, στα χαρακώματα της Ουκρανίας.

Πώς συνδέεται αυτό με τον πόλεμο της Ρωσίας;

Η θεωρία λέει ότι ρωσικοί λύκοι περνούν τα σύνορα μήκους πάνω από 1.300 χιλιομέτρων και σκοτώνουν ταράνδους στη Φινλανδία.

Το γιατί συμβαίνει αυτό παραμένει αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης. Κάποια ρωσικά μέσα έχουν αναφέρει ότι η υλοτομία έχει καταστρέψει τους φυσικούς τους βιότοπους. Η πιο δημοφιλής θεωρία όμως συνδέεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με Φινλανδούς επιστήμονες και κτηνοτρόφους, έχει μειωθεί κατά πολύ το κυνήγι των λύκων στη Ρωσία, επειδή πολλοί κυνηγοί έχουν στρατολογηθεί ή επιστρατευθεί για τον πόλεμο. Αυτό μπορεί να έχει οδηγήσει σε έκρηξη πληθυσμών θηρευτών όπως αρκούδες, λύκοι.

«Μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία τα πράγματα χειροτέρεψαν», λέει ο Kujala δείχνοντας προς τα ρωσικά σύνορα, μόλις 40 χιλιόμετρα μακριά. «Τώρα κυνηγούν ανθρώπους στην Ουκρανία. Δεν έμεινε κανείς να κυνηγά τους λύκους».

Μια ρεαλιστική θεωρία

Η απόδοση ευθυνών στη Ρωσία ταιριάζει με το γενικότερο αντιρωσικό κλίμα στη Φινλανδία. Ωστόσο, η θεωρία έχει και επιστημονική βάση.

Το Ινστιτούτο Φυσικών Πόρων έχει αναλύσει χιλιάδες δείγματα λύκων και διαπίστωσε πρόσφατα αύξηση ζώων με γενετικούς δείκτες που δεν υπήρχαν παλαιότερα στη Φινλανδία. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι προέρχονται από τη Ρωσία.

«Νομίζω ότι είναι μια ρεαλιστική θεωρία», λέει η επιστήμονας Katja Holmala. «Το κλειδί είναι ότι το κυνήγι λύκων στη ρωσική πλευρά έχει μειωθεί σημαντικά μετά τον πόλεμο, ενώ παλαιότερα ήταν πολύ έντονο και υπήρχαν και αμοιβές».

Ο ειδικός σε θέματα Ρωσίας John Helin συμφωνεί, σημειώνοντας τα οικονομικά κίνητρα για στρατολόγηση σε περιοχές κοντά στα σύνορα και τη μείωση της ανεργίας.

«Είναι εύκολο να λέμε ότι όλα τα κακά έρχονται από τη Ρωσία», παραδέχεται. «Αλλά βλέπουμε ότι οι επιθέσεις αυξάνονται, ενώ λιγότεροι άνθρωποι είναι διαθέσιμοι για κυνήγι και δασικές εργασίες».

«Προσπαθήστε να σταματήσετε αυτόν τον πόλεμο»

Παρότι οι λύκοι στη Φινλανδία θεωρούνται ακόμη απειλούμενο είδος, η κυβέρνηση προώθησε πρόσφατα νομοθεσία που επιτρέπει το κυνήγι τους. Στις περιοχές εκτροφής ταράνδων, ειδικές άδειες είχαν ήδη δοθεί.

«Όσοι πιστεύουν ότι δεν πρέπει να σκοτώνουμε λύκους, ας έρθουν να ζήσουν εδώ», λέει ο Kujala, που ελπίζει να παραδώσει την επιχείρηση στους τέσσερις γιους του. «Να δουν τον πόνο όταν χάνουμε τα ζώα μας».

Ο Kujala ελπίζει ότι οι προσπάθειες του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ θα φέρουν ειρήνη στην Ουκρανία.

«Ελπίζω πραγματικά να τελειώσει ο πόλεμος», λέει. «Κύριε Τραμπ, αν με ακούτε, κάντε τα πάντα. Περισσότερα από όσα έχετε κάνει. Προσπαθήστε να σταματήσετε αυτόν τον πόλεμο. Τελειώστε τον».

H Ελλάδα θα δώσει ενίσχυση 20 εκατομμυρίων ευρώ από τα κρατικά ταμεία στην Ουκρανία για να αγοράσει αμερικανικά όπλα.

Τα 20 εκατομμύρια ευρώ θα κατατεθούν στο ταμείο PURL (Prioritized Ukraine Requirements List), δηλαδή στη λίστα με τις απαιτήσεις σε αγορά όπλων που έχει θέσει ως προτεραιότητα η Ουκρανία.

Η απόφαση αυτή της κυβέρνησης κοινοποιήθηκε τόσο στο ΝΑΤΟ όσο και στους Αμερικανούς αξιωματούχους.

Σύμφωνα με την Καθημερινή, οι Αμερικάνοι το προηγούμενο χρονικό διάστημα είχαν επανέλθει αρκετές φορές προκειμένου να επισημάνουν την ανάγκη η Ελλάδα να μην βρεθεί στη μειοψηφούσα τάση.

Η χρηματική συμμετοχή της Ελλάδας στο PURL είναι, όπως αναφέρει το δημοσίευμα, συμβολική στην παρούσα φάση και αναδεικνύει κατά κύριο λόγο τη βούληση της Αθήνας να εμφανιστεί ότι δεν εγκαταλείπει τη γραμμή που έχει τεθεί από την Ουάσινγκτον.

Σημειώνεται ότι την Πέμπτη (11/12) ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετείχε στην τηλεδιάσκεψη των ηγετών της Συμμαχίας των Προθύμων, όπου συζητήθηκαν η αμερικανική ειρηνευτική πρόταση για το Ουκρανικό και οι αντιπροτάσεις του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Συγκλόνισε το Ευρωκοινοβούλιο ένας 11χρονος Ουκρανός που επέζησε ρωσικής πυραυλικής επίθεσης χάνοντας την μητέρα του. «Ήταν η τελευταία φορά που είδα τη μητέρα μου και μπόρεσα να της πω αντίο» σημείωσε ο Ρόμαν Ολεκσίβ περιγράφοντας την πυραυλική επίθεση σε νοσοκομείο στην Βινίτσια και τις τελευταίες στιγμές του με την μητέρα του κάτω από τα χαλάσματα.

Μάλιστα, η διερμηνέας ξέσπασε στα κλάματα κατά την διάρκεια της μαρτυρίας του Ρόμαν κι ένας διαφορετικός διερμηνέας αναγκάστηκε να συνεχίσει την μετάφραση των όσων μετέφερε στους ευρωβουλευτές ο 11χρονος Ουκρανός. Στα κλάματα ξέσπασαν και πολλοί ευρωβουλευτές.

«Όταν είμαστε μαζί, είμαστε δυνατοί. Ποτέ, ποτέ μην εγκαταλείπεις. Πρέπει να συνεχίσουμε να βοηθάμε τα παιδιά της Ουκρανίας» ήταν το μήνυμα του Ρόμαν που ήταν 7 ετών όταν έγινε η ρωσική επίθεση στην Βινίτσια.

Από τότε ο Ρόμαν έχει κάνει 36 χειρουργικές επεμβάσεις, καθώς είχε εγκαύματα στο 45% των εσωτερικών και στο 35% των εξωτερικών ιστών του, ένα σπασμένο χέρι, κομμένο μυ στον δεξί μηρό και θραύσματα στο κεφάλι. Οι αρχικές εκτιμήσεις των γιατρών ήταν αρνητικές για τον Ρόμαν, όμως αυτός κατάφερε να επιβιώσει και τώρα ζει στο Λβιβ με τον πατέρα του.

 

Ένας μαύρος μύκητας που τρέφεται με ραδιενέργεια ανακαλύφθηκε στα τοιχώματα της κατεστραμμένης μονάδας παραγωγής ενέργειας του Τσερνόμπιλ, αναφέρει η ιστοσελίδα εκλαϊκευμένης επιστήμης Science Alert.

«Ο μύκητας ονομάζεται Cladosporium sphaerospermum και ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν ότι η σκούρα χρωστική του, η μελανίνη, του επιτρέπει να χρησιμοποιεί ιονίζουσα ακτινοβολία, όπως ακριβώς τα φυτά χρησιμοποιούν το φως για να τροφοδοτήσουν τη φωτοσύνθεση», γράφει σε δημοσίευμά της η επιστημονική ιστοσελίδα. Η διαδικασία μάλιστα αναφέρεται ως «ραδιοσύνθεση».

Σύμφωνα με το ScienceAlert, οι επιστήμονες συνέλεξαν δείγματα απευθείας από περιοχές με εξαιρετικά υψηλά επίπεδα ακτινοβολίας εξαιτίας της τρομερής έκρηξης στο πυρηνικό εργοστάσιο της τότε Σοβιετικής Ενωσης τον Απρίλιο του 1986.

 

 

Η έρευνα έδειξε ότι ο μύκητας όχι μόνο επιβίωσε, αλλά και αναπτύχθηκε ταχύτερα υπό την επίδραση της ακτινοβολίας. Αυτή η ικανότητα, η οποία δεν συνάδει με την κανονική αντίδραση των ζωντανών όντων, μπορεί να εξηγήσει την επιβίωσή του σε συνθήκες που είναι καταστροφικές για άλλες μορφές ζωής.

Οι ακριβείς μηχανισμοί δράσης της λεγόμενης ραδιοσύνθεσης παραμένουν άγνωστοι, σημειώνει το άρθρο.

Το μυστήριο εμφανίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990, όταν μια ομάδα, με επικεφαλής τη μικροβιολόγο Νέλι Ζντάνοβα της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών της Ουκρανίας, ξεκίνησε μια επιτόπια έρευνα στη Ζώνη Αποκλεισμού του Τσερνόμπιλ για να ανακαλύψει τι είδους ζωή, αν υπήρχε, μπορούσε να βρεθεί στον αποκλεισμένο χώρο γύρω από τον ερειπωμένο αντιδραστήρα 4.

Εκεί, έμειναν έκπληκτοι όταν ανακάλυψαν μια ολόκληρη κοινότητα μυκήτων, που τεκμηρίωνε έναν εκπληκτικό αριθμό 37 ειδών. Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτοί οι οργανισμοί έτειναν να έχουν σκούρες έως μαύρες αποχρώσεις και ήταν πλούσιοι σε μελανίνη.

Το εντυπωσιακό ήταν ότι, παρά τις υψηλές ποσότητες ραδιενέργειας που είχαν τα συγκεκριμένα μανιτάρια, όχι μόνο δεν πλήττονταν από αυτήν, αλλά είχαν μάθει και να τρέφονται από τα ραδιενεργά στοιχεία, κατά τη διαδικασία της ραδιοσύνθεσης που έχει περιγραφεί από το 2008 σε επιστημονική έρευνα.

Σύμφωνα με αυτήν, τα φιλικά προς τη ραδιενέργεια μανιτάρια τρέφονται όπως τα άλλα φυτά από το φως του ήλιου, με τη μελανίνη να κάνει με τη ραδιενέργεια ό,τι η χλωροφύλλη στην υπόλοιπη χλωρίδα του πλανήτη. Επιπλέον η μελανίνη λειτουργεί και ως προστατευτική ασπίδα για τις βλαβερές συνέπειες της ραδιενέργειας στα μανιτάρια.

Αντίστοιχα ευρήματα είχε εντοπίσει επιστημονική έρευνα του 2022, όταν είχε προσθέσει στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό μανιτάρια, τα οποία εκτίθεντο έτσι πλήρως στην κοσμική ακτινοβολία. Τότε σκοπός ήταν ο εντοπισμός μεθόδων προστασίας των διαστημικών οχημάτων από την κοσμική ακτινοβολία. Πράγματι, μέσω των μανιταριών η ακτινοβολία περνούσε σημαντικά μειωμένη, αφού μεγάλο κομμάτι της απορροφάτο από τους μύκητες.

Πηγή: Science Alert