ΝΩΝΤΑΣ ΧΑΛΔΟΥΠΗΣ

Μπροστά σε ένα σαρωτικό κύμα ακρίβειας στα ράφια των σουπερμάρκετ έχουν βρεθεί από το 2022 τα ελληνικά νοικοκυριά και ιδιαίτερα οι οικονομικά ασθενέστεροι που δαπανούν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για τη διατροφή.

Η κυβέρνηση προσπαθεί να κλείσει πρόχειρα τον φάκελο «ακρίβεια στα ράφια» μέσω μιας συμφωνίας κυρίων με σουπερμάρκετ και βιομηχανία –συμφωνία που φαίνεται να έχει εκλογικό ορίζοντα– ενώ «αγνοεί» από το 2021 (!) τα «διπλά βιβλία» των σουπερμάρκετ που αποκαλύφθηκαν από την Επιτροπή Ανταγωνισμού και επηρεάζουν καταλυτικά τη διαμόρφωση των τιμών και της κερδοφορίας τους.

Το επιχειρηματικό μοντέλο των ελληνικών σουπερμάρκετ, όπως αναφέρουν έμπειρα στελέχη της αγοράς, δεν είναι ένα απλό επιχειρηματικό μοντέλο όπου η εμπορική επιχείρηση αγοράζει προϊόντα από έναν προμηθευτή σε μια συμφωνημένη τιμή και τα πουλάει στον καταναλωτή σε μια υψηλότερη τιμή για να κερδίσει. Τα ελληνικά σουπερμάρκετ γράφουν σε ένα βιβλίο τις συμφωνημένες τιμές με τους προμηθευτές και σε ένα δεύτερο βιβλίο τα ποσά που θα τους επιστρέψουν οι προμηθευτές αργότερα με ένα ή περισσότερα ξεχωριστά πιστωτικά τιμολόγια. Αυτή είναι μια πρόσθετη αμοιβή, κάτι σαν «ενοίκιο» για το προνόμιο να έχει ένας προμηθευτής μια θέση για τα προϊόντα του στο ράφι.

Αυτές οι «παροχές» από τους προμηθευτές αλλάζουν εντελώς την εικόνα της τιμολόγησης των προϊόντων και τελικά της κερδοφορίας των σουπερμάρκετ, καθώς αντιστοιχούν σε πολύ υψηλό ποσοστό της αξίας των προϊόντων. Αυτός είναι και ένας βασικός παράγοντας που τροφοδοτεί την ακρίβεια στα ράφια: οι προμηθευτές γνωρίζουν ότι, εκτός από την τιμή που θα εισπράξουν για τα προϊόντα τους, θα πρέπει να υπολογίσουν στην εξίσωση και το κόστος των πρόσθετων παροχών και εκπτώσεων. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να «φουσκώνουν» την ονομαστική τιμή πώλησης, για να μη βγαίνουν ζημιωμένοι –και βεβαίως τον τελικό λογαριασμό πληρώνει ο καταναλωτής.

Ο μηχανισμός των παροχών και εκπτώσεων επιτρέπει στα σουπερμάρκετ (σε διαφορετικό βαθμό, ανάλογα με τα μεγέθη τους) να διαχειρίζονται τεράστια ρευστότητα εκτός των βασικών τους εμπορικών λογαριασμών, την οποία χρησιμοποιούν για την επέκτασή τους. Οσο μεγαλύτερη μια αλυσίδα, τόσο μεγαλύτερα «ενοίκια για το ράφι» εξασφαλίζει από τους προμηθευτές και τόσο ισχυρότερο «οπλοστάσιο» έχει για την επεκτατική της πολιτική. Ετσι συμβάλλει στην ενίσχυση των τάσεων συγκέντρωσης στην αγορά. Σύμφωνα με μελέτη της ICAP, πέντε μεγάλες αλυσίδες ελέγχουν πάνω από το 70% του συνολικού τζίρου.

Αποκάλυψη από την Επ. Ανταγωνισμού

Το δομικό αυτό πρόβλημα της αγοράς δεν είναι άγνωστο στις Αρχές, παρότι η κυβέρνηση έχει αποφασίσει εδώ και χρόνια να μην προχωρήσει σε παρεμβάσεις. Ερευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού που έγινε το 2021, πριν ακόμη σηκωθεί το «κύμα» της ακρίβειας, είχε αποκαλύψει τεράστιες εκπτώσεις (της τάξης του 40%) που εξασφαλίζουν οι αλυσίδες σουπερμάρκετ από τους προμηθευτές τους. Οι προμηθευτές όμως συνυπολογίζουν το κόστος των παροχών και το συμπεριλαμβάνουν στην τιμή χονδρικής, η οποία τελικά μετακυλίεται στον καταναλωτή.

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα από την ενδελεχή έρευνά της έθεσε τον κλάδο στο μικροσκόπιο εντοπίζοντας τις πρακτικές, τις ανισορροπίες, αλλά και προτείνοντας συγκεκριμένες θεσμικές λύσεις. Η συστηματική καταγραφή της αποκάλυψε ότι μετά την αφαίρεση των εκπτώσεων το πραγματικό κόστος αγορών για τα σουπερμάρκετ κυμάνθηκε ιστορικά από 59,63% έως 63,59%. Η Επιτροπή τονίζει ότι οι εν λόγω εκπτώσεις είναι συχνά μη συστηματικές και ετεροχρονισμένες, γεγονός που σημαίνει ότι δεν ενσωματώνονται απευθείας στο κόστος αγοράς κατά τη στιγμή της προμήθειας.

Τα είδη των εκπτώσεων και παροχών ποικίλλουν και περιλαμβάνουν: εκπτώσεις τζίρου με τη μορφή πιστωτικών τιμολογίων, εκπτώσεις προωθητικών ενεργειών, εκπτώσεις γκάμας και τοποθέτησης στο ράφι, καθώς και εποχικές παροχές ή εκπτώσεις μικτής δεσμοποίησης (προσφορές πολλαπλών προϊόντων). Το ζητούμενο είναι σε ποιον βαθμό αυτές οι παροχές στα σουπερμάρκετ περνούν στον καταναλωτή και κατά πόσο μένουν στα κέρδη των αλυσίδων. Η Επιτροπή δεν κατέληξε σε συμπέρασμα, το 2021, και άφησε τη διερεύνηση για το μέλλον, σημειώνοντας ότι «η ενδεχόμενη μετακύλιση στους καταναλωτές θα αποτελέσει αντικείμενο μελλοντικής επικαιροποίησης». Ομως αυτή η επικαιροποίηση τελικά δεν έγινε…

Πάντως, σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, μια αύξηση τιμής κατά 1% από τον προμηθευτή μεταφράζεται σε αύξηση 0,43% περίπου για τον τελικό καταναλωτή μέσα από τον πολύπλοκο μηχανισμό τιμολόγησης που ακολουθούν τα σουπερμάρκετ, ενσωματώνοντας και ένα μέρος των εκπτώσεων και παροχών από τον προμηθευτή στην τελική τιμή.

Οι προτάσεις της Επιτροπής και η απομάκρυνση Λιανού

Για την αντιμετώπιση των στρεβλώσεων στις σχέσεις προμηθευτών και λιανεμπορίου και την εξασφάλιση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού, η Επιτροπή Ανταγωνισμού είχε καταθέσει από το 2021 ένα πλέγμα προτάσεων, στις οποίες συμφωνούν οι αρχές ανταγωνισμού της Ευρώπης. Ωστόσο η κυβέρνηση δεν έδειξε ιδιαίτερη διάθεση να εφαρμόσει τις προτάσεις αυτές. Στην έρευνα προτείνονταν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα μέτρα για την ενίσχυση της διαφάνειας στις σχέσεις προμηθευτών και σουπερμάρκετ:
• Προώθηση ενός αυστηρού κώδικα συμπεριφοράς και οδηγιών που θα διέπουν τις διαπραγματεύσεις στο λιανεμπόριο.
• Αμεση αντιμετώπιση αθέμιτων πρακτικών που κινούνται σε νομικά «γκρίζες περιοχές» (όπως συστήματα προκαταβολικών πληρωμών και δυσανάλογες χρεώσεις για τοποθέτηση σε ράφι).
• Θέσπιση συγκεκριμένων κανονισμών για την τοποθέτηση των προϊόντων στα ράφια και τους όρους πληρωμής.
• Δημιουργία ενός ευέλικτου μηχανισμού επίλυσης διαφορών, με τη θεσμοθέτηση του ρόλου του διαμεσολαβητή για την αγορά.

Η παρέμβαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού δεν άλλαξε πολλά στις κατευθύνσεις της κυβέρνησης, που άφησε τον κλάδο των σουπερμάρκετ να λειτουργεί χωρίς παρεμβάσεις. Ο τότε πρόεδρος της Επιτροπής, Ιωάννης Λιανός, που είχε προκαλέσει «ενόχληση» στα σουπερμάρκετ όπως και σε άλλους ισχυρούς επιχειρηματικούς κλάδους, απομακρύνθηκε μετά τη λήξη της θητείας του.

Πώς «απογειώθηκε» κατά 35% το κόστος της διατροφής μας

Ο πληθωρισμός των ειδών διατροφής έγινε ο εφιάλτης των ελληνικών νοικοκυριών ύστερα από το άνοιγμα της οικονομίας, μετά από την πανδημία και το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022. Είναι χαρακτηριστικό ότι το γενικό επίπεδο τιμών (Γενικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή – τιμάριθμος) έχει αυξηθεί από το 2021 έως τον Μάιο του 2026 κατά 25%, ενώ στον δείκτη τιμών διατροφής η σωρευτική αύξηση της ίδιας περιόδου ήταν της τάξης του 35%, με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.

Για να βρει κανείς τόσο μεγάλες, σωρευτικές αυξήσεις πληθωρισμού και ειδικότερα του τιμάριθμου στη διατροφή, πρέπει να ανατρέξει στα χρόνια της «πληθωριστικής» δεκαετίας του ’80, ενώ είναι πρωτοφανές φαινόμενο για τα χρόνια που η Ελλάδα συμμετέχει στο ευρώ. Στην ευρωζώνη οι αντίστοιχες σωρευτικές αυξήσεις στον τιμάριθμο των ειδών διατροφής ήταν επίσης μεγάλες, ξεπερνώντας το 30% την ίδια περίοδο. Παρ’ όλο που η ευρωζώνη κατέγραψε μια υψηλότερη κορύφωση στον πληθωρισμό των τροφίμων στις αρχές του 2023, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αποδείχθηκε δομικά πιο «επίμονος», παραμένοντας στο 3,5% τον Μάιο του 2026, ενώ ο μέσος όρος της ευρωζώνης είχε αποκλιμακωθεί στο 1,6%.

Πίσω από τη «βιτρίνα» της αύξησης κατά 3,5% στον τιμάριθμο διατροφής αυτόν τον Μάιο, η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει ένα κύμα αυξήσεων σε νωπά και συσκευασμένα προϊόντα. Καταγράφει ειδικότερα αυξήσεις σε: ψωμί και άλλα προϊόντα αρτοποιίας, μοσχάρι, χοιρινό, αρνί και κατσίκι, πουλερικά, αλλαντικά, παρασκευάσματα με βάση το κρέας, ψάρια αλίπαστα, γαλακτοκομικά και αυγά, μαργαρίνη και άλλα φυτικά λίπη, φρούτα (γενικά), λαχανικά (γενικά), ζάχαρη – σοκολάτες – γλυκά – παγωτά, καφέ. Μέρος αυτών των αυξήσεων, όπως σημειώνει η ΕΛΣΤΑΤ, αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: δημητριακά για πρωινό, ψάρια νωπά ή κατεψυγμένα και ελαιόλαδο.

Δεν είναι τυχαίο ότι με αυτά τα δεδομένα η Ελλάδα παραμένει ουραγός στην κατάταξη με βάση την αγοραστική δύναμη. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας, εκφρασμένο σε Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης, διαμορφώθηκε στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου το 2025 (σημειώνοντας μάλιστα μικρή πτώση σε σχέση με το 2024). Η Ελλάδα κατατάσσεται προτελευταία στην Ευρωπαϊκή Ενωση σε αγοραστική δύναμη, ξεπερνώντας οριακά μόνο τη Βουλγαρία (η οποία βρίσκεται στο 66% και καλύπτει τη διαφορά).

Σε φάση επιστροφής ο πληθωρισμός απληστίας;

Ανησυχητικό στην παρούσα φάση είναι ότι φαίνεται να επιστρέφει στην ελληνική οικονομία το φαινόμενο του «πληθωρισμού απληστίας» («greedflation»), ο οποίος βρίσκεται πίσω από το αρχικό και πολύ μεγάλο κύμα ανατιμήσεων που εκδηλώθηκε από το 2022, καθώς οι επιχειρήσεις μετακύλησαν –και με το παραπάνω– τις διεθνείς ανατιμήσεις για να αυξήσουν την κερδοφορία τους. Η διαφαινόμενη επάνοδος του «πληθωρισμού απληστίας» γίνεται ιδιαίτερα ανησυχητική ειδικά στον τομέα των τροφίμων, όπου οι επιχειρήσεις (σουπερμάρκετ και προμηθευτές) έχουν μεγαλύτερα περιθώρια να περάσουν ανατιμήσεις, λόγω του μεγάλου βαθμού συγκέντρωσης της αγοράς και της ανελαστικότητας της ζήτησης για βασικά αγαθά διατροφής.

Οπως επισημαίνει η Τράπεζα της Ελλάδας στην τελευταία έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική, οι εγχώριες πληθωριστικές πιέσεις άρχισαν να εντείνονται το 2021 και κλιμακώθηκαν περαιτέρω το 2022 και το 2023. Εως τα μέσα του 2023 τα μοναδιαία κέρδη είχαν τη μεγαλύτερη συμβολή στην άνοδο του αποπληθωριστή του ΑΕΠ, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι επιχειρήσεις μετακύλησαν στις τελικές τιμές τις αυξήσεις του κόστους που συνδέονταν με τη μεγάλη άνοδο των τιμών της ενέργειας και των λοιπών ενδιάμεσων προϊόντων.

Το 2024 και το 2025 ο αποπληθωριστής του ΑΕΠ παρέμεινε σχετικά υψηλός σε μεγάλο βαθμό, λόγω της ανόδου του μοναδιαίου κόστους εργασίας (σ.σ. οι μισθοί αυξήθηκαν λόγω της πίεσης να καλυφθεί η αρχική αύξηση του πληθωρισμού). Το α’ τρίμηνο του 2026 τα κέρδη ανά μονάδα προϊόντος αποτέλεσαν και πάλι τον κύριο παράγοντα που οδήγησε στην αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ.

Η περίοδος του πληθωριστικού σοκ ήταν για τις ελληνικές επιχειρήσεις μια «χρυσή εποχή» υψηλών περιθωρίων κέρδους. Οπως επισημαίνει η ΤτΕ, το μερίδιο καθαρού κέρδους ανήλθε σε 27,3% το 2025, από 26,9% το 2024, και τα επιχειρηματικά κέρδη σταθεροποιήθηκαν σε υψηλότερα επίπεδα έναντι της προ της πανδημίας περιόδου (25,2% κατά μέσο όρο την τριετία 2017-19).

Τι (δεν) κερδίζουν οι καταναλωτές

Συμφωνίες κυρίων με ορίζοντα… κάλπης

Σε μια προσπάθεια να εκτονώσει τη δυσφορία των καταναλωτών για την ακρίβεια στα ράφια των σούπερ μάρκετ, η κυβέρνηση επαναφέρει το μοντέλο των «συμφωνιών κυρίων», που είχαν γίνει βασικό εργαλείο πολιτικής στα τέλη της δεκαετίας του ’90, όταν η τότε κυβέρνηση, με υπουργό Εμπορίου τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, προσπαθούσε να αναχαιτίσει την ακρίβεια μέσω συνεννοήσεων με τις επιχειρήσεις για να πιάσει η Ελλάδα το κριτήριο του πληθωρισμού για την εισαγωγή στην ευρωζώνη – όλοι γνωρίζουμε τι ακολούθησε: το φαινόμενο του ελατηρίου στις τιμές μετά την είσοδο στην ευρωζώνη.

Η συμφωνία του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, με τα σούπερ μάρκετ και τις βιομηχανίες τροφίμων προσφέρει κάτι χειροπιαστό στις επιχειρήσεις: από το τέλος Ιουνίου καταργήθηκε η «ενοχλητική» διάταξη για το πλαφόν του περιθωρίου κέρδους, το οποίο ήταν ούτως ή άλλως ένα μέτρο προσωρινού χαρακτήρα που από τις επιχειρήσεις επισημαινόταν -ορθά σε μεγάλο βαθμό- ότι δημιουργούσε μεγάλο κόστος διαχείρισης και στρέβλωνε τον ανταγωνισμό, καθώς για μια επιχείρηση ή ένα προϊόν μπορεί να τύχαινε το περιθώριο κέρδους να «κλείδωνε» σε υψηλό ποσοστό και για μια άλλη σε χαμηλό.

Αυτά ήταν τα χειροπιαστά οφέλη για τις επιχειρήσεις από τη συμφωνία κυρίων. Για τους καταναλωτές όμως είναι πολύ αμφίβολο τι ακριβώς επιτεύχθηκε. Οι επιχειρήσεις δεσμεύονται για πάγωμα τιμών τη θερινή περίοδο και για μειώσεις από το φθινόπωρο.

Παραδόξως δηλαδή η κυβέρνηση επιτρέπει αυξήσεις πάνω από το παλιό πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, για να εξασφαλίσει πάγωμα και μειώσεις. Σε κάθε περίπτωση, πέραν αυτών των γενικών εννοιών («πάγωμα», «μειώσεις»), η συμφωνία δεν ενσωματώνει κάποιο μηχανισμό παρακολούθησης και επιβεβαίωσης της τήρησής της, ούτε έχει περισσότερες «λεπτομέρειες» για τις μειώσεις τιμών που θα ακολουθήσουν σε ένα πολύ βολικό πολιτικό χρόνο για την κυβέρνηση, δηλαδή στην τελική ευθεία για τις εκλογές, όποτε και αν γίνουν.

Αλλωστε αυτό είναι ένα βασικό πρόβλημα σε τέτοιες «συμφωνίες κυρίων»: το δίκαιο για τον ανταγωνισμό απαγορεύει «διά ροπάλου» τις οριζόντιες συμφωνίες για τις τιμές στην αγορά είτε αυτές γίνονται μεταξύ επιχειρήσεων ή με την παρέμβαση της πολιτείας. Ετσι η «συμφωνία κυρίων» παραμένει σε πλαίσιο «εποικοδομητικής ασάφειας» και το μόνο που είναι βέβαιο είναι ότι δεν θα ξαναδούμε βαριά πρόστιμα σε προμηθευτές και σούπερ μάρκετ για υπέρβαση του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους.

Πηγή: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

ΠΑΝΟΣ ΚΟΣΜΑΣ

Πόσο είναι τελικά το πρωτογενές υπερ-πλεόνασμα το 2025; Ακούγεται -και είναι- παράδοξο να τίθεται τέτοιο ζήτημα όταν η ΕΛΣΤΑΤ και η Eurostat ανακοίνωσαν τα οριστικά στοιχεία για το 2025. Η ανάγκη αυτή προκύπτει από τη συντριπτική σύγκριση μεταξύ των 6 δισ. ευρώ του υπερ-πλεονάσματος και των μέτρων ύψους 500 εκατ. ευρώ που ανακοίνωσε. Η ίδια τακτική εφαρμόζεται από την κυβέρνηση και στο άλλο σημαντικό ζήτημα: πώς προκύπτει το υπερ-πλεόνασμα; Η ίδια ανάγκη, τέλος, επιβάλλει την παραπειστική αξιοποίηση του ευρωπαϊκού «κόφτη» δαπανών σαν άλλοθι: «Ο "κόφτης" δεν μας επιτρέπει να δώσουμε περισσότερα».

Συγκεκριμένα:

1. Πόσο είναι το υπερ-πλεόνασμα;

Εδώ η κυβέρνηση χρησιμοποιεί το εξής τρικ: όταν κατατίθεται και ψηφίζεται ο προϋπολογισμός για κάθε επόμενο έτος, βάζει τον πήχη του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα χαμηλά, ενώ γνωρίζει από πριν ότι θα κινηθεί πολύ υψηλότερα.

Στο τέλος του δημοσιονομικού έτους με την κατάθεση και έγκριση του προϋπολογισμού του επόμενου έτους κάνει μια σημαντική αναθεώρηση του στόχου για… το προηγούμενο έτος. Οταν τον Απρίλιο ανακοινώνονται τα οριστικά στοιχεία από ΕΛΣΤΑΤ και Eurostat… έκπληξη: το υπερ-πλεόνασμα είναι μεγαλύτερο και από τον αναθεωρημένο στόχο, αλλά όχι πλέον… προκλητικά μεγαλύτερο. Παράδειγμα: στον προϋπολογισμό του 2025 ο στόχος για το πρωτογενές πλεόνασμα ήταν 2,4% του ΑΕΠ. Στα οριστικά στοιχεία ανήλθε σε 4,9% του ΑΕΠ. Διαφορά, δηλαδή υπερ-πλεόνασμα, ίσο με 2,5% του ΑΕΠ ή 6 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση όμως υπολογίζει το υπερ-πλεόνασμα με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία του προϋπολογισμού του 2006 (!), δηλαδή το 3,7% του ΑΕΠ, οπότε βγαίνει μόλις 1,2% του ΑΕΠ, ήτοι κάτι λιγότερο από 3 δισ. ευρώ…

2. Πώς παράγεται το υπερ-πλεόνασμα;

Για να αποσείσει τις κατηγορίες της αντιπολίτευσης ότι το υπερ-πλεόνασμα στηρίζεται στην υπέρμετρη φορολογική επιβάρυνση, ο Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε ότι το υπερ-πλεόνασμα οφείλεται μόνο κατά 10% στην υπέρβαση των στόχων στα φορολογικά έσοδα. Πράγματι τα έσοδα πάνω από τον στόχο (υπερέσοδα) ήταν «μόνο» 393 εκατ. ευρώ. Ναι, αλλά αυτό είναι μια υπέρβαση πάνω από τον πήχη των στόχων που όλα τα προηγούμενα χρόνια τέθηκε πολύ ψηλά.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι ο κ. υπουργός απέφυγε να πει πού οφείλεται το υπόλοιπο 90% του υπερ-πλεονάσματος. Στο προχθεσινό φύλλο μας (βλέπε άρθρο «Βαφτίζουν τα ψίχουλα... μέτρα στήριξης») αποδείξαμε, με βάση τα αδιαμφισβήτητα επίσημα στοιχεία, ότι αυτό οφείλεται ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΜΗ ΠΑΡΑΠΑΝΩ σε υποεκτέλεση-περικοπές δαπανών ύψους 3,482 δισ. ευρώ και σε συνειδητό «παρκάρισμα» πόρων ύψους 3,986 δισ. ευρώ με τη μορφή επιχορήγησης στα Λοιπά Νομικά Πρόσωπα (ΛΝΠ) – επιχορήγησης που ήταν αχρείαστη αφού τα ΛΝΠ κατέγραψαν πλεόνασμα 4,569 δισ. ευρώ.

Επομένως το υπερ-πλεόνασμα ήταν προϊόν α) λιτότητας (υποεκτέλεση - περικοπή δαπανών) και β) δημοσιονομικού τρικ με τα πλεονάσματα των ΛΝΠ.

3. Το απαγορεύει ο «κόφτης»;

Εδώ το κυβερνητικό τρικ συνίσταται στον ισχυρισμό ότι ο «κόφτης» δαπανών του ευρωπαϊκού Συμφώνου Σταθερότητας βάζει ένα ανελαστικό πλαφόν στις πρωτογενείς δαπάνες του προϋπολογισμού. Πρόκειται για ανακρίβεια που ισοδυναμεί με ψέμα. Ο «κόφτης» έχει ελαστικότητα, αναγνωρίζοντας έκτακτη διεύρυνση του πλαφόν δαπανών έως και 2,5 δισ. ευρώ, που μπορεί να συνδυαστεί με έκτακτη ή μόνιμη αύξηση των εσόδων του προϋπολογισμού με κυβερνητικά μέτρα που… επιτρέπονται απολύτως, όπως έκτακτη φορολόγηση υπερκερδών σε τράπεζες, εταιρείες ενέργειας, διυλιστήρια. Με βάση και ευρωπαϊκό προηγούμενο αυτή η έκτακτη φορολόγηση μπορεί να αποφέρει από 1 έως και 2,5 δισ. ευρώ ανάλογα με τον συντελεστή.

Να φύγουν μια ώρα αρχύτερα

Δήλωση στην «Εφ.Συν.» του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκου Παππά:

Χθες στη Βουλή αποτυπώθηκε για ακόμα μία φορά η αδυναμία της κυβέρνησης της Ν.Δ. να εξηγήσει πώς από ένα υπερ-πλεόνασμα-γίγας των 6 δισ. φτάσαμε στα πενιχρά μέτρα των 500 εκατ. ευρώ.

Η αμηχανία του παριστάμενου υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γιώργου Κώτσηρα, ήταν έκδηλη, ειδικά όταν του θέσαμε δύο απλά ερωτήματα: πρώτον, αν υπάρχει η δυνατότητα, με βάση τον νέο δημοσιονομικό κανόνα, για μεγαλύτερες δαπάνες, κοντά στο 1% του ΑΕΠ. Και, δεύτερον, αν το υπερ-πλεόνασμα φτάνει όντως στα 6 δισ.

Ο κ. Κώτσηρας δεν απάντησε σε κανένα από τα δύο ερωτήματα. Οχι από άγνοια, αλλά από αμηχανία.

Παρότι υπάρχει ισχυρός δημοσιονομικός χώρος και παρότι ο δημοσιονομικός κανόνας επιτρέπει έκτακτα μέτρα και δαπάνες έως και το 1% του ΑΕΠ (2,5 δισ. ευρώ), η κυβέρνηση επιλέγει:

● Ανακοίνωσε μέτρα μόλις 500 εκατ. ευρώ, τα οποία δεν ανακουφίζουν εν μέσω πολέμου.

● Δεσμεύει 7 δισ. ευρώ για να αποπληρώσει πρόωρα χρέος που αρχίζει να λήγει από το 2030 στερώντας πολύτιμους πόρους από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Ας κάνει και ακόμη μία επιλογή: ας φύγει μια ώρα αρχύτερα.

Πηγή: efsyn.gr

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΛΑΛΗΣ

Ο πόλεμος πιέζει τις τιμές ενέργειας και ανοίγει νέα μέτωπα κόστους για τους Έλληνες πολίτες. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η κυβερνητική πολιτική στην ενέργεια στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Χρηματιστηρίου Ενέργειας, καθώς η τιμή του ρεύματος καθορίζεται από την ακριβότερη μονάδα παραγωγής, που προκύπτει από το φυσικό αέριο, η τιμή του οποίου έχει ήδη εκτοξευθεί κατά 50-60% από την έναρξη του πολέμου.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αυξανόμενων πιέσεων στις τιμές ενέργειας, πολιτικές παρεμβάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο επιχειρούν να αναδείξουν τις ευθύνες της ενεργειακής πολιτικής. Έτσι, η ευρωκοινοβουλευτική ομάδα του ΚΚΕ απεύθυνε ερώτηση προς την Κομισιόν, επιχειρώντας όπως υποστηρίζει, να αναδείξει τις μεγάλες ευθύνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Την κατάθεση του ερωτήματος ανέλαβε ο ευρωβουλευτής του κόμματος Λευτέρης Νικολάου-Αλαβάνος.

Οι ευθύνες στον λαό

Σε αυτή σημειώνει μεταξύ άλλων:

«Η πολεμική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή συμπεριλαμβάνει αλλεπάλληλες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, κοιτάσματα πετρελαίου, φυσικού αερίου, διυλιστήρια κ.ο.κ., με αποτέλεσμα οι τιμές της Ενέργειας και  καυσίμων να έχουν εκτοξευθεί, καταληστεύοντας την εργατική – λαϊκή οικογένεια την ώρα που οι ενεργειακοί όμιλοι και οι εφοπλιστές θησαυρίζουν. […] Μάλιστα, από τις πρώτες μέρες του πολέμου υπήρξαν αλματώδεις αυξήσεις στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, στη βενζίνη κ.ά. που με τη σειρά τους προκαλούν συνεχείς αυξήσεις στις τιμές βασικών αγαθών».

Στην ίδια ερώτηση τονίζεται ότι τη στιγμή που η ΕΕ και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν για τις μεγάλες ελλείψεις καυσίμων, «προετοιμάζοντας προπαγανδιστικά τον λαό για “δελτίο” στα καύσιμα, την ίδια ώρα παίρνουν προσχηματικά μέτρα, όπως κάνει τώρα η κυβέρνηση της ΝΔ με το “fuel pass”, τα οποία αποτελούν “σταγόνα στον ωκεανό” […] καθώς το μερίδιο των φόρων στη λιανική τιμή των καυσίμων φτάνει έως και το 60%».

«Μπόνους καινοτομίας»

Το documentonews.gr επικοινώνησε με τον ευρωβουλευτή, ζητώντας του να σχολιάσει το συνολικό πλαίσιο της πορείας της ΕΕ και της ελληνικής κυβέρνησης, μετά το «ενεργειακό σοκ» που προκάλεσε η εισβολή των ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν και τα αντίποινα. Όσα αναφέρει ο ευρωβουλευτής πιθανά καταδεικνύουν έναν σχεδιασμό δύο μέτρων και δύο σταθμών από τις Βρυξέλλες.

Όπως λέει, από τη μία «η  Κομισιόν, μετά τη σύνοδο των υπουργών Ενέργειας, “κουνά το δάχτυλο” στους εργαζόμενους απαιτώντας να περιορίσουν μετακινήσεις, να κάνουν τηλεργασία, να μειώσουν την κατανάλωση, να “υιοθετήσουν πιο αποδοτικές πρακτικές οδήγησης”». Από την άλλη, συνεχίζει, «προϋπολογίζει 700 εκατ. ευρώ επιδοτήσεις για ενεργοβόρους βιομηχανικούς ομίλους, και συνολικά 1,2 τρισ. ευρώ για “ενεργειακούς διαδρόμους” που θα ταΐσουν τους μεγάλους ομίλους».

Η αναφορά αυτή περιγράφεται στο λεγόμενο «Accelerate EU», τονίζει ο Λ. Νικολάου-Αλαβάνος, εξηγώντας ότι αυτό ομολογήθηκε «ξεδιάντροπα» από την πρόεδρο της Κομισιόν, δηλαδή ότι «”τα δισεκατομμύρια που συγκεντρώνει η ΕΕ από τα δικαιώματα εκπομπών ρύπων” θα επιστρέφουν στους ίδιους τους ομίλους ως “μπόνους καινοτομίας”!».

«Κόστος ετοιμότητας»

Στην ερώτηση της ευρωομάδας αναφέρεται ακόμη «με τη μεγάλη ενεργειακή αβεβαιότητα λόγω του πολέμου και την εξάρτηση από το αμερικανικό και καταριανό υγροποιημένο φυσικό αέριο, ο ΑΔΜΗΕ πρέπει να έχει σε ετοιμότητα μονάδες φυσικού αερίου για να επέμβουν ανά πάσα στιγμή. Και αυτό το “κόστος ετοιμότητας”, που είναι πανάκριβο, μετακυλίεται αυτούσιο στους λογαριασμούς αυξάνοντας ακόμη περισσότερο τις “πολεμικές τιμές” ρεύματος».

Την ίδια στιγμή πληροφορίες αναφέρουν ότι η ελληνική αγορά ενέργειας ετοιμάζεται για αποζημιώσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων σε ενεργειακούς ομίλους, χωρίς να αποκλείεται το ενδεχόμενο επιβάρυνσης των καταναλωτών, αλλά και για επενδύσεις ύψους 4,4 δισ. ευρώ μέσω του Ταμείου Απανθρακοποίησης αποσκοπώντας στην ενίσχυση των ΑΠΕ, την αποθήκευση και τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών υποδομών.

Δύο μέτρα και σταθμά

Η ελληνική βερσιόν των δύο μέτρων και σταθμών δεν αφορά μόνο την ηλεκτρική ενέργεια, αλλά και τα καύσιμα, αναφέρουν παράγοντες της αγοράς. Ομοίως, στην ερώτηση της ευρωομάδας του ΚΚΕ αναφέρεται: «Η πολιτική της κυβέρνησης της ΝΔ αποτελεί πρόκληση, καθώς υποκριτικά ισχυρίζεται ότι πρέπει να διατηρηθούν οι φόροι, με αποτέλεσμα η κυβέρνηση όχι μόνο να μην παρέχει ουσιαστική ανακούφιση, αλλά να επιβαρύνει τα λαϊκά νοικοκυριά, αφού η εκτίναξη των τιμών των καυσίμων συμπαρασύρει τους έμμεσους φόρους, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο τα ματωμένα υπερπλεονάσματα».

Για τον Λ. Νικολάου-Αλαβάνο «ούτε το ευρωενωσιακό Accelerate EU, ούτε η κοροϊδία των fuel pass της κυβέρνησης της ΝΔ αποτελούν λύση». Σύμφωνα με όσα λέει στο documentonews.gr: «Λύση να δώσει  ο λαός, απαιτώντας πραγματικά μέτρα στήριξης:

• Κατάργηση ειδικών φόρων κατανάλωσης σε καύσιμα και ενέργεια
• Κατάργηση του ΦΠΑ στα είδη λαϊκής κατανάλωσης
• Κατάργηση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας της ΕΕ που τζογάρει τις τιμές με βάσεις την κερδοφορία των ομίλων
• Πλήρης επαναφορά Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας για άμεση αύξηση των μισθών».

Πηγή: documentonews.gr

ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΤΟΛΙΑ

Καμία ανάσα από την ακρίβεια στα τρόφιμα δεν έχουν να προσδοκούν τα νοικοκυριά βάσει των τελευταίων στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ που έδειξαν σημαντικές αυξήσεις των τιμών στο ράφι τον Ιανουάριο και ανοδικές τάσεις στις τιμές των εισαγόμενων τροφίμων και πρώτων υλών της εγχώριας βιομηχανίας τροφίμων. Αυτό σημαίνει ότι και τους επόμενους μήνες οι αυξήσεις θα συνεχιστούν.

Τον Ιανουάριο φάνηκε να καταγράφεται μείωση του γενικού πληθωρισμού στο 2,5%, αυτό όμως έγινε επειδή η ΕΛΣΤΑΤ συμπεριέλαβε για πρώτη φορά στο καλάθι αγαθών τα τυχερά παιχνίδια. Τα ελληνικά νοικοκυριά όμως, που στην πλειονότητά τους είναι χαμηλόμισθα και δαπανούν μεγάλο μέρος των εισοδημάτων τους για τρόφιμα, σήκωσαν ένα πολύ μεγαλύτερο βάρος ακρίβειας δεδομένου ότι ο πληθωρισμός στα τρόφιμα έφτασε στο 4,5%.

Διαρκείς ανατιμήσεις

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ μάλιστα τον Ιανουάριο, για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, καταγράφηκαν τεράστιες ανατιμήσεις της τάξης του 24,5% στο μοσχάρι, 20,3% στις σοκολάτες και στα σοκολατοειδή, 17,7% στον καφέ, 11,8% στα φρέσκα φρούτα, 9,8% στις μαργαρίνες, 8,5% στο αρνί και το κατσίκι, 6,3% στα προϊόντα ζαχαροπλαστικής. Μικρότερες αλλά υπαρκτές αυξήσεις καταγράφηκαν επίσης στο χοιρινό με 4,8%, στα γαλακτοκομικά και αυγά με 4,7%, στα ψάρια και θαλασσινά με 4,3%, στα πουλερικά με 3,5% στο ψωμί, άλλα προϊόντα αρτοποιίας και σε μαρμελάδες – μέλι με 3,3% καθώς και στα φρέσκα λαχανικά με 3,1%. Σε όλες σχεδόν τις κατηγορίες τροφίμων οι τιμές αυξήθηκαν, με μόνη σοβαρή εξαίρεση στην τιμή του ελαιολάδου, που χάρη στην αποκατάσταση της μεσογειακής παραγωγής μειώθηκε κατά 30% συγκρατώντας έτσι και τον πληθωρισμό των τροφίμων στο 4,5%.

Πέρα από τις αυξήσεις στο ράφι ωστόσο, ανησυχητικά μηνύματα έστειλαν τον Ιανουάριο και οι πρόδρομοι δείκτες: ειδικότερα η άνοδος κατά 3,5% του δείκτη τιμών εισαγωγών αγαθών και πρώτων υλών, που αντιπροσωπεύει αυξημένο κόστος εισαγωγών για την ελληνική βιομηχανία τροφίμων, αλλά και η αύξηση κατά 7,7% στις τιμές παραγωγού ζωικής παραγωγής, που αντιπροσωπεύει άνοδο του κόστους παραγωγής στα ζωικά προϊόντα. Οι αυξήσεις και στους δύο αυτούς δείκτες προμηνύουν νέα κύματα ακρίβειας.

Τα διαδοχικά κύματα ακρίβειας που έχουν αποτέλεσμα «ο μισθός να τελειώνει στις 18 του μήνα» εξηγούν και τη νέα δραματική καθίζηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης τον Ιανουάριο που κατέγραψε το ΙΟΒΕ στις -50,3 μονάδες (από -47 τον Δεκέμβριο 2025 και από -43,4 πριν από έναν χρόνο), αλλά και γιατί οι Ελληνες καταναλωτές τα βλέπουν εντέλει όλα μαύρα, όντας οι πιο απαισιόδοξοι στην ΕΕ και διατυπώνοντας τις πιο αρνητικές προβλέψεις τόσο για τα δικά τους τα οικονομικά όσο και για την οικονομική κατάσταση στη χώρα.

Η εμπέδωση της ακρίβειας ως προβλήματος που «ήρθε για να μείνει» και ως εκ τούτου «επιβάλλει αλλαγές καταναλωτικών προτύπων και τάσεων» καταγράφηκε ως κεντρικό συμπέρασμα και της καθιερωμένης ετήσιας έρευνας για τις καταναλωτικές συνήθειες των νοικοκυριών που διεξήγαγε τον Ιανουάριο 2026 το Οικονομικό Πανεπιστήμιο υπό την εποπτεία του καθηγητή Γεώργιου Μπάλτα.

Η μελέτη

Το κυρίαρχο καταναλωτικό πρότυπο, σημειώνεται ειδικότερα στα συμπεράσματα της έκθεσης, «είναι η επιδίωξη της μείωσης του λογαριασμού του σουπερμάρκετ μέσω της στροφής σε φτηνότερες και λιγότερες αγορές».

Στο πλαίσιο αυτό λοιπόν επισημαίνεται στην έρευνα του ΟΠΑ ότι τέσσερις στους δέκα καταναλωτές δηλώνουν ότι περιορίζονται στα απολύτως απαραίτητα προϊόντα, ενώ ο ένας στους δέκα δηλώνει ότι δεν μπορεί να αγοράσει ούτε τα στοιχειώδη. Το 45% δηλώνει ότι περιορίζει την κατανάλωση κρέατος από 36% πέρυσι, το 42% τα τυποποιημένα τρόφιμα από 26% πέρυσι, το 52% τα αναψυκτικά από 28% πέρυσι, το 44% τα αλκοολούχα ποτά από 62% πέρυσι, το 24% το ψωμί και τα αρτοσκευάσματα από 11% πέρυσι.

Και βέβαια, για τρίτο συνεχόμενο έτος καταγράφεται νέο ρεκόρ στην επιλογή προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας από τα νοικοκυριά, με τέσσερις στις δέκα αγορές να αφορούν τα συγκεκριμένα προϊόντα.

Πηγή : documentonews.gr

Από 26 έως και 72 ευρώ τον μήνα αναμένεται το «κέρδος» που θα έχουν στους λογαριασμούς των σούπερ μάρκετ τα ελληνικά νοικοκυριά χάρη στη μείωση 8% σε πάνω από 2.000 κωδικούς προϊόντων, για μηνιαία κατανάλωση από 329 έως 900 ευρώ.

Η λίστα περιλαμβάνει 2.180 προϊόντα, με τις μειώσεις τιμών να ξεκινούν από 3% και να φτάνουν έως και το εντυπωσιακό 35%. Η μεσοσταθμική μείωση διαμορφώνεται κοντά στο 8%.

Ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, χαρακτήρισε την κίνηση ως «θετική και αναγκαία», τονίζοντας πως «αποδεικνύει ότι η Πολιτεία και η αγορά μπορούν να συνεργαστούν προς όφελος της κοινωνίας». «Δίνουμε συνεχή μάχη για τη συγκράτηση των τιμών, ιδιαίτερα στα βασικά είδη διαβίωσης, μέσα σε ένα δύσκολο παγκόσμιο περιβάλλον», δήλωσε ο κ. Θεοδωρικάκος.

Ποια προϊόντα έχουν τη μεγαλύτερη μείωση

Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το υπουργείο αποκαλύπτουν τη «γεωγραφία» των μειώσεων, με τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (Private Label) να αποτελούν τον κύριο κορμό.

Συγκεκριμένα:

• Το 62% των προϊόντων (1.356 κωδικοί) προέρχονται από Private Label (τα προϊόντα των ίδιων των αλυσίδων λιανεμπορίου).
• Μόλις 38% (824 κωδικοί) αφορούν επώνυμα σήματα.

Η μέση μείωση τιμής φτάνει το 7,95%, με το μεγαλύτερο βάρος να πέφτει στα επώνυμα προϊόντα (μείωση περίπου 9,5%), έναντι 7% για τις ιδιωτικές ετικέτες.

Εκπτώσεις έως και 30% σε βασικά είδη

Οι μειώσεις τιμών αγγίζουν ακόμα και το 30%, ανάλογα με το προϊόν. Ενδεικτικά παραδείγματα:

• Ψωμί & προϊόντα άρτου: 5% έως 20%
• Ζυμαρικά: 5% έως 13%
• Ρύζι: 13%
• Κατεψυγμένα τρόφιμα: 3% έως 8%
• Καφές: 5% έως 8%
• Δημητριακά: 3 % έως 23%
• Ελαιόλαδο: 5% έως 16%
• Απορρυπαντικά: 3% έως 30%

Πώς θα ξεχωρίζουν τα προϊόντα με έκπτωση

Ο γενικός διευθυντής της Ένωσης των Σούπερ Μάρκετ κ. Πεταλάς, εξήγησε στην ΕΡΤ: «Οι κωδικοί που ανακοινώθηκαν σταδιακά θα σηματοδοτούνται στο ράφι. Ήδη αρκετές αλυσίδες ξεκίνησαν από χθες και πιστεύω ότι μέχρι και την Παρασκευή όλα τα προϊόντα τα οποία αφορούν σε αυτή τη λίστα που ανακοινώθηκε θα έχουν σηματοδοτηθεί μέσα στα καταστήματα. (…) Λοιπόν, αυτό είναι μια δέσμευση τιμής όσων συμμετέχουν σε αυτό, συμμετέχουν όλα τα σούπερ μάρκετ, όλες οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ και κάποιοι προμηθευτές. Συγκεκριμένα, περίπου 70 προμηθευτές συμμετέχουν σε αυτό. Η δέσμευση είναι ότι αυτές οι τιμές θα κρατηθούν μέχρι και 31/12. Από εκεί και πέρα όμως, όλοι οι προμηθευτές ή τα σούπερ μάρκετ, εφόσον δουν ότι οι καταναλωτές ανταποκρίνονται σε αυτό, θα τις κρατήσουν όσο καιρό θέλουν. (…) Το είδαμε και στην περσινή πρωτοβουλία. Ήταν πολύ μικρότερου μεγέθους, αλλά αρκετές τιμές μείνανε και μετά το τέλος του περσινού χρόνου και υπάρχουν και τιμές που ακόμα και σήμερα έχουν μείνει σε εκείνα τα επίπεδα. (…)»

Ο ίδιος εξήγησε «ότι κάθε προϊόν που ανήκει σε αυτή την πρωτοβουλία σημαίνεται με ένα ειδικό σηματάκι στρογγυλό που γράφει πρωτοβουλία 1.000 κωδικών και θα έχει τα χρώματα της κάθε αλυσίδας ξεχωριστά, αλλά το μήνυμα και το σχήμα θα είναι κοινό και θα είναι κατά πάσα πιθανότητα καθαρή τιμή, διότι με τον νέο κώδικα δεοντολογίας, όπως γνωρίζετε, η επικοινωνία της μείωσης της τιμής έχει συγκεκριμένους κανόνες και για αυτό το λόγο οι περισσότερες αλυσίδες επιλέγουν να έχουν την καθαρή τιμή. Αυτό μπορούμε να το δούμε να ισχύει και τους πρώτους μήνες του 2026».

Όλη η λίστα

 

Το καταναλωτικό κίνημα «δείχνει τα δόντια του» σε χώρες της Ε.Ε. και ετοιμάζεται για κινητοποιήσεις ενάντια στην ακρίβεια και τον πληθωρισμό που «ροκανίζει» τα εισοδήματα από το 2021. 

Το μποϊκοτάζ των καταναλωτών της Κροατίας αποκτά μιμητές και οργανώσεις σε Βουλγαρία, Ρουμανία, Μαυροβούνιο, Σερβία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και Βόρεια Μακεδονία καλούν σε αποχή από τις αγορές προϊόντων, ώστε να δυναμώσει η φωνή της κοινωνίας και να ασκηθούν πιέσεις στις αλυσίδες των σούπερ μάρκετ. 

Στην Ελλάδα, η απουσία καταναλωτικού κινήματος είναι ορατή και δεδομένη, παρά την οικονομική κρίση που προηγήθηκε και την πληθωριστική κρίση που έχει «γονατίσει» την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών από το 2021. 

Σε αυτό το κλίμα και μιμούμενο τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε., το ΙΝΚΑ – Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδος καλεί τους πολίτες να απέχουν πλήρως από τις αγορές στις 19 Φεβρουαρίου.

«Εάν είναι δυνατόν να μην πληρώσουμε εκείνη την ημέρα του μήνα 19 Φεβρουαρίου 2025 ούτε ένα ευρώ σε Τράπεζες, Κράτος, Νερό, Ρεύμα, Τηλέφωνα, Καύσιμα, super market, Καφέ, εστιατόρια,  εμπορική αγορά, Ηλεκτρικά ηλεκτρονικά καταστήματα και πουθενά ευρώ στην αγορά», αναφέρεται στην ανακοίνωση.

«Ας στείλουμε όλοι μαζί το μήνυμα πως αφεντικά της αγοράς είναι οι πολίτες καταναλωτές. Φτάνει πια με την κοροϊδία παραπλάνηση αισχροκέρδεια κερδοσκοπία εις βάρος των πολιτών Καταναλωτών. Μια ημέρα είναι αυτή που πρέπει να δείξουμε την δύναμή μας», καταλήγει το ΙΝΚΑ – Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδος. 

Τέλος στο γνωστό έως σήμερα νυχτερινό ρεύμα έβαλε και επίσημα η κυβέρνηση Μητσοτάκη, καθώς ανακοίνωσε νέο, μειωμένο ωράριο. Έτσι,  το μειωμένο τιμολόγιο από τις 8 ώρες ημερησίως, θα ανέρχεται σε 6, οι οποίες είναι μοιρασμένες σε μεσημβρινή και νχυτερινή ζώνη.

Όπως ανακοίνωσε ο Θεόδωρος Σκυλακάκης, σε ισχύ από 1η Φεβρουαρίου 2025 τίθεται το νέο διζωνικό σύστημα μειωμένης τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο -σε πρώτη φάση- αφορά στους καταναλωτές που διαθέτουν κατάλληλο μετρητή και ενεργό διζωνικό (νυκτερινό) τιμολόγιο (μετρητή με δυνατότητα καταγραφής σε δύο ζώνες ή νέο έξυπνο μετρητή).

Το γνωστό ως «νυχτερινό» τιμολόγιο αποτελείται από τη μεσημβρινή ζώνη και από τη νυχτερινή ζώνη. Το ωράριο αυτών των ζωνών θα είναι διαφορετικό τον χειμώνα από το καλοκαίρι. Σκοπός της πρωτοβουλίας είναι η πρόσβαση των καταναλωτών σε ηλεκτρικό ρεύμα τις ώρες που είναι πιο φθηνό.

Ωστόσο στις ώρες που ανακοινώθηκαν είναι δύσκολο να έχει κάποιος «πρόσβαση» στο σπίτι του, αφού στις 12:00μμ-15:00μμ το μεσημέρι είναι ώρες που η πλειονότητα των πολιτών βρίσκεται στην εργασία του.

Ειδικότερα, τα ωράρια ανά ζώνη και εποχή, τα οποία θα ισχύουν από Δευτέρα έως και Κυριακή, διαμορφώνονται ως εξής:

Χειμερινό ωράριο, με διάρκεια από τον Νοέμβριο έως τον Μάρτιο:

• Μεσημβρινή ζώνη: 12 μ.μ. – 3 μ.μ.
• Νυχτερινή ζώνη: 2 π.μ. – 5 π.μ.

Θερινό ωράριο, με διάρκεια από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο:

• Μεσημβρινή ζώνη: 11 π.μ. – 3 μ.μ.
• Νυχτερινή ζώνη: 2 π.μ. – 4 π.μ.

Σημειώνεται ότι θα υπάρξει νομοθετική πρόβλεψη, ώστε οι υφιστάμενες συμβάσεις προμήθειας με διζωνικό τιμολόγιο να παραμείνουν σε ισχύ ενσωματώνοντας το νέο ωράριο. Επίσης, στην περίπτωση που κάποιος καταναλωτής δεν επιθυμεί να παραμείνει σε διζωνικό τιμολόγιο θα μπορεί να ζητήσει τη λήξη της τρέχουσας σύμβασης προμήθειας χωρίς κόστος για τον ίδιο (δηλαδή χωρίς κόστος που τυχόν προβλέπεται βάσει σχετικής ρήτρας στην υφιστάμενη σύμβασή του, για την περίπτωση πρόωρης αποχώρησης).

Ο Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ), ως υπεύθυνος για την εφαρμογή του ωραρίου μειωμένης τιμολόγησης έχει αναλάβει να ολοκληρώσει όλες τις απαραίτητες ενέργειες, προκειμένου να ισχύει το νέο ωράριο μειωμένης τιμολόγησης από τις αρχές Φεβρουαρίου.

Πώς χάθηκαν δύο ώρες

Μέχρι σήμερα, το νυχτερινό ωράριο έχει την εξής μορφή:

Α. Χειμερινή περίοδος: 1 Νοεμβρίου έως 30 Απριλίου

• 02:00-08:00 και 15:00-17:00, για τους πελάτες που είναι συνδεδεμένοι στο Δίκτυο της Ηπειρωτικής Χώρας και των διασυνδεδεμένων με αυτήν νησιών

• 02:00-08:00 και 15:30-17:30, για τους πελάτες των μη διασυνδεδεμένων νησιών με τμηματικό ωράριο

Β. Θερινή περίοδος: 1 Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου

Έρευνα αποκαλύπτει ότι πολλά από τα προϊόντα που θα πωλούνται δήθεν με μείωση τιμής, τελικά φτάνουν στο ράφι των σούπερ μάρκετ ακόμη και με αυξημένη τιμή

Ηκυβερνητική εξαπάτηση με τις δήθεν μειώσεις στις τιμές των προϊόντων στα σούπερ μάρκετ, αποκαλύπτεται από ρεπορτάζ του Mega, την ώρα που τα νοικοκυριά αδυνατούν να βγάλουν το μήνα.

Ενώ η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τις δήθεν λύσεις στην αντιμετώπιση του ράλι των τιμών στα σούπερ μάρκετ, για τα 600 προϊόντα που υποτίθεται ότι θα είχαν έκπτωση, έρευνα του εν λόγω τηλεοπτικού σταθμού αποκαλύπτει ότι «εκατοντάδες από αυτά» πωλούνται όχι μόνο χωρίς μείωση στην τιμή αλλά με ελαφρώς αυξημένη τιμή.

Υπενθυμίζεται ότι πριν από λίγες ημέρες το υπουργείο Ανάπτυξης έδωσε στη δημοσιότητα μια ανανεωμένη λίστα με τους 523 κωδικούς προϊόντων που είχαν ενταχθεί, ως τότε, στην εθελοντική πρωτοβουλία μείωσης τιμών στα σούπερ μάρκετ, από 5% έως 24%.

Ωστόσο, όπως τόνισε και ο πρόεδρος της Ένωσης Εργαζόμενων Καταναλωτών Ελλάδας Απόστολος Ραυτόπουλος «δεν είναι παραπλάνηση, είναι εξαπάτηση».

Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με το ρεπορτάζ τα σούπερ μάρκετ δεν αναγράφουν στα καρτελάκια του προϊόντος την αρχική τιμή με αποτέλεσμα να διευκολύνεται η αισχροκέρδεια

Ειδικότερα, σύμφωνα με το ρεπορτάζ μαλακτικό για 52 πλύσεις στις 24/10 είχε τιμή 3,38€ και το ίδιο προϊόν στις 20/11, με την μείωση της τιμής πωλούνταν έναντι 3,39€. Άλλο μαλακτικό για 82 πλύσεις στις 24/10 είχε τιμή 4,98€ και στις 20/11 (με τη μείωση τιμής) είχε 4,99€.

Επιπλέον, γκοφρέτα με σοκολάτα πριν τη μείωση τιμής στις 13/11 πωλούνταν έναντι 0,38 ευρώ. Στις 20/11 μετά τη δήθεν μείωση της τιμής πωλούνταν έναντι 0,48 ευρώ.

Φρυγανιές χωριάτικες σταρένιες (240γρ.) στις 26/10 είχαν τιμή 1,67€ και στις 20/11 1,95€. Αντίστοιχα φρυγανιές σίτου (250γρ.) στις 26/10 πωλούνταν έναντι 1,39 ευρώ και στις 20/11 (με τη μείωση τιμής) πωλούνταν έναντι 1,62 ευρώ.

Τέλος απορρυπαντικό ρούχων για 50 πλύσεις στις 21 Οκτωβρίου η τιμή του ήταν στα 10,35€ και στις 18/11 (με τη μείωση τιμής) πωλούνταν στο ράφι του σούπερ μάρκετ έναντι 10,85€.

Συγκέντρωση διαμαρτυρίας πραγματοποίησαν φοιτητές της Αθήνας έξω από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, χθες Τρίτη, ενάντια στο υψηλό κόστος των ενοικίων, απαιτώντας άμεσα μέτρα ανακούφισης.

«Χατζηδάκη βγες να ακούσεις την αλήθεια, τους φοιτητές αφήνεται χωρίς καμιά βοήθεια» φώναξαν μεταξύ άλλων οι φοιτητές τονίζοντας ότι η κυβέρνηση «σφυρίζει αδιάφορα» μπροστά στα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν.

«Δώστε λεφτά για δωρεάν σπουδές – στέγαση και φοίτηση για τους φοιτητές» και «δεν είναι πελάτες οι φοιτητές» ήταν μερικά ακόμη από τα συνθήματα που ακούστηκαν στη συγκέντρωση έξω από το ΥΠΟΙΚ.

«Η κατάσταση είναι τραγική και η κοροϊδία από μεριάς της κυβέρνησης έχει φτάσει στο απροχώρητο που ανακοινώνει ημίμετρα και πανηγυρίζει. Διαδηλώνουμε σήμερα για να πάρουμε απαντήσεις, για να δοθούν λύσεις Δεν ήρθαμε για να αποσπάσουμε κατανόηση Θέλουμε να αυξηθεί γενναία το στεγαστικό επίδομα. Θέλουμε μέτρα ανακούφισης από την ακρίβεια. Θέλουμε αναπροσαρμογή των κριτηρίων για τις εστίες. Θέλουμε να αξιοποιηθούν δωμάτια σε ξενοδοχεία να κοπεί κονδύλι τώρα έτσι ώστε να στεγαστούν οι χιλιάδες φοιτητές που έχουν ανάγκη για δωρεάν στέγαση», υπογράμμισε ένας φοιτητής, σε δηλώσεις που παραχώρησε στην κάμερα του ΑΠΕ-ΜΠΕ.

 

Τα αιτήματα των φοιτητών:

• Άμεση έναρξη της διαδικασίας εισδοχής στις φοιτητικές εστίες! Να ολοκληρωθούν έγκαιρα οι διαδικασίες εισδοχής των φοιτητών.
• Εξασφάλιση δωματίων με ευθύνη του κράτους και των ιδρυμάτων για τη διαμονή όσων δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να σπουδάσουν.
• Γενναία αύξηση του στεγαστικού επιδόματος με βάση τις αυξήσεις στα ενοίκια. Να διευρυνθούν οι δικαιούχοι και η καταβολή να γίνεται στην αρχή της χρονιάς.
• Αξιοποίηση της ακίνητης περιουσία των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και κτίριων του Δημοσίου για την κατασκευή νέων σύγχρονων εστιών στην ευθύνη του κράτους, χωρίς ΣΔΙΤ και ενοίκια Άμεση επισκευή, ανακαίνιση των υπαρχουσών εστιών, ποιοτικές υπηρεσίες, με επαρκή κρατική χρηματοδότηση και μόνιμο προσωπικό, χωρίς εργολάβους.
• Στήριξη της φοιτητικής μέριμνας! Δωρεάν σίτιση, μετακίνηση και internet για όλους. Μείωση και πλαφόν στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, ένταξη της φοιτητικής στέγης στο κοινωνικό τιμολόγιο. Κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και του ΦΠΑ σε πετρέλαιο, βενζίνη, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια.
• Δικαίωμα μετεγγραφής για όλους τους φοιτητές που το έχουν ανάγκη, με διεύρυνση των οικονομικών – κοινωνικών κριτηρίων, αντιστοίχιση όλων των ομοειδών τμημάτων, να καταργηθούν οι απαράδεκτοι “κόφτες”.

ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΖΟΥΝΤΑ

Αυξημένη κατά 43,4% έναντι αυτής του Ιουνίου είναι η χονδρεμπορική τιμή του Ιουλίου- Πώς αναμένεται να διαμορφωθούν οι τιμές στα τιμολόγια ρεύματος τον Αύγουστο

Δεδομένη πρέπει να θεωρείται πλέον μια τεράστια αύξηση στα τιμολόγια ρεύματος του Αυγούστου, καθώς η χονδρεμπορική αγορά έχει πάρει φωτιά κατά τον τρέχοντα μήνα και οι λίγες ημέρες που απομένουν για το «κλείσιμό» της δεν πρόκειται να αντιστρέψουν την κατάσταση, μεταφέροντας τις ανατιμήσεις στη λιανική. Ακόμα και με την επιδότηση που έχει υποσχεθεί η κυβέρνηση, αποδεχόμενη ουσιαστικά την αισχροκέρδεια στη χονδρεμπορική ηλεκτροπαραγωγή, η ακρίβεια για τους οικιακούς καταναλωτές δεν θα εξανεμιστεί, απλώς θα συγκρατηθεί η μεγάλη αύξηση και μάλιστα ανεπαρκώς και όχι για όλη την ενισχυμένη, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, κατανάλωση, ενώ επιχειρήσεις και επαγγελματίες όλων των μεγεθών θα υποστούν τεράστιες επιβαρύνσεις, καθώς δεν προβλέπεται στήριξή τους.

Η μέση χονδρεμπορική τιμή μέχρι στιγμής (1-26/7) διαμορφώνεται στα 141,81 ευρώ/ανά μεγαβατώρα, δηλαδή είναι αυξημένη κατά 43,4% έναντι της αντίστοιχης τιμής του Ιουνίου. Στη λιανική προβλέπεται ότι οι ονομαστικές τιμές (προ επιδοτήσεων/εκπτώσεων) θα ξεπεράσουν και τα 20-25 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Όμως ακόμα και με την επιδότηση που θα φέρει τη βασική τιμή στα 15 λεπτά/κιλοβατώρα οι ανατιμήσεις σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα αναμένεται να κυμανθούν, στην καλύτερη περίπτωση, από σχεδόν 95% σε σχέση με το φθηνότερο κίτρινο τιμολόγιο Ιουλίου (7,7 λεπτά/κιλοβατώρα) έως 10,65% έναντι του φθηνότερου πράσινου-ειδικού τιμολογίου Ιουλίου (13,557 λεπτά/κιλοβατώρα).

Η κυβέρνηση αγναντεύει την κερδοσκοπία

Τις τελευταίες περίπου τρεις εβδομάδες η εγχώρια χονδρεμπορική αγορά κινήθηκε σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, φέρνοντας δραματικές μνήμες από την κρίση του φυσικού αερίου της περιόδου 2021-2022, με τιμές που έφτασαν μεσοσταθμικά και στα 219 ευρώ/μεγαβατώρα και μέγιστες τιμές έως τα 850 ευρώ, κατάσταση που χαρακτηρίστηκε από παράγοντες της αγοράς ως ανεξέλεγκτη, καθώς εν προκειμένω δεν υπάρχει αντίστοιχη κρίση. Η μέση τιμή Ιουλίου στα 141,81 ευρώ είναι η υψηλότερη από τον Φεβρουάριο του 2023, όταν η αντίστοιχη διαμορφωνόταν στα 156,24 ευρώ. Πράγματι, η τιμή του φυσικού αερίου βρίσκεται σήμερα στα 31-32 ευρώ/μεγαβατώρα, όταν τον περσινό Φεβρουάριο διαμορφωνόταν κοντά στα 60 ευρώ, δηλαδή ήταν σχεδόν διπλάσια.

Παράγοντες, όπως η «στενότητα» στις διασυνδέσεις της ΝΑ Ευρώπης, οι αυξημένες εξαγωγές προς την Ουκρανία, το αρχικό έλλειμμα πυρηνικής ενέργειας από τη Βουλγαρία (λόγω Κοζλοντούι, που έχει αποκατασταθεί πια), η αυξημένη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στη «γειτονιά» κ.λπ., προφανώς δημιουργούν πιέσεις, όμως τελικά ήταν οι υψηλές προσφορές Ελλήνων ηλεκτροπαραγωγών που εκτίναξαν τις τιμές. Και παρότι η κυβέρνηση διαχωρίζει αυτά τα κέρδη ως «ουρανοκατέβατα», δηλαδή ως κέρδη που διαμόρφωσαν ιδιαίτερες συνθήκες στην αγορά, μάλλον πρόκειται για... κανονικά υπερκέρδη, καθώς η αγορά δεν εξανάγκασε τους παραγωγούς σε υψηλές προσφορές, αλλά οι ίδιοι εκμεταλλεύτηκαν εκούσια τη συγκεκριμένη συγκυρία. Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι δεν υπάρχει πίεση από το εξωτερικό, όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση της Ν.Δ., αλλά κάποιοι κερδοσκοπούν ανέξοδα, ενώ ακολουθώντας το χρήμα (follow the money), όπως τονίζουν, ο δρόμος των ωφελουμένων βγάζει στον ΕΛΑΠΕ και στον δεσπόζοντα παίκτη. Σύμφωνα, άλλωστε, με σχετική ανάλυση της εταιρείας Balkan Energy, ένας από τους λόγους για τις υψηλές τιμές είναι «η αύξηση των τιμών προσφορών πώλησης σε όλες τις αγορές, κυρίως στην ελληνική αγορά», δηλαδή η έκρηξη των προσφερόμενων τιμών ιδίως τις απογευματινές ώρες στην ελληνική αγορά ήταν μία από τις αιτίες και όχι το αποτέλεσμα της κατάστασης στη χονδρεμπορική.

Καυτός Αύγουστος

Σε κάθε περίπτωση, αναμένεται το ράλι των χονδρεμπορικών τιμών του Ιουλίου να μεταφερθεί στα τιμολόγια λιανικής του Αυγούστου και ειδικότερα στα κυμαινόμενα (πράσινα και κίτρινα). Εντός των ημερών αναμένεται η ρύθμιση για να τεθεί σε ισχύ το τέλος στα «υπερέσοδα», που όπως διαρρέεται θα προβλέπει όχι ποσοστό, αλλά ποσό επί των εσόδων των ηλεκτροπαραγωγών με φυσικό αέριο ανά θερμική μεγαβατώρα. Κύκλοι της αγοράς αναφέρουν ότι οι παραγωγοί μάζεψαν περί τα 42 εκατ. ευρώ σε μόλις 10 ημέρες. Από τη συνολική ανάκτηση θα προκύψει το ποσό που θα διατεθεί ως «επιδότηση» στα κυμαινόμενα τιμολόγια (κατανάλωση έως 500 κιλοβατώρες) του ερχόμενου μήνα και θα ανακοινωθεί στις 2 Αυγούστου, δηλαδή μετά τη γνωστοποίηση των νέων τιμών από τους προμηθευτές.

Πάντως οι ανατιμήσεις στη λιανική είναι δεδομένες, καθώς όλα τα κυμαινόμενα τιμολόγια είναι συνδεδεμένα με τη χονδρεμπορική αγορά. Η «λογική» τιμή για την κυβέρνηση είναι περίπου στα επίπεδα των 15 λεπτών ανά κιλοβατώρα, που αυτομάτως μας φέρνει μήνες πίσω στην ακρίβεια -και στην αισχροκέρδεια- της κρίσης του αερίου, χωρίς να συνυπολογίσουμε τις αυξήσεις στο πάγιο που ήρθαν μαζί με τα χρωματιστά τιμολόγια.

Συγχρόνως, αυτή η τιμή είναι υψηλότερη κατά:

- 10,5% σε σχέση με το φθηνότερο πράσινο τιμολόγιο του Ιουλίου (13,557 λεπτά/κιλοβατώρα),

- 26% έναντι του Ιουνίου (11,898 λεπτά/κιλοβατώρα),

- 57,9% έναντι του Μαΐου (9,5 λεπτά/κιλοβατώρα),

- 65,56% έναντι του Απριλίου (9,06 λεπτά/κιλοβατώρα),

- 83,3% έναντι του Μαρτίου (8,182 λεπτά/κιλοβατώρα),

- 36,36% έναντι του Φεβρουαρίου (11 λεπτά/κιλοβατώρα),

- 10% έναντι του (ακριβότερου το 2024) Ιανουαρίου (13,635 λεπτά/κιλοβατώρα).

Επιπλέον, οι οικιακές καταναλώσεις του Ιουλίου αναμένονται εξαιρετικά αυξημένες λόγω του παρατεταμένου καύσωνα (κλιματιστικά), κάτι που θα αποτυπωθεί στους λογαριασμούς.

Εξάλλου, καμία πρόνοια δεν προβλέπεται για επαγγελματίες, εμποροβιοτέχνες, επιχειρήσεις μικρότερες και μεγαλύτερες και βιομηχανία, που θα επωμιστούν όλο το επιπλέον κόστος της χονδρεμπορικής. Αξίζει να σημειωθεί ότι μόλις πριν από λίγες ημέρες και μετά από εντατικές διαβουλεύσεις με τους παραγωγικούς φορείς η βουλγαρική κυβέρνηση αποφάσισε να παράσχει αποζημίωση σε επιχειρήσεις και βιομηχανίες, όταν η μέση χονδρεμπορική τιμή (DAM) ξεπερνά περίπου τα 90 ευρώ/μεγαβατώρα, με αναδρομική ισχύ από τον Ιούλιο και έως το τέλος του 2024.

Πηγή: avgi.gr