Διάστημα: Ραδιοσήμα από εξωπλανήτη εντόπισαν για πρώτη φορά αστρονόμοι

Ένα ραδιοσήμα που ενδέχεται να αποτελεί την πρώτη άμεση ανίχνευση αυτού του είδους από εξωπλανήτη εντόπισαν αστρονόμοι, ξεκαθαρίζοντας πάντως ότι δεν πρόκειται για ένδειξη εξωγήινης ζωής αλλά για ένα φαινόμενο που συνδέεται με ένα εξαιρετικά ισχυρό μαγνητικό πεδίο.

Οι επαναλαμβανόμενες εκπομπές φαίνεται να προέρχονται από τον Beta Pictoris b, έναν αέριο γίγαντα σε απόσταση περίπου 63 ετών φωτός από τη Γη, με μάζα σχεδόν 12 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Δία.

Ο συγκεκριμένος κόσμος περιφέρεται γύρω από ένα νεαρό άστρο και βρίσκεται σε ένα από τα περισσότερο μελετημένα πλανητικά συστήματα του Γαλαξία, γεγονός που έκανε την ανακάλυψη ακόμη πιο απρόσμενη για την ερευνητική ομάδα.

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το MeerKAT, ένα σύστημα 64 ραδιοτηλεσκοπίων στη Νότια Αφρική, καταφέρνοντας να εντοπίσουν επανειλημμένα την εκπομπή σε διαφορετικές συχνότητες και να προσδιορίσουν ως πιθανή πηγή της τον ίδιο τον πλανήτη και όχι το άστρο του.

Η ανακάλυψη περιγράφεται σε νέα επιστημονική εργασία, η οποία αναρτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου στην πλατφόρμα arXiv και βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία αξιολόγησης από ομότιμους επιστήμονες.

Πανίσχυρο μαγνητικό πεδίο

Πίσω από το σήμα εκτιμάται ότι βρίσκονται σέλαα παρόμοια ως προς τον μηχανισμό τους με το βόρειο σέλας της Γης, καθώς φορτισμένα σωματίδια αλληλεπιδρούν με το μαγνητικό πεδίο και παράγουν, εκτός από φωτεινά φαινόμενα, ραδιοκύματα.

Σύμφωνα με τον αστρονόμο του Χάρβαρντ Έντο Μπέργκερ, τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι το μαγνητικό πεδίο του Beta Pictoris b είναι τουλάχιστον 200 φορές ισχυρότερο από εκείνο του Δία.

Η διαπίστωση προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μέχρι σήμερα οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι τα μαγνητικά πεδία των εξωπλανητών θα ήταν περισσότερο συγκρίσιμα με αυτό του μεγαλύτερου πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος.

Ανάλογες ραδιοεκπομπές έχουν καταγραφεί στο παρελθόν από τον Δία και τον Κρόνο, αλλά και από άστρα και καφέ νάνους, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί αντίστοιχη άμεση ανίχνευση από εξωπλανήτη.

Η ύπαρξη ισχυρού μαγνητικού πεδίου έχει ιδιαίτερη σημασία για την κατανόηση ενός πλανήτη, καθώς μπορεί να επηρεάζει την ατμόσφαιρα και την αλληλεπίδρασή του με το διαστημικό περιβάλλον.

Γιατί οι επιστήμονες παραμένουν επιφυλακτικοί

Παρά τον ενθουσιασμό της ερευνητικής ομάδας, τα αποτελέσματα δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί από ανεξάρτητους επιστήμονες μέσω της διαδικασίας peer review, με τη σχετική εργασία να έχει αναρτηθεί ως προδημοσίευση τον Σεπτέμβριο.

Ερευνητές που δεν συμμετείχαν στη μελέτη συνιστούν επομένως προσοχή μέχρι να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση, επισημαίνοντας ωστόσο ότι, εφόσον το εύρημα επιβεβαιωθεί, θα αποτελέσει σημαντικό βήμα για τη μελέτη κόσμων πέρα από το ηλιακό μας σύστημα.

Ο Beta Pictoris b ανακαλύφθηκε το 2008, ενώ το πλανητικό του σύστημα έχει ηλικία περίπου 23 εκατομμυρίων ετών, έναντι 4,5 δισεκατομμυρίων του δικού μας.

Οι ερευνητές έχουν ήδη ζητήσει περισσότερο χρόνο παρατήρησης με τηλεσκόπια, επιδιώκοντας να επιβεβαιώσουν περαιτέρω την προέλευση των εκπομπών και να εξηγήσουν πώς ο συγκεκριμένος εξωπλανήτης απέκτησε ένα τόσο ισχυρό μαγνητικό πεδίο.