ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΑΝΙΦΑΒΑ

Στάση αναμονής τηρεί η αγορά σχετικά με την αποτελεσματικότητα –ουσιαστικά το μέγεθος της αποτρεπτικής ισχύος που θα έχει στους Ευρωπαίους καταναλωτές– του δασμού των 3 ευρώ που θα επιβάλλεται στα μικροδέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ τα οποία εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ενωση από τρίτες χώρες. Το μέτρο, το οποίο θα ισχύσει από την 1η Ιουλίου 2026, αποτελεί –ή τουλάχιστον αυτός είναι ο στόχος και το κίνητρο ταυτόχρονα της θέσπισής του– ένα πρώτο ανάχωμα στις αθρόες αγορές φθηνών προϊόντων από τις ασιατικές –κυρίως κινεζικές– πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου (marketplaces).

Επόμενο βήμα θα είναι η επιβολή τέλους εκτελωνισμού το αργότερο μέχρι τον Νοέμβριο του 2026 και στη συνέχεια η σύσταση της Τελωνειακής Αρχής της Ε.Ε. και η σταδιακή έναρξη της λειτουργίας της. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ξεκινήσει την κατασκευή του Κόμβου Τελωνειακών Δεδομένων της Ε.Ε. για το ηλεκτρονικό εμπόριο, με στόχο αυτός να τεθεί σε λειτουργία από την 1η Ιουλίου 2028. Οι διαδικτυακές πλατφόρμες και οι πωλητές θα ενημερώνουν τα τελωνεία μέσω του τελωνειακού κόμβου δεδομένων της Ε.Ε. σχετικά με τις πωλήσεις τους σε καταναλωτές της Ενωσης αμέσως μετά την πραγματοποίησή τους. Αυτό θα επιτρέψει στα τελωνεία να αντιδρούν πριν από την άφιξη των εμπορευμάτων στα σύνορα, με την υποστήριξη της ανάλυσης κινδύνου της Τελωνειακής Αρχής της Ε.Ε. σε επίπεδο Ενωσης. Οι εν λόγω πλατφόρμες και πωλητές θα καταστούν υπεύθυνες/οι για οικονομικές υποχρεώσεις (τελωνειακοί δασμοί και άλλα τέλη) και για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης των προϊόντων τους με τη νομοθεσία της Ε.Ε.

«Θέλουμε να δούμε πώς θα εφαρμοστεί και να κρίνουμε στη συνέχεια την αποτελεσματικότητά του», τόνισε πρόσφατα η πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Ηλεκτρονικού Εμπορίου (GRECA) Κατερίνα Φραϊδάκη, αναφερόμενη στην επιβολή του προσωρινού δασμού των 3 ευρώ. Πολλά θα κριθούν, όπως προσθέτουν οι εκπρόσωποι του ηλεκτρονικού εμπορίου στην Ελλάδα, πρώτον, από τον τρόπο εφαρμογής του μέτρου και, δεύτερον, από την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των εγχώριων ηλεκτρονικών καταστημάτων. Ιδιαιτέρως σημαντικό στοιχείο για την αποτελεσματικότητα του μέτρου θεωρείται το γεγονός ότι ο δασμός των 3 ευρώ δεν επιβάλλεται ανά δέμα, αλλά ανά τεμάχιο ξεχωριστής δασμολογικής κατηγορίας που περιέχεται σε ένα δέμα. Εάν, για παράδειγμα, κάποιος έχει παραγγείλει ένα φορτιστή τηλεφώνου, ένα καλώδιο και μία θήκη, τα οποία έρχονται σε ένα δέμα συνολικής αξίας κάτω των 150 ευρώ, η τιμή θα επιβαρύνεται με 9 ευρώ και όχι με 3 ευρώ.

Οι κινεζικές πλατφόρμες, για να αποφύγουν την επιβάρυνση, δημιουργούν μεγάλες αποθήκες σε διάφορες χώρες της Ε.Ε.

Πώς θα αντιδράσουν οι κινεζικές πλατφόρμες; Κατ’ αρχάς με τη δημιουργία μεγάλων αποθηκών ή τη συνεργασία με τρίτους για αποθήκες σε διάφορες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, έτσι ώστε οι παραγγελίες των καταναλωτών να μην επιβαρύνονται με τον πάγιο δασμό των 3 ευρώ. Η Τemu έχει ξεκινήσει από τον Δεκέμβριο του 2024 να διατηρεί αποθήκες εντός της Ε.Ε. και πλέον διαθέτει τέτοιους χώρους στην Ουγγαρία, στη Γερμανία, στη Γαλλία, στην Ιταλία, στην Ισπανία, στη Σουηδία. Στόχος της είναι μελλοντικά το 80% των παραγγελιών που γίνονται από Ε.Ε. να εξυπηρετείται από αποθήκες εντός Ε.Ε. Αντίστοιχες πρακτικές εφαρμόζει και η Shein, διαθέτοντας μεγάλο αποθηκευτικό κέντρο στη Βαρσοβία, αλλά και μικρότερες αποθήκες στη Γερμανία, στη Γαλλία, στο Βέλγιο, στην Ισπανία. Στην ιστοσελίδα της, μάλιστα, έχει ειδική κατηγορία για παραγγελίες με την ένδειξη «Αποθήκη Ε.Ε.».

Ο άλλος τρόπος αντίδρασης αναμένεται ότι θα είναι, σύμφωνα με τους αναλυτές της αγοράς, η απορρόφηση του κόστους αυτού των 3 ευρώ από τους πωλητές που συνεργάζονται με τις εν λόγω πλατφόρμες, προκειμένου να παραμείνουν ανταγωνιστικοί έναντι των Ευρωπαίων συναδέλφων τους.

Η παντοδυναμία των κινεζικών πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου, όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και σε άλλες ηπείρους, επιβεβαιώνεται από τα παρακάτω στοιχεία: σύμφωνα με την εξειδικευμένη ιστοσελίδα – βάση δεδομένων για το ηλεκτρονικό εμπόριο ECDB, η Κίνα αποτελεί τον κορυφαίο εξαγωγέα ηλεκτρονικού εμπορίου στο 88% των χωρών παγκοσμίως. To 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εισήχθησαν στην Ε.Ε. 5,88 δισ. μικροδέματα (αξίας κάτω των 150 ευρώ) έναντι 4,67 δισ. το 2024. Η μέση αξία τους είναι 8,82 ευρώ, ενώ η Κίνα είναι η κύρια χώρα προέλευσης. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το 93% του όγκου και το 78% της αξίας των δεμάτων αυτών προέρχεται από την Κίνα.

Η δημοφιλία των ασιατικών πλατφορμών αποτυπώνεται στα στοιχεία που περιλαμβάνονται στις εκθέσεις διαφάνειας (transparency reports), τις οποίες υποχρεούνται να καταρτίζουν οι μεγάλες πλατφόρμες της κατηγορίας. Ο μέσος όρος μηνιαίων χρηστών της Temu στην Ελλάδα αυξήθηκε σε 3,1 εκατ. το δεύτερο εξάμηνο του 2025, από 2,7 εκατ. το α΄ εξάμηνο του 2025. Ο μέσος όρος μηνιαίων χρηστών της Shein είναι 2,7 εκατ., ενώ της Aliexpress, 1,64 εκατ.

Πηγή: kathimerini.gr