ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΑΝΙΦΑΒΑ

Στάση αναμονής τηρεί η αγορά σχετικά με την αποτελεσματικότητα –ουσιαστικά το μέγεθος της αποτρεπτικής ισχύος που θα έχει στους Ευρωπαίους καταναλωτές– του δασμού των 3 ευρώ που θα επιβάλλεται στα μικροδέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ τα οποία εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ενωση από τρίτες χώρες. Το μέτρο, το οποίο θα ισχύσει από την 1η Ιουλίου 2026, αποτελεί –ή τουλάχιστον αυτός είναι ο στόχος και το κίνητρο ταυτόχρονα της θέσπισής του– ένα πρώτο ανάχωμα στις αθρόες αγορές φθηνών προϊόντων από τις ασιατικές –κυρίως κινεζικές– πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου (marketplaces).

Επόμενο βήμα θα είναι η επιβολή τέλους εκτελωνισμού το αργότερο μέχρι τον Νοέμβριο του 2026 και στη συνέχεια η σύσταση της Τελωνειακής Αρχής της Ε.Ε. και η σταδιακή έναρξη της λειτουργίας της. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ξεκινήσει την κατασκευή του Κόμβου Τελωνειακών Δεδομένων της Ε.Ε. για το ηλεκτρονικό εμπόριο, με στόχο αυτός να τεθεί σε λειτουργία από την 1η Ιουλίου 2028. Οι διαδικτυακές πλατφόρμες και οι πωλητές θα ενημερώνουν τα τελωνεία μέσω του τελωνειακού κόμβου δεδομένων της Ε.Ε. σχετικά με τις πωλήσεις τους σε καταναλωτές της Ενωσης αμέσως μετά την πραγματοποίησή τους. Αυτό θα επιτρέψει στα τελωνεία να αντιδρούν πριν από την άφιξη των εμπορευμάτων στα σύνορα, με την υποστήριξη της ανάλυσης κινδύνου της Τελωνειακής Αρχής της Ε.Ε. σε επίπεδο Ενωσης. Οι εν λόγω πλατφόρμες και πωλητές θα καταστούν υπεύθυνες/οι για οικονομικές υποχρεώσεις (τελωνειακοί δασμοί και άλλα τέλη) και για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης των προϊόντων τους με τη νομοθεσία της Ε.Ε.

 

«Θέλουμε να δούμε πώς θα εφαρμοστεί και να κρίνουμε στη συνέχεια την αποτελεσματικότητά του», τόνισε πρόσφατα η πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Ηλεκτρονικού Εμπορίου (GRECA) Κατερίνα Φραϊδάκη, αναφερόμενη στην επιβολή του προσωρινού δασμού των 3 ευρώ. Πολλά θα κριθούν, όπως προσθέτουν οι εκπρόσωποι του ηλεκτρονικού εμπορίου στην Ελλάδα, πρώτον, από τον τρόπο εφαρμογής του μέτρου και, δεύτερον, από την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των εγχώριων ηλεκτρονικών καταστημάτων. Ιδιαιτέρως σημαντικό στοιχείο για την αποτελεσματικότητα του μέτρου θεωρείται το γεγονός ότι ο δασμός των 3 ευρώ δεν επιβάλλεται ανά δέμα, αλλά ανά τεμάχιο ξεχωριστής δασμολογικής κατηγορίας που περιέχεται σε ένα δέμα. Εάν, για παράδειγμα, κάποιος έχει παραγγείλει ένα φορτιστή τηλεφώνου, ένα καλώδιο και μία θήκη, τα οποία έρχονται σε ένα δέμα συνολικής αξίας κάτω των 150 ευρώ, η τιμή θα επιβαρύνεται με 9 ευρώ και όχι με 3 ευρώ.

Οι κινεζικές πλατφόρμες, για να αποφύγουν την επιβάρυνση, δημιουργούν μεγάλες αποθήκες σε διάφορες χώρες της Ε.Ε.

Πώς θα αντιδράσουν οι κινεζικές πλατφόρμες; Κατ’ αρχάς με τη δημιουργία μεγάλων αποθηκών ή τη συνεργασία με τρίτους για αποθήκες σε διάφορες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, έτσι ώστε οι παραγγελίες των καταναλωτών να μην επιβαρύνονται με τον πάγιο δασμό των 3 ευρώ. Η Τemu έχει ξεκινήσει από τον Δεκέμβριο του 2024 να διατηρεί αποθήκες εντός της Ε.Ε. και πλέον διαθέτει τέτοιους χώρους στην Ουγγαρία, στη Γερμανία, στη Γαλλία, στην Ιταλία, στην Ισπανία, στη Σουηδία. Στόχος της είναι μελλοντικά το 80% των παραγγελιών που γίνονται από Ε.Ε. να εξυπηρετείται από αποθήκες εντός Ε.Ε. Αντίστοιχες πρακτικές εφαρμόζει και η Shein, διαθέτοντας μεγάλο αποθηκευτικό κέντρο στη Βαρσοβία, αλλά και μικρότερες αποθήκες στη Γερμανία, στη Γαλλία, στο Βέλγιο, στην Ισπανία. Στην ιστοσελίδα της, μάλιστα, έχει ειδική κατηγορία για παραγγελίες με την ένδειξη «Αποθήκη Ε.Ε.».

Ο άλλος τρόπος αντίδρασης αναμένεται ότι θα είναι, σύμφωνα με τους αναλυτές της αγοράς, η απορρόφηση του κόστους αυτού των 3 ευρώ από τους πωλητές που συνεργάζονται με τις εν λόγω πλατφόρμες, προκειμένου να παραμείνουν ανταγωνιστικοί έναντι των Ευρωπαίων συναδέλφων τους.

 

 

Η παντοδυναμία των κινεζικών πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου, όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και σε άλλες ηπείρους, επιβεβαιώνεται από τα παρακάτω στοιχεία: σύμφωνα με την εξειδικευμένη ιστοσελίδα – βάση δεδομένων για το ηλεκτρονικό εμπόριο ECDB, η Κίνα αποτελεί τον κορυφαίο εξαγωγέα ηλεκτρονικού εμπορίου στο 88% των χωρών παγκοσμίως. To 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εισήχθησαν στην Ε.Ε. 5,88 δισ. μικροδέματα (αξίας κάτω των 150 ευρώ) έναντι 4,67 δισ. το 2024. Η μέση αξία τους είναι 8,82 ευρώ, ενώ η Κίνα είναι η κύρια χώρα προέλευσης. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το 93% του όγκου και το 78% της αξίας των δεμάτων αυτών προέρχεται από την Κίνα.

Η δημοφιλία των ασιατικών πλατφορμών αποτυπώνεται στα στοιχεία που περιλαμβάνονται στις εκθέσεις διαφάνειας (transparency reports), τις οποίες υποχρεούνται να καταρτίζουν οι μεγάλες πλατφόρμες της κατηγορίας. Ο μέσος όρος μηνιαίων χρηστών της Temu στην Ελλάδα αυξήθηκε σε 3,1 εκατ. το δεύτερο εξάμηνο του 2025, από 2,7 εκατ. το α΄ εξάμηνο του 2025. Ο μέσος όρος μηνιαίων χρηστών της Shein είναι 2,7 εκατ., ενώ της Aliexpress, 1,64 εκατ.

Πηγή: kathimerini.gr

Πάμελα Πολ / The New York Times

ΟΙανουάριος είναι η εποχή για αναθεώρηση στόχων και σχεδίων και ανανέωση των δεσμεύσεών μας για τη ζωή μας, αλλά και επιστροφής προϊόντων, που δεν μας ικανοποιούν. Με ένα κλικ στην αντίστοιχη ιστοσελίδα μπορεί να δώσουμε πίσω μια αναβαθμισμένη μηχανή εσπρέσο, ίσως όχι και τόσο απαραίτητη, αλλά κι ένα εντυπωσιακό φόρεμα, που, αν και αγοράστηκε, δεν μπορούσε να φορεθεί χωρίς… πολύ σφίξιμο. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, οι επιστροφές ειδών στην Αμερική έφτασαν σε επίπεδα ρεκόρ το 2022. Το ποσοστό των προϊόντων που κατευθύνθηκαν πίσω στο κατάστημα διπλασιάστηκε στο 16% από 8% των πωλήσεων μεταξύ 2019 και 2022.

Η δε επιστροφή πραγμάτων στο Διαδίκτυο, όντας πανεύκολη –«απλώς σαρώστε τον κωδικό QR που έχετε λάβει!»– γίνεται σε τριπλάσιους ρυθμούς από τις επιστροφές στα φυσικά μαγαζιά. Δεδομένου ότι και απλό είναι και άνευ κόστους για μας, μας αρέσει να πιστεύουμε ότι τα ανεπιθύμητα παπούτσια μας πηγαίνουν εκεί από όπου προέρχονται, τακτοποιούνται και οδεύουν στην επόμενη πελάτισσα. Δυστυχώς, στην πραγματικότητα η διαδικασία απέχει πολύ από έναν ενάρετο κύκλο ανακύκλωσης. Οπως ισχύει για πολλά πράγματα στο Διαδίκτυο –εκφοβισμός, παραπληροφόρηση, θεωρίες συνωμοσίας–, όταν κάτι είναι εύκολο και «δωρεάν», συνήθως έχει ένα τρομακτικό και –σε μεγάλο βαθμό– κεκαλυμμένο κόστος. Πρόκειται για το τεράστιο κόστος της συσκευασίας επιστροφής, της επεξεργασίας και της μεταφοράς, αν κι αυτό που πολλοί διαδικτυακοί αγοραστές δεν συνειδητοποιούν είναι ότι πολλά επιστρεφόμενα προϊόντα δεν μεταπωλούνται καν.

Οι επιστροφές είναι πανάκριβες για τους ομίλους λιανεμπορίου, εξ ου και έχουν επικεντρωθεί στο να κάνουν τη διαδικασία όσο το δυνατόν πιο φθηνή και εύκολη για τον εαυτό τους και, ως επί το πλείστον, ο πλανήτης πληρώνει το τίμημα. Οι διαδικτυακές επιστροφές δημιουργούν 16 εκατ. τόνους εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα ή το ισοδύναμο της κυκλοφορίας 3,5 εκατ. αυτοκινήτων στους δρόμους επί έναν ολόκληρο χρόνο. Πολλές φορές κοστίζει λιγότερο για τον λιανέμπορο να πετάξει απλώς το αντικείμενο, παρά να το επιθεωρήσει για ζημιές, να το επανασυσκευάσει και να το μεταπωλήσει. Οι επιστροφές ντάμπινγκ (μερικές φορές φέρουν τον χαρακτηρισμό «μη επισκευαζόμενο» ή «βλάβη») είναι συχνά λιγότερο δαπανηρές από την επαναχρησιμοποίησή τους.

Ορισμένες νεοφυείς επιχειρήσεις έχουν δημιουργήσει υπηρεσίες μεσάζοντα για να εξορθολογίσουν τη διαδικασία ή να αυξήσουν την «κυκλικότητα», εκτρέποντας τις επιστροφές σε διαδικτυακούς μεταπωλητές ή φιλανθρωπικά ιδρύματα, αλλά το πρόβλημα παραμένει και αφορά τρομακτικά μεγάλες ποσότητες. Μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, 2,6 εκατ. τόνοι επιστρεφόμενων ρούχων κατέληξαν σε χωματερές το 2020. Κι αυτή η ποσότητα είναι απλώς ρούχα. Αλλά ακόμη κι αν εξετάσουμε μόνο αυτή τη μία κατηγορία, τα νέα είναι δυσοίωνα. Οι διαδικτυακές αγορές ρούχων αντιπροσωπεύουν μια καλή ποσότητα επιστρεφόμενων απορριμμάτων. Οι πελάτες επιστρέφουν περίπου το 24% των ρούχων που αγοράστηκαν ηλεκτρονικά.

Αυτές οι ίδιες τάσεις αλλάζουν και τις αγοραστικές συνήθειες, καθώς το 63% των Αμερικανών παραδέχεται ότι αγοράζει πολλαπλά μεγέθη μέσω Διαδικτύου να τα δοκιμάσει στο σπίτι, ακολουθώντας μια πρακτική που ονομάζεται «bracketing» ή «προγραμματισμένες επιστροφές». Σύμφωνα με έκθεση της Vogue Business του 2022, «οι πελάτες έχουν αντικαταστήσει τα δοκιμαστήρια, αγοράζοντας πολλαπλά μεγέθη ηλεκτρονικά για να τα επιστρέψουν σωρηδόν». Αυτό είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο μεταξύ των Millennials και της Γενιάς Ζ. Τέλος, μια ακόμη περιβαλλοντικά επιζήμια πρακτική είναι η λεγόμενη «ντουλάπα», το να φοράς ένα ρούχο μια φορά μόνον, πριν το επιστρέψεις.

Πηγή: new york times / ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Η πυραμίδα αποτελεί μία από τις πλέον διαχρονικές μεθόδους εξαπάτησης όσων αναζητούν εύκολες και γρήγορες αποδόσεις. Το όνομα του Αμερικανού επενδυτή της Wall Street Μπέρνι Μέιντοφ αποτελεί το συνώνυμο του μεγαλύτερου, στην ιστορία της χρηματοοικονομικής απάτης, «σχήματος Πόντσι» ύψους 60 δισ. ευρώ. Στις απάτες, που βασίζονται σε πυραμίδες, ο εγκέφαλος ζητάει, για παράδειγμα, 100 ευρώ από κάθε νέο επενδυτή, ποσό που υπόσχεται να διπλασιάσει τον επόμενο μήνα. Εστω ότι καταφέρνει να πείσει δύο άτομα. Για να τους προσφέρει τις αποδόσεις που έχει υποσχεθεί, δηλαδή 400 ευρώ συνολικά και να κρατήσει τα 200 ευρώ που επένδυσαν οι δύο πρώτοι, χρειάζεται να στρατολογήσει τέσσερα νέα άτομα. Πλέον χρωστάει 800 ευρώ και κατ’ επέκταση έχει ανάγκη από οκτώ νέους επενδυτές.

Η Wind Media υποσχόταν πολύ μεγάλες αποδόσεις με συνδρομή έως και 3.000 ευρώ σε κάποιο από τα «πακέτα» της.

«Τα πρώτα μέλη της πυραμίδας, σχεδόν πάντοτε, έχουν κέρδος. Οσο, όμως, τα επίπεδα αυξάνονται, το σχήμα γίνεται μη βιώσιμο και καταρρέει», αναφέρει στην «Κ» ο Σ.Μ., ένα από τα θύματα της νέας αμιγώς διαδικτυακής επενδυτικής πυραμίδας που φέρεται ότι είχε δημιουργήσει η εταιρεία Wind Media. Η συγκεκριμένη εταιρεία υποσχόταν πολύ μεγάλες αποδόσεις με αντάλλαγμα ελάχιστες ώρες απομακρυσμένης απασχόλησης και συνδρομή σε κάποιο από τα «πακέτα» της.

Τι έπρεπε, όμως, να κάνουν όσοι εγγράφονταν σε κάποιο από τα προϊόντα της; Να παρακολουθήσουν ένα βίντεο, συνήθως στη διαδικτυακή πλατφόρμα YouTube, να κάνουν like σε αυτό και να εγγραφούν στο ηλεκτρονικό κανάλι (μέσω του οποίου προβάλλεται το βίντεο). Σύμφωνα με την περιγραφή στην ανενεργή τις τελευταίες ημέρες ιστοσελίδα της, η Wind Media ιδρύθηκε το 2020 με έδρα τη Σιγκαπούρη ως πλατφόρμα δικτύωσης-διαφήμισης και παθητικού εισοδήματος. Φερόταν να σχετίζεται με ομώνυμη εταιρεία της Σιγκαπούρης (Wind Media PTE Ltd), που πληρώνει χρήστες για να κάνουν likes σε ιστοσελίδες επιχειρήσεων και ιδιωτών στο Facebook και το Youtube, και υποστήριζε ότι συνεργάζεται με τον όμιλο μέσων ενημέρωσης της Σιγκαπούρης, Mediacorp. Ωστόσο, παρότι είναι άγνωστο εάν η Wind Media στην Ελλάδα σχετίζεται με τη Wind Media της Σιγκαπούρης, η Mediacorp, που ανήκει στον κρατικό κολοσσό της Σιγκαπούρης Temasek Holdings Ltd, έχει διαψεύσει ότι η Wind Media PTE Ltd αποτελεί εταίρο της. Πρόκειται για δαίδαλο που δεν εμπόδισε τη Wind Media στην Ελλάδα να αποκτήσει, βάσει εκτιμήσεων, περισσότερα από 10.000 μέλη που προσδοκούσαν ότι θα πληρώνονται αδρά για να κάνουν likes σε βίντεο και ιστοσελίδες influencers. Με την προσδοκία αυτή αγόρασαν κάποιο από τα «πακέτα» της Wind Media που εγγυόνταν εξασφαλισμένο εισόδημα. Για παράδειγμα, έναντι 600 ευρώ ο χρήστης έκανε 15 likes την ημέρα σε ισάριθμες διαφορετικές ιστοσελίδες ή βίντεο με αντάλλαγμα εξασφαλισμένο μηνιαίο εισόδημα 765 ευρώ ή εξασφαλισμένα ετήσια έσοδα 9.307,5 ευρώ, σύμφωνα με την επίσημη περιγραφή των «πακέτων». Αντίστοιχα, έναντι 3.000 ευρώ τα μέλη της εταιρείας προσέβλεπαν σε εγγυημένο ετήσιο εισόδημα άνω των 50.000 ευρώ. Με αυτόν τον τρόπο ο Σ.Μ. έχασε σε συνδρομή 600 ευρώ, με τις απώλειες να ανέρχονται σε 3.000 ευρώ για δύο φιλικά του πρόσωπα, όπως αναφέρει ο ίδιος. Με τις πληρωμές να γίνονται μόνο σε κρυπτονομίσματα (USDT) και την πλατφόρμα της Wind Media να είναι εκτός λειτουργίας τα τελευταία εικοσιτετράωρα, οι εγκέφαλοι του διαδικτυακού αυτού «σχήματος Πόντσι» έχουν καταφέρει να αποσπάσουν σημαντικά χρηματικά ποσά, των οποίων το ύψος δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί με ακρίβεια. Για την ώρα έχει κατατεθεί μόνο μικρός αριθμός καταγγελιών για την υπόθεση στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος.