Η Χιλή διάλεξε το σκοτάδι
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΑΝΤΖΟΥ
Πενήντα τρία χρόνια μετά την ανατροπή του προέδρου Σαλβαδόρ Αγέντε, αναλαμβάνει σήμερα την προεδρία της Χιλής ένας οπαδός του Πινοτσέτ, φανατικός νοσταλγός της δικτατορίας. Ο Χοσέ Αντόνιο Καστ δεν είναι ιστορικό ατύχημα, είναι εκπρόσωπος μιας κάστας που γαλουχήθηκε στη δικτατορία και με διάφορες «μεταμφιέσεις» διαιωνίστηκε στη Μεταπολίτευση κατακτώντας πολιτική εκπροσώπηση, επιρροή και εξουσία.
Εχτιζε το μέλλον του και αυτό της πιο ακραίας τάσης της Δεξιάς εδώ και δεκαετίες. Γιος υπολοχαγού της Βέρμαχτ και μέλους του Ναζιστικού Κόμματος, αδελφός του Μιγκέλ Καστ, από τα Chicago Boys του στρατιωτικού καθεστώτος και υπουργός Σχεδιασμού, Εργασίας και πρόεδρος της Κεντρικής Τράπεζας επί Πινοτσέτ. Εντάχθηκε στην UDI (Ανεξάρτητη Δημοκρατική Ενωση), το κόμμα-κληρονόμος του πινοτσετισμού, εκλέχτηκε βουλευτής της από το 2001 και αποχώρησε το 2016 από αυτήν γιατί δεν ήταν αρκετά δεξιά. Και τον Ιούνιο του 2019 ίδρυσε το ακροδεξιό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και εξασφάλισε τη νίκη στην τρίτη απόπειρά του για την προεδρία με τη συστράτευση όλης της Δεξιάς.
«Υπερπατριώτης» που ο πατριωτισμός του δεν τον εμπόδισε ως επιχειρηματία δεκάδων business να έχει συναλλαγές σε φορολογικούς παραδείσους και το όνομά του να παρελαύνει στα Pandora Papers, είναι μέλος του υπερσυντηρητικού θρησκευτικού κινήματος Σούνστατ (Schönstatt), πρώην πρόεδρος της διεθνούς οργάνωσης Πολιτικό Δίκτυο Αξιών και με στενές σχέσεις με επιδραστική ομάδα συντηρητικών καθολικών νομικών του Πανεπιστημίου της Notre Dame, που ήταν από τους συμβούλους τους στην εκπόνηση του προγράμματός του. Γι’ αυτό και φέρει ό,τι πιο αντιδραστικό από την ατζέντα της Aκροδεξιάς στις ΗΠΑ.
Οπισθοδρόμηση παντού
Οι επιλογές του δεν αφήνουν περιθώρια αμφιβολιών για την κατεύθυνση που θα πάρουν οι πολιτικές του:
1. Δραματική υποχώρηση στα θέματα ανθρώπινων δικαιωμάτων. Το υπουργείο Αμυνας αναλαμβάνει ο Φερνάντο Μπάρος, μέλος της νομικής ομάδας που απαίτησε την απελευθέρωση του Πινοτσέτ μετά τη σύλληψή του στο Λονδίνο το 1998. Στο Δικαιοσύνης και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ηγείται ο Φερνάντο Ραμπάτ, στενός «συνεργάτης» του Πάμπλο Ροντρίγκες Γκρες, ιδρυτή της παραστρατιωτικής οργάνωσης Πατρίδα και Ελευθερία και μέρος της υπεράσπισης του δικτάτορα σε υποθέσεις όπως η «Ριγκς» σχετικά με κατάχρηση δημόσιων πόρων εκατομμυρίων δολαρίων.
Μια υπερσυντηρητική ευαγγελική, η Γιούντιτ Μαρίν, πρώην μέλος της ακροδεξιάς ομάδας «Οι Αετοί του Ιησού», που αντιτίθεται ακόμη και στον σημερινό περιοριστικό νόμο για την άμβλωση, τοποθετείται στο υπουργείο Γυναικών.
2. Σκληρή πυγμή σε μεταναστευτικό και θέματα ασφάλειας. Δηλώνει πως θα διώξει τους 337.000 παράτυπους μετανάστες που ζουν στη χώρα (σε πληθυσμό κάπου 20 εκατ.), υπόσχεται στρατιωτικές επιχειρήσεις «τύπου Τραμπ και ICE» για εντοπισμό και απέλασή τους, ενώ θέλει να φτιάξει έναν «διάδρομο ασφάλειας» με γειτονικές χώρες για να τους απελαύνει «τάχιστα». Η δε εγκληματικότητα και ανασφάλεια που επικαλείται (και συνδέει με τους μετανάστες παρότι δεν αποδεικνύεται από επίσημα στοιχεία) για να ακολουθήσει το αυταρχικό μοντέλο του «κουλ δικτάτορα» του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγκίμπ Μπουκέλε, παρότι αποτελεί βασική ανησυχία των πολιτών, είναι απατηλή: η Aκροδεξιά κεφαλαιοποιεί τον φόβο που η ίδια υποκινεί με fake news. Είναι ενδεικτικό πως το 2024 η Χιλή ήταν η χώρα που περισσότερο ανησυχούσε γι’ αυτά τα θέματα σε ολόκληρο τον κόσμο σύμφωνα με την εταιρεία Ipsos, παρότι με 1.207 δολοφονίες έχει τη μικρότερη αναλογία στη Λατινική Αμερική (6 δολοφονίες ανά 100.000 κατοίκους). Κι ας υποστήριξε ο Καστ πως γίνονται 1,2 εκατομμύρια δολοφονίες στη χώρα!
3. Δραστικές περικοπές και βάθεμα του νεοφιλελεύθερου μοντέλου. Η οικονομία που διαφημίζει είναι αυτή που πιέζει ή εκμηδενίζει τα εισοδήματα των νοικοκυριών, ενώ τα 6 δισ. δολάρια που υποσχέθηκε πως θα περικόψει προμηνύουν την κλασική νεοφιλελεύθερη συνταγή: περικοπές δημοσίων δαπανών, κοινωνικών προγραμμάτων, βασικών δημόσιων υπηρεσιών από τη μία και από την άλλη ακόμη μεγαλύτερο άνοιγμα στις ιδιωτικοποιήσεις και τις ξένες επενδύσεις χωρίς εθνικές ασφαλιστικές δικλίδες. Τα υπουργεία Οικονομίας και Μεταλλίων συγχωνεύτηκαν υπό τον Ντανιέλ Μας Βαλντές, πρώην αντιπρόεδρο του Βιομηχανικού και Εμπορικού Επιμελητηρίου που έχει ηγηθεί του ομίλου Ecomac. Στο δε υπουργείο Εξωτερικών τοποθέτησε τον επιχειρηματία Φρανσίσκο Πέρες Μακένα, manager ενός holding του επιχειρηματικού ομίλου Luksic και δεξί χέρι του Ανδρόνικο Λούκσιτς, ιδιοκτήτη μιας από τις μεγαλύτερες περιουσίες της Λατινικής Αμερικής. Ετσι ο Καστ καθιστά σαφές πως για την κυβέρνησή του οι οικονομικές πολιτικές ταυτίζονται με τα επιχειρηματικά συμφέροντα, ιδίως των εξορυκτικών, και πως η εξωτερική πολιτική αποτελεί εργαλείο για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων «χωρίς άχρηστες περιοριστικές πολιτικές».
4. Ευθυγράμμιση με τις ΗΠΑ, αναπροσδιορίζοντας τις διεθνείς συμμαχίες της Χιλής και διαμορφώνοντας με την Αργεντινή ένα ισχυρό μπλοκ της Ακροδεξιάς στη Λατινική Αμερική. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Ρούμπιο, μετά την εκλογή του Καστ διαμήνυσε πως «οι ΗΠΑ αναμένουν να συνεργαστούν με την κυβέρνησή σας για να ενισχύσουμε την περιφερειακή ασφάλεια και να αναζωογονήσουμε τις εμπορικές μας σχέσεις». Εννοώντας βασικά, στο πλαίσιο της νέας Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ για τη Λατινική Αμερική να τεθεί η Χιλή στο άρμα της πολεμική μηχανής του στην περιοχή επιτρέποντας «επεμβάσεις» κάθε τύπου, αλλά και να υποκύψει στις πιέσεις και απειλές της Ουάσινγκτον για να «απεμπλακεί» από την Κίνα (τον βασικό εμπορικό εταίρο της χώρας) και να προτάξει τις αμερικανικές επιχειρήσεις στην εκμετάλλευση του πλούσιου υπεδάφους της, ιδίως του χαλκού και του λιθίου.
Στη συμμαχία των προθύμων
Αυτό έγινε κατάδηλο στην επίσκεψή του στις 7 Μαρτίου στη Φλόριντα, καλεσμένος από τον Τραμπ, μαζί με αρχηγούς άλλων έντεκα λατινοαμερικανικών (ιδεολογικά ή εξαναγκαστικά φίλων) κρατών, για να μετάσχει σε μια ακόμη πρωτοβουλία του, την «Ασπίδα για την Αμερικανική Ηπειρο». Η περίφημη Συμμαχία κατά των Ναρκωτικών στην Αμερικανική Ηπειρο (ACCC), επικυρώθηκε με ένα στρατιωτικό σύμφωνο («ο μόνος τρόπος να νικήσουμε τους εχθρούς μας είναι να ξεδιπλώσουμε τη δύναμη των στρατών μας» δήλωσε ο Τραμπ) και στόχος της είναι στην πραγματικότητα να εφαρμόσουν αυτές οι χώρες τη δική του ατζέντα με φόντο πάντα επιρροή, πλουτοπαραγωγικές πηγές, υποδομές και επενδύσεις στον ανταγωνισμό του με την Κίνα.
Το περιέγραψε ξεκάθαρα το Στέιτ Ντιπάρτμεντ: «Θα δουλέψουμε από κοινού για να προωθήσουμε στρατηγικές που να δώσουν τέλος στην παρέμβαση ξένων στο ημισφαίριό μας, στις συμμορίες και τα εγκληματικά καρτέλ, στους ναρκοτρομοκράτες και στην παράνομη και μαζική μετανάστευση».
Πηγή: efsyn.gr