Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου κι ο αντίπαλός του Γκάντι Άιζενκοτ, οι συμμαχίες των οποίων βρίσκονται αρκετά κοντά μετά τις χθεσινές βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ, μακριά από την πλειοψηφία των εδρών στη Βουλή, δήλωσαν αμφότεροι έτοιμοι να σχηματίσουν κυβέρνηση, γεγονός που σημαίνει πως θα ακολουθήσουν σκληρές και δύσκολες διαπραγματεύσεις.

Ο Νετανιάχου ζήτησε τη συγκρότηση για άλλη μια φορά δεξιάς κυβέρνησης, ενώ ο Άιζενκοτ τόνισε ότι οι ψηφοφόροι ουσιαστικά απέρριψαν τον μακροχρόνιο ηγέτη του Ισραήλ.

Με το 72,4% των ψηφοδελτίων να έχει καταμετρηθεί, σύμφωνα με τους Times of Israel, τα μερικά αποτελέσματα που δημοσίευσε η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή αποδίδουν 54 έδρες στο μπλοκ υπό την ηγεσία του πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου και 48 έδρες στο μπλοκ υπό την ηγεσία του Γκάντι Άιζενκοτ του κόμματος «Γιασάρ».

Τα αραβικά κόμματα, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα, λαμβάνουν 18 έδρες.

Αν και τα προβλεπόμενα αποτελέσματα θα αποτελέσουν μάλλον ένα πλήγμα για τον Νετανιάχου και τον εθνικιστικό-θρησκευτικό συνασπισμό του, το αδιέξοδο θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ του, αφήνοντας τον 77χρονο στην εξουσία ως υπηρεσιακό πρωθυπουργό κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για τη συγκρότηση συνασπισμού — οι οποίες πιθανότατα θα είναι μακροχρόνιες — ή ακόμη και μέχρι να διεξαχθούν νέες εκλογές, σημειώνει το Reuters.

Ισραήλ: Κανείς δεν συγκεντρώνει την απαιτούμενη πλειοψηφία

Δημοσκοπήσεις εξόδου από τα εκλογικά τμήματα έφεραν αρχικά τη συμμαχία της αντιπολίτευσης υπό τον κεντρώο Γκάντι Άιζενκοτ να προηγείται με βραχεία κεφαλή αυτής του Μπενιαμίν Νετανιάχου, όμως αργότερα μεταδόθηκαν άλλες που θέλουν τις δυο πλευρές ισόπαλες, με 51 έδρες στην Κνέσετ η καθεμιά.

Με άλλα λόγια μακριά από τον απαραίτητο αριθμό εδρών (61 από το σύνολο των 120 της ισραηλινής εθνικής αντιπροσωπείας) για την εξασφάλιση της πλειοψηφίας και άρα της δυνατότητας σχηματισμού κυβέρνησης.

Παρά το άκρως αμφίρροπο αποτέλεσμα, ο Γκάντι Άιζενκοτ είδε στις πρώτες εκτιμήσεις για αυτό «πλήρη αποδοκιμασία» του Μπενιαμίν Νετανιάχου. «Ο λαός επέλεξε την αλλαγή», διαβεβαίωσε τους δικούς του υποστηρικτές, υποσχόμενος να «κάνει το παν για να σχηματίσει κυβέρνηση» κι απορρίπτοντας νέα προσφυγή στις κάλπες.

Ο 77χρονος πρωθυπουργός στην δική του ομιλία απέφυγε να διεκδικήσει τη νίκη, περιορίστηκε να τονίζει πως το κόμμα του, το Λικούντ, παραμένει το μεγαλύτερο στο κοινοβούλιο, καθώς εκτιμάται πως θα καταλάβει 27 έδρες στο σώμα, από 32 στο απερχόμενο, μπροστά από το Γιασάρ του κ. Άιζενκοτ.

Η συμμετοχή των Ισραηλινών ήταν μαζική σε αυτή την ψηφοφορία, την πρώτη μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023. Το ποσοστό συμμετοχής έφθασε το 77,7%, ήταν το υψηλότερο από το 1999.

Εκλογές στο Ισραήλ: Άνευ προηγουμένου άνοδος των αραβικών κομμάτων

Η άλλη σημαντική εξέλιξη της βραδιάς είναι η θεαματική άνοδος της δύναμης των δυο αραβικών «λιστών» (κομμάτων). Το Ραμ (μετριοπαθείς ισλαμιστές) και η Ενοποιημένη Αραβική Λίστα (αριστερά) επιβάλλονται πλέον ως δυνητικοί ρυθμιστές των πολιτικών εξελίξεων, καθώς αναμένεται να έχουν 18 ως 19 έδρες στο νέο σώμα (έναντι 10 στο απερχόμενο κοινοβούλιο).

«Αρνούμαστε την κατοχή και τον ρατσισμό, και θα παραμείνουμε εδώ», δήλωσε η Φατέν Γκάτας, υποψήφια της «λίστας», σε ομιλία της στα κεντρικά γραφεία της συμμαχίας στη Ναζαρέτ.

Το πολιτικό στρατόπεδο του Μπενιαμίν Νετανιάχου υπέστη «μεγάλη ήττα», έκρινε ο ηγέτης του Ραμ, ο Μανσούρ Αμπάς, δηλώνοντας έτοιμος να συνεργαστεί με τον Γκάντι Άιζενκοτ, ωστόσο ο τελευταίος υποστηρίζει πως δεν εξετάζει κάτι τέτοιο.

«Αποκλείεται ο σχηματισμός κυβέρνησης που θα υποστηρίζεται από τα αραβικά κόμματα», τόνισε από την πλευρά του ο πρωθυπουργός Νετανιάχου, ο οποίος επικέντρωσε μεγάλο μέρος της εκστρατείας του στο να τους επιτίθεται, για παράδειγμα με το σύνθημα «είτε η δεξιά, είτε η Παλαιστίνη».

Η κατάσταση που διαμορφώνεται, προς το παρόν τουλάχιστον, κατατείνει σε αδιέξοδο, έκρινε η Ιλάνα Σπάιτσμαν, ειδικευμένη στις πολιτικές επιστήμες και οργανώτρια συνεδρίων στο πανεπιστήμιο Μπαρ Ιλάν.

«Ο Νετανιάχου δεν έχει κανέναν τρόπο να σχηματίσει κυβέρνηση», ενώ ο συνασπισμός του κ. Άιζενκοτ θα χρειαστεί «είτε να σχηματίσει κυβέρνηση μαζί με τα αραβικά κόμματα, ή να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας», δυο επιλογές τις οποίες ως τώρα η αντιπολίτευση αποκήρυσσε, ανέλυσε.

Τα κόμματα πλέον θα ριχτούν τις επόμενες εβδομάδες σε διαπραγματεύσεις, προκειμένου να αναζητήσουν τρόπο να σχηματιστεί η επόμενη κυβέρνηση.

Σε περίπτωση αποτυχίας, συνηθισμένου φαινομένου στην πρόσφατη ιστορία του Ισραήλ, θα χρειαστεί νέα καταφυγή στις κάλπες, κάτι που απορρίπτεται από τον κ. Άιζενκοτ.

«Για να σχηματιστεί κυβέρνηση, θα χρειαστεί να σπάσουν οι κανόνες και όσα θεωρούνταν καθιερωμένα, να συμπηχθούν συμμαχίες χωρίς προηγούμενο», εκτιμά ο Γιαελί Λιφσίτς, φοιτητής που πήγε να πανηγυρίσει την επιτυχία του Γκάντι Άιζενκοτ στην έδρα του κόμματός του στο Τελ Αβίβ, όπου οι πρώτες εκτιμήσεις για το αποτέλεσμα έγιναν αφορμή για το ξέσπασμα των συγκεντρωμένων σε κραυγές χαράς και στο σύνθημα «Μπίμπι, πήγαινε σπίτι σου!».

Τι ακολουθεί μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων

Μετά την ολοκλήρωση της καταμέτρησης, ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ, θα διαβουλευθεί με τους επικεφαλής των κομμάτων, προκειμένου να διαπιστώσει ποιον υποψήφιο πρωθυπουργό προκρίνουν.

Στη συνέχεια, θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον πολιτικό που εκτιμά ότι έχει τις περισσότερες πιθανότητες να εξασφαλίσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική στήριξη.

Ο εντολοδόχος πρωθυπουργός θα έχει στη διάθεσή του έως και 42 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση.

Κανένα κόμμα στο Ισραήλ δεν έχει καταφέρει ποτέ να εξασφαλίσει από μόνο του την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών. Ως εκ τούτου, οι κυβερνήσεις σχηματίζονται μέσω συνασπισμών κομμάτων, ενώ οι διαπραγματεύσεις για την επίτευξη συμφωνίας συχνά διαρκούν εβδομάδες.

Κάθε κοινοβουλευτική έδρα έχει καθοριστική σημασία, ενώ ακόμη και μικρά κόμματα μπορούν να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο, εφόσον η συμμετοχή τους αποδειχθεί καθοριστική για τη συγκρότηση της απαιτούμενης πλειοψηφίας.

Εάν ο πρώτος εντολοδόχος αποτύχει να σχηματίσει κυβέρνηση, μπορεί να δοθεί η ευκαιρία και σε άλλους υποψηφίους να επιχειρήσουν να εξασφαλίσουν την απαραίτητη στήριξη.

Εάν τελικά δεν καταστεί δυνατός ο σχηματισμός κυβέρνησης, θα προκηρυχθούν νέες εκλογές, ενώ το υφιστάμενο υπουργικό συμβούλιο θα παραμείνει στη θέση του ως υπηρεσιακή κυβέρνηση.

Ισραηλινοί έποικοι φαίνεται να σαμποτάρουν σκόπιμα την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος από Παλαιστίνιους που κατοικούν στα εδάφη που κατελήφθησαν από το Ισραήλ το 1948 και έχουν την ισραηλινή υπηκοότητα.

Βίντεο που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο δείχνουν ένταση και βία μέσα σε εκλογικά κέντρα.

Israeli settlers and Netanyahu’s supporters are attacking Palestinians in the 1948 areas to prevent them from voting Voter turnout in Israel climbed to 44.9%, exceeding the 38.9% recorded in the prior election. This figure represents the strongest participation at that time since at least 1969.

— Voice of Freedom 2.0 ?? ?? ?? (@capemalay3) October 27, 2026

Όπως δήλωσε, ενώ η εκλογική διαδικασία βρισκόταν σε εξέλιξη, ο Αχμάντ Τίμπι, ο Παλαιστίνιος βουλευτής στην ισραηλινή Κνεσέτ και ηγέτης του κόμματος Τάαλ.

«Έποικοι σε εκλογικά τμήματα εντός αραβικών κοινοτήτων παρεμποδίζουν και καθυστερούν σκόπιμα τη διαδικασία ψηφοφορίας. Μια γυναίκα με προβλήματα υγείας λιποθύμησε ενώ περίμενε. Θα το θέσω ως εξής: Δεν θα σας βγει σε καλό. Ο κόσμος θα παραμείνει εκεί μέχρι να ψηφίσει», έγραψε στα εβραϊκά ο Τίμπι σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Μέχρι τη 1:00 μ.μ., η συμμετοχή των ψηφοφόρων στην αραβική κοινότητα είναι σημαντικά χαμηλότερη από το εθνικό ποσοστό συμμετοχής», σημείωσε ο Τίμπι σε άλλη ανάρτησή του.

Ωστόσο, ο πρωθυπουργός Μπένιαμιν Νετανιάχου, μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, κάλεσε τους υποστηρικτές του και εκείνους του κυβερνητικού του συνασπισμού να «ξυπνήσουν» και να πάνε να ψηφίσουν.

Πρόσθεσε ότι στις παλαιστινιακές κοινότητες σχηματίζονται μεγάλες ουρές, τονίζοντας πως οι Ισραηλινοί ψηφοφόροι πρέπει να προσέλθουν στις κάλπες, διαφορετικά κινδυνεύουν να αποκτήσουν «μια κυβέρνηση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας» – αναφερόμενος στα παλαιστινιακά κόμματα.

Το κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου και το κόμμα «Θρησκευτικός Σιωνισμός» του υπουργού Οικονομικών, Μπεζαλέλ Σμότριτς, είχαν προειδοποιήσει νωρίτερα ότι θα έστελναν χιλιάδες «ακτιβιστές» σε εκλογικά τμήματα παλαιστινιακών κοινοτήτων.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Channel 12 στις 27 Οκτωβρίου, οι εν λόγω «ακτιβιστές» έχουν ήδη αποσταλεί και «επιτηρούν» τα εκλογικά τμήματα.

Ο πρωθυπουργός συνεχίζει επίσης να προβάλλει ισχυρισμούς περί εκλογικής νοθείας και εξαγοράς ψήφων στις παλαιστινιακές κοινότητες.

Αναφέρθηκε στη σύλληψη τριών Παλαιστινίων Βεδουίνων στην έρημο Νεγκέβ, οι οποίοι κρατήθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας. Η αστυνομία τους κατηγόρησε ότι ετοίμαζαν φακέλους με μετρητά και ψηφοδέλτια, με σκοπό την εξαγορά ψήφων υπέρ του παλαιστινιακού-ισραηλινού κόμματος Ράαμ, επικεφαλής του οποίου είναι ο Μανσούρ Αμπάς.

«Σταματήστε να γιορτάζετε, μας κλέβουν τις εκλογές!», δήλωσε ενώπιον υποστηρικτών του.

Το κόμμα Ράαμ διέψευσε την κατηγορία, δηλώνοντας ότι οι συλλήψεις πραγματοποιήθηκαν από την «αστυνομία του Μπεν Γκβιρ» με στόχο τον περιορισμό της συμμετοχής στις παλαιστινιακές πόλεις.

Το Λικούντ συγκεντρώνει ήδη μια σειρά από καταγγελίες και ισχυρισμούς περί νοθείας σε εκλογικά τμήματα παλαιστινιακών κοινοτήτων.

Η Haaretz ανέφερε ότι το Λικούντ ξόδεψε εκατομμύρια σέκελ σε ομάδες για να κινηματογραφήσουν Παλαιστίνιους ψηφοφόρους έξω από τα εκλογικά τμήματα, πλάνα που αργότερα θα μπορούσαν να κυκλοφορήσουν ως «αποδεικτικά στοιχεία».

«Ας υποθέσουμε ότι μια γυναίκα έρχεται να ψηφίσει φορώντας μπούρκα. Και λίγα λεπτά αργότερα, έρχεται μια άλλη γυναίκα φορώντας επίσης μπούρκα – μήπως πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο; Θα πρέπει να το ελέγξουμε και να το εξακριβώσουμε», δήλωσε στην ισραηλινή εφημερίδα πηγή από το κόμμα Λικούντ.

«Όσον αφορά την πρόληψη της νοθείας στον αραβικό τομέα, έχουμε καταβάλει τη μέγιστη και πιο ολοκληρωμένη προσπάθειά μας», πρόσθεσε η ίδια πηγή.

Στο μεταξύ, η συνολική συμμετοχή των ψηφοφόρων έφτασε στο επίπεδο-ρεκόρ του 44,9% – το υψηλότερο ποσοστό εδώ και δεκαετίες. Η συμμετοχή στην προηγούμενη διαδικασία είχε περιοριστεί στο 38,9%.

Οι Παλαιστίνιοι που κατέχουν την ισραηλινή υπηκοότητα αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Η εγκληματικότητα καλπάζει στις γειτονιές των «εδαφών του 1948», ως αποτέλεσμα της εγκατάλειψης, ενώ οι πολίτες υφίστανται καταπίεση.

Οι Παλαιστίνιοι πολίτες συλλαμβάνονται και διώκονται συστηματικά από την ισραηλινή κυβέρνησή τους εξαιτίας αναρτήσεών τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις οποίες το Ισραήλ χαρακτηρίζει ως «υποκίνηση σε τρομοκρατία».

ΦΥΛΛΙΑ ΠΟΛΙΤΗ

Διχασμένη σε δύο στρατόπεδα είναι η κοινωνία στο Ισραήλ: υπέρ και κατά του Νετανιάχου. Η συμμετοχή στις κάλπες που άνοιξαν στις 7 π.μ. αναμένεται αυξημένη στις εκλογές που χαρακτηρίζονται από πολλούς αναλυτές ως «ιστορικές».

Το διακύβευμα της αμφίρροπης ψηφοφορίας – αν και εξελίσσεται εν μέσω πολέμων και εθνοκάθαρσης- δεν έχει να κάνει με την εξωτερική πολιτική ούτε με την αντιμετώπιση του κράτους προς τους Παλαιστίνιους.

Για τους επικριτές, αυτή η παράλειψη δεν αποτελεί απλώς ένα λάθος, αλλά αντικατοπτρίζει τη θέση στην οποία βρίσκεται σήμερα το ισραηλινό πολιτικό κατεστημένο: ανάμεσα στα ζητήματα που διακυβεύονται στις εκλογές, κανένα δεν συνιστά δημοψήφισμα για τη μεταχείριση των Παλαιστινίων. «Πώς θα μπορούσε να είναι δημοψήφισμα για τη γενοκτονία, ή για οτιδήποτε σχετίζεται με τη μεταχείριση των Παλαιστινίων στη Γάζα;» διερωτήθηκε στο Al Jazeera ο Ντάνιελ Λέβι, πρώην σύμβουλος της ισραηλινής κυβέρνησης.

«Θα έπρεπε η μία πλευρά να υποστηρίζει ότι πρόκειται για κάτι καλό και η άλλη ότι πρόκειται για κάτι κακό — για να μην αναφέρουμε καν την παραδοχή ότι πρόκειται για γενοκτονία. Επομένως, όχι, προφανώς τίποτα από αυτά δεν περιλαμβάνεται στην εκλογική ατζέντα», ανέφερε.

«Η μεταχείριση των Παλαιστινίων από το ισραηλινό κράτος και τον στρατό αποτελεί ζήτημα συναίνεσης μεταξύ των σιωνιστικών κομμάτων», πρόσθεσε ο Λέβι, σημειώνοντας ότι οι διαφορές μεταξύ τους εντοπίζονται κυρίως στο «αν είναι δουλειά του κράτους να καταπιέζει τους Παλαιστίνιους, ή αν και οι πολιτοφυλακές των εποίκων έχουν επίσης ρόλο — και μάλιστα σημαντικό ρόλο — να διαδραματίσουν».

Το διακύβευμα των εκλογών

Oι Ισραηλινοί πηγαίνουν στις κάλπες σε κλίμα πόλωσης που αφορά τις ευθύνες του Νετανιάχου για τα κενά ασφαλείας που αποκάλυψε η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτώβρη, το ζήτημα της δικαστικής μεταρρύθμισης που επιχείρησε ο απερχόμενος πρωθυπουργός, η αναγκαστική ή όχι επιστράτευση των ορθόδοξων εβραίων και τα ζητήματα της οικονομίας.

 

«Όσοι τον θαυμάζουν —και είναι πολλοί στο Ισραήλ— τον θεωρούν Θεό. Όσοι τον μισούν —και είναι πολλοί στο Ισραήλ— τον μισούν βαθιά», δήλωσε για τον Νετανιάχου στο Al Jazeera ο Ααρών Μπρέγκμαν, ισραηλινός αναλυτής και ανώτερος διδάσκων στο King’s College του Λονδίνου.

Αν και ο Νετανιάχου είναι αναμφίβολα μία διχαστική προσωπικότητα, οι αναλυτές συμφωνούν ότι το κλίμα που διεξάγονται οι εκλογές έχει μετατοπιστεί συνολικά προς τα δεξιά.

REUTERS/Ronen Zvulun

Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις ο συνασπισμός της αντιπολίτευσης προηγείται αλλά δεν λαμβάνει πλειοψηφία στην Κνεσέτ για σχηματισμό κυβέρνησης.

Ο Νετανιάχου από την άλλη τα δίνει όλα για όλα καθώς κρίνεται η πολιτική του επιβίωση.

Στην προεκλογική του εκστρατεία εμφανίστηκε επιθετικός υπερασπιζόμενος όλες τις αμφιλεγόμενες πολιτικές του, από τη δικαστική μεταρρύθμιση μέχρι την αποποίηση οποιαδήποτε ευθύνης για την 7η Οκτωβρίου.

 

Ταυτόχρονα κλιμάκωσε τις επιθέσεις στη Δυτική Όχθη και σύμφωνα με δημοσιεύματα στον αμερικανικό και ισραηλινό Τύπο ζήτησε από τον Τραμπ να εξαπολύσει επίθεση στο Ιράν πριν τις εκλογές, αίτημα που δεν εισακούστηκε.

Η ψήφος των Αράβων

Εάν επιβεβαιωθούν τα προγνωστικά κανένας από τους δύο σχηματισμούς δεν θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση γρήγορα. Η ψήφος των αράβων πολιτών του Ισραήλ – που αποτελούν το 20% του πληθυσμού- θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ρυθμιστής της κατάστασης.

Στις εκλογές συμμετέχουν δύο αραβικά κόμματα. Το δεξιό Ra’am που συμμετείχε στην αντι-Νετανιάχου κυβέρνηση  το 2021 και τώρα φιλοξενεί στο ψηφοδέλτιό του έναν εβραίο σιωνιστή, πρώην στέλεχος των δυνάμεων ασφαλείας και υφυπουργό Εθνικής Ασφάλειας.

Το δεύτερο είναι η «Κοινή Λίστα» που έχει αποκλείσει το σενάριο συμμετοχής σε κυβέρνησης αλλά αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να δώσει ψήφο εμπιστοσύνης στον αντι – Νετανιάχου συνασπισμό θέτοντας όρους που περιλαμβάνουν τη δρομολόγηση διαδικασιών για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.

Σύμφωνα με την ισραηλινή Haaretz η συμμετοχή και των αράβων – στην πλειοψηφία τους Παλαιστινίων που έμειναν μετά τη Νάκμπα στο Ισραήλ – αναμένεται να είναι αυξημένη και να φτάσει μέχρι και το 70%.

REUTERS/Ammar Awad

Στην αραβική κοινότητα εκφράζονται δύο τάσεις. Από τη μία πλευρά, παρατηρείται μια αφύπνιση, πολιτικό ενδιαφέρον και μια αυξανόμενη διάθεση για συμμετοχή. Από την άλλη, υπάρχει φόβος για παρενοχλήσεις κατά τη διάρκεια της εκλογικής διαδικασίας και μικρή προσδοκία για πραγματικές αλλαγές.

Εξάλλου, έχει επιτραπεί σε εκλογικούς αντιπροσώπους να οπλοφορούν στα εκλογικά τμήματα παρά τις αντιδράσεις της «Κοινής Λίστας» ενώ δεν λείπουν οι απειλές εναντίον Αράβων.

Το στρατόπεδο Νετανιάχου επιχείρησε μάλιστα να απαγορεύσει τη συμμετοχή αραβικών κομμάτων στις εκλογές με την κοινή εκλογική επιτροπή να αποφασίζει υπέρ του αποκλεισμού. Το ανώτατο δικαστήριο ωστόσο ακύρωσε στη συνέχεια αυτή την απόφαση.

Το ετερόκλητο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης έχει αρνηθεί την οποιαδήποτε προεκλογική συμφωνία. Το ποιος θέλει τη στήριξη των Αράβων έχει γίνει σημείο προεκλογικών αντεγκλήσεων και αλληλοκατηγοριών με άπαντες να ξορκίζουν τελικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Οι εκλογές στις ΗΠΑ, ο πόλεμος στο Ιράν και η προσπάθεια του Νετανιάχου να μείνει στην εξουσία

Εάν επιβεβαιωθούν τα προγνωστικά κανείς από τους δύο σχηματισμούς σε πρώτη φάση δεν θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση χωρίς τη στήριξη των αραβικών κομμάτων. Έτσι η διαδικασία των διερευνητικών εντολών μπορεί να διαρκέσει για μεγάλο διάστημα.

Υπάρχουν όμως αστερίσκοι. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου θα είναι υπηρεσιακός πρωθυπουργός έως ότου σχηματιστεί κυβέρνηση και σύμφωνα με πολλούς ισραηλινούς αναλυτές είναι αποφασισμένος να αξιοποιήσει κάθε παράθυρο για να μείνει στην εξουσία.

Ο προσανατολισμός του Τραμπ να εξαπολύσει επίθεση στο Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις 3 Νοεμβρίου είναι ευκαιρία για τον Νετανιάχου. Οι ΗΠΑ χρειάζονται την πολεμική αεροπορία του Ισραήλ για την επίθεση και ο Νετανιάχου την έχει ήδη θέσει στη διάθεση του Τραμπ.

Εάν υπάρξουν καθυστερήσεις στον σχηματισμό κυβέρνησης, ο Νετανιάχου θα μπορούσε να παραμείνει στη θέση του πρωθυπουργού ακόμα και από θέση μειοψηφίας, να ζητήσει τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας εν μέσω πολέμου, να βάλει περαιτέρω πιέσεις για να αποτύχει οποιαδήποτε απόπειρα συνεργασίας της αντιπολίτευσης με αραβικά κόμματα και έτσι να συνεχίσει να είναι ο πολιτικός πρωταγωνιστής στο Ισραήλ μέχρι νεωτέρας.

Στον αντιπολιτευόμενο ισραηλινό Τύπο υπάρχουν προειδοποιήσεις ακόμα και για αμφισβήτηση του αποτελέσματος από τον Νετανιάχου. Πολλά θα κριθούν ωστόσο από το ποσοστό που θα λάβει και τη διαφορά του από τους αντιπάλους του. Σε περίπτωση που η διαφορά είναι μεγάλη, ειδικοί εκτιμούν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα καταλάβει ότι ο Νετανιάχου είναι «καμένο χαρτί» και έτσι θα αποσύρει τη στήριξή του ανοίγοντας τον δρόμο για μία άλλη κυβέρνηση που θα έχει ωστόσο να αντιμετωπίσει τα ίδια αδιέξοδα και αντιφάσεις.

Πηγή: in.gr

Η Σερβία συνεχίζει να πανηγυρίζει τον θρίαμβο της «Φοιτητικής Λίστας» στις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν χθες Κυριακή 25η Οκτωβρίου, με χιλιάδες πολίτες να κατακλύζουν κεντρικούς δρόμους και πλατείες πόλεων κρατώντας σερβικές σημαίες και φωνάζοντας «νίκη, νίκη» και «ελευθερία, ελευθερία».

Στο Βελιγράδι, δεκάδες χιλιάδες πολίτες παρέμεναν τη νύχτα στην πλατεία «Σλάβια», όπου τα προηγούμενα δύο χρόνια οι φοιτητές πραγματοποιούσαν τις συγκεντρώσεις τους.

Πολίτες εισήλθαν στο χώρο μπροστά από το προεδρικό μέγαρο όπου εδώ και 16 μήνες κατασκήνωναν οι αποκαλούμενοι έμπιστοι του Βούτσιτς. Αφού απέσυραν τα μεταλλικά κιγκλιδώματα, διέλυσαν τις σκηνές, ενώ πυρπόλησαν μία. Ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις που βρισκόταν στο χώρο δεν παρενέβησαν. Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα αποχώρησαν από το κέντρο της πόλης, όπως μεταδίδει ο ανταποκριτής του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων.

Στο Νόβι Σαντ οι πανηγυρισμοί συνεχίστηκαν μετά τα μεσάνυχτα ενώ ακτιβιστές του φοιτητικού κινήματος αφαίρεσαν από κεντρικό κτίριο της πόλης ένα τεράστιο πανό με την φωτογραφία του εγκληματία πολέμου Βόισλαβ Σέσελι στο οποίο αναγράφονταν: «Πατρίδα μας η Σερβία-Μητέρα μας η Ρωσία».

Εκπρόσωποι της «Φοιτητικής Λίστας» κάλεσαν τους υποστηρικτές τους να γιορτάσουν αξιοπρεπώς και να μην αντιδρούν σε προβοκάτσιες.

«Σήμερα ο λαός νίκησε τον φόβο και κέρδισε την ελευθερία του. Οι πολίτες διεκδίκησαν και κέρδισαν το δικαίωμα να είναι όλοι ισότιμοι απέναντι στο νόμο» επισήμανε ο ακαδημαϊκός Ράντομιρ Σταϊτσιτς μιλώντας εκ μέρους των φοιτητών σε συνέντευξη τύπου στην έδρα του κινήματος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε η εταιρεία IPSOS και αφορούν το 96% των ψηφοδελτίων, ο συνδυασμός «Φοιτητική Λίστα-Οι φοιτητές νικούν!» έλαβε το 52,9% των ψήφων και καταλαμβάνει τις 140 έδρες από τις 250 στο κοινοβούλιο. Ο συνασπισμός «Ενωμένη Σερβία- Αλεξάνταρ Βούτσιτς» έλαβε 38,8% και 104 έδρες. Τις υπόλοιπες έδρες μοιράζονται τα μειονοτικά κόμματα (3 έδρες οι Ούγγροι, 2 έδρες οι Μουσουλμάνοι, 2 έδρες οι Αλβανοί). Κανένα άλλο κόμμα δεν κατάφερε να ξεπεράσει το όριο του 3% που απαιτείται για την είσοδο στη βουλή. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα Σερβίας, που ίδρυσε ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, για πρώτη φορά στην ιστορία του δεν θα εκπροσωπηθεί στο κοινοβούλιο.

Τα πρώτα συγχαρητήρια από το εξωτερικό έφτασαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σε κοινή δήλωση, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, συνεχάρησαν την «Φοιτητική Λίστα» για τη νίκη και επιβεβαίωσαν την ετοιμότητα των ευρωπαϊκών θεσμών να βοηθήσουν τη Σερβία να προχωρήσει στην πορεία της προς την ΕΕ.

«Είμαστε έτοιμοι να υποστηρίξουμε μεταρρυθμίσεις στους τομείς του κράτους δικαίου, της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης, της καταπολέμησης της διαφθοράς και των ισχυρών δημοκρατικών θεσμών, και να συνεργαστούμε για την επίτευξη του ευρωπαϊκού μέλλοντος της Σερβίας», πρόσθεσαν η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Αντόνιο Κόστα μέσω Χ.

Η Ευρωπαία Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος δήλωσε ότι το αποτέλεσμα των σερβικών εκλογών σηματοδοτεί νέα αρχή στις σχέσεις ανάμεσα στο Βελιγράδι και τις Βρυξέλλες.

«Μπορεί να ξεκινήσει ένα νέο κεφάλαιο για τη Σερβία. Η πόρτα της ΕΕ είναι ανοιχτή και είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε μαζί», ανέφερε η Κος σε γραπτή δήλωση που κοινοποιήθηκε σε δημοσιογράφους από το γραφείο της.

Ο βραζιλιάνος πρόεδρος της κεντροαριστεράς Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα επανεξελέγη χθες Κυριακή, εξασφαλίζοντας έτσι κόντρα στις προσδοκίες πολλών άνευ προηγουμένου τέταρτη θητεία στο κορυφαίο αξίωμα, όμως ο αντίπαλός του, ο συντηρητικός γερουσιαστής Φλάβιου Μπολσονάρου, αρνήθηκε να αναγνωρίσει την ήττα του κι ανακοίνωσε την πρόθεσή του να διεκδικήσει την ακύρωση της διαδικασίας.

Η Βραζιλία εντέλει δεν έκανε στροφή στη δεξιά ακολουθώντας την Αργεντινή, τη Χιλή, ή την Κολομβία, όπου οι υποψήφιοι υποστηρίχθηκαν όλοι σθεναρά από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Παραμένει έτσι ένα από τα λιγοστά προοδευτικά οχυρά στη Λατινική Αμερική.

Με το 51,79% (64,25 εκατ. ψήφους) έναντι 48,21% (59,82 εκατ. ψήφους) του αντιπάλου του Μπολσονάρου, ο βετεράνος της πολιτικής, σχεδόν 81 ετών, διέψευσε τα προγνωστικά που τον ήθελαν να ηττάται, με βάση τα τελικά αποτελέσματα.

Στον πρώτο γύρο, ήταν ο γιος του πρώην προέδρου της άκρας δεξιάς Ζαΐχ Μπολσονάρου (2019-2022) αυτός που είχε καταλάβει την πρώτη θέση.

Οι Βραζιλιάνοι «πήγαν να ψηφίσουν επειδή καταφέραμε να τους πείσουμε ότι η ψήφος ήταν πολύ σημαντική για να εγγυηθούν τη δημοκρατία», τόνισε στην πρώτη του τοποθέτηση αφού ανακοινώθηκε το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών ο Λούλα στη μεγαλούπολη Σάου Πάουλου.

Ο πρώην πρόεδρος Μπολσονάρου εκτίει κατ’ οίκον ποινή κάθειρξης 27 ετών διότι αποπειράθηκε να αγκιστρωθεί στην εξουσία, ανατρέποντας με πραξικόπημα τον Λούλα μετά την ήττα του στις προηγούμενες εκλογές το 2022.

«Μαϊμουδιά»

Στην τέταρτη θητεία του ωστόσο, τα περιθώρια ελιγμών του αρχηγού του κράτους αναγγέλλονται ωστόσο περιορισμένα, με δεδομένη το τσουνάμι της δεξιάς στις βουλευτικές εκλογές, πριν από τρεις εβδομάδες.

Η εκστρατεία έδειξε πάντως ότι (και) η Βραζιλία παραμένει διχασμένη και πολωμένη και δικαστική διένεξη προκάλεσε σύγχυση και χθες, ημέρα των προεδρικών εκλογών.

Με απόφαση δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η ψηφοφορία παρατάθηκε για δυο ώρες.

Η ομάδα του Λούλα υπέβαλε προσφυγή καταγγέλλοντας πως ψηφοφόροι εμποδίζονταν να πάνε να ψηφίσουν διότι είχαν αποσυρθεί από την κυκλοφορία τα λεωφορεία σε διάφορες πόλεις, ειδικά σε πολιτικά οχυρά του στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας.

«Είναι αδύνατο να αναγνωρίσουμε τις εκλογές», είπε στην Μπραζίλια ο Φλάβιου Μπολσονάρου, με το πρόσωπο πέτρινο. Κατήγγειλε βρόμικο τέχνασμα, «μαϊμουδιά» κατά την έκφραση που επέλεξε να χρησιμοποιήσει, βρίσκοντας «απαράδεκτο» τον τρόπο διεξαγωγής της χθεσινής ψηφοφορίας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, «πολλά πράγματα μένουν να ξεκαθαρίσουν» μετά τη διένεξη στη δικαιοσύνη που οδήγησε στην χωρίς προηγούμενη δίωρη παράταση της ψηφοφορίας.

«Ιστορική νίκη»

Είναι η πρώτη φορά στη Βραζιλία που υποψήφιος καταφέρνει να αντιστρέψει στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών τον άνεμο του πρώτου μετά το τέλος της στρατιωτικής δικτατορίας (1964-1985).

Ο Λούλα εμφανίστηκε σε οπτικό υλικό σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης να πανηγυρίζει με τη δεξιά γροθιά υψωμένη και σφιγμένη και φορώντας κόκκινα γυαλιά σε σχήμα αστεριού.

Μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος, πλήθος υποστηρικτών ξέσπασε σε κραυγές χαράς, ιδίως στην λεωφόρο Παουλίστα στη Σάου Πάουλου και στο κέντρο της μεγαλούπολης Ρίο ντε Ζανέιρο, όπου τον ουρανό φώτισαν πυροτεχνήματα.

«Είμαι πολύ συγκινημένη. Αυτή είναι ιστορική νίκη για τον πρόεδρο Λούλα. Ο λαός κινητοποιήθηκε, ενώθηκε», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Μαριάνα Αντράτζι, 33χρονη δικηγόρος, στο Ρίο.

«Είναι σουρεαλιστικό, είναι πιο δυνατό κι από το ποδόσφαιρο. Η ομάδα μου έχασε αυτή την εβδομάδα, αλλά εδώ δεν χωράει καμιά σύγκριση, πρόκειται για τη ζωή μας, όλος ο κόσμος ενώθηκε γι’ αυτή την υπόθεση», είπε ο Πάουλου Νασιμέντου, έμπορος 41 ετών, στην πρωτεύουσα Μπραζίλια.

Η Meta στον κυκεώνα

Από προσωπική σκοπιά, η επανεκλογή του Λούλα αποτελεί το επιστέγασμα μιας πορείας κάθε άλλο παρά συνηθισμένης. Και η τελευταία ανατροπή της μοίρας του άλλοτε φτωχόπαιδου από το Περναμπούκου (βορειοανατολικά).

Κατέχει ήδη ρεκόρ: κανένας άλλος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος δεν κυβέρνηση τόσα πολλά χρόνια τη Βραζιλία.

Θα είναι από τους πιο ηλικιωμένους ηγέτες στον κόσμο, θα έχει πατήσει τα 85, όταν θα φθάσει στο τέλος της η τέταρτη θητεία του, το 2030. Θα κλείσει έτσι 16 χρόνια στην εξουσία, έπειτα από το πρώτο του πέρασμα από την προεδρία (2003-2010).

Άντεξε τη φθορά του χρόνου και τη δυσαρέσκεια έναντι του Κόμματος Εργαζομένων (PT), της παράταξής του.

Το κόμμα συνδέθηκε με πολλά σκάνδαλα, ιδίως τα χρόνια του 2000.

Ο ίδιος ο Λούλα πέρασε από το μαρτύριο της καταδίκης του για υπόθεση διαφθοράς και φυλακίστηκε για 580 ημέρες την περίοδο 2018-2019, προτού η απόφαση σε βάρος του αναιρεθεί για διαδικαστικούς λόγους.

Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του ο Λούλα επέμεινε στο ζήτημα της εθνικής κυριαρχίας της Βραζιλίας, αντιμέτωπος με τις εμπορικές και τις διπλωματικές πιέσεις της Ουάσιγκτον.

Ωστόσο ήταν η Meta αυτή που μπήκε στην τελική ευθεία της εκστρατείας στο στόχαστρο επιθέσεων της προεδρικής παράταξης. Η μητρική εταιρεία των Facebook, WhatsApp και Instagram κατηγορήθηκε από την ομάδα του Λούλα για «ανάμιξη» στις εκλογές για προσπάθεια επηρεασμού των ψηφοφόρων υπέρ του υποψήφιου Μπολσονάρου.

Χθες βράδυ, ο Λούλα υποσχέθηκε ότι θα προωθήσει «ρύθμιση» των ιστότοπων κοινωνικής δικτύωσης.

Ο αμερικανικός κολοσσός της τεχνολογίας διέψευσε κατηγορηματικά πως προσπάθησε να παίξει ρόλο στην εκλογική αναμέτρηση. Αναγνώρισε ωστόσο ότι ίσως υπήρξαν «τεχνικά προβλήματα» που έπληξαν την εκστρατεία της βραζιλιάνικης κεντροαριστεράς στις πλατφόρμες του.

Η ισπανική κυβέρνηση ενέκρινε την Τρίτη (6/10) δύο διατάγματα για τη στεγαστική πολιτική, η απόρριψη των οποίων από το κοινοβούλιο την περασμένη εβδομάδα ώθησε τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ να προκηρύξει πρόωρες εκλογές.

Τα μέτρα, τα οποία περιλαμβάνουν πλαφόν στα ενοίκια, προσωρινή απαγόρευση εξώσεων και περιορισμούς στις αγορές κατοικιών από εταιρείες, «βασίζονται στην κοινή λογική», δήλωσε ο Σάντσεθ σε συνέντευξη Τύπου, υποστηρίζοντας ότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η κοινή γνώμη τάσσεται σε μεγάλο βαθμό υπέρ της κρατικής παρέμβασης στην αγορά ακινήτων.

«Προστατεύουν τους πιο ευάλωτους και, κατά κάποιον τρόπο, αρχίζουν να βάζουν τάξη σε μια αγορά που σήμερα είναι βαθιά δυσλειτουργική και δεν λειτουργεί σύμφωνα με τη λογική της προσφοράς και της ζήτησης, λόγω της ανεξέλεγκτης κερδοσκοπίας», δήλωσε.

Ο Σάντσεθ δήλωσε τη Δευτέρα (5/10) ότι αποφάσισε να επισπεύσει τις εκλογές, οι οποίες ήταν προγραμματισμένες για το 2027, επειδή η αδυναμία του να εξασφαλίσει επαρκή στήριξη για τις προτάσεις του με στόχο την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης τον οδήγησε στο συμπέρασμα ότι χρειάζεται περισσότερες έδρες στο κοινοβούλιο, σύμφωνα με το Reuters.

Πώς και τι ψηφίστηκε

Η προκήρυξη των εκλογών για τις 29 Νοεμβρίου επέτρεψε στον Σάντσεθ να θέσει σε ισχύ τους νέους κανόνες με τη στήριξη ενός μικρότερου μεταβατικού κοινοβουλευτικού σώματος.

Τα μέτρα θα τεθούν προσωρινά σε ισχύ μόλις δημοσιευθεί το σχετικό διάταγμα στην Επίσημη Εφημερίδα του Κράτους, ωστόσο στη συνέχεια θα πρέπει να υποβληθούν προς έγκριση στους βουλευτές του μεταβατικού σώματος που παραμένουν στη θέση τους μετά τη διάλυση του κοινοβουλίου, δήλωσε ο Σάντσεθ.

Το μεταβατικό σώμα, αποτελούμενο από 69 μέλη, συμπεριλαμβανομένης της προέδρου της ισπανικής Βουλής, Φρανθίνα Αρμενγκόλ, του Σοσιαλιστικού Κόμματος του Σάντσεθ, διαθέτει οριακή πλειοψηφία υπέρ των μέτρων, σύμφωνα με τη δημόσια ραδιοτηλεόραση TVE.

Ένα δεύτερο διάταγμα, το οποίο προβλέπει την αυτόματη ανανέωση των συμβάσεων μίσθωσης, θα τεθεί σε ισχύ μόνο εφόσον εγκριθεί από το περιορισμένο κοινοβουλευτικό σώμα, καθώς η κυβέρνηση δεν διέθετε την απαιτούμενη πλειοψηφία για την επικύρωσή του, δήλωσε ο Σάντσεθ.

Τα διατάγματα θα «αποθαρρύνουν τις επενδύσεις»

Τα παρεμβατικά μέτρα θα αποθαρρύνουν τις επενδύσεις που απαιτούνται για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών, δήλωσε η Καρολίνα Ρόκα, πρόεδρος της Ένωσης Κατασκευαστών Ακινήτων της Μαδρίτης.

«Η νομική αβεβαιότητα που είναι εγγενής και στα δύο διατάγματα θα οδηγήσει σε απότομη επιβράδυνση των περιορισμένων επενδύσεων που έχουν εξασφαλιστεί μέχρι σήμερα για την κατασκευή οικονομικά προσιτών κατοικιών», δήλωσε.

Η απόπειρα έξωσης μιας 87χρονης γυναίκας στη Μαδρίτη πυροδότησε πανεθνικές διαδηλώσεις, μεταξύ άλλων και εκκλήσεις για γενική απεργία πριν από τις εκλογές, την οποία ο Σάντσεθ δήλωσε ότι η κυβέρνησή του θα σεβαστεί.

Εξελίξεις έφερε το κίνημα κατά της στεγαστικής κρίσης που πήρε μεγάλες διαστάσεις μετά την έξωση στην 87χρονη Μαρικάρμεν Αμπασκάλ και την αντίδραση χιλιάδων Ισπανών που βγήκαν μαζικά στους δρόμους, αρχικά για να τη στηρίξουν και στη συνέχεια για να διαμαρτυρηθούν για τα υψηλά ενοίκια.

Ο Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε σε διάγγελμα του πρόωρες εκλογές που θα πραγματοποιηθούν στις 29 Νοεμβρίου, αρκετά νωρίτερα δηλαδή από το προγραμματισμένο που ήταν για το καλοκαίρι του 2027.

Προηγήθηκε η καταψήφιση στη Βουλή από τα κόμματα της αντιπολίτευσης δύο έκτακτων διαταγμάτων που προώθησε η κυβέρνηση με στόχο τη διευθέτηση ενός εκ των σημαντικότερων προβλημάτων που απασχολούν τους Ισπανούς. 

Το καταλανικό κόμμα Junts καταψήφισε και τις δύο ρυθμίσεις, ενώνοντας τις ψήφους του με εκείνες του Λαϊκού Κόμματος (PP) και του Vox, παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση είχε διαπραγματευτεί με τους Καταλανούς αυτονομιστές μέρος του περιεχομένου των μέτρων.

Το πολιτικό αδιέξοδο προκάλεσε διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, απαιτώντας λύσεις στην ολοένα και εντονότερη στεγαστική κρίση.

Όπως είπε στο διάγγελμά του ο Σάντσεθ, εκτιμά ότι η κυβέρνησή του θα λάβει έμπρακτα τη στήριξη του ισπανικού λαού με μια ευρύτερη πλειοψηφία. Παράλληλα, δεν δίστασε να επιτεθεί στην αντιπολίτευση την οποία χαρακτήρισε ως χειρότερη στην ιστορία της χώρας. 

«Το μέλλον εξαρτάται πλέον από εσάς. Ο κόσμος διανύει μια πολύ περίπλοκη εποχή και παρά τα λάθη μας, είμαστε εδώ για να κάνουμε περισσότερα αλλά για να γίνει αυτό χρειαζόμαστε ευρύτερη πλειοψηφία. Η Ισπανία πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί προπύργιο ανοιχτής κοινωνίας και κοινωνικής δικαιοσύνης, ένα «παγκόσμιο σημείο αναφοράς για την ειρήνη, τον φεμινισμό και την ευημερία».

Πρώτα θα πάρουμε το Μανχάταν, μετά το Βερολίνο», λέει ο Λέοναρντ Κόεν στο τραγούδι “First We Take Manhattan” και ο στίχος αυτός ταιριάζει με το χθεσινό εκλογικό αποτέλεσμα στη γερμανική πρωτεύουσα.

Η επικράτηση της Αριστεράς (“Die Linke”) έφερε μνήμες από την ιστορική νίκη του Ζοχράν Μαμντάνι στις δημαρχιακές εκλογές της Νέας Υόρκης στις 4 Νοεμβρίου του 2025. Τονίζεται μάλιστα ότι η επικεφαλής του κόμματος της γερμανικής “Die Linke” Έλιφ Εράλπ, χαρακτηρίζεται συχνά ως ο «θηλυκός Μαμντάνι».

Η Εράλπ, κόρη Τούρκων αριστερών που εγκατέλειψαν τη χώρα τους μετά το πραξικόπημα του 1980, δήλωσε ότι εντάχθηκε στο κόμμα της Αριστεράς το 2017, την ημέρα δηλαδή που η ακροδεξιά AfD εισήλθε για πρώτη φορά στο γερμανικό κοινοβούλιο.

Ποια είναι η Έλιφ Εράλπ

Η σταδιακή αλλά σταθερή άνοδος της 45χρονης Εράλπ ως υποψήφιας οφείλεται σε διάφορους παράγοντες που δεν σχετίζονται απαραίτητα με την ίδια ως προσωπικότητα, αλλά με το πολιτικό της προφίλ, το οποίο ευθυγραμμίζεται με τη νέα δυναμική που έχει φέρει το Die Linke στη γερμανική πολιτική σκηνή τα τελευταία δύο χρόνια, σχολιάζει μεταξύ άλλων σε πρόσφατο δημοσίευμά της η El Pais.

«Δεν είναι σύνηθες για κάποια σαν εμένα να γίνεται δήμαρχος. Ως κόρη προσφύγων, αγωνίζομαι ενάντια στην αδικία από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Είδα από κοντά πώς αντιμετωπίζονταν με διαφορετικό τρόπο οικογένειες σαν τη δική μας. Γι’ αυτό σπούδασα νομικά: για να υπερασπιστώ την ισότητα για όλους», εξηγεί η Εράλπ στο βίντεο με το οποίο ανακοίνωσε την υποψηφιότητά της τον περασμένο Οκτώβριο.

Εκπέμπει την εικόνα ενός ήρεμου, έως και πράου ανθρώπου. Παρόλο που είναι μέλος του κοινοβουλίου του Βερολίνου από το 2021 – και αναπληρώτρια επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Die Linke – αξιοποιεί προσωπικά της βιώματα για να έρθει πιο κοντά στους ψηφοφόρους.

Είναι μητέρα δύο παιδιών που φοιτούν σε ένα τυπικό δημόσιο σχολείο, ζει σε ένα απλό νοικιασμένο διαμέρισμα – όπως οι περισσότεροι κάτοικοι του Βερολίνου – και αποτελεί μέλος της ποικιλόμορφης κοινότητας της γειτονιάς της, του Κρόιτσμπεργκ, εδώ και δεκαπέντε χρόνια.

«Μπορεί να φαίνεται κάπως τραχιά περιοχή, αλλά εδώ υπάρχει μια υπέροχη κοινότητα. Άνθρωποι αυθεντικοί που στηρίζουν ο ένας τον άλλον – κι αυτό είναι κάτι που δεν αγοράζεται με χρήματα», λέει η ίδια.

Σε γενικές γραμμές, το προφίλ της Εράλπ αντικατοπτρίζει εκείνο πολλών ανθρώπων στο Βερολίνο – αλλά και πολλών Γερμανών που, παρόλο που γεννήθηκαν στη χώρα, χρειάστηκε να παλέψουν για να κερδίσουν τη θέση τους στην κοινωνία.

Πώς έφτασε η οικογένειά της στη Γερμανία

Το φθινόπωρο του 1980 – όπως έχει εξιστορήσει η ίδια σε διάφορες συνεντεύξεις της σε γερμανικά ΜΜΕ – οι γονείς της εγκατέλειψαν την Τουρκία μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα που έλαβε χώρα την ίδια χρονιά. Έφυγαν ενώ η μητέρα της ήταν έγκυος στον όγδοο μήνα, φοβούμενοι την καταστολή και τις πολιτικές διώξεις που ενδεχομένως θα αντιμετώπιζαν ως σοσιαλιστές και συνδικαλιστές.

Έτσι, η πολιτικός της Αριστεράς γεννήθηκε στο Μόναχο, αντί για την Κωνσταντινούπολη, όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί. Δύο χρόνια αργότερα, αφού τους χορηγήθηκε άσυλο, η οικογένεια μετακόμισε στο Ντόρτμουντ, όπου ο πατέρας της βρήκε δουλειά ως γιατρός. Η μητέρα της, ωστόσο, δεν στάθηκε τόσο τυχερή· χρειάστηκε να περιμένει 15 ολόκληρα χρόνια μέχρι οι γερμανικές αρχές να αναγνωρίσουν τα επαγγελματικά της προσόντα ως εκπαιδεύτριας νοσηλευτικής.

Όταν ήταν οκτώ ετών, οι γονείς της αποφάσισαν να μετακομίσουν στο Αμβούργο· εκεί μεγάλωσε και σπούδασε νομικά, εστιάζοντας πάντα στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σε πρόσφατη συνέντευξή της στο εβδομαδιαίο περιοδικό Der Spiegel, περιέγραψε πώς, κατά τη διάρκεια της νεαρής της ηλικίας – μετά τις ρατσιστικές επιθέσεις του 1993 στο Μέλν και το Ζόλινγκεν που είχαν στόχο μετανάστες τουρκικής καταγωγής – ζούσε με τον φόβο ότι θα έβλεπε και το δικό της σπίτι να πυρπολείται.

Η επαγγελματική της πορεία την οδήγησε τελικά στο Βερολίνο. Αρχικά, έκανε πρακτική άσκηση στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR). Αργότερα, το 2010, άρχισε να εργάζεται ως νομική σύμβουλος για το κόμμα Die Linke στο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο. Έκτοτε, το Βερολίνο αποτελεί την έδρα της.

Εντάχθηκε στο αριστερό κόμμα μερικά χρόνια αργότερα, το 2017, κυρίως λόγω του σοκ που προκάλεσε η είσοδος του ακροδεξιού κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) στην Μπούντεσταγκ, τη γερμανική κάτω βουλή. Το 2021 εξελέγη στο Κοινοβούλιο του Βερολίνου, όπου γρήγορα εστίασε στη στέγαση, τη μεταναστευτική πολιτική και την καταπολέμηση των διακρίσεων – τους τρεις δηλαδή πυλώνες της πρόσφατης προεκλογικής της εκστρατείας.

Μια εκστρατεία σε άνοδο

Όταν η Εράλπ ορίστηκε επικεφαλής υποψήφια του κόμματός της τον Οκτώβριο του 2025, οι δημοσκοπήσεις κατέτασσαν το Die Linke στην πέμπτη θέση, πίσω από το κυβερνών συντηρητικό CDU, τους Σοσιαλδημοκράτες, τους Πράσινους, ακόμη και την AfD.

Ο γερμανικός Τύπος έχει αρχίσει να στρέφει την προσοχή του στην αντισυμβατική αυτή υποψήφια. Η κάλυψη των ειδήσεων υπήρξε μάλλον επιφυλακτική, εστιάζοντας στο προσωπικό της υπόβαθρο και ταυτόχρονα εγείροντας πολλά ερωτήματα σχετικά με τη βιωσιμότητα του προγράμματός της. Δεν θεωρείται, ωστόσο, ότι διαθέτει ιδιαίτερο χάρισμα και η άνοδος της εκστρατείας της αποδίδεται σε παράγοντες άσχετους με το πρόσωπό της, οι οποίοι πηγάζουν από άλλες συνθήκες.

Ένας τέτοιος παράγοντας είναι η θριαμβευτική επιστροφή του Die Linke στο πολιτικό προσκήνιο κατά τις ομοσπονδιακές εκλογές του 2025, μετά τα πλήγματα που υπέστη το κόμμα λόγω της ρήξης με τη Σάρα Βάγκενκνεχτ και της επακόλουθης αποχώρησής της. Η εμφανής αδυναμία του κόμματος δημιούργησε μια ευκαιρία για ανανέωση – τουλάχιστον στο Βερολίνο. Η «νέα» Αριστερά κατάφερε να καλλιεργήσει μια πιο αστική, νεανική και προοδευτική εικόνα, γεγονός που αποτυπώθηκε στην κάλπη.

Τι σημαίνει “Mietendeckel”

Ένας ακόμη παράγοντας ήταν η κρίση που αντιμετώπιζε ο συντηρητικός δήμαρχος, Κάι Βέγκνερ, η δημόσια εικόνα του υπέστη τέτοια φθορά, ώστε αναγκάστηκε να αποσύρει την υποψηφιότητά του ως επικεφαλής του CDU τον Ιούλιο. Οι κάτοικοι του Βερολίνου δεν του συγχώρησαν τους κακούς χειρισμούς κατά τη διάρκεια της γενικευμένης διακοπής ρεύματος που έπληξε την πόλη στην καρδιά του χειμώνα, τον περασμένο Ιανουάριο.

Μέσα στην κρίση – με χιλιάδες νοικοκυριά να μένουν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα ή θέρμανση και αποκομμένα από κάθε επικοινωνία— ο Βέγκνερ επέλεξε να παίξει τένις με τη σύντροφό του. Η έλλειψη διαφάνειας και σαφήνειας εκ μέρους του δημάρχου τού κόστισε σημαντική υποστήριξη, τόσο στην κοινή γνώμη όσο και στις τάξεις του ίδιου του κόμματός του.

Τέλος – αλλά εξίσου σημαντικό – ήταν το οξύ στεγαστικό πρόβλημα, το οποίο ο κυβερνητικός συνασπισμός απέτυχε να διαχειριστεί με την αποτελεσματικότητα που είχε υποσχεθεί. Όπως συμβαίνει στις περισσότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, τα ενοίκια στο Βερολίνο συνεχίζουν να ανεβαίνουν, φτάνοντας σε επίπεδα που καθιστούν τη στέγαση ουσιαστικά απρόσιτη για την πλειονότητα του πληθυσμού.

Σε αυτή τη βάση, η Εράλπ οικοδόμησε την εκστρατεία της γύρω από μια πολύ σαφή ιδέα: να καταστήσει το Βερολίνο ξανά μια πόλη με προσιτό κόστος διαβίωσης για όλους. Το ζήτημα της στέγασης αποτέλεσε το κυριότερο σημείο όπου εστίαζε – όπως μαρτυρά και το χρυσό μενταγιόν στην αλυσίδα που φορά πάντα, το οποίο έχει πάνω τη λέξη “Mietendeckel” (δηλαδή «πλαφόν στα ενοίκια»).

Ο Μαμντάνι ως σημείο αναφοράς

Τονίζεται ότι η Εράλπ άντλησε έμπνευση από την εκλογική νίκη του Ζοχράν Μαμντάνι, ο οποίος είναι πλέον δήμαρχος της πολυπληθέστερης πόλης των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Αν ένας αριστερός υποψήφιος μπορεί να κερδίσει στη Νέα Υόρκη, μπορεί να το κάνει και στο Βερολίνο», είχε δηλώσει τότε. Οι επικριτές της αντέτειναν αμέσως ότι η Νέα Υόρκη δεν είναι Βερολίνο.

Υπενθυμίζεται ότι ο Μαμντάνι είχε θέσει το ζήτημα του κόστους ζωής στο επίκεντρο της υποψηφιότητάς του και, τώρα, η Εράλπ κέρδισε τις εκλογές στο Βερολίνο με μια πρόταση που δίνει επίσης μεγάλο βάρος στο ζήτημα της στέγασης και στους νέους, που αποτελούν δύο από τους βασικούς πυλώνες της.

Αυτή η ομοιότητα μεταξύ τους δίνει φέρνει στο προσκήνιο το φαινόμενο μιας αστικής Αριστεράς που μοιάζει να ανακτά τον έλεγχο της κατάσταση. Υπάρχουν, ωστόσο, και κάποιες διαφορές που πρέπει να ληφθούν υπόψη στην εξέταση του εν λόγω φαινομένου.

Ο Μαμντάνι κέρδισε τη δημαρχία. Η Έλιφ Εράλπ έθεσε το κόμμα της στην κορυφή ενός κατακερματισμένου κοινοβουλίου. Ανάμεσα σε αυτές τις δύο περιπτώσεις, μεσολαβεί μια απόσταση που αφορά συνεργάτες, διαπραγματεύσεις και την ικανότητα μετατροπής των υποσχέσεων σε αποφάσεις, σημειώνει η ισπανική ιστοσελίδα Democrata.

Από τα λόγια… στα βιώματα

Η σημαντικότερη ομοιότητα ανάμεσα στη Νέα Υόρκη και το Βερολίνο παρατηρείται κάθε μήνα στον τραπεζικό λογαριασμό των κατοίκων τους.

Το ζήτημα της στέγασης αφήνει χώρο μετατόπισης του ενδιαφέροντος από τις ιδεολογικές συζητήσεις στα άμεσα βιώματα των πολιτών: πόσο κοστίζει η διαμονή, πόσο μακριά από την εργασία του πρέπει να μετακομίσει κανείς και ποιο μέρος του μισθού εξανεμίζεται χωρίς να επιτρέπει την ουσιαστική διαβίωση; Μια πόλη μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες και, ταυτόχρονα, να καταστεί απρόσιτη για όσους επιθυμούν να τις αξιοποιήσουν.

Ο Μαμντάνι ανέδειξε το «πάγωμα» των ελεγχόμενων ενοικίων σε κεντρικό αίτημα της εκστρατείας του. Τον Ιούνιο, η αρμόδια υπηρεσία της Νέας Υόρκης για τον καθορισμό των αυξήσεων ενέκρινε το πάγωμα των ενοικίων για περίπου ένα εκατομμύριο κατοικίες, μέτρο που θα ισχύει για τις ανανεώσεις συμβολαίων από τον Οκτώβριο του 2026 και μετά. Έτσι, μια προεκλογική υπόσχεση άρχισε να μετουσιώνεται σε δημόσια πολιτική.

Στο Βερολίνο, ανάλυση του ZDF -του μεγαλύτερου δημόσιου, μη κερδοσκοπικού τηλεοπτικού δικτύου στη Γερμανία – έδειξε ότι τα ενοίκια και η αγορά ακινήτων αποτελούν τα ζητήματα που απασχολούν περισσότερο τους ψηφοφόρους, ενώ αναγνώρισε στο κόμμα Die Linke τη μεγαλύτερη αξιοπιστία σε ό,τι αφορά την αντιμετώπισή τους. Το κόμμα έχει επίσης ταχθεί υπέρ της μεταβίβασης κατοικιών από μεγάλους ιδιοκτήτες σε καθεστώς συλλογικής ιδιοκτησίας – μια παρέμβαση διαφορετική και πιο ριζοσπαστική από το «πάγωμα» ορισμένων ενοικίων.

Η πολιτική σύνδεση μεταξύ Νέας Υόρκης και Βερολίνου θα μπορούσε, λοιπόν, να διατυπωθεί ως εξής: Το δικαίωμα στη συνέχιση της διαβίωσης στην πόλη μετατρέπεται σε πρόταση για το μέλλον.

Ισχυρή στήριξη από τη νεολαία

Παρατηρείται επίσης μια ομοιότητα σε ό,τι αφορά την ηλικία των υποστηρικτών του Μαμντάνι και της Εράλπ, αν και δεν θα ήταν ασφαλές να γίνουν άμεσες συγκρίσεις μεταξύ των ποσοστών τους.

Το ερευνητικό κέντρο CIRCLE του Πανεπιστημίου Tufts υπολόγισε ότι το 75% των ψηφοφόρων ηλικίας 18 έως 29 ετών υποστήριξε τον Μαμντάνι. Η ανάλυσή του CIRCLE, η οποία βασίστηκε στα exit polls, ανέδειξε τους νέους ως την ηλικιακή ομάδα που τον στήριξε περισσότερο. Στις νέες γυναίκες, το ποσοστό στήριξης έφτασε το 82%.

Στο Βερολίνο, το ινστιτούτο Forschungsgruppe Wahlen διαπιστώνει ότι το Die Linke συγκεντρώνει τη στήριξη σχεδόν των μισών ατόμων ηλικίας κάτω των 30 ετών, με μεγαλύτερη απήχηση στις γυναίκες: 55%, έναντι 40% στους άνδρες. Τα δημογραφικά στοιχεία και οι εκλογικές αναμετρήσεις διαφέρουν βέβαια μεταξύ τους, αλλά αξίζει να σημειωθεί ότι και στις δύο περιπτώσεις διαπιστώνεται ιδιαίτερη δυναμική μεταξύ των νέων ψηφοφόρων.

Τα εν λόγω στοιχεία επισκιάζουν μάλιστα το αφήγημα περί αναπόφευκτης στροφής των νέων προς τα δεξιά. Αντιθέτως, δείχνουν πως κάποια εκλογικά αποτελέσματα μπορούν να επηρεαστούν από το ποιος θα καταφέρει να εκφράσει τις ανησυχίες της συγκεκριμένης γενιάς και να προσφέρει μια απάντηση που θα γίνει αντιληπτή και αποδεκτή.

Μια σημαντική στρατηγική διαφορά

Ο Μαμντάνι έθεσε υποψηφιότητα στις δημαρχιακές εκλογές ως υποψήφιος των Δημοκρατικών, αν και προηγουμένως είχε αμφισβητήσει τον προσανατολισμό του συγκεκριμένου πολιτικού χώρου. Κέρδισε τον Νοέμβριο του 2025 απέναντι στον Άντριου Κουόμο, ο οποίος κατέβηκε ως ανεξάρτητος, και τον Ρεπουμπλικάνο Κέρτις Σλίβα.

Το κόμμα Die Linke, από την πλευρά του, δραστηριοποιείται αυτόνομα και ανταγωνίζεται τους σοσιαλδημοκράτες και τους οικολόγους. Η ενίσχυσή του ενδέχεται να ισχυροποιήσει την ηγετική του θέση εντός της Αριστεράς, αποδυναμώνοντας παράλληλα εκλογικά τους σχηματισμούς με τους οποίους θα χρειαστεί αργότερα να συνεργαστεί.

Πρόκειται για μια σημαντική στρατηγική διαφορά. Στη Νέα Υόρκη, η διαμάχη για το ποιος εκπροσωπεί το προοδευτικό εκλογικό σώμα εκτυλίχθηκε στο πλαίσιο της υποψηφιότητας του Μαμντάνι με τους Δημοκρατικούς. Στο Βερολίνο, η διαμάχη αυτή συνεχίζεται και μετά την επανακαταμέτρηση των ψήφων, γύρω από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Η νίκη στο Βερολίνο δεν σημαίνει αυτοδυναμία

Η εκτίμηση του ZDF για το εκλογικό αποτέλεσμα στις 21:56 δίνει στο Die Linke ποσοστό 25,1%, έναντι 19,2% για το CDU. Το ποσοστό αυτό υπερδιπλασιάζει το 12,2% του 2023, ωστόσο το κόμμα απέχει πολύ από την αυτοδυναμία.

Η προβλεπόμενη κατανομή εδρών επιτρέπει τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας μεταξύ Die Linke, Πρασίνων και SPD, με συνολικά 77 έδρες, αριθμός που υπερβαίνει το όριο των 66 εδρών που απαιτούνται. Παράλληλα, καθίσταται δυνατός ένας κυβερνητικός συνασπισμός υπό την ηγεσία του CDU, με τη συμμετοχή των Πρασίνων και του SPD, ο οποίος θα διέθετε 68 έδρες. Και στα δύο σενάρια, η τελική διαμόρφωση εξαρτάται από το τελικό ποσοστό του κόμματος BSW, το οποίο μέχρι εκείνη τη στιγμή κυμαινόταν στο 4,9%.

Είναι προφανές ότι εδώ υπάρχει ένα παράδοξο: η Εράλπ μπορεί να πετύχει την καθαρή νίκη και, παρ’ όλα αυτά, να χρειαστεί τη συγκατάθεση άλλων κομμάτων προκειμένου να μετατρέψει αυτή τη νίκη σε κυβερνητικό σχήμα.

Τα εμπόδια και η ευκαιρία της Αριστεράς

Υπάρχει, πάντως, ένα ακόμα στοιχείο που «συννεφιάζει» το τοπίο και δεν αφήνει περιθώρια για υπερβολικό ενθουσιασμό. Η ανάλυση της Forschungsgruppe Wahlen στη Γερμανία καταγράφει βαθιά δυσαρέσκεια μεταξύ των κατοίκων του Βερολίνου: το 45% πιστεύει ότι κανένα κόμμα δεν είναι κατάλληλο για να επιλύσει τα προβλήματα της πόλης. Συγχρόνως, μόλις το 37% θεωρεί ότι η απαλλοτρίωση μεγάλων εταιρειών διαχείρισης κατοικιών θα έλυνε τα προβλήματα της αγοράς ακινήτων.

Η κατάκτηση της εμπιστοσύνης στο ζήτημα της στέγασης δεν ταυτίζεται με την εξασφάλιση πλειοψηφικής στήριξης για όλα τα προτεινόμενα μέτρα. Ούτε αρκούν οι νίκες σε δύο αστικά κέντρα για να καταδείξουν έναν γενικότερο πολιτικό μετασχηματισμό.

Επιτρέπουν, ωστόσο, να αναδυθεί μια ευκαιρία: μια Αριστερά που συνδέει την ταυτότητά της με τα καθημερινά προβλήματα μπορεί να διευρύνει το πεδίο δράσης της. Το κόστος των ενοικίων, οι μετακινήσεις και η δυνατότητα οικοδόμησης μιας σταθερής ζωής προσφέρουν μια γλώσσα που συνδέει το πολιτικό πρόγραμμα με τα βιώματα των πολιτών.

Ο Μαμντάνι βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με τη δοκιμασία της υλοποίησης όσων υποσχέθηκε. Από την πλευρά της, η Εράλπ θα πρέπει πρώτα να εξασφαλίσει την πλειοψηφία που θα της επιτρέψει να επιχειρήσει κάτι αντίστοιχο. Μια κοινή υπόσχεση ταξιδεύει ανάμεσα στη Νέα Υόρκη και το Βερολίνο: ότι η διαβίωση σε μια μεγάλη πόλη δεν πρέπει να φτάσει σε σημείο να αποτελεί προνόμιο.

Πηγή: efsyn.gr

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς μίλησε ήδη νωρίς το απόγευμα της Κυριακής για “καταστροφή”.

Κι αυτό προτού καν η καταμέτρηση δείξει ότι το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU) μένει τελικά εκτός κοινοβουλίου στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία.

Πόσο εύκολο ή δύσκολο θα είναι η ιστορική αποτυχία να είναι η τελευταία;

Στην ιστορία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, το CDU ουδέποτε είχε αποτύχει να εξασφαλίσει την είσοδό του σε κρατιδιακό κοινοβούλιο. Το ταμπού έσπασε – και μάλιστα στην πρώην εκλογική περιφέρεια της Άγγελας Μέρκελ.

Κατά τα μέχρι στιγμής, επίσημα αποτελέσματα, το CDU περιορίζεται στο 4,9% και μένει οριακά κάτω από το εκλογικό μέτρο εισόδου στη Βουλή. Ο ίδιος ο κ. Μερτς, υπό εντεινόμενη πίεση το τελευταίο διάστημα, τόσο από το κόμμα του όσο και από τις δημοσκοπήσεις, εξάντλησε την στρατηγική διαχείρισης της κρίσης αποπειρώμενος να (περι)ορίσει εγκαίρως το αφήγημα.

Η δήλωσή του για το αποτέλεσμα των εκλογών ήρθε ασυνήθιστα νωρίς, 14 λεπτά μετά την ανακοίνωση της πρώτης πρόβλεψης του αποτελέσματος.

Προηγουμένως, είχε εξασφαλίσει τη στήριξη της ηγεσίας του κόμματός του προκειμένου να παραμείνει στην καγκελαρία και να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις.

Η σπουδή ωστόσο έμοιαζε λιγότερο με επίδειξη δύναμης, περισσότερο με απέλπιδα προσπάθεια να δώσει «γραμμή» στα στελέχη της παράταξης για τις δημόσιες δηλώσεις τους το υπόλοιπο βράδυ.

“Τίθεται ζήτημα καγκελάριου”

«Το γεγονός ότι ο Μερτς έκανε καν δήλωση το βράδυ των κρατιδιακών εκλογών δείχνει την τεράστια εσωτερική πίεση που δέχεται. Θέλει τώρα να διασφαλίσει ότι θα υπάρχουν όσο το δυνατόν λιγότερες εικασίες σχετικά με τον μελλοντικό του ρόλο τις ημέρες που ακολουθούν τις εκλογές (…) Η στρατηγική του: παιχνίδι με τον χρόνο. Δεν υπάρχουν κρατιδιακές εκλογές ως τον Απρίλιο του 2027 και ο Μερτς ελπίζει σε καλύτερα πρωτοσέλιδα από τις επιχειρήσεις, εν μέρει επειδή οι επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από το ειδικό ταμείο αρχίζουν να αποδίδουν», εκτίμησε το πρώτο κανάλι της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης ARD.

«Ασφαλώς και τίθεται ζήτημα καγκελάριου», έκρινε το περιοδικό Der Spiegel σε σχόλιό του επισημαίνοντας ότι οι τρεις κρατιδιακές εκλογές του φετινού καλοκαιριού επιτέλους τελείωσαν.

«Ο καγκελάριος Μερτς και ο συνασπισμός του έχουν τώρα την ευκαιρία να μεταρρυθμίσουν τη Γερμανία. Θα μπορούσαν να κάνουν τη χώρα ανθεκτική στις κρίσεις. Η πολιτική ηγεσία θα πρέπει να πάρει μια ανάσα και να επικεντρωθεί στην πραγματική δουλειά: την καλή διακυβέρνηση», νουθέτησε το περιοδικό προσθέτοντας ότι «εάν υπάρχουν δυνάμεις εντός CDU που θέλουν να αντικαταστήσουν τον Φρίντριχ Μερτς, δύσκολα μπορεί κανείς να τους κατηγορήσει, αλλά θα πρέπει να βγουν αμέσως από την κρυψώνα τους και να τον αντικαταστήσουν ή να παραμείνουν εντελώς σιωπηλοί». Για τη χώρα, για αυτήν την κυβέρνηση, κατά το δημοσίευμα, το παρατεταμένο αδιέξοδο στην καγκελαρία, μια παρακμή του Μερτς το φθινόπωρο, θα ήταν ταπεινωτική.

«Ο Μερτς αγοράζει χρόνο – αλλά για ποιον λόγο ακριβώς;», διερωτάται αρθρογράφος της εφημερίδας Handelsblatt: «Οι άνθρωποι θέλουν να λειτουργήσει ξανά σωστά το κράτος και να βελτιωθεί η ζωή τους. Δεν θέλουν να αλλάξουν πολλά. Αυτό προσδιορίζει τον πραγματικό ηττημένο της βραδιάς: τον Φρίντριχ Μερτς. Ο δύο ψηφοφορίες ήταν επίσης μια αναμέτρηση με τις πολιτικές του και πιθανώς με αυτόν ως καγκελάριο. Οι μεγαλύτεροι αντίπαλοί του δεν είναι ούτε οι πρωθυπουργοί των κρατιδίων του CDU, ούτε η AfD. Ο μεγαλύτερος αντίπαλός του είναι η γερμανική ακινησία», κατά το άρθρο.

Οι πρώτες δηλώσεις του Φρίντριχ Μερτς AP Photo/Markus Schreiber

Η Welt είδε τον «θάνατο του αστικού κέντρου»: ο θρίαμβος της Αριστεράς στο Βερολίνο συνιστά για μια αστική κοινωνία μεγαλύτερο πρόβλημα από την AfD, υποστήριξε. Το έδαφος για αυτό το είχαν προετοιμάσει τα ίδια τα αστικά κόμματα. Αναφερόμενος στον καγκελάριο, αρθρογράφος της εφημερίδας σημειώνει ότι «οι φυγόκεντρες δυνάμεις ενισχύονται», ενώ αναδεικνύει το γεγονός ότι π.χ. στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία στην ηλικιακή ομάδα 16-24 ετών το CDU έλαβε μόλις 2% και στους ψηφοφόρους 25-34 ετών 3%.

«Η ετυμηγορία του εκλογικού σώματος είναι πλέον σκληρή για όσους δεν προσφέρουν είτε εξαιρετική προσωπικότητα, είτε συναρπαστικό μήνυμα», εκτίμησε η Süddeutsche Zeitung περιγράφοντας το CDU με όρους όπως «τόσο διασκεδαστικό όσο το ξερό ψωμί και τόσο ζωντανό όσο το νεκρό ψάρι».

Το CDU, «σκιά του εαυτού του, κατέρρευσε απόψε και κάηκε στο όριο του 5%. Πρόκειται για ταπείνωση που όμοιά της δεν έχει ξαναζήσει αυτός ο πυλώνας του κράτους», υπογραμμίζεται στο σχόλιο.

Η εφημερίδα Tagesspiegel ανέδειξε σε σχόλιό της την «απώλεια εμπιστοσύνης στους βασικούς παράγοντες της ομοσπονδιακής πολιτικής» και την «ενίσχυση των άκρων και στις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος». Όσο για το μέλλον του καγκελάριου: «Το κόμμα του θα χρειαστεί επομένως μια διέξοδο για την απογοήτευσή του. Αυτό θα τον ωθήσει σε ταχύτερες και πιο αποφασιστικές μεταρρυθμίσεις, ενώ μπορεί σύντομα να αναγκαστεί να παραιτηθεί από την προεδρία του CDU, κίνηση που θα του έδινε την ευκαιρία να κατευνάσει τους επικριτές του και να επικεντρωθεί αποκλειστικά στην καγκελαρία. Αν θέλει ακόμα να την κάνει επιτυχημένη, θα πρέπει να υιοθετήσει πιο αδιάλλακτη στάση απέναντι στον εταίρο του στον συνασπισμό. Αυτό είναι επικίνδυνο. Αλλά δεν έχει πολλά να χάσει», είναι η «ανάγνωση» της εφημερίδας του Βερολίνου.

Σε ανάλογο πνεύμα, η Bild τόνισε ότι με το CDU κάτω από το 5% στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, «δεν υπάρχουν εγγυήσεις». Προειδοποίησε για πιθανή «εξέγερση της βάσης» του CDU εναντίον του Φρίντριχ Μερτς.

Η επόμενη hμέρα

Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, παρότι δεύτερη μετά την AfD, η Μανουέλα Σβέζιγκ του SPD θα παραμείνει κατά πάσα πιθανότητα πρωθυπουργός, σε συνασπισμό με την Αριστερά και τους Πράσινους.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου δεν δίστασε να δηλώσει κατ’ επανάληψη τη δυσαρέσκειά της για τον καγκελάριο και τη διαφωνία της ειδικά για την πολιτική στο συνταξιοδοτικό, ακόμη και όταν ήρθε σε αντιπαράθεση με τον αρχηγό της και υπουργό Οικονομικών Λαρς Κλινγκμπάιλ.

H επιβίωσή της ωστόσο, παρά την πίεση της AfD, καθιστά σήμερα την κυρία Σβέζιγκ ίσως την ισχυρότερη πολιτικό εντός SPD.

H αμηχανία του αρχηγού του SPD ήταν εμφανής όταν η πρωθυπουργός του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας υποστήριζε ότι έχασε ψήφους λόγω της στήριξης της Ουκρανίας και της διακοπής προμήθειας ενέργειας από τη Ρωσία, πολιτικές που υποστηρίζει και το κόμμα της.

Στο Βερολίνο η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Η Ελίφ Εράλπ θα γίνει η πρώτη τουρκικής καταγωγής κυβερνήτης-δήμαρχος της γερμανικής πρωτεύουσας, τόπου κατοικίας της μεγαλύτερης τουρκικής κοινότητας εκτός Τουρκίας. Θα κυβερνήσει, εκτός απροόπτου, σε συνεργασία με το SPD και τους Πράσινους.

Οι θέσεις της για κοινωνικοποίηση κατοικιών, αποδυνάμωση της αστυνομίας και οι υποψίες περί αντισημιτισμού του κόμματός της δυσκολεύουν πάντως τον σχηματισμό συμμαχίας, ιδίως με τους Σοσιαλδημοκράτες. Το πρώτο «σκάνδαλο» ήρθε ήδη το βράδυ του εκλογικού θριάμβου της «Μαμντάνι του Βερολίνου», όπως περιγράφουν πολλοί την κυρία Εράλπ.

Στο πάρτι της Αριστεράς για τη νίκη της το «παρών» έδωσε και o Ίσα Ρέμο, επικεφαλής της διαβόητης συμμορίας των Ρέμο και δήλωσε μάλιστα ότι «για πρώτη φορά αισθάνεται ότι υποστηρίζεται από κόμμα του Βερολίνου». Εκπρόσωπος της Αριστεράς δικαιολόγησε την παρουσία του Ίσα Ρέμο λέγοντας ότι οι οικοδεσπότες δεν έκαναν έλεγχο των παριστάμενων. «Μετά θέλαμε να πιούμε ίσως την τρίτη ή την πέμπτη μπίρα μας χωρίς τα ΜΜΕ. Φαίνεται ότι θα εκλέξουμε δήμαρχο και μόνο αυτό έχει σημασία. Όλα τα άλλα θα τα βρούμε μετά», δήλωσε η εκπρόσωπος.

Η οικογένεια Ρέμο, με αραβικές ρίζες, είναι ευρέως γνωστή στη Γερμανία για τις σχέσεις της με το οργανωμένο έγκλημα, ενώ μέλη της έχουν συνδεθεί με εμπορία ναρκωτικών, ξέπλυμα χρήματος και θεαματικές ληστείες, με χαρακτηριστικότερη την κλοπή χρυσού νομίσματος 100 κιλών από το Μουσείο Bode του Βερολίνου το 2017.

Σε κάθε περίπτωση η Αριστερά στο Βερολίνο έχει κάθε λόγο να πανηγυρίζει – ακόμη περισσότερο επειδή αναδείχθηκε το «κόμμα της νεολαίας». Στους ψηφοφόρους μεταξύ 16 και 24 ετών έλαβε 43% των ψήφων, στους 25-34 ετών το 49%.

Η πολιτική πραγματικότητα στη Γερμανία βρίσκεται μπροστά σε μια πρωτοφανή και βαθιά ανησυχητική καμπή, η οποία αναδεικνύει τις δομικές μετατοπίσεις στο πολιτικό σκηνικό της χώρας. Η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) δεν αποτελεί πλέον απλώς μια δύναμη διαμαρτυρίας που τρέφεται από την κοινωνική δυσαρέσκεια, αλλά μετατρέπεται με μεθοδικό τρόπο σε έναν συμπαγή, επικίνδυνο μηχανισμό διεκδίκησης της εξουσίας. Οι επερχόμενες τοπικές εκλογές της 6ης Σεπτεμβρίου στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ ενδέχεται να αποτελέσουν το σημείο μηδέν για την ανάδειξη του πρώτου ακροδεξιού τοπικού πρωθυπουργού στη μεταπολεμική ιστορία της χώρας. Η ηγεσία του κόμματος, με το βλέμμα στραμμένο στις ευρύτερες φιλοδοξίες της συμπροέδρου Αλίς Βάιντελ για την ομοσπονδιακή καγκελαρία, αντιμετωπίζει τη διακυβέρνηση ως μια άμεση πρακτική διαδικασία, για την οποία προετοιμάζεται συστηματικά στα παρασκήνια, όπως αποκαλύπτουν διαδοχικές δημοσιογραφικές έρευνες.

Η θεσμική κανονικοποίηση του ακροδεξιού εξτρεμισμού

Η προοπτική να αναλάβει τα ηνία της Σαξονίας-Άνχαλτ ο 36χρονος Όλρικ Ζίγκμουντ δεν αποτελεί πλέον ένα υποθετικό σενάριο, αλλά μια ορατή απειλή που επιβεβαιώνεται από τα επίσημα δεδομένα των δημοσκοπήσεων. Σύμφωνα με τις πρόσφατες μετρήσεις των έγκριτων ινστιτούτων Infratest dimap και Forsa, η AfD κατάφερε να διπλασιάσει τα ποσοστά της στο συγκεκριμένο κρατίδιο μέσα σε μια πενταετία, αγγίζοντας το 41% με σαφή αυξητική τάση και αφήνοντας πίσω τη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες. Σε περίπτωση που τα μικρότερα κόμματα δεν καταφέρουν να περάσουν το εκλογικό όριο, ο Ζίγκμουντ –ένα στέλεχος που στο παρελθόν έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις επιχειρώντας να σχετικοποιήσει τα εγκλήματα της ναζιστικής περιόδου και το Ολοκαύτωμα– ενδέχεται να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση.

Το ενδεχόμενο αυτό συνιστά βαθύτατο πλήγμα για το δημοκρατικό οικοδόμημα. Όπως επισημαίνεται στις εκθέσεις της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας του Συντάγματος (BfV), θα είναι η πρώτη φορά στη γερμανική ιστορία που μια τοπική κυβέρνηση θα ελέγχεται από έναν σχηματισμό τον οποίο οι αρχές ασφαλείας έχουν χαρακτηρίσει επίσημα ως «επιβεβαιωμένα ακροδεξιά εξτρεμιστική οργάνωση» και τον διατηρούν υπό καθεστώς στενής παρακολούθησης.

Αντιμεταναστευτικό μένος και η ιδεολογική αντιγραφή του Όρμπαν

Όπως αποκαλύπτει αναλυτικό ρεπορτάζ της εφημερίδας Frankfurter Allgemeine Zeitung, το κυβερνητικό μανιφέστο των πρώτων 100 ημερών που έχει ετοιμάσει η AfD για τη Σαξονία-Άνχαλτ δεν αποτελεί μια απλή συντηρητική στροφή, αλλά μια απόπειρα δομικής μεταβολής της κοινωνίας με πρότυπο το αυταρχικό καθεστώς του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία. Με κεντρικό ιδεολογικό άξονα το σύνθημα «σκεφτείτε γερμανικά», το πρόγραμμα προωθεί την υποχρεωτική έπαρση της εθνικής σημαίας στα σχολεία, τον πλήρη εξοστρακισμό των συμβόλων της συμπερίληψης και της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, την εισαγωγή της ρωσικής γλώσσας στην εκπαίδευση και τον οικονομικό στραγγαλισμό των προοδευτικών πολιτικών ιδρυμάτων. Παράλληλα, σχεδιάζεται η κατάργηση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, την οποία το κόμμα στοχοποιεί συστηματικά.

Στο πεδίο της μεταναστευτικής πολιτικής, το πρόγραμμα αγγίζει τα όρια του θεσμικού ρατσισμού και της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σύμφωνα με νομική ανάλυση που δημοσίευσε το περιοδικό Der Spiegelμε τη συνδρομή ειδικών του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ, τα προτεινόμενα μέτρα –όπως οι μαζικές απελάσεις από την πρώτη ημέρα, η επιβολή υποχρεωτικής κοινωφελούς εργασίας για τους αιτούντες άσυλο και ο διαχωρισμός των προσφυγόπουλων από την Ουκρανία σε ειδικές, απομονωμένες τάξεις– στερούνται συνταγματικής νομιμότητας και προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Αυτή η ξενοφοβική ατζέντα στρέφεται ακόμη και εναντίον του απαραίτητου εξειδικευμένου προσωπικού που στηρίζει το κοινωνικό κράτος, χαρακτηρίζοντας τους ξένους εργαζόμενους στην υγεία ως «στοιχεία ξένου πολιτισμικού περιβάλλοντος». Η ρητορική αυτή προσκρούει βίαια πάνω στην ίδια την πραγματικότητα. Σε επίσημη τηλεοπτική συνέντευξη στο δίκτυο ZDF, ο διευθύνων σύμβουλος του νοσοκομειακού ομίλου Harzklinikum στο Μαγδεμβούργο, δρ. Ματίας Φοτ, κατέρριψε πλήρως τα ακροδεξιά επιχειρήματα, δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι ένας στους τρεις γιατρούς της κλινικής είναι μεταναστευτικής καταγωγής και ότι χωρίς αυτούς το σύστημα υγείας της περιοχής θα κατέρρεε άμεσα. Απέναντι σε αυτό το τεράστιο παραγωγικό κενό, η AfD αντιπαραθέτει ανεδαφικές διακηρύξεις για αυτοματοποίηση μέσω τεχνητής νοημοσύνης, επιδόματα γέννησης και δραστική αυστηροποίηση των αμβλώσεων.

Το σκιώδες διευθυντήριο του Ντάλεμ 

Αναγνωρίζοντας την έλλειψη έμπειρων διοικητικών στελεχών στις γραμμές της, η AfD έχει αναπτύξει μια παράλληλη, σκιώδη στρατηγική για τη διείσδυσή της στον κρατικό μηχανισμό. Μια μεγάλη δημοσιογραφική έρευνα της ενημερωτικής πλατφόρμας Table.Briefings και της εφημερίδας Die Welt έφερε στο φως τη λειτουργία της «Ακαδημίας Μαύρο-Κόκκινο-Χρυσό», μιας εταιρείας περιορισμένης ευθύνης που ιδρύθηκε την άνοιξη του 2025 και στεγάζεται σε μια βίλα στο αριστοκρατικό προάστιο Ντάλεμ του Βερολίνου.

Όπως επιβεβαιώνει με δηλώσεις του ο Ρόμπερτ Λάμπρου, πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος στο κρατίδιο της Έσσης, η Ακαδημία λειτουργεί ως ένα ιδιότυπο φυτώριο εξουσίας. Εκεί, έμπειρα στελέχη της δημόσιας διοίκησης –πολλά από τα οποία δρουν υπό καθεστώς ανωνυμίας– εκπαιδεύουν τα μέλη της AfD στη διαχείριση των υπουργείων, τη σύνταξη προϋπολογισμών και τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης. Σύμφωνα μάλιστα με συμπληρωματικά στοιχεία του ερευνητικού δικτύου Correctiv, η Ακαδημία συνδέεται με ένα ευρύτερο δίκτυο real estate εταιρειών-βιτρίνων του κόμματος, ενώ σε περίπτωση εκλογικής νίκης σχεδιάζεται η επιστράτευση ιδιωτικών εταιρειών εύρεσης ανώτατων στελεχών για την άμεση στελέχωση των κρατικών δομών.

Ταυτόχρονα, η έρευνα των γερμανικών ΜΜΕ αποκαλύπτει ότι μια εξειδικευμένη ομάδα δικηγόρων εντός της Ακαδημίας εργάζεται εντατικά για να θωρακίσει νομικά τις μελλοντικές αυθαιρεσίες της ακροδεξιάς διακυβέρνησης. Εξετάζουν μεθόδους για να παρακαμφθούν τα δικαστικά αναχώματα απέναντι στις μαζικές εκτοπίσεις ανθρώπων, αλλά και τρόπους άσκησης πολιτικής πίεσης σε περίπτωση που οι υπηρεσίες ασφαλείας άλλων δημοκρατικών γερμανικών κρατιδίων αρνηθούν να μοιραστούν πληροφορίες με την κυβέρνηση της Σαξονίας-Άνχαλτ.

Το φαινόμενο του ντόμινο και η κρίση του κράτους δικαίου

Η απειλή της ακροδεξιάς επέλασης δεν περιορίζεται στα όρια ενός μόνο κρατιδίου, αλλά λαμβάνει διαστάσεις γενικευμένου φαινομένου στην Ανατολική Γερμανία. Οι τελευταίες μετρήσεις των ινστιτούτων κοινής γνώμης για την εκλογική μάχη της 20ής Σεπτεμβρίου στο κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Πομερανίας αποτυπώνουν ένα παρόμοιο σκηνικό πολιτικής κυριαρχίας της AfD, η οποία προηγείται με 36%, αφήνοντας το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) στο 29% και συντρίβοντας τους Χριστιανοδημοκράτες στο ισχνό 9%. Εκεί, ο υποψήφιος Λάιφ-Έρικ Χολμ διεξάγει ήδη μια επιθετική εθνικιστική εκστρατεία, στοχεύοντας ανοιχτά στην απόλυτη πλειοψηφία.

Η ραγδαία αυτή άνοδος τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από την αποτυχία των συντηρητικών και νεοφιλελεύθερων πολιτικών της ομοσπονδιακής κυβέρνησης υπό τον Φρίντριχ Μερτς, η οποία έχει εγκλωβίσει μεγάλα στρώματα της κοινωνίας στην οικονομική και κοινωνική ανασφάλεια. Καθώς το ενδεχόμενο της ακροδεξιάς διακυβέρνησης μετατρέπεται από θεωρητικός κίνδυνος σε άμεση πιθανότητα, οι εργαζόμενοι με μεταναστευτικό υπόβαθρο και οι μειονότητες στα ανατολικά κρατίδια βιώνουν έντονο φόβο για το εργασιακό και προσωπικό τους μέλλον. Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν αν τα δημοκρατικά αντανακλαστικά της γερμανικής κοινωνίας και οι θεσμοί του κράτους δικαίου θα καταφέρουν να ανακόψουν μια πορεία που απειλεί ευθέως τις αξίες της κοινωνικής αλληλεγγύης και της ισότητας στην Ευρώπη.