ΦΥΛΛΙΑ ΠΟΛΙΤΗ

Διχασμένη σε δύο στρατόπεδα είναι η κοινωνία στο Ισραήλ: υπέρ και κατά του Νετανιάχου. Η συμμετοχή στις κάλπες που άνοιξαν στις 7 π.μ. αναμένεται αυξημένη στις εκλογές που χαρακτηρίζονται από πολλούς αναλυτές ως «ιστορικές».

Το διακύβευμα της αμφίρροπης ψηφοφορίας – αν και εξελίσσεται εν μέσω πολέμων και εθνοκάθαρσης- δεν έχει να κάνει με την εξωτερική πολιτική ούτε με την αντιμετώπιση του κράτους προς τους Παλαιστίνιους.

Για τους επικριτές, αυτή η παράλειψη δεν αποτελεί απλώς ένα λάθος, αλλά αντικατοπτρίζει τη θέση στην οποία βρίσκεται σήμερα το ισραηλινό πολιτικό κατεστημένο: ανάμεσα στα ζητήματα που διακυβεύονται στις εκλογές, κανένα δεν συνιστά δημοψήφισμα για τη μεταχείριση των Παλαιστινίων. «Πώς θα μπορούσε να είναι δημοψήφισμα για τη γενοκτονία, ή για οτιδήποτε σχετίζεται με τη μεταχείριση των Παλαιστινίων στη Γάζα;» διερωτήθηκε στο Al Jazeera ο Ντάνιελ Λέβι, πρώην σύμβουλος της ισραηλινής κυβέρνησης.

«Θα έπρεπε η μία πλευρά να υποστηρίζει ότι πρόκειται για κάτι καλό και η άλλη ότι πρόκειται για κάτι κακό — για να μην αναφέρουμε καν την παραδοχή ότι πρόκειται για γενοκτονία. Επομένως, όχι, προφανώς τίποτα από αυτά δεν περιλαμβάνεται στην εκλογική ατζέντα», ανέφερε.

«Η μεταχείριση των Παλαιστινίων από το ισραηλινό κράτος και τον στρατό αποτελεί ζήτημα συναίνεσης μεταξύ των σιωνιστικών κομμάτων», πρόσθεσε ο Λέβι, σημειώνοντας ότι οι διαφορές μεταξύ τους εντοπίζονται κυρίως στο «αν είναι δουλειά του κράτους να καταπιέζει τους Παλαιστίνιους, ή αν και οι πολιτοφυλακές των εποίκων έχουν επίσης ρόλο — και μάλιστα σημαντικό ρόλο — να διαδραματίσουν».

Το διακύβευμα των εκλογών

Oι Ισραηλινοί πηγαίνουν στις κάλπες σε κλίμα πόλωσης που αφορά τις ευθύνες του Νετανιάχου για τα κενά ασφαλείας που αποκάλυψε η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτώβρη, το ζήτημα της δικαστικής μεταρρύθμισης που επιχείρησε ο απερχόμενος πρωθυπουργός, η αναγκαστική ή όχι επιστράτευση των ορθόδοξων εβραίων και τα ζητήματα της οικονομίας.

 

«Όσοι τον θαυμάζουν —και είναι πολλοί στο Ισραήλ— τον θεωρούν Θεό. Όσοι τον μισούν —και είναι πολλοί στο Ισραήλ— τον μισούν βαθιά», δήλωσε για τον Νετανιάχου στο Al Jazeera ο Ααρών Μπρέγκμαν, ισραηλινός αναλυτής και ανώτερος διδάσκων στο King’s College του Λονδίνου.

Αν και ο Νετανιάχου είναι αναμφίβολα μία διχαστική προσωπικότητα, οι αναλυτές συμφωνούν ότι το κλίμα που διεξάγονται οι εκλογές έχει μετατοπιστεί συνολικά προς τα δεξιά.

REUTERS/Ronen Zvulun

Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις ο συνασπισμός της αντιπολίτευσης προηγείται αλλά δεν λαμβάνει πλειοψηφία στην Κνεσέτ για σχηματισμό κυβέρνησης.

Ο Νετανιάχου από την άλλη τα δίνει όλα για όλα καθώς κρίνεται η πολιτική του επιβίωση.

Στην προεκλογική του εκστρατεία εμφανίστηκε επιθετικός υπερασπιζόμενος όλες τις αμφιλεγόμενες πολιτικές του, από τη δικαστική μεταρρύθμιση μέχρι την αποποίηση οποιαδήποτε ευθύνης για την 7η Οκτωβρίου.

 

Ταυτόχρονα κλιμάκωσε τις επιθέσεις στη Δυτική Όχθη και σύμφωνα με δημοσιεύματα στον αμερικανικό και ισραηλινό Τύπο ζήτησε από τον Τραμπ να εξαπολύσει επίθεση στο Ιράν πριν τις εκλογές, αίτημα που δεν εισακούστηκε.

Η ψήφος των Αράβων

Εάν επιβεβαιωθούν τα προγνωστικά κανένας από τους δύο σχηματισμούς δεν θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση γρήγορα. Η ψήφος των αράβων πολιτών του Ισραήλ – που αποτελούν το 20% του πληθυσμού- θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ρυθμιστής της κατάστασης.

Στις εκλογές συμμετέχουν δύο αραβικά κόμματα. Το δεξιό Ra’am που συμμετείχε στην αντι-Νετανιάχου κυβέρνηση  το 2021 και τώρα φιλοξενεί στο ψηφοδέλτιό του έναν εβραίο σιωνιστή, πρώην στέλεχος των δυνάμεων ασφαλείας και υφυπουργό Εθνικής Ασφάλειας.

Το δεύτερο είναι η «Κοινή Λίστα» που έχει αποκλείσει το σενάριο συμμετοχής σε κυβέρνησης αλλά αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να δώσει ψήφο εμπιστοσύνης στον αντι – Νετανιάχου συνασπισμό θέτοντας όρους που περιλαμβάνουν τη δρομολόγηση διαδικασιών για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.

Σύμφωνα με την ισραηλινή Haaretz η συμμετοχή και των αράβων – στην πλειοψηφία τους Παλαιστινίων που έμειναν μετά τη Νάκμπα στο Ισραήλ – αναμένεται να είναι αυξημένη και να φτάσει μέχρι και το 70%.

REUTERS/Ammar Awad

Στην αραβική κοινότητα εκφράζονται δύο τάσεις. Από τη μία πλευρά, παρατηρείται μια αφύπνιση, πολιτικό ενδιαφέρον και μια αυξανόμενη διάθεση για συμμετοχή. Από την άλλη, υπάρχει φόβος για παρενοχλήσεις κατά τη διάρκεια της εκλογικής διαδικασίας και μικρή προσδοκία για πραγματικές αλλαγές.

Εξάλλου, έχει επιτραπεί σε εκλογικούς αντιπροσώπους να οπλοφορούν στα εκλογικά τμήματα παρά τις αντιδράσεις της «Κοινής Λίστας» ενώ δεν λείπουν οι απειλές εναντίον Αράβων.

Το στρατόπεδο Νετανιάχου επιχείρησε μάλιστα να απαγορεύσει τη συμμετοχή αραβικών κομμάτων στις εκλογές με την κοινή εκλογική επιτροπή να αποφασίζει υπέρ του αποκλεισμού. Το ανώτατο δικαστήριο ωστόσο ακύρωσε στη συνέχεια αυτή την απόφαση.

Το ετερόκλητο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης έχει αρνηθεί την οποιαδήποτε προεκλογική συμφωνία. Το ποιος θέλει τη στήριξη των Αράβων έχει γίνει σημείο προεκλογικών αντεγκλήσεων και αλληλοκατηγοριών με άπαντες να ξορκίζουν τελικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Οι εκλογές στις ΗΠΑ, ο πόλεμος στο Ιράν και η προσπάθεια του Νετανιάχου να μείνει στην εξουσία

Εάν επιβεβαιωθούν τα προγνωστικά κανείς από τους δύο σχηματισμούς σε πρώτη φάση δεν θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση χωρίς τη στήριξη των αραβικών κομμάτων. Έτσι η διαδικασία των διερευνητικών εντολών μπορεί να διαρκέσει για μεγάλο διάστημα.

Υπάρχουν όμως αστερίσκοι. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου θα είναι υπηρεσιακός πρωθυπουργός έως ότου σχηματιστεί κυβέρνηση και σύμφωνα με πολλούς ισραηλινούς αναλυτές είναι αποφασισμένος να αξιοποιήσει κάθε παράθυρο για να μείνει στην εξουσία.

Ο προσανατολισμός του Τραμπ να εξαπολύσει επίθεση στο Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις 3 Νοεμβρίου είναι ευκαιρία για τον Νετανιάχου. Οι ΗΠΑ χρειάζονται την πολεμική αεροπορία του Ισραήλ για την επίθεση και ο Νετανιάχου την έχει ήδη θέσει στη διάθεση του Τραμπ.

Εάν υπάρξουν καθυστερήσεις στον σχηματισμό κυβέρνησης, ο Νετανιάχου θα μπορούσε να παραμείνει στη θέση του πρωθυπουργού ακόμα και από θέση μειοψηφίας, να ζητήσει τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας εν μέσω πολέμου, να βάλει περαιτέρω πιέσεις για να αποτύχει οποιαδήποτε απόπειρα συνεργασίας της αντιπολίτευσης με αραβικά κόμματα και έτσι να συνεχίσει να είναι ο πολιτικός πρωταγωνιστής στο Ισραήλ μέχρι νεωτέρας.

Στον αντιπολιτευόμενο ισραηλινό Τύπο υπάρχουν προειδοποιήσεις ακόμα και για αμφισβήτηση του αποτελέσματος από τον Νετανιάχου. Πολλά θα κριθούν ωστόσο από το ποσοστό που θα λάβει και τη διαφορά του από τους αντιπάλους του. Σε περίπτωση που η διαφορά είναι μεγάλη, ειδικοί εκτιμούν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα καταλάβει ότι ο Νετανιάχου είναι «καμένο χαρτί» και έτσι θα αποσύρει τη στήριξή του ανοίγοντας τον δρόμο για μία άλλη κυβέρνηση που θα έχει ωστόσο να αντιμετωπίσει τα ίδια αδιέξοδα και αντιφάσεις.

Πηγή: in.gr