Καθώς ο χαρτοπόλεμος έπεφτε στην τελετή ορκωμοσίας του, ο Ζόχραν Μαμντάνι γνώριζε ότι τον περίμενε μια δύσκολη απόφαση. Ανάμεσα στα εκτελεστικά διατάγματα που είχε αφήσει πίσω του ο προκάτοχός του, Έρικ Άνταμς, στον δήμο της Νέας Υόρκης, περιλαμβάνονταν δύο ιδιαίτερα ευαίσθητα μέτρα που αφορούσαν το Ισραήλ και τον ορισμό του αντισημιτισμού.

Ο νέος δήμαρχος, γνωστός επικριτής της πολιτικής του Τελ Αβίβ απέναντι στους Παλαιστινίους, είχε αποφασίσει από νωρίς ότι δε θα τα διατηρούσε. Ωστόσο, η ομάδα του φοβόταν ότι μια ευθεία κατάργησή τους θα αποξένωνε εβραϊκές οργανώσεις, τις οποίες προσπαθούσε επί μήνες να καθησυχάσει.

Η «λύση» της θεσμικής επανεκκίνησης

Τελικά, ο Μαμντάνι επέλεξε έναν τρίτο δρόμο: ακύρωσε όλα τα εκτελεστικά διατάγματα που είχε εκδώσει ο Άνταμς, μετά την απαγγελία κατηγοριών σε βάρος του, τον Σεπτέμβριο του 2024, για ομοσπονδιακή υπόθεση διαφθοράς. Με αυτόν τον τρόπο, παρουσίασε την απόφαση ως πράξη χρηστής διακυβέρνησης και αποκατάστασης της εμπιστοσύνης στους θεσμούς.

Ορισμένα διατάγματα επανεκδόθηκαν αυτούσια – μεταξύ τους και εκείνο για τη δημιουργία γραφείου καταπολέμησης του αντισημιτισμού. Όμως, τα δύο διατάγματα που σχετίζονταν άμεσα με το Ισραήλ «εξαφανίστηκαν» από το νομικό οπλοστάσιο της πόλης.

Η οργισμένη αντίδραση του Ισραήλ

Μέχρι το πρωί της Παρασκευής, η ισραηλινή κυβέρνηση κατηγορούσε ευθέως τον νέο δήμαρχο για αντισημιτισμό. «Δεν πρόκειται για ηγεσία, αλλά για αντισημιτική βενζίνη στη φωτιά», ανέφερε σε ανάρτησή του το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ, καταγγέλλοντας την κατάργηση του ορισμού του αντισημιτισμού της IHRA και την άρση της απαγόρευσης, μποϊκοτάζ κατά του Ισραήλ.

Η αντίδραση θεωρήθηκε πρωτοφανής: σπάνια το εβραϊκό κράτος στρέφεται τόσο ανοιχτά εναντίον του δημάρχου της πόλης με τον μεγαλύτερο εβραϊκό πληθυσμό εκτός Ισραήλ.

Ρήγμα με την εβραϊκή κοινότητα της πόλης

Μετριοπαθέστερη ήταν η στάση μεγάλων εβραϊκών οργανώσεων στις ΗΠΑ, όπως η Anti-Defamation League και η UJA Federation of New York, που ωστόσο μίλησαν για «ανατροπή σημαντικών προστατευτικών μέτρων κατά του αντισημιτισμού».

Το επεισόδιο αναδεικνύει τη βαθιά ιδεολογική διαφορά μεταξύ του Μαμντάνι και του προκατόχου του. Ο Άνταμς, ένθερμος σιωνιστής, θεωρούσε τον αντισιωνισμό σχεδόν ταυτόσημο με τον αντισημιτισμό. Ο Μαμντάνι, ο πρώτος μουσουλμάνος δήμαρχος της Νέας Υόρκης, επιμένει ότι η κριτική στον σιωνισμό και στο κράτος του Ισραήλ δε συνιστά εχθρότητα προς τους Εβραίους.

Πολιτικό μήνυμα με διεθνή αντίκτυπο

Στην ομιλία του, ο νέος δήμαρχος υποσχέθηκε «τολμηρή διακυβέρνηση» και έκανε ειδική αναφορά στους Παλαιστίνιους της Νέας Υόρκης, δηλώνοντας ότι δε θα αποτελούν πλέον «την εξαίρεση» σε μια πολιτική που μιλά για καθολικές αξίες.

Η απόφασή του υποστηρίχθηκε από προοδευτικές οργανώσεις – ακόμη και εβραϊκές – που θεωρούν ότι τα επίμαχα διατάγματα περιόριζαν την ελευθερία του λόγου και ποινικοποιούσαν την κριτική στο Ισραήλ.

Ένα δύσκολο ξεκίνημα

Ο ίδιος ο Μαμντάνι υποστήριξε ότι η απόφαση ήταν αναγκαία για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών, μετά την πρωτοφανή δίωξη του προηγούμενου δημάρχου. Όμως, το πρώτο μεγάλο τεστ της δημαρχίας του δείχνει ότι οι επιλογές του δε θα έχουν μόνο τοπικό, αλλά και διεθνές αποτύπωμα.

Και προμηνύει ότι η Νέα Υόρκη μπαίνει σε μια περίοδο πολιτικών συγκρούσεων με παγκόσμια αντανάκλαση.