ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΚΙΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΥ

Ο Ζοχράν Μαμντάνι από τη στιγμή που εξελέγη δήμαρχος της Νέας Υόρκης κάνει μέρα με τη μέρα πράξη τη δέσμευσή του να κάνει την πόλη βιώσιμη για τους κατοίκους της.

Πρόσφατα, μάλιστα, ανακοίνωσε ότι στη μητρόπολη πρόκειται να λειτουργήσουν δημοτικά καταστήματα τροφίμων, τα οποία θα προσφέρουν έκπτωση 30% σε φρούτα, λαχανικά, κρέας και μια σειρά από άλλα βασικά είδη πρώτης ανάγκης, σε μία προσπάθεια να μετριάσει κάπως τον αντίκτυπο των διαρκώς αυξανόμενων τιμών των τροφίμων για τους Νεοϋορκέζους.

Τα πέντε αυτά καταστήματα αναμένεται να τοποθετηθούν σε καθέναν από τους πέντε δήμους της Νέας Υόρκης, με το πρώτο να προγραμματίζεται να ανοίξει προς τα τέλη του 2027 στο Μπρονξ.

Ο ίδιος σχεδιάζει να θέσει και τα πέντε σε λειτουργία μέχρι το τέλος της τετραετούς θητείας του.

«Στην πιο πλούσια πόλη, της πιο πλούσιας χώρας στην ιστορία του κόσμου, κανένας Νεοϋορκέζος δεν θα έπρεπε να ανησυχεί για το αν μπορεί να ταΐσει την οικογένειά του», είπε σε συνέντευξη τύπου ο Μαμντάνι.

Ο δήμος έχει ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία επιλογής ιδιωτών διαχειριστών που θα αναλάβουν την καθημερινή λειτουργία των καταστημάτων. Η δημοτική αρχή θα διαθέσει τους χώρους των καταστημάτων, καλύπτοντας παράλληλα το κόστος των ενοικίων και τους φόρους ακίνητης περιουσίας, όπως ανέφεραν αξιωματούχοι.

Το σχέδιο του δημάρχου της Νέας Υόρκης, ωστόσο, προκάλεσε τις αντιδράσεις των επικριτών του, οι οποίοι ειρωνεύτηκαν την ιδέα, χαρακτηρίζοντάς τη «κομμουνιστική».

Αρνητικά αντέδρασαν και ορισμένες μικρές επιχειρήσεις και μανάβικα, που ανησυχούν ότι η πελατεία τους θα μειωθεί, καθώς δεν θα μπορέσουν να ανταγωνιστούν τις μειωμένες τιμές των δημοτικών καταστημάτων.

Στη συνέντευξη Τύπου, ο Μαμντάνι σημείωσε ότι τα δημοτικά καταστήματα δεν θα πουλούν ζεστό φαγητό ή άλλα προϊόντα, όπως μπύρα ή τσιγάρα, ώστε να αποφευχθεί η απορρόφηση της κερδοφόρας δραστηριότητας από τα ιδιωτικά καταστήματα.

«Δεν επιδιώκουμε να ανταγωνιστούμε τα συνοικιακά μπακάλικα ή τα σουπερμάρκετ όσον αφορά την ικανότητά τους να επιβιώσουν. Αυτό που θέλουμε να κάνουμε είναι να παράσχουμε προσιτές τιμές που είναι εγγυημένες για τους Νεοϋορκέζους», είπε.

Πηγή: rosa.gr

Επιτροπή σχετικά με την στέγαση της πόλης της Νέας Υόρκης ψήφισε την Πέμπτη το πάγωμα των ενοικίων για περίπου ένα εκατομμύριο διαμερίσματα που υπόκεινται σε ρύθμιση για διάστημα έως και δύο ετών, εκπληρώνοντας έτσι μια κεντρική προεκλογική υπόσχεση του δημάρχου Ζοχράν Μαμντάνι, μόλις λίγους μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του.

Με ψήφους 7 προς 1, η Επιτροπή Κατευθυντήριων Γραμμών Ενοικίων της πόλης καθόρισε μηδενική αύξηση τόσο για μονοετείς όσο και για διετείς μισθώσεις, με ισχύ από τον Οκτώβριο.

Το Rent Guidelines Board, τα εννέα μέλη του οποίου επιλέγονται από τον δήμαρχο -κάποια όμως είχαν αναλάβει επί προηγούμενων- ορίζει κάθε χρόνο τα πλαφόν της αύξησης των ενοικίων για τις κατοικίες που υπάγονται στον μηχανισμό αυτό.

Εκατοντάδες ενοικιαστές που είχαν συγκεντρωθεί στο αμφιθέατρο ενός μουσείου στο Μανχάταν πανηγύρισαν όταν ανακοινώθηκε το αποτέλεσμα.

«Πρόκειται για μια ιστορική νίκη για τους ενοικιαστές της Νέας Υόρκης», δήλωσε ο Μαμντάνι σε ανακοίνωσή του. «Αυτή είναι η ανακούφιση που αξίζουν οι εργαζόμενοι σε ολόκληρη την πόλη μας».

Η ψηφοφορία αποτέλεσε το αποκορύφωμα μιας δύσκολης διαδικασίας που διαρκεί εβδομάδες και καθορίζει κατά πόσο μπορούν οι ιδιοκτήτες να αυξήσουν τα ενοίκια για τα διαμερίσματα με σταθερό ενοίκιο, στα οποία διαμένει περίπου το ένα τέταρτο των Νεοϋορκέζων. Η επιτροπή λαμβάνει υπόψη παράγοντες όπως οι μισθοί, ο πληθωρισμός, τα έξοδα συντήρησης, οι φόροι και τα εισοδήματα των ιδιοκτητών.

Το μέσο μηνιαίο ενοίκιο για ένα διαμέρισμα με ρυθμιζόμενο ενοίκιο ήταν 1.599 δολάρια, σύμφωνα με τη μελέτη της επιτροπής για το 2025, σε μια πόλη όπου το διάμεσο ενοίκιο για ένα διαμέρισμα που ενοικιάζεται για πρώτη φορά είναι 3.950 δολάρια, σύμφωνα με το μεσιτικό γραφείο StreetEasy.

Ο Μαμντάνι, ένας δημοκρατικός σοσιαλιστής που έχει υποσχεθεί να καταστήσει την πόλη πιο προσιτή οικονομικά, έχει διορίσει έξι από τα εννέα μέλη του διοικητικού συμβουλίου από την ανάληψη των καθηκόντων του τον Ιανουάριο, επιλέγοντας άτομα που, κατά την άποψή του, είναι ευνοϊκά διακείμενα προς τους ενοικιαστές.

Ωστόσο, λίγες ώρες πριν από την ψηφοφορία της Πέμπτης, ένα μέλος που εκπροσωπούσε τους ιδιοκτήτες ακινήτων παραιτήθηκε, κατηγορώντας το σώμα ότι δεν τήρησε τις υποχρεώσεις του βάσει του νόμου για αμεροληψία. Κατά την παραίτησή της, η Κριστίνα Σμιθ, η οποία είχε διοριστεί από τον προκάτοχο του Μαμντάνι και ήταν μία από τους δύο εκπροσώπους των ιδιοκτητών ακινήτων στο διοικητικό συμβούλιο, δήλωσε ότι το αποτέλεσμα είχε προκαθοριστεί από τον δήμαρχο.

«Το ανασυγκροτημένο συμβούλιο ήταν υποχρεωμένο να επιβάλει πάγωμα των ενοικίων», είπε. «Ό,τι συνέβη από τότε ήταν θέατρο».

Η πρόεδρος του συμβουλίου, Τσάντελα Μίτσελ, διορισμένη από τον Μαμντάνι, δήλωσε ότι τα μέλη και το προσωπικό του συμβουλίου εργάστηκαν με ανεξαρτησία και ακεραιότητα.

Ο άλλος εκπρόσωπος των ιδιοκτητών στο διοικητικό συμβούλιο, ο Μαξίμ Γουίν, ο οποίος είχε διοριστεί από τον Μαμντάνι, δέχτηκε αποδοκιμασίες από τους ενοικιαστές καθώς διάβαζε μια μακροσκελή δήλωση πριν από την ψηφοφορία. Ωστόσο, η οργή του πλήθους μετατράπηκε σε ενθουσιασμό όταν, λίγα λεπτά αργότερα, ολοκλήρωσε την ομιλία του και ψήφισε υπέρ του παγώματος.

Στις δημόσιες ακροάσεις που προηγήθηκαν της ψηφοφορίας, οι ενοικιαστές απαίτησαν πάγωμα των ενοικίων — κάτι που συνέβη τρεις φορές υπό τη δημαρχία του Μπιλ ντε Μπλάσιο μεταξύ 2015 και 2021, αποκλειστικά για μισθώσεις ενός έτους — ή ακόμη και μείωση των ενοικίων, υποστηρίζοντας ότι τα εισοδήματά τους δεν συμβαδίζουν με τον πληθωρισμό και τα εκτοξευόμενα έξοδα.

Οι ενώσεις ιδιοκτητών ισχυρίστηκαν ότι ένα πάγωμα των ενοικίων θα έκανε μόνο πιο δύσκολο για τους ιδιοκτήτες ακινήτων να συντηρήσουν τα κτίριά τους και ανέφεραν ότι ορισμένοι δεν ήταν σε θέση να καλύψουν τις υποθήκες τους.

Ορισμένοι ιδιοκτήτες, από μικρούς, ενός μόνο κτιρίου, έως πλούσιους επενδυτές, δηλώνουν ότι αναγκάζονται να αυξήσουν τα ενοίκια σε διαμερίσματα χωρίς ρύθμιση, που διατίθενται σε τιμές αγοράς, προκειμένου να ανακτήσουν τις απώλειες από τις μονάδες τους με σταθεροποιημένα ενοίκια.

Καθώς ο χαρτοπόλεμος έπεφτε στην τελετή ορκωμοσίας του, ο Ζόχραν Μαμντάνι γνώριζε ότι τον περίμενε μια δύσκολη απόφαση. Ανάμεσα στα εκτελεστικά διατάγματα που είχε αφήσει πίσω του ο προκάτοχός του, Έρικ Άνταμς, στον δήμο της Νέας Υόρκης, περιλαμβάνονταν δύο ιδιαίτερα ευαίσθητα μέτρα που αφορούσαν το Ισραήλ και τον ορισμό του αντισημιτισμού.

Ο νέος δήμαρχος, γνωστός επικριτής της πολιτικής του Τελ Αβίβ απέναντι στους Παλαιστινίους, είχε αποφασίσει από νωρίς ότι δε θα τα διατηρούσε. Ωστόσο, η ομάδα του φοβόταν ότι μια ευθεία κατάργησή τους θα αποξένωνε εβραϊκές οργανώσεις, τις οποίες προσπαθούσε επί μήνες να καθησυχάσει.

Η «λύση» της θεσμικής επανεκκίνησης

Τελικά, ο Μαμντάνι επέλεξε έναν τρίτο δρόμο: ακύρωσε όλα τα εκτελεστικά διατάγματα που είχε εκδώσει ο Άνταμς, μετά την απαγγελία κατηγοριών σε βάρος του, τον Σεπτέμβριο του 2024, για ομοσπονδιακή υπόθεση διαφθοράς. Με αυτόν τον τρόπο, παρουσίασε την απόφαση ως πράξη χρηστής διακυβέρνησης και αποκατάστασης της εμπιστοσύνης στους θεσμούς.

Ορισμένα διατάγματα επανεκδόθηκαν αυτούσια – μεταξύ τους και εκείνο για τη δημιουργία γραφείου καταπολέμησης του αντισημιτισμού. Όμως, τα δύο διατάγματα που σχετίζονταν άμεσα με το Ισραήλ «εξαφανίστηκαν» από το νομικό οπλοστάσιο της πόλης.

Η οργισμένη αντίδραση του Ισραήλ

Μέχρι το πρωί της Παρασκευής, η ισραηλινή κυβέρνηση κατηγορούσε ευθέως τον νέο δήμαρχο για αντισημιτισμό. «Δεν πρόκειται για ηγεσία, αλλά για αντισημιτική βενζίνη στη φωτιά», ανέφερε σε ανάρτησή του το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ, καταγγέλλοντας την κατάργηση του ορισμού του αντισημιτισμού της IHRA και την άρση της απαγόρευσης, μποϊκοτάζ κατά του Ισραήλ.

Η αντίδραση θεωρήθηκε πρωτοφανής: σπάνια το εβραϊκό κράτος στρέφεται τόσο ανοιχτά εναντίον του δημάρχου της πόλης με τον μεγαλύτερο εβραϊκό πληθυσμό εκτός Ισραήλ.

Ρήγμα με την εβραϊκή κοινότητα της πόλης

Μετριοπαθέστερη ήταν η στάση μεγάλων εβραϊκών οργανώσεων στις ΗΠΑ, όπως η Anti-Defamation League και η UJA Federation of New York, που ωστόσο μίλησαν για «ανατροπή σημαντικών προστατευτικών μέτρων κατά του αντισημιτισμού».

Το επεισόδιο αναδεικνύει τη βαθιά ιδεολογική διαφορά μεταξύ του Μαμντάνι και του προκατόχου του. Ο Άνταμς, ένθερμος σιωνιστής, θεωρούσε τον αντισιωνισμό σχεδόν ταυτόσημο με τον αντισημιτισμό. Ο Μαμντάνι, ο πρώτος μουσουλμάνος δήμαρχος της Νέας Υόρκης, επιμένει ότι η κριτική στον σιωνισμό και στο κράτος του Ισραήλ δε συνιστά εχθρότητα προς τους Εβραίους.

Πολιτικό μήνυμα με διεθνή αντίκτυπο

Στην ομιλία του, ο νέος δήμαρχος υποσχέθηκε «τολμηρή διακυβέρνηση» και έκανε ειδική αναφορά στους Παλαιστίνιους της Νέας Υόρκης, δηλώνοντας ότι δε θα αποτελούν πλέον «την εξαίρεση» σε μια πολιτική που μιλά για καθολικές αξίες.

Η απόφασή του υποστηρίχθηκε από προοδευτικές οργανώσεις – ακόμη και εβραϊκές – που θεωρούν ότι τα επίμαχα διατάγματα περιόριζαν την ελευθερία του λόγου και ποινικοποιούσαν την κριτική στο Ισραήλ.

Ένα δύσκολο ξεκίνημα

Ο ίδιος ο Μαμντάνι υποστήριξε ότι η απόφαση ήταν αναγκαία για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών, μετά την πρωτοφανή δίωξη του προηγούμενου δημάρχου. Όμως, το πρώτο μεγάλο τεστ της δημαρχίας του δείχνει ότι οι επιλογές του δε θα έχουν μόνο τοπικό, αλλά και διεθνές αποτύπωμα.

Και προμηνύει ότι η Νέα Υόρκη μπαίνει σε μια περίοδο πολιτικών συγκρούσεων με παγκόσμια αντανάκλαση.