Ο Πατρίσιο Γκουσμάν έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 85 ετών. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους δημιουργούς ντοκιμαντέρ στην ιστορία του χιλιανού σινεμά, με διεθνή αναγνώριση για το έργο του γύρω από την ιστορική μνήμη.

Μετά από ανακοπή, άφησε την τελευταία του πνοή την Τρίτη (15/9) στο Παρίσι, έχοντας τιμηθεί με το Εθνικό Βραβείο Παραστατικών Τεχνών και Οπτικοακουστικών Μέσων το 2023 στη Χιλή, το οποίο του απονεμήθηκε κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του πρώην προέδρου Γκαμπριέλ Μπόριτς (2022-2026).

Πίστευε πως «μια χώρα χωρίς ντοκιμαντέρ είναι σαν μια οικογένεια χωρίς οικογενειακό άλμπουμ». Αυτή η φράση τον συνόδευε ως φιλοσοφία στην πορεία του ως δημιουργός.

Ο Πατρίσιο Γκουσμάν έχει δημιουργήσει εμβληματικά ντοκιμαντέρ, όπως η τριλογία «Η Μάχη της Χιλής» (La batalla de Chile), μια ματιά στο τέλος της κυβέρνησης του Σαλβαδόρ Αλιέντε και στο πραξικόπημα του 1973, καθώς και το «Η Οροσειρά των Ονείρων» (La cordillera de los sueños), μια αφήγηση για την ιστορία της νοτιοαμερικανικής χώρας μέσα από την οροσειρά των Άνδεων.

Τον θάνατό του επιβεβαίωσε το υπουργείο Πολιτισμού και Τεχνών, το οποίο εξέφρασε τη θλίψη του για την απώλειά του μέσω δημόσιας ανακοίνωσης, στην οποία τόνισε ότι «ο Γκουσμάν δημιούργησε μια κληρονομιά που ξεπέρασε τα σύνορά μας και θα συνεχίσει να συνομιλεί με τις νέες γενιές».

Μετά την επιβολή της δικτατορίας, ο σκηνοθέτης συνελήφθη και υπέστη προσομοιώσεις εκτελέσεων, πριν εξοριστεί. Έζησε σε Κούβα, Ισπανία και τελικά στη Γαλλία, σύμφωνα με την El Pais. 

Δεν ξέχασε ποτέ τη Χιλή, με την κάμερά του να γίνεται όπλο αντίστασης και μνήμης για τα δεινά που σημάδεψαν τον λαό της. Και έτσι, δεν άφησε ούτε τον κόσμο να ξεχάσει την πολύπαθη χώρα του, ρίχνοντας με το έργο του συνεχώς φως στην ιστορία της.

Μίλησε για την εξορία, τη δικτατορία, την επανάσταση και έφτιαξε για δεκαετίες αριστουργήματα που μένουν αναλοίωτα στον χρόνο.

Μετά από μια μακρά πορεία πίσω από την κινηματογραφική κάμερα, ο Γκουσμάν επέστρεψε το 2022 για να αποκρυσταλλώσει τη Χιλή της εξέγερσης του 2019. Αυτό ήταν τελευταίο του μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ του, «Η φανταστική μου χώρα» (Mi país imaginario).

Η μνήμη και η μεταφορά της αξίας και της απεικόνισής της στη μεγάλη οθόνη, δεν θα ήταν ποτέ ίδια χωρίς την απαράμιλλη συμβολή του δημιουργού.