Στη σύλληψη ενός ατόμου που επέβαινε στο μοιραίο ταχύπλοο, το οποίο συγκρούστηκε με σκάφος του Λιμενικού χθες το βράδυ ανοιχτά της Χίου, προχώρησαν οι Αρχές μετά από εισαγγελική εντολή.
Σύμφωνα με πληροφορίες, πρόκειται για έναν Μαροκινό, ο οποίος αναγνωρίστηκε από τους αλλοδαπούς που διασώθηκαν, όλοι τους από το Αφγανιστάν, ως διακινητής που τους μετέφερε από τα τουρκικά παράλια προς τη Χίο.
Οι καταθέσεις
Στελέχη του Λιμενικού τις τελευταίες ώρες έλαβαν καταθέσεις από τους διασωθέντες του ναυαγίου και με βάση αυτές ο αρμόδιος εισαγγελέας της Χίου εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εις βάρος του Μαροκινού.
Ειδικότερα ανέφεραν ότι ο χειριστής του σκάφους μιλούσε αραβικά, ενώ όλοι οι άλλοι επιβαίνοντες στο ταχύπλοο ήταν από το Αφγανιστάν.
Από τους διασωθέντες, ο μοναδικός αραβόφωνος είναι ο συγκεκριμένος άνδρας από το Μαρόκο, ο οποίος εξ αρχής ήταν ο βασικός ύποπτος ως διακινητής των μεταναστών.
Από το σοβαρό επεισόδιο που σημειώθηκε περίπου στις 20:30 το βράδυ της Τρίτης, συνολικά 15 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και πάνω από 20 τραυματίες μεταφέρθηκαν στο γενικό νοσοκομείο του νησιού, με τους 3 να είναι διασληνωμένοι στη ΜΕΘ.
Εν τω μεταξύ, το υπουργείο Ναυτιλίας διέταξε Ένορκη Διοικητική Εξέταση για να διευκρινιστούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκε η σύγκρουση του σκάφους του Λιμενικού με το σκάφος των μεταναστών, όσο και το τι ακριβώς προηγήθηκε.
Την ίδια στιγμή, συνεχίζονται οι έρευνες στο σημείο ανοιχτά της Χίου όπου έγινε η τραγωδία.
Η σφοδρή σύγκρουση
Σύμφωνα με το Λιμενικό, το σκάφος τους εντόπισε το δουλεμπορικό, χωρίς φώτα ναυσιπλοΐας να κινείται προς τις ανατολικές ακτές της Χίου, δεν συμμορφώθηκε στα φωτεινά και ηχητικά σήματα του Λιμενικού, ανέστρεψε πορεία και ακολούθησε πρόσκρουσή του στην πλάγια δεξιά πλευρά του ΠΛΣ.
Από τη σφοδρότητα της πρόσκρουσης, το δουλεμπορικό ανετράπη και βυθίστηκε, με αποτέλεσμα την πτώση όλων των επιβαινόντων του στη θάλασσα.
«Οι σύγχρονοι λαθρέμποροι, οι διακινητές είναι εχθροί της χώρας, θέτουν σε θανάσιμο κίνδυνο ανθρώπινες ζωές και αυτών των δύστυχων ανθρώπων και των στελεχών του λιμενικού σώματος, που με αυταπάρνηση επιτελούν το πατριωτικό τους καθήκον, που είναι να φυλάνε τα θαλάσσια σύνορα και να σώζουν χιλιάδες ανθρώπινες ζωές», είπε ο υπουργός Ναυτιλίας, Βασίλης Κικίλιας.
Navtex από το Πολεμικό Ναυτικό
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει εκδώσει Navtex, με την οποία οριοθετεί ως ελληνική ολόκληρη την περιοχή όπου γίνεται έρευνα και διάσωση. Στις επιχειρήσεις, αυτή τη στιγμή, συμμετέχει ένα ελικόπτερο Super Puma της Πολεμικής Αεροπορίας με θερμικές κάμερες και σαρώνει ολόκληρη την περιοχή για την εξεύρεση επιζώντων, ενώ υπάρχει και δεύτερο ελικόπτερο το οποίο είναι διαθέσιμο στα ελικόπτερα επιφυλακής.
Επίσης, όλα τα παραπλέοντα σκάφη του Πολεμικού Ναυτικού έχουν τεθεί σε επιφυλακή, ώστε αν ζητηθεί από το Κέντρο Έρευνας και Διάσωσης να παρέμβουν, ανάλογα με τις οδηγίες του Κέντρου Επιχειρήσεων.
Οι ελληνικές αρχές εξέδωσαν NOTAM για την έναρξη της επιχείρησης έρευνας και διάσωσης, όπως προβλέπεται σε αυτές τις περιπτώσεις.
Η θερμική κάμερα
Δεν χρησιμοποιήθηκε η θερμική κάμερα, την οποία διέθετε το σκάφος του Λιμενικού που ενεπλάκη στο ναυάγιο με τους 15 νεκρούς μετανάστες στα ανοιχτά της Χίου. Σύμφωνα με πηγές του Λιμενικού, η χρήση της θερμικής κάμερας δεν κρίθηκε αναγκαία, όπως δήλωσε ο κυβερνήτης του σκάφους, αφού είχε ήδη εντοπιστεί το σκάφος με τους μετανάστες.
Ειδικότερα, πηγές του Λιμενικού Σώματος, αναφέρουν ότι το σκάφος του λιμενικού διαθέτει θερμική κάμερα (ηλεκτροοπτικό αισθητήρα θερμικής απεικόνισης), η οποία χρησιμοποιείται ως υποβοηθητικό εργαλείο σε συνδυασμό με το ραντάρ, για τον εντοπισμό και την αναγνώριση στόχων στο θαλάσσιο πεδίο. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, κατά δήλωση του κυβερνήτη, δεν χρησιμοποιήθηκε, επειδή η χρήση της δεν κρίθηκε εκ μέρους του αναγκαία, καθώς το ταχύπλοο σκάφος με του παράνομους μετανάστες είχε ήδη εντοπιστεί από κάμερα παρατήρησης στεριάς αλλά και οπτικά με την χρήση προβολέα.
Πού ακούστηκε; Μαύρη ηθοποιός, η Λουπίτα Νιόνγκο (με καταγωγή από την Κένυα), να υποδυθεί την ωραία Ελένη στην πολυναμενόμενη Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν που θα βγει στις αίθουσες το προσεχές καλοκαίρι;
Εμείς την Ελένη μας τη θέλουμε λευκή, Καυκάσια, κατά προτίμηση ξανθιά. Τη θέλουμε «καθαρή», «άσπιλη», «αλαβάστρινη». Τι κι αν δεν υπάρχει πουθενά μέσα στα ομηρικά έπη αντίστοιχη περιγραφή; Τι κι αν πρόκειται για μια κινηματογραφική ταινία με την καλλιτεχνική ελευθερία του δημιουργού να εξυπακούεται, ειδικά στο συμπεριληπτικό περιβάλλον της τελευταίας δεκαετίας; Μα τι γράφω; Είναι δυνατόν να συζητάμε για κανόνες και στεγανά, για DOs και DONTs, στην καλλιτεχνική απεικόνιση ενός μυθικού, επαναλαμβάνω ΜΥΘΙΚΟΥ, προσώπου;
Κι όμως είναι δυνατόν.
Χρειάζεται απλά κάποιος να ανάψει τη (διαδικτυακή) φωτιά. Κι αν αυτός ο κάποιος είναι ο Έλον Μασκ, τώρα που προσπαθεί κιόλας να πνίξει τον καημό του που δεν τον καλούσαν στο νησί του Έπσταϊν, τότε ακόμα καλύτερα.
Υπάρχουν στρατιές (καθόλου) χρήσιμων ηλιθίων να τον ακολουθήσουν παντού, φυσικά και στην Ελλάδα. Εξυπηρετώντας την ακροδεξιά ατζέντα που μέσα από τέτοιες εστίες επιβάλλεται παντού, παρότι – νομίζω συμφωνούμε όλοι, μαύροι-λευκοί-αριστεροί-δεξιοί, επιφυλακτικοί κι έξω φρενών – ο κόσμος σήμερα έχει πολύ σοβαρότερα προβλήματα από τη διανομή ενός μπλοκμπάστερ.
Η αναγωγή, όμως των πάντων, σε μάχες που εντάσσονται στα culture wars, το woke φάντασμα που συνεχώς βλέπουν οι αντιδραστικοί για να συσπειρώνονται και το αντίστοιχο δόλωμα στο οποίο τσιμπάμε οι προοδευτικοί, συντηρεί μια αέναη συζήτηση για τα αυτονόητα που προφανώς και μεγαλώνει στα σόσιαλ.
Θα παρανοήσουμε εντελώς; Είναι πολύ πιθανό.
Γιατί ακομα κι αν επιμελώς το έχεις αποφύγει, να σου ο Δημήτρης Νατσιός της Νίκης να γίνεται viral απορρίπτοντας τον Δαρβίνο και τη θεωρία της εξέλιξης των ειδών. Όχι έτσι ξερά, έχει και σκεπτικό: είναι δυνατόν, σου λέει, η Παναγία μας (ναι, αυτή που συνομιλεί με τον Σμαραγδή, αλλά όχι ως φαίνεται με τον Νόλαν) να «προέρχεται από…ζώο»; Ο πονηρός θα δει την απέλπιδα προσπάθεια του Νατσιού να ρίξει μια φωτοβολίδα για να ξαναγίνει relevant τώρα που το κόμμα Καρυστιανού φαίνεται να του παίρνει στελέχη και ψηφοφόρους. Ο απελπισμένος απλά θα σηκώσει τα χέρια ψηλά όταν σκεφτεί ότι αυτός ο άνθρωπος, με αυτές τις αντιλήψεις, υπήρξε για 35 χρόνια εκπαιδευτικός.
Φαίνονται όλα αυτά συζητήσεις πολυτελείας, έχετε δίκιο. Κυρίως γιατί δημιουργούνται, καταναλώνονται και πεθαίνουν στο θερμοκήπιο των σόσιαλ μίντια.
Μέχρι να έρθει η πραγματικότητα, αυτή η αδιανόητη μαυρίλα της «μιας τραγωδίας μετά την άλλη», όπως εύστοχα γράφτηκε την προηγούμενη εβδομάδα με το εργοστάσιο Βιολάντα και τους οπαδούς του ΠΑΟΚ, να σε προσγειώσει.
Τουλάχιστον 15 άνθρωποι (μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές) έχασαν τη ζωή τους και 24 τραυματίστηκαν ανοιχτά της Χίου, όταν συγκρούστηκαν σκάφος του ελληνικού λιμενικού με ταχύπλοο φουσκωτό που μετέφερε μετανάστες. Οι πληροφορίες για το τι συνέβη, ακόμα συγκεχυμένες – διαψεύδεται το σενάριο ανταλλαγής πυροβολισμών που τυπώθηκε κιόλας σε σημερινό πρωτοσέλιδο. Η προσπάθεια για έλεγχο της αφήγησης, εμφανής. Οι λέξεις στα μίντια, προσεκτικές κι όσο το δυνατόν ουδέτερες – «τραγωδία», «σύγκρουση», «επεισόδιο», κάποιοι πιο τολμηροί γράφουν για «καταδίωξη» αν και κάτι τέτοιο συνάγεται ακόμα και από την ανακοίνωση του λιμενικού όταν λέει ότι «το σκάφος αγνόησε σήματα, χτύπησε πάνω μας και βυθίστηκε».
Είναι λογικό να είμαστε καχύποπτοι. Έχουμε για υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου κάποιον που κάποτε δήλωνε «η φύλαξη των συνόρων δεν μπορεί να υφίσταται αν δεν υπάρχουν απώλειες και για να γίνω κατανοητός, αν δεν υπάρχουν νεκροί». Έχουμε αρχηγό Λιμενικού Σώματος στον όποιο, όπως και σε ανώτερα στελέχη της ηγεσίας του, έχει ασκηθεί ποινική δίωξη που αφορά σε κακούργημα και αδικήματα για το ναυάγιο στην Πύλο, τη μεγαλύτερη τραγωδία σε ευρωπαϊκά ύδατα εδώ και πολλές δεκαετίες. (Ο υπουργός Πλεύρης πάντως έσπευσε να δώσει συγχαρητήρια σήμερα στο Λιμενικό που «έσωσε 24 ανθρώπους».)
Έχουμε τις καταδικαστικές αποφάσεις για το Φαρμακονήσι το 2014 και τα δεκάδες ρεπορτάζ για τα pushbacks που κάποτε αρνιόταν μετα βδελυγμίας ο Πρωθυπουργός και πλέον ο υπουργός Υγείας «συντάσσεται με κάποιους Ευρωπαίους στο ότι δεν πρέπει να είναι παράνομα».
Κι έχουμε ένα μεγάλο ερωτηματικό για το τι θα δείξουν οι κάμερες, το βιντεοληπτικό υλικό των οποίων υπόσχεται στην ανακοίνωσή του ότι θα δώσει στη δημοσιότητα το Λιμενικό.
Έχουμε αυτό το ερωτηματικό όχι γιατί είμαστε μυστήριοι κι ανθέλληνες, αλλά γιατί στην Πύλο το Λιμενικό μας είπε ότι «κάμερες χρησιμοποιήθηκαν αλλά δεν κατέγραφαν» (σημειωτέον ότι οφείλουν να καταγράφουν το σύνολο της επιχείρησης από την αρχή μέχρι το τέλος.)
Ξέρουμε και κάτι άλλο, όμως, που είναι Οι άνθρωποι που χάθηκαν στη Χίο είναι ανώνυμοι, δεν γνωρίζουμε ούτε τα ονόματα ούτε τις ιστορίες τους όπως των εργατριών στα Τρίκαλα και των οπαδών του ΠΑΟΚ. Δε συνιστούν εθνική τραγωδία, είναι μια τραγωδία που συνέβη στην Ελλάδα. Έχουμε συνηθίσει, θα ξεχαστούν γρήγορα – δε θα υπάρξει και μεγάλη πίεση για το αντίθετο.
Η κυβέρνηση θα το περάσει αναπολογητικά ως αντιμεταναστευτική πυγμή, σε πλήρη σύγκλιση με το άθλιο μεταναστευτικό της νομοσχέδιο – το «λαθροδιακινητές» είναι το νέο της λεκτικό που κλείνει το μάτι εκεί που πρέπει. Η αντιπολίτευση δε θα το ζορίσει και ιδιαίτερα (πέραν κάποιων μονάδων), όπως και στην Πύλο δεν είναι να τα βάζεις με τις αφηγήσεις του εθνικού κορμού ενώ ακροβατείς δημοσκοπικά. Ούτε η Ευρώπη είναι για να αναθεωρεί την πολιτική της, ενώ ασχολείται με το ReArm, ποια κράτη θα συμμετέχουν στη Eurovision και το πώς ξύπνησε ο Τραμπ.
Κι ο απλός κόσμος είτε δεν αντέχει αυτό το καθημερινό μνημόσυνο και κάνει shut down στις ειδήσεις, είτε, έστω μια μικρή μειοψηφία του (που όμως όλο μεγαλώνει), αποθρασύνεται – το ναυάγιο της Πύλου τις έριξε κι αυτές τις μάσκες. «Καλά τους έκαναν», «έτσι μπράβο με τους λάθρο», «η Ελλάδα δεν είναι ξέφραγο αμπέλι» – ποιος να ξέρει, μέσα στον χυλό των ημερών, αν αυτοί που τα λένε και τα γραφουν αυτά δέκα μέρες πριν χειροκροτούσαν ή αποδοκίμαζαν την ICE στη Μινεάπολη;
Πού τραβάς την γραμμή; Πού δείχνει η ηθική πυξίδα αυτών των ζοφερών ημερών; Με τι επιλέγεις να οργίζεσαι; Με ένα ταχύπλοο αδειανό ή με μια Ελένη μαύρη;
Τον γύρο των διεθνών ΜΜΕ κάνει η είδηση με τους 15 νεκρούς πρόσφυγες και μετανάστες στη Χίο. Το Reuters, το AFP, το BBC, η Le Monde, ο Guardian μεταδίδουν την είδηση ενώ δεν λείπουν οι αναφορές στη σκλήρυνση της μεταναστευτικής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρώπης και στο ναυάγιο της Πύλου.
To Reuters αφού αναφέρει όσα λένε οι ελληνικές αρχές για το περιστατικό, επισημαίνει ότι δεν έχουν γίνει ακόμα γνωστές οι εθνικότητες των προσφύγων και των μεταναστών ενώ κάνει λόγο για τη σκλήρυνση της μεταναστευτικής πολιτικής της χώρας.
«Τα τελευταία χρόνια, οι αφίξεις έχουν μειωθεί και η Ελλάδα έχει σκληρύνει τη στάση της απέναντι στους μετανάστες. Από το 2019, η κεντροδεξιά κυβέρνηση έχει ενισχύσει τους συνοριακούς ελέγχους με φράχτες και θαλάσσιες περιπολίες.
Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με έρευνες για τον τρόπο που αντιμετωπίζει τους μετανάστες και τους πρόσφυγες που πλησιάζουν δια θαλάσσης, συμπεριλαμβανομένου του ναυαγίου το 2023 στο οποίο εκατοντάδες μετανάστες έχασαν τη ζωή τους (σ.σ. Πύλος) μετά από αυτό που μάρτυρες είπαν ότι ήταν η προσπάθεια της ακτοφυλακής να ρυμουλκήσει την τράτα τους.
Η υπηρεσία συνόρων της ΕΕ δήλωσε πέρυσι ότι εξετάζει 12 υποθέσεις πιθανών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων ισχυρισμών ότι μετανάστες που ζητούσαν άσυλο επαναπροωθήθηκαν από τα ελληνικά σύνορα.
Η Ελλάδα αρνείται ότι παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα ή ότι επαναπροωθεί βίαια τους αιτούντες άσυλο από τις ακτές της».
«Τα θανατηφόρα ατυχήματα είναι συχνό φαινόμενο», λέει το AFP ενώ σε άλλο σημείο προσθέτει:
«Η Ελλάδα, μαζί με αρκετές άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει αυστηροποιήσει τους κανονισμούς της για τη μετανάστευση. Τον Δεκέμβριο, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναθεώρησε το μεταναστευτικό της σύστημα, συμπεριλαμβανομένης της απλοποίησης των απελάσεων και της αύξησης των κρατήσεων».
«Υπάρχει εδώ και καιρό μια έντονη συζήτηση μεταξύ των μελών της ΕΕ σχετικά με τη μετανάστευση. Από την αύξηση των προσφύγων και μεταναστών στην Ευρώπη πριν από μια δεκαετία, η δημόσια συζήτηση για το θέμα έχει μετατοπιστεί και τα ακροδεξιά κόμματα έχουν αποκτήσει πολιτική δύναμη. Οι πολιτικές της ΕΕ για τη μετανάστευση έχουν σκληρύνει και ο αριθμός των αιτούντων άσυλο έχει μειωθεί από τα επίπεδα ρεκόρ».
Η Le Monde κάνει αναφορά σε πρόσφατα περιστατικά. «Από τις αρχές Δεκεμβρίου 2025, 17 άτομα είχαν βρεθεί νεκρά μετά την ανατροπή του σκάφους τους στα ανοικτά των ακτών της Κρήτης (νότια Ελλάδα) και 15 άλλα αγνοούνταν. Μόνο δύο άτομα επέζησαν.
Το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR), μιας υπηρεσίας των Ηνωμένων Εθνών, είχε καταγράψει τον Νοέμβριο συνολικά περισσότερους από 1.700 ανθρώπους που είχαν πεθάνει ή αγνοούνταν το 2025 σε μεταναστευτικές διαδρομές στη Μεσόγειο και στα ανοικτά των ακτών της Δυτικής Αφρικής στον Ατλαντικό».
Μάρτυρες μιας πρωτοφανούς απόπειρας λογοκρισίας έγιναν οι δημοσιογράφοι των ΜΜΕ στη Χίο που έδωσαν το «παρών» σε συνέντευξη Τύπου του πολιτιστικού συλλόγου «Μυρωδάτη Χίος», η οποία διοργάνωσε εκδήλωση με στόχο τη στήριξη της πυρόπληκτης Αμανής.
Θύμα της απόπειρας λογοκρισίας, το μέλος της Επιτροπής Υπεράσπισης της Αμανής, Σωτήρης Θεοδώρου, που βρέθηκε στο πάνελ της εκδήλωσης προκειμένου να εκπροσωπήσει τους κατοίκους της πυρόπληκτης περιοχής, απευθύνοντας και εκείνος κάλεσμα στους υπόλοιπους Χιώτες ώστε να βρεθούν στην εκδήλωση, στηρίζοντας έτσι ηθικά και οικονομικά τον δοκιμαζόμενο τόπο του. Στο πάνελ της παρουσίασης και η αντιδήμαρχος Πολιτισμού του Δήμου Χίου, Τασία Γαλάνη, μια και ο δήμος στήριξε την εκδήλωση.
Και ενώ η παρουσίαση είχε τελειώσει και οι συνάδελφοι των τοπικών ΜΜΕ ετοιμάζονταν να αποχωρήσουν, η αντιδήμαρχος απαίτησε να παραμείνουν ώστε η συνέντευξη να ξεκινήσει από την αρχή! Αιτία, όπως ανέφερε η ίδια, τα λεγόμενα του Σωτήρη Θεοδώρου ο οποίος, αφού ευχαρίστησε τους διοργανωτές για την πρωτοβουλία, τόνισε ότι μέχρι τώρα έμπρακτη στήριξη στην Αμανή έχουν εκδηλώσει μόνο ιδιώτες, αφού εδώ και πέντε μήνες μετά την καταστροφική φωτιά, κυβέρνηση, Δήμος Χίου και Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου λάμπουν διά της απουσίας τους!
Η αναφορά δεν άρεσε στην αντιδήμαρχο, η οποία στη συνέχεια και εν τη απουσία πλέον του Σ. Θεοδώρου ζήτησε την επανάληψη της συνέντευξης Τύπου, έχοντας μαζί της και την πρόεδρο του πολιτιστικού σωματείου, Αννα Καρυστινή, που συμφώνησε με την αντιδήμαρχο! Απαίτηση βέβαια που αγνόησαν οι συνάδελφοι, ενώ και η επίμαχη τοποθέτηση μεταδόθηκε κανονικά από όλα τα ΜΜΕ.
Σύμφωνα μάλιστα με τον τοπικό «Πολίτη Χίου», στη συνέχεια ορισμένοι απαίτησαν από τα ΜΜΕ να διαγράψουν τις σχετικές αναρτήσεις, ενώ έφτασαν στο σημείο να ζητήσουν και από τον ίδιο τον Σωτήρη Θεοδώρου να πράξει το ίδιο. Στο όνομα δήθεν της διατήρησης ενωτικού κλίματος!
“Η Χίοςδεν κάηκε τυχαία”: Αυτό συμπεραίνει σε εκτενή ανάλυσή του για τις φωτιές στη Χίο ο νομικός και πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου του νησιού Σιδερής Τσούρος, υπογραμμίζοντας ότι η πυρκαγιάτης 12ης Αυγούστου στη βόρεια Χίο είναι η ζωντανή απόδειξη ότι, σε μια χώρα που κάθε καλοκαίρι μετράει καμένα, ο βαθμός της καταστροφής δεν εξαρτάται μόνο από τον καιρό ή το ανάγλυφο, αλλά πρωτίστως από τις πολιτικές προτεραιότητες.
Στο κείμενό του, μέσω του τοπικού μέσου «Πολίτης Χίου», ο Σιδερής Τσούρος τονίζει ότι “η εγκατάλειψη καίει πιο πολύ από τη φωτιά” και καταγγέλλει “σκοπιμότητα, δυσανάλογες απώλειες και περιφρόνηση για τη Natura 2000”, υποστηρίζοντας πως η Χίος βρέθηκε σχεδόν αβοήθητη από αέρος κόντρα στις φλόγες, με την άνιση κατανομή εναέριων μέσων εκείνη την ημέρα να μην είναι απλώς ένα επιχειρησιακό λάθος, αλλά μια πολιτική απόφαση που οδήγησε σε απώλειες δυσανάλογες για το μέγεθος του νησιού και τραγικές για ένα οικοσύστημα ευρωπαϊκής σημασίας.
Διαβάστε ολόκληρο το κείμενό του:
“Για ποιο λόγο στην πρόσφατη πυρκαγιά στη Χίο δεν συνέδραμαν εναέρια μέσα; Γιατί η παρουσία μόνο δυο ελικοπτέρων μονάχα ως συμβολική μπορεί να εκληφθεί και καθόλου δεν απέτρεψε την ολική καταστροφή.
Η μεγάλη πυρκαγιά της 12ης Αυγούστου στη βόρεια Χίο δεν κατέκαψε μόνο δάση και χωριά· κατέδειξε με οδυνηρή σαφήνεια πώς οι κυβερνητικές επιλογές στη διαχείριση των εναέριων μέσων μπορούν να κρίνουν την έκταση μιας καταστροφής. Την ημέρα εκείνη, ενώ στην Αχαΐα και τη Ζάκυνθο επιχειρούσαν πολλαπλά αεροσκάφη και ελικόπτερα, στη Χίο στάλθηκαν μόλις δύο εναέρια μέσα – ένας αριθμός τραγικά ανεπαρκής για την ένταση και την έκταση του μετώπου. Το αποτέλεσμα; Καμένες εκτάσεις σχεδόν διπλάσιες από αυτές σε άλλες περιοχές, δυσβάστακτες τόσο για το μέγεθος του νησιού όσο και για το φυσικό του κεφάλαιο.
Ένα σύστημα πυρόσβεσης που δεν προστάτευσε τη Χίο
Η Χίος βρέθηκε αντιμέτωπη με τη φωτιά σχεδόν αβοήθητη από αέρα. Ο συνδυασμός χρόνιας υποστελέχωσης του Πυροσβεστικού Σώματος (πάνω από 3.500 οργανικά κενά), γερασμένου στόλου αεροσκαφών/ελικοπτέρων, ελλιπών δασικών δρόμων και ελάχιστων σημείων υδροληψίας δημιούργησε ένα εκρηκτικό μείγμα αδυναμίας. Ακόμη και οι τοπικές εθελοντικές δυνάμεις, όσο και αν υπερέβαλαν εαυτόν, δεν μπορούσαν να καλύψουν το κενό μιας σοβαρής αεροπυρόσβεσης.
Τα νούμερα που εκθέτουν
Στις 12 Αυγούστου, η Ελλάδα αντιμετώπιζε ταυτόχρονα τρία μεγάλα μέτωπα:
· Δυτική Αχαΐα: περίπου 20 εναέρια μέσα (συν 2 επιπλέον Canadair)
· Ζάκυνθος: 3 Canadair στην έναρξη της ημέρας
· Χίος: μόλις 2 ελικόπτερα
Καμένες εκτάσεις (μέχρι 13 Αυγούστου, VIIRS):
· Χίος: 40.000 στρέμματα
· Αχαΐα: 20.000 στρέμματα
· Ζάκυνθος: 17.000 στρέμματα
Η αναλογία είναι αμείλικτη: η Χίος είχε τη μεγαλύτερη καταστροφή με τα λιγότερα μέσα.
Πολιτικές και θεσμικές προτεραιότητες
Η επίσημη εξήγηση μιλά για «επιχειρησιακά κριτήρια». Όμως τα δεδομένα και η εμπειρία δείχνουν ότι η κατανομή εναέριων μέσων σπάνια είναι μόνο τεχνικό ζήτημα:
· Πολιτικό και οικονομικό βάρος: Περιοχές με έντονο τουριστικό ή εκλογικό ενδιαφέρον προστατεύονται κατά προτεραιότητα, καθώς η ταχεία παρέμβαση θεωρείται πολιτικά «επωφελής».
· Τοπική πολιτική επιρροή: Περιφέρειες και δήμοι που έχουν άμεσες διασυνδέσεις με κυβερνητικά στελέχη μπορούν να κινητοποιήσουν εναέρια μέσα πιο γρήγορα μέσω προσωπικών παρεμβάσεων και πολιτικών πιέσεων.
· Εκλογική βαρύτητα: Η Αχαΐα είναι πολυεδρική περιφέρεια με 9 βουλευτές – το πολιτικό κόστος απώλειας είναι μεγαλύτερο.
· Τηλεοπτική προβολή: Οι φωτιές σε «τηλεοπτικές» περιοχές επιστρατεύουν περισσότερα μέσα, ώστε η κυβέρνηση να δείξει άμεση δράση. Λιγότερο «τηλεοπτικές» περιοχές μπορεί να μένουν με μειωμένη κάλυψη. Είναι ενδεικτικό ότι η Χίος έλαβε τη μικρότερη τηλεοπτική και διαδικτυακή κάλυψη παρά το γεγονός ότι υπέστη τις σοβαρότερες καταστροφές.
· Γεωγραφική απομόνωση: Η Χίος, μακριά από την ηπειρωτική Ελλάδα, θεωρείται ακριβή και χρονοβόρα στην ενίσχυση.
· Αυτοδυναμία τοπικών δυνάμεων (;): Η παράδοση ισχυρής τοπικής εθελοντικής πυρόσβεσης (ΟΜΙΚΡΟΝ, κ.α.) μπορεί να δημιούργησε την εσφαλμένη εντύπωση ότι η κατάσταση θα αντιμετωπιστεί χωρίς μαζική ενίσχυση από το κέντρο.
· Μικρότερη πολιτική και τουριστική βαρύτητα: Σε σύγκριση με την Αχαΐα και τη Ζάκυνθο – δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς με εύκολη πρόσβαση και υψηλή προβολή στην καρδιά του Αυγούστου – η Χίος δεν αντιμετωπίστηκε ως εξίσου άμεση προτεραιότητα.
Το έγκλημα κατά της Natura 2000
Η βορειοδυτική Χίος, όπου εκδηλώθηκε η πυρκαγιά της 12ης Αυγούστου, περιλαμβάνει εκτεταμένες εκτάσεις ενταγμένες στο δίκτυο Natura 2000, το πανευρωπαϊκό σύστημα προστατευόμενων περιοχών που θεσπίστηκε για τη διατήρηση των πιο πολύτιμων και απειλούμενων οικοτόπων και ειδών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην περιοχή αυτή έχουν χαρακτηριστεί δύο ζώνες:
· GR4130001 – Βόρεια Χίος, Νήσοι Οινούσσες και Παράκτια Θαλάσσια Ζώνη (Ειδική Ζώνη Διατήρησης – SAC), η οποία περιλαμβάνει δάση Pinus brutia, θαμνώνες αείφυλλων πλατύφυλλων, ενδημικά φυτά του Αιγαίου, καθώς και κρίσιμους θαλάσσιους οικοτόπους.
· GR4130003 – Βόρεια Χίος (Ζώνη Ειδικής Προστασίας – SPA), που αποτελεί καταφύγιο για σπάνια και απειλούμενα πτηνά, όπως ο φιδαετός, ο πετρίτης και το σπάνιο Cinereous Bunting, καθώς και σημαντικό πέρασμα για πλήθος μεταναστευτικών ειδών.
Η οικολογική αξία της περιοχής είναι εξαιρετικά υψηλή: οι οικότοποι που προστατεύονται συμβάλλουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ η απώλειά τους είναι πρακτικά μη αναστρέψιμη σε ανθρώπινη κλίμακα χρόνου.
Η Οδηγία 92/43/ΕΟΚ για τους Οικοτόπους, ενσωματωμένη στην ελληνική νομοθεσία με τον Ν. 3937/2011, επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την αποφυγή υποβάθμισης αυτών των περιοχών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης και της ταχείας καταστολής φυσικών καταστροφών όπως οι δασικές πυρκαγιές.
Η διάθεση μόλις δύο εναέριων μέσων για την κατάσβεση, σε μια τόσο ευαίσθητη και νομικά προστατευόμενη περιοχή, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο τηρήθηκαν οι υποχρεώσεις αυτές. Σε περίπτωση που αποδειχθεί ότι η ανεπαρκής επέμβαση οδήγησε σε σημαντική υποβάθμιση των οικοτόπων, η Ελλάδα θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με διαδικασία παράβασης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία μπορεί να καταλήξει ακόμη και σε παραπομπή στο Δικαστήριο της Ε.Ε. και επιβολή κυρώσεων. Πέρα από τη νομική διάσταση, μια τέτοια εξέλιξη θα έπληττε και τη διεθνή αξιοπιστία της χώρας στην εφαρμογή της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής πολιτικής.
Συμπέρασμα – Η Χίος δεν κάηκε τυχαία
Η πυρκαγιά της 12ης Αυγούστου στη βόρεια Χίο είναι η ζωντανή απόδειξη ότι, σε μια χώρα που κάθε καλοκαίρι μετράει καμένα, ο βαθμός της καταστροφής δεν εξαρτάται μόνο από τον καιρό ή το ανάγλυφο, αλλά πρωτίστως από τις πολιτικές προτεραιότητες.
Η άνιση κατανομή εναέριων μέσων εκείνη την ημέρα δεν ήταν απλώς ένα επιχειρησιακό λάθος· ήταν μια απόφαση που έκρινε την τύχη μιας ολόκληρης περιοχής. Στην περίπτωση της Χίου, η απόφαση αυτή οδήγησε σε απώλειες δυσανάλογες για το μέγεθος του νησιού και τραγικές για ένα οικοσύστημα ευρωπαικής σημασίας.
Αυτό που συνέβη δεν αφορά μόνο τη Χίο:
· Σηματοδοτεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο, όπου νησιά και απομακρυσμένες περιοχές μπορεί να λαμβάνουν τη μικρότερη δυνατή στήριξη σε κρίσιμες ώρες, αν δεν έχουν το «πολιτικό βάρος» ή την «οικονομική προτεραιότητα» άλλων περιοχών.
· Αποκαλύπτει συστημική αδυναμία: έλλειψη μόνιμων βάσεων εναέριων μέσων στα νησιά, υποστελέχωση, υποδομές πρόληψης που παραμένουν ημιτελείς ή ανύπαρκτες.
· Εκθέτει τη χώρα σε νομικούς κινδύνους: η αδυναμία προστασίας μιας περιοχής Natura 2000, παρά τις προβλέψεις της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, μπορεί να οδηγήσει την Ελλάδα ενώπιον του Δικαστηρίου της Ε.Ε., με κυρώσεις που θα πληρώσει ο Έλληνας φορολογούμενος.
Η τραγωδία στη Χίο είναι επομένως διπλή:
1) Η απώλεια χιλιάδων στρεμμάτων οικοτόπων που χρειάστηκαν αιώνες για να διαμορφωθούν και δεν θα επανέλθουν στη διάρκεια της ζωής μας.
2) Η απώλεια εμπιστοσύνης των πολιτών ότι η Πολιτεία προστατεύει ισότιμα κάθε γωνιά της χώρας.
Η κοινωνία της Χίου, οι τοπικοί φορείς και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις δεν πρέπει να αφήσουν το θέμα να ξεχαστεί. Η προσφυγή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι μόνο μια νομική δυνατότητα· είναι και ένας τρόπος να σταλεί το μήνυμα ότι η εγκατάλειψη περιοχών υψίστης οικολογικής αξίας δεν είναι ανεκτή.
Αν η υπόθεση αυτή μείνει χωρίς συνέπειες, τότε θα έχουμε αποδεχθεί σιωπηρά ότι η προστασία της φύσης και των τοπικών κοινωνιών είναι προαιρετική — και ότι η επόμενη Χίος μπορεί να είναι οποιοδήποτε άλλο νησί ή ορεινή περιοχή της Ελλάδας».
Μετά την περσινή επιτυχία η παράσταση «ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ 343 Μαρτυρίες από το Δρομοκαΐτειο» της Μαρίας Φαφαλιού, θα πραγματοποιήσει έναν κύκλο παραστάσεων τον Ιούλιο και Αύγουστο στη Χίο και από Σεπτέμβρη επιστρέφει για δεύτερη χρονιά στο ιστορικό ξενοδοχείο Μπάγκειον!
Αποσπάσματα από μαρτυρίες που αντλήθηκαν μέσα από τα βιώματα των ίδιων των πρωταγωνιστών που έζησαν μέσα στο Δρομοκαΐτειο από την περίοδο του Βιζυηνού, του Μητσάκη και του Φιλύρα, καθώς και πολλών άλλων ψυχικά ασθενών που έμειναν στο Ίδρυμα και που πολλές φορές εγκαταλείφθηκαν από τις οικογένειές τους. Οι αφηγήσεις εναλλάσσονται και έρχονται να αναδείξουν εκτός από τα βιώματα των ίδιων των ασθενών, τις απόψεις, τις εμπειρίες και τα στερεότυπα που κουβαλούν συγγενείς, φίλοι, νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό καθώς και όλοι οι «σημαντικοί άλλοι» των οποίων η στάση διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην πορεία και την εξέλιξη της ένταξης των ψυχικά ασθενών στην κοινωνία των «υγιών».
Οι δύο αφηγητές έρχονται να ζωντανέψουν το λόγο όλων αυτών των προσώπων , αλλά να προβάλουν και κάποιες χρήσιμες πληροφορίες για την αντιμετώπιση των ψυχικά ασθενών ξεκινώντας από την εποχή της ίδρυσης του ψυχιατρείου από τον Ζωρζή Δρομοκαΐτης μέχρι και την περίοδο της δεκαετίας του 90. Με τον δεύτερο αφηγητή να επωμίζεται- επί σκηνής- και τον ρόλο του μουσικού δημιουργώντας έναν ισότιμο διάλογο μεταξύ λόγου και ήχων.
Τι είναι «τρέλα»; Γράφει ο 1+1=1: «Τρέλα είναι να ξυπνάς τη νύχτα με το μυαλό σου να σφυροκοπιέται από φωνές που σε απειλούν. Να ζητάς βοήθεια και να βρίσκεσαι καθηλωμένος με λουριά. Τιμωρημένος. Καταδίκη χωρίς αδίκημα. Χωρίς δικαστές. Χωρίς συνήγορο υπεράσπισης!»
Εγκλεισμός, μέσα και έξω. Οδύνη ανείπωτη.
Η παράσταση είναι βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο της Μαρίας Φαφαλιού «ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ 343.Μαρτυρίες από το Δρομοκαΐτειο» (εκδόσεις Αλεξάνδρεια). Επιπλέον, έχουν χρησιμοποιηθεί αποσπάσματα από το βιβλίο «Αυτοί οι ωραίοι τρελοί» του Γιάννη Καιροφύλα (εκδόσεις Φιλιππότη) και μία αφήγηση από το βιβλίο «Ακόμη ένας άγιος» Εικονοστάσι ανωνύμων αγίων του Γιάννη Ρίτσου (Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ).
Η φωτογράφιση της παράστασης πραγματοποιήθηκε στο Δρομοκαΐτειο.
24 Ιουλίου στο Μουσείο Μαστίχας (Πολιτιστικό Ίδρυμα του Ομίλου Πειραιώς)
25 και 26 Ιουλίου στο Κτήμα Στέφανου στον Κάμπο
27 Ιουλίου στη Βολισσό
2 Αυγούστου ΠΕΚΕΒ στον όρμο Λω
Προπώληση: Βιβλιοπωλείο ΠΥΞΙΔΑ (Χώρα Χίου)
Παραστάσεις Αθήνας:
Κάθε Κυριακή από τις 28 Σεπτεμβρίου
Θέατρο «Μπάγκειον»
Το ιστορικό ξενοδοχείο
Μετρό σταθμός «Ομόνοια»
Πλ. Ομόνοιας 18, Αθήνα 105 52
Προπώληση εισιτηρίων: TICKETSERVICES
- online
- τηλεφωνικά: 2107234567
- εκδοτήριο: Πανεπιστημίου 39, Αθήνα
Τηλεφωνική κράτηση μία ώρα πριν στα τηλ. 6955496938 , 6949611042 , 6937099781
Έγραψαν για την παράσταση
[…Μία ανατριχιαστική ποιητική παράσταση για την αποδαιμονοποίηση της ψυχικής υγείας στο εμβληματικό Μπάγκειον (πρώην ξενοδοχείο, νυν χώρος ελεύθερης καλλιτεχνικής εκφράσεως).
Το κοινωφελές μήνυμα της τελεσφόρου παραστάσεως, η αισθητική της αξία, το ηθικό της πρόσημο, η ροϊκή της αρτιότητα, το ευσύνοπτο τής αφήγησης, ο δραματικός ρυθμός, η διαρκώς οξυνόμενη κι ασκούμενη ενσυναίσθηση συντείνουν υπέρ παρατάσεως αυτού τού καλλιτεχνικού δρώμενου στην δοκιμαζόμενη «καρδιά» της τουριστικής Αθήνας με το πανέμορφο σιντριβάνι και τους σύγχρονους «αθλίους» που παρεπιδημούν εκεί…]
(Κωνσταντίνος Μπούρας-Today Press)
[…Μια συγκλονιστική παράσταση σχετικά με το Δρομοκαΐτειο Ψυχιατρικό Ίδρυμα, που λειτουργεί από την 1η Οκτωβρίου 1887. Στην παράσταση επιχειρείται η αναβίωση της διαδρομής του μέχρι και την περίοδο της δεκαετίας του ‘90.
Εξαιρετική ατμόσφαιρα μέσα στο Μπάγκειον που από μόνο του έχει τα δικά του φαντάσματα, μια προσέγγιση της τρέλας με πραγματικό ενδιαφέρον μέσα σε μια αχλή ποιητικού παρελθόντος…]
(Μαρία Μαρή- Cat ıs art)
[…Παγώνουμε ανά διαστήματα. Ιδίως όταν γίνεται αναφορά στις πρώτες μέρες, εκεί που η αρρώστια κάνει γνωστή την εμφάνισή της και όλοι αδυνατούν να πιστέψουν ότι δικός τους άνθρωπος πέρασε τον φράχτη και «είναι τρελός» πλέον… Όσοι από τους θεατές έχουν να θυμούνται δικά τους περιστατικά, δηλαδή οικείων τους προσώπων, είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα ανατριχιάσουν. Οι υπόλοιποι… θα συγκινηθούν και ίσως και να αναπνεύσουν πιο άνετα…]
(Κώστας Κούλης- Keysmash)
[…Οι φωτισμοί του Έβη Χρήστου, καθώς και η πολλή δουλειά που έχει κάνει, βοηθούν τη Χριστίνα Λυκοτσέτα να μας αφήνει άφωνους με τις μεταμορφώσεις της. Πάρα πολλοί άγνωστοι ασθενείς εμφανίζονται στην παράσταση. Η παράσταση με άγγιξε, με προβλημάτισε και μου έδειξε πως κανείς μας δεν πρέπει να είναι σίγουρος για το που θα βρεθεί αύριο. Αρκεί μια στιγμή για να βρεθείς στην πλευρά του πάσχοντα. Κι εκείνη η βαλίτσα η κλειστή που κρατούσε η Χριστίνα Λυκοτσέτα στο τέλος της παράστασης μπορεί να δοθεί στον καθένα μας.
Μπράβο σε όλους τους συντελεστές γι αυτή την παράσταση…]
(Mαρία Πασλή- Θέατρο.gr)
[…Η Χριστίνα Λυκοτσέτα επιμελήθηκε τη δραματουργική επεξεργασία και έπλασε ένα αφηγηματικό θεατρικό κείμενο που η ίδια απέδωσε επί σκηνής συνοδευόμενη από την μουσική υπόκρουση του Φίλιππου Δραγούμη.Η σκηνική της ερμηνεία ήταν πολύ περισσότερο από μια δραματοποιημένη αφήγηση. Υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του Βασίλη Πανχούδη ακούσαμε μέσα από το λόγο της τη φωνή των τροφίμων να διηγούνται την αλήθεια της έγκλειστης ζωής τους αλλά είδαμε και στα μάτια της να ζωντανεύει ο πόνος της ασθένειάς τους που οξυνόταν από το αίσθημα μοναξιάς και εγκατάλειψης από τους οικείους τους…]
Στάχτη και αποκαΐδια στη Χίο έπειτα από τρεις ημέρες πυρκαγιών που κατέκαψαν περισσότερα από 70.000 στρέμματα στο νησί.
Το πρωί της Τετάρτης δεν υπάρχει ενεργό μέτωπο και ενώ είχε προηγηθεί μια νύχτα με συνεχείς προσπάθειες των πεζοπόρων τμημάτων, για να κατασβέσουν όλες τις εστίες και να απαλείψουν τους κινδύνους περαιτέρω επέκτασης της φωτιάς.
Τα ελικόπτερα συνεχίζουν να πραγματοποιούν ρίψεις σε μικροεστίες στην κορυφογραμμή πάνω από το χωριό Λιθί. Οι πυροσβεστικές δυνάμεις βρίσκονται σε επιφυλακή για τυχόν αναζωπυρώσεις.
Η απεγνωσμένη μάχη που δίνουν οι κάτοικοι της Χίου για να ματαιώσουν τις εξορύξεις αντιμονίου και την επαναλειτουργία των παλαιών μεταλλείων καταλαμβάνει ένα μεγάλο μέρος του ντοκιμαντέρ «The Greek Experiment» του φίλου Πάνου Χαρίτου.
Το πρώτο ήμισυ της ταινίας αφορά την εποχή των επιτροπείας, των μνημονίων και της προσπάθειας της κυβέρνησης ΣυΡιζΑ για αντιστροφή της πορείας προς τη χρεοκοπία, αλλά το δεύτερο… ημίχρονο συμπυκνώνει τις αστρονομικές ευθύνες της αδίστακτης κυβέρνησης Μητσοτάκη για τον αβίωτο βίο που βιώνουμε σήμερα. Ημιχρόνιο, για να κάνει ρίμα με το αντιμόνιο. Και με το μνημόνιο.
Η Χίος και το αντιμόνιο γίνονται σημείο αιχμής ώστε να καταδειχθεί η κρατική ασυδοσία και η άνευ όρων και τύψεων αιχμαλωσία της κοινωνίας στο όνομα του κέρδους.
Το εδάφιο που αφορά το αντιμόνιο εξιστορεί την τραγωδία της δεκαετίας του ’50 με τον θάνατο 40 εργατών των ορυχείων Μποδοσάκη από το δηλητήριο, εξηγεί ότι το πιθανό όφελος από την επαναλειτουργία θα πρέπει να θεωρείται αμελητέο και ακούγονται οι απόψεις κατοίκων του νησιού και τοπικών φορέων.
Το αντιμόνιο δαιμονοποιείται και όχι άδικα, αφού ευθύνεται για αμέτρητες βλάβες του ανθρώπινου οργανισμού.
«Να δεις που θα πιάσει καμιά φωτιά, ίσα ίσα για να καταστραφεί το φυσικό κάλλος και να χαρακτηριστεί η περιοχή κρανίου τόπος», θυμάμαι να λέμε σε πηγαδάκι, αμέσως μετά την προβολή του ντοκιμαντέρ στην κατάμεστη αίθουσα της Ταινιοθήκης.
Η πυρκαγιά ξέσπασε δύο εβδομάδες αργότερα, με τους πρώτους αέρηδες του καλοκαιριού. «Ξυπνάει ξανά ο εφιάλτης του 2012, όταν κάηκαν 145.890 στρέμματα δασικής και καλλιεργήσιμης έκτασης», γράψαμε εδώ στο Documento.
«Είναι η μεγαλύτερη καταστροφή μετά τη Σφαγή και τον σεισμό του 1881», δήλωνε ο τότε δήμαρχος του νησιού Πολύδωρος Λαμπρινούδης.
Η φωτιά του 2025 απλωνόταν την περασμένη Κυριακή σε μέτωπο 10 χιλιομέτρων στα βουνά γύρω από την πόλη της Χίου και απειλούσε τόσο την πρωτεύουσα, όσο και τα μαστιχοχώρια.
Χθες, Δευτέρα, ξέσπασε και νέο μέτωπο σε παρθένο δάσος στην περιοχή των Λεπτόποδων, κοντά στην κοιλάδα της Κεράμου, όπου υπάρχει μεγάλο δάσος Natura. Για να μην έχετε απορίες, η Κέραμος είναι η περιοχή όπου βρίσκονταν τα παλιά ορυχεία. Με μία χούφτα μόνιμους κατοίκους σήμερα.
Δεύτερη ημέρα της πυρκαγιάς στο νησί της Χίου, Δευτέρα 23 Ιουνίου 2025. Στα μέτωπα της φωτιάς επιχείρησαν 190 πυροσβέστες – ανάμεσά τους 11 ομάδες πεζοπόρων – 38 οχήματα και 4 εναέρια μέσα, υδροφόρες και μηχανήματα έργου από τον Ελληνικό Στρατό και την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
(ΚΩΣΤΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ/EUROKINISSI)
Ο Αλέξης Μπένος, ομότιμος καθηγητής Υγιεινής, Κοινωνικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του ΑΠΘ, είπε τα εξής σε ρεπορτάζ του Βαγγέλη Βαλαβάνη στο Documento τον περασμένο Ιανουάριο, μόλις μαθεύτηκε ότι η κυβέρνηση άναψε πράσινο φως για τη διενέργεια διεθνούς διαγωνισμού, για έρευνα και εκμετάλλευση του αντιμονίου.
Αποδελτιώνω την κατακλείδα των δηλώσεων του εκλεκτού επιστήμονα, προτού μου καταλογίσετε woke υστερία και νομίσετε ότι είμαι από εκείνους τους αλλοπαρμένους που τρέχουν στα λιβάδια και αγκαλιάζουν δέντρα:
«Η εξόρυξη αντιμονίου στη Χίο θα βλάψει ανεπανόρθωτα την υγεία του πληθυσμού. Η άμεση έκθεση προκαλεί δερματικές βλάβες, ενώ η εισπνοή μπορεί να προκαλέσει πνευμονικό οίδημα και σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας.
Χρόνια εισπνοή προκαλεί πνευμονοκονίαση, χρόνια βρογχίτιδα, εμφύσημα και ρήξη ρινικού διαφράγματος, ενώ καταγράφεται και θετική συσχέτιση επαγγελματικής έκθεσης στο (τρισθενές) αντιμόνιο με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα.
Χρόνια έκθεση στο αντιμόνιο σχετίζεται επίσης με ηπατικές και νεφρικές βλάβες, γαστρεντερικό ερεθισμό, διαταραχές καρδιακού ρυθμού, βλάβες μυοκαρδίου και καρδιακές ανακοπές».
Κανονικό τζάκποτ του καρκίνου, δηλαδή. Κάτι σαν Σκουριές, αλλά στο πιο νησιωτικό και με γεύση μαστίχας. Α, και με τους Τούρκους σε ρόλο αυτόπτη μάρτυρα, από απόσταση μίας πετριάς.
Στο ντοκυμαντέρ του εξαίρετου Πάνου Χαρίτου (ο οποίος στο μεταξύ επέστρεψε μάχιμος στο Τελ Αβίβ για πολεμικές ανταποκρίσεις), μιλάει μεταξύ άλλων –με πολύ πάθος- ο συγγραφέας Γιάννης Μακριδάκης, τον οποίο αγνοούσα μέχρι πρόσφατα, αλλά απ’ ότι αντιλαμβάνομαι είναι δημοφιλής.
Εκών άκων, ο Μακριδάκης ανέλαβε να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη για την καταστροφική πυρκαγιά με τις αναρτήσεις του, αφού τα κανάλια ασχολούνται με το Big Brother και με τον τελικό του Master Chef.
Η πρώτη του ανάρτηση, βραδάκι Κυριακής, στο Facebook: «Είμαστε από ώρα 13.00 χωρίς ρεύμα λόγω της πυρκαγιάς.
Αν έχει έρθει το ρεύμα ως τις 8.30μμ θα μπορέσω να είμαι παρών. Η Χίος ξανά κάρβουνο. Έρμαιο της μαύρης ανάπτυξης που υπηρετεί η πολιτική της “οικοπεδοποίησης” της Ελλάδας.
Η Ελλάδα οικόπεδο τουριστικής λαίλαπας, “ενεργειακής μετάβασης”, “πράσινης ανάπτυξης”. Συνισταμένη κοινή όλων αυτών το κάρβουνο».
Η δεύτερη ανάρτηση του συγγραφέα, πρωί Δευτέρας: «Επενδύσεις, εξορύξεις, επεκτάσεις, έργα της γενιάς μας και χίλιες δυο ακόμη μεγαλοστομίες αναπτυξιολαγνείας οδήγησαν στις πολιτικές “οικοπεδοποίησης” και τελικά στην βιβλική καταστροφή.
Ένα νησί που ευημερούσε από ναυτιλία, μαστίχα, εσπεριδοειδή, μικρής κλίμακας οικοτουριστική οικονομία και πολιτισμό, έγινε ξαφνικά εξαρτώμενο από τον τουρισμό και τα πάσης φύσεως αντιμόνια. Ένας παράδεισος επί γης μετατράπηκε σε οικόπεδο φτηνιάρικης πολιτικής και σε αβίωτη γη.
Είμαστε στην κορύφωση της πολιτικής παρακμής και κατάντιας μας σε Δήμο, Περιφέρεια και Κοινοβούλιο. Δεν είναι τυχαίο τίποτα.
Ελάτε για τουρισμό, μην παραλείψετε. Ελάτε να δείτε τα αποκαΐδια ενός σπουδαίου τόπου. Χίος pass θα ανακοινώσουν τώρα.
Κάηκε και το Λωβοκομείο, κάηκε και η παιδική μου γειτονιά. Θα σας κάνω λογοτεχνικές περιηγήσεις στα αποκαΐδια της έμπνευσής μου, της ζωής μου και των παιδικών μου χρόνων».
Δεύτερη ημέρα της πυρκαγιάς στο νησί της Χίου, Δευτέρα 23 Ιουνίου 2025. Στα μέτωπα της φωτιάς επιχείρησαν 190 πυροσβέστες – ανάμεσά τους 11 ομάδες πεζοπόρων – 38 οχήματα και 4 εναέρια μέσα, υδροφόρες και μηχανήματα έργου από τον Ελληνικό Στρατό και την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
(ΚΩΣΤΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ/EUROKINISSI)
Και η τρίτη του ανάρτηση για την πυρκαγιά, Δευτέρα μεσημέρι: «Μη μου τηλεφωνείτε για την φωτιά. Δεν έχω ρεύμα, ούτε αποθέματα μπαταρίας και ψυχικής δύναμης. Η Χίος καίγεται με οργανωμένο σχέδιο τρομοκρατικής επενδυτικής αναπτυξιολαγνείας.
Όπως το 2012, ακριβώς μετά την επέλαση στο νησί των πολυεθνικών ενέργειας, έτσι και τώρα, ένα χρόνο μετά τις επενδυτικές κορώνες των εξορύξεων, η Χίος καίγεται για να γίνει πεδίο “ανάπτυξης”.
Οι πολιτικοί υπεύθυνοι των εμπρησμών, τοπικοί και κεντρικοί, είναι γνωστοί. Τους έχει ψηφίσει η κοινωνία. Τώρα πήρε φωτιά και στην περιοχή που σχεδιάζονται οι εξορύξεις.
Αυτή είναι η πορεία όλης της Ελλάδας, με τις πολιτικές εκποίησης που ακολουθούνται. Τελειώσαμε…».
Η Χίος παραμένει σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ο δήμος εκλιπαρεί τους πολίτες να βοηθήσουν τους πυροσβέστες με νερό και σάντουιτς και η κρατική μέριμνα εξαντλείται στην παρουσία του υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννη Κεφαλογιάννη, και σε εντολές εκκένωσης μέσω 112.
«Δεν μπορούμε να σβήσουμε τη φωτιά, οπότε τρέξτε να σωθείτε, άλλωστε τα δάση κάποια στιγμή καίγονται», είναι το modus operandi της κυβέρνησης.
Στην Εύβοια, στη Ρόδο, στη Ροδόπη, παντού. Και ιδίως μακριά από την Αττική, εκεί όπου δεν έχει αδιάκριτα βλέμματα και εκατομμύρια ψηφαλάκια.
Δεύτερη ημέρα της πυρκαγιάς στο νησί της Χίου, Δευτέρα 23 Ιουνίου 2025. Στα μέτωπα της φωτιάς επιχείρησαν 190 πυροσβέστες – ανάμεσά τους 11 ομάδες πεζοπόρων – 38 οχήματα και 4 εναέρια μέσα, υδροφόρες και μηχανήματα έργου από τον Ελληνικό Στρατό και την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
(ΚΩΣΤΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ/EUROKINISSI)
Όλα στάχτη και μπούλμπερη, ώσπου να φτάσουν οι φλόγες στη θάλασσα. Αφού την ξαναψηφίζουμε και την ξαναψηφίζουμε, πολύ καλά κάνει και μας κοροϊδεύει κατάμουτρα. Αντί άλλου δικού μου σχολίου, παραθέτω και προσυπογράφω την ανάρτηση του χρήστη «Τηλεφωνητής» από το Χ:
«Δεν θα γράψω κάτι δακρύβρεχτο για την Χίο αλλά θα ήθελα να μοιραστώ κάποιες σκέψεις.
1ον. Όχι , δεν έσωσε ο Άγιος Παντελεήμονας την εκκλησία και τα σπίτια μας μωρέ βλαμμένοι αλλά οι πιλότοι των ελικοπτέρων και κυρίως οι πιλότοι των Canadair που έξυναν τις σκεπές των σπιτιών μας για να φτάσουν πάνω από την φωτιά. Παραδιπλα οι Άγιοι Σαράντα τώρα που γράφω μάλλον έχουν καεί, πράγμα που σημαίνει ότι ή ο δικός μας Άγιος έχει κάποια είδους υπερδύναμη ή είναι ο Σούπερ ατού των Αγίων που νικάει Σαράντα.
2ον. Ξέρω ότι πολύ στεναχωρήθηκαν ειλικρινώς όπως στεναχωρέθηκα και εγώ για την Εύβοια, για την Ρόδο κλπ αλλά όλοι ξέρουμε ότι μέχρι να φτάσει η φωτιά στην άκρη της αυλής μας όλα έχουν ξεχαστεί .
3ον. Ενα τεράστιο respect στους εθελοντές αλλά κυρίως στην ομάδα ΟΜΙΚΡΟΝ οι οποίοι είναι σκυλιά του πολέμου. Αυτά τα τυπάκια πρέπει να έχουν κάποιο ειδικό ένζυμο στην μύτη και δεν αναπνέουν το καπνό καθώς και το δέρμα τους πρέπει να είναι πυρίμαχο. Έμπαιναν μέσα στην φωτιά και δεν ξέραμε αν θα βγουν. Ουσιαστικά έσωσαν την πόλη της Χίου.
4ον. Δεν υπάρχει κανένα σχέδιο εκκένωσης στα περισσότερα χωριά και ο κόσμος κινείται με πανικό σαν τα κοτόπουλα που τους κόβεις το κεφάλι .Επίισης, υπάρχουν οικισμοί με πρόσβαση σε έναν μόνο δρόμο .
Τέλος, για άλλη μια φορά η φωτιά θα σβήσει στην θάλασσα που ευτυχώς για εμάς είναι γύρω γύρω».
Κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ της κυβέρνησης και των κατοίκων τηςΧίου, που αντιδρούν στην καταστροφική εξόρυξη αντιμονίου, αναμένενεται μετά την εκδήλωση ενδιαφέροντος από τέσσερις εταιρίες, με τους κατοίκους να απαντούν με δύο προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Ειδικότερα, όπως γράφει το τοπικό μέσο astraparis.gr, μια ακόμα αίτηση ακύρωσης του διεθνούς διαγωνισμού που «τρέχει» το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για τις εξορύξεις αντιμονίου στη Χίο, κατατέθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας από 49 κατοίκους της Αμανής, σήμερα Πέμπτη 13 Μαρτίου 2025.
Είναι η δεύτερη αίτηση, μετά από εκείνη επίσης 49 κατοίκων της Αμανής, με τη σχετική συζήτησή της να έχει οριστεί για τις 6 Μαΐου 2025.
Πιθανολογείται δε ότι και η δεύτερη αίτηση ακύρωσης μπορεί να προσδιορισθεί για την ίδια ημερομηνία.
Για την συγκεκριμένη εξέλιξη το Επιμελητείον Περιβάλλοντος και Πολιτισμού Χίου (ΕΠΠΟΧΙ) σημειώνει τα ακόλουθα:
«Άλλοι 49 κάτοικοι Αμανής κατέθεσαν σήμερα στο ΣτΕ μέσω του δικηγορικού γραφείου της κας Σιούτη νέα, δεύτερη κατά σειρά, αίτηση ακύρωσης του διεθνούς διαγωνισμού του ΥΠΕΝ για την εξόρυξη αντιμονίου στη Χίο
Θυμίζουμε ότι ακόμη 49 κάτοικοι έχουν καταθέσει αίτηση ακύρωσης και μέσω του δικηγορικού γραφείου του καθηγητή της Νομικής Αθηνών Πάνου Λαζαράτου. Η εκδίκαση έχει οριστεί για τις 6/5/2025.
Ο αριθμός των 49 κατοίκων ανά αίτηση ακύρωσης είναι ο ανώτερος που προβλέπει ο νόμος. Αλλιώς θα είχαμε καταθέσει σύσσωμη η Αμανή και η Χίος.
Η μόνη επιλογή για το ΥΠΕΝ είναι η ακύρωση του διαγωνισμού και κάθε σκέψης για εξορυξεις αντιμονίου στη Χίο. Όλη η κοινωνία του νησιού και η ομογένεια Αμερικής και Καναδά είναι εναντίον των εξορύξεων και θα είναι σε κάθε βήμα της διαδικασίας απέναντι. Με ένδικα μέσα και αιτήσεις ακύρωσης αλλά και με αγώνες στον δρόμο».
Ο διαγωνισμός αφορά στην εκμίσθωση των δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης μεταλλευτικών ορυκτών, σε έκταση 9.020.000 τετραγωνικών μέτρων του Δημόσιου Μεταλλευτικού Χώρου της Χίου, με σύβαση για διενέργεια έρευνας για 5 χρόνια και εκμετάλλευση για 30 χρόνια.
Εντός της έκτασης των 9.020.000 τετραγωνικών μέτρων που θα εκμισθωθούν στην ιδιωτική εταιρεία που θα κερδίσει τον διαγωνισμό υπάρχουν και τέσσερα χωριά και συγκεκριμένα τα Αγιάσματα, τα Αφροδίσια, η Κέραμος και η Χάλανδρα.
Την αποκάλυψη έκανε το astraparis.gr, σημειώνοντας ότι τρία από τα τέσσερα χωριά και συγκεκριμένα τα Αφροδίσια, η Κέραμος και η Χάλανδρα, είναι εξ ολοκλήρου εντός του προς εκμίσθωση χώρου των 9,02 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ενώ ο οικισμός των Αγιασμάτων είναι στο μεγαλύτερο μέρος του με όλη την παραλία του ακόμα και τμήμα του θαλάσσιου χώρου.
Στην περιοχή που έχει βγει σε διεθνή διαγωνισμό για να εκμισθωθεί προκειμένου να γίνει εξόρυξη αντιμονίου υπάρχουν, επίσης, δασικές εκτάσεις αλλά και καλλιέργειες.
Οι τέσσερις εταιρείες που κατέθεσαν προσφορά
Οι εταιρείες που κατέθεσαν μη δεσμευτική προσφορά κατά την πρώτη φάση του διαγωνισμού είναι οι εξής:
1] ΤΕΡΝΑ Λευκόλιθοι: Ο βραχίονας μεταλλευτικής δραστηριότητας της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ με έδρα τη βόρεια Εύβοια. Η εταιρεία εκμεταλλεύεται τα μεταλλεία της περιοχής του Μαντουδίου και φιλοδοξεί να ηγηθεί της αγοράς αναπτύσσοντας προϊόντα για χημικές, φαρμακευτικές, αγροτικές και βιομηχανικές χρήσεις
2] Λάβα Μεταλλευτική & Λατομική: Πρόκειται για εταιρεία του ομίλου ΗΡΑΚΛΗΣ που δραστηριοποιείται από το 1952 στην εξόρυξη, επεξεργασία και εμπορία βιομηχανικών ορυκτών με σημαντική εξαγωγική δραστηριότητα.
3] Geotest: Εταιρεία συμβούλων μηχανικών που ιδρύθηκε το 1999 και παρέχει ευρεία γκάμα υπηρεσιών στην εξορυκτική βιομηχανία, με εμπειρία σε εξορύξεις στο υπέδαφος και στην επιφάνεια του εδάφους, σε γεωτεχνικές γεωτρήσεις και την εκπόνηση περιβαλλοντικών και τεχνικών μελετών.
4] Γαία Μελετών ΑΕ: Εταιρεία μελετητών και συμβούλων μηχανικών με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Αντικείμενο έχει την εκπόνηση και τον έλεγχο μελετών, τη διαχείριση και επίβλεψη ιδιωτικών και δημοσίων έργων καθώς και την παροχή υπηρεσιών συμβούλου στους τομείς των χωροταξικών, πολεοδομικών, οργάνωσης και επιχειρησιακής έρευνας, αρχιτεκτονικών, στατικών, ηλεκτρομηχανολογικών, ενεργειακών, συγκοινωνιακών, λιμενικών, υδραυλικών, τοπογραφικών και περιβαλλοντικών έργων.
Η δεύτερη φάση του διαγωνισμού περιλαμβάνει την πρόσκληση υποβολής δεσμευτικών προσφορών εντός του δευτέρου τριμήνου 2025, για την εκμίσθωση των δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης μεταλλευτικών ορυκτών, σε έκταση 9.020.000 τετραγωνικών μέτρων του Δημόσιου Μεταλλευτικού Χώρου της Χίου.
Μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης φάσης, θα ακολουθήσει η σύμβαση μεταξύ του ελληνικού δημοσίου και του αναδόχου, διάρκειας 5 ετών για την έρευνα και μέχρι 30 ετών για την εκμετάλλευση.
Δύο προσφυγές στο ΣτΕ από κατοίκους και φορείς
Οι κάτοικοι της Χίου υπέβαλαν αίτηση ακύρωσης του διαγωνισμού στο Συμβούλιο της Επικρατείας στις 18 Φεβρουαρίου 2025, αντιδρώντας αστραπιαία στην προκήρυξη για την εξόρυξη αντιμονίου που έγινε στις 20 Ιανουαρίου 2025 και παρά το γεγονός ότι πάνω από 110 φορείς της Χίου έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους προβάλλοντας λόγους δημόσιας υγείας, προστασίας του περιβάλλοντος αλλά και της οικονομίας του νησιού.
Η δεύτερη αίτηση ακύρωσης του διεθνούς διαγωνισμού για τις εξορύξεις αντιμονίου στη Χίο, κατατέθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας από 49 κατοίκους της Αμανής, χθες Πέμπτη (13/3)
Αλλαγή πλεύσης έκανε ο δήμαρχος Χίου Γιάννης Μαλαφής στο θέμα της εξόρυξης αντιμονίου, χωρίς όμως να έχει αποτυπωθεί η αλλαγή επισήμως σε απόφαση του δημοτικού συμβουλίου.
Σε συνέντευξή του στο politischios.gr, ο κ. Μαλαφής τάχθηκε κατά της συνέχισης του διαγωνισμού έρευνας και εκμετάλλευσης και ζήτησε την αναστολή της διαγωνιστικής διαδικασίας. Ζήτησε επίσης να συνεχιστεί η διαβούλευση με τη συμμετοχή ειδικών επιστημόνων, ώστε να δοθούν σαφείς απαντήσεις σε ερωτήματα για τους περιβαλλοντικούς κινδύνους και για τα ζητήματα δημόσιας υγείας.
«Ζητάμε να παγώσει ο διαγωνισμός μέχρι να ολοκληρωθεί η διαβούλευση. Θέλουμε απαντήσεις από θεσμικούς φορείς, όπως το Πολυτεχνείο και η Ιατρική Σχολή Αθηνών, ώστε να γνωρίζουμε με ακρίβεια τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Δεν είμαστε αντίθετοι σε κάθε μορφή ανάπτυξης, αλλά όχι εις βάρος της ασφάλειας και του φυσικού πλούτου της Αμανής», σημειώνει ο κ. Μαλαφής.
Ρόλο στη στροφή δείχνει να έπαιξε πρώτα από όλα η κοινωνική πίεση που ασκείται εδώ και καιρό στον δήμαρχο και τους συμβούλους του συνδυασμού του, με κλιμάκωση μεθαύριο, Τετάρτη, με παγχιακό συλλαλητήριο στις 12 το μεσημέρι. Συμμετοχή στο συλλαλητήριο δηλώνουν ακόμα και οι επαγγελματίες της εστίασης που καλούνται από τον συλλογικό τους φορέα να κλείσουν καταστήματα όπως οι καφετέριες εκείνη την ώρα, ώστε να συγκεντρωθεί περισσότερος κόσμος στην πλατεία.
Μέχρι τώρα ο δήμαρχος είχε βρεθεί στο στόχαστρο των πολέμιων της εξόρυξης, κατηγορούμενος ότι με την παρελκυστική τακτική του ουσιαστικά διευκόλυνε τον σχεδιασμό του υπουργείου, το οποίο εκμεταλλεύτηκε τον χρόνο που έδωσε απλόχερα η δημοτική αρχή, μέχρι που ανακοίνωσε τον διαγωνισμό. Ωστόσο μέχρι στιγμής, από την πλευρά του δημάρχου δεν έχει ανακοινωθεί συνεδρίαση ώστε να αποτελέσει και επίσημη θέση του δημοτικού συμβουλίου η θέση που εξέφρασε προφορικά ενόψει συλλαλητηρίου.
Λίγες ώρες πριν από τη συνέντευξη, ο ΣΥΡΙΖΑ Χίου με ανακοίνωσή του έκανε γνωστό ότι αποσύρει τη στήριξή του στη δημοτική αρχή, καλώντας τα δύο στελέχη του που συμμετέχουν σε αυτήν (ανάμεσά τους και ένας εκλεγμένος σύμβουλος) να παραιτηθούν από τις θέσεις ευθύνης που κατέχουν.
Από την πλευρά του το υπουργείο Ενέργειας δείχνει απτόητο. Σε μέρος του ειδικού Τύπου δέκα εταιρείες φέρονται να έχουν δείξει ενδιαφέρον για τον διαγωνισμό, ζητώντας τα τεύχη δημοπράτησης από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
