ΘΟΔΩΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Ο Γουάιζμαν, που πέθανε 96 χρονών ενώ γύριζε ταινίες μέχρι και το ‘23, κατέγραψε θεσμούς και συστήματα της Αμερικής όπως ποτέ κανείς άλλος. Αυτό είναι το σινεμά του – κι αυτά είναι όσα μας είπε όταν είχαμε την τιμή να τον συναντήσουμε.

«Κανείς δεν παρακολουθούσε ανθρώπους όπως ο Φρέντερικ Γουάιζμαν», έγραψαν οι New York Times αποτιμώντας την τεράστια καριέρα ενός τιτάνα του αμερικάνικου σινεμά, ο οποίος πέθανε στα 96 του την Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου στο σπίτι του στη Μασαχουσέτη.

«Αν ανοίξεις τον Φρέντερικ Γουάιζμαν θα βρεις κτίρια», έγραψε το Flix στο υπέροχο δικό του κείμενο για τον κινηματογραφικό θρύλο.

Είναι όλα ολόσωστα – άνθρωποι, κτίρια – και θεσμοί, και κοινωνικές δομές. Όλοι οι τρόποι δηλαδή με τους οποίους στελεχώνονται, υπάρχουν και κινούνται όλα τα συστήματα στον κόσμο γύρω μας. Ο Φρέντερικ Γουάιζμαν έφυγε αφήνοντας πίσω κάτι περισσότερο από φιλμογραφία: Αφήνει μια παρακαταθήκη, ένα ντοκουμέντο για το πώς λειτουργεί ο κόσμος.

Αν θες να εξηγήσεις τις δομές και την κοινωνική ψυχοσύνθεση του σύγχρονου κόσμου – ψέματα, τι να εξηγήσεις δηλαδή; – αν θες κι εσύ να καταλάβεις πράγματα που δεν καταλάβαινες πως δεν καταλαβαίνεις, για τις λεπτομερείς διαδικασίες και λειτουργίες που απαρτίζουν τα πάντα γύρω μας; Ο Φρέντερικ Γουάιζμαν το έκανε πριν από σένα, για σένα.

***

«Ο Φρέντερικ Γουάιζμαν είναι ο ήρωάς μου», μου έλεγε πριν κάποια χρόνια ένας από τους αγαπημένους μου σύγχρονους ντοκιμαντερίστες, ο Ρόμπερτ Γκριν. «Το να βλέπεις ταινίες του είναι τόσο ζεστό […], είναι αυτή η αίσθηση σα να κάνει κρύο και να βάζεις κάλτσες. Έτσι νιώθω βλέποντας Γουάιζμαν».

Είναι εύκολο να κάνουμε πολλές φορές το έργο του Γουάιζμαν να ακούγεται σαν κάποιο βαρετό μάθημα στο σχολείο, αλλά η αλήθεια είναι εντελώς αντίθετη. Μέσα από το στυλ του τη θεματολογία του καταφέρνει να εμβυθίσει τόσο πολύ τον θεατή στον εκάστοτε κόσμο, περνώντας 15 ή 20 λεπτά τη φορά σε μια σκηνή, στις εσωτερικές της εντάσεις, συγκρούσεις και διαδικασίες, που στο τέλος καθηλώνεσαι από τη μαγεία του πεζού.

Στο σινεμά του Γουάιζμαν δεν υπάρχουν κατασκευασμένες δραματουργικές κορυφώσεις, δεν θα βρεις κλιμάκωση προς τη λύση κάποιου δράματος μέχρι το τέλος της κάθε ταινίας. Πρόκειται για αγνή παρατήρηση και η ένταση προκύπτει πάντα από αυτό. Σκέψου την λιγότερο αξιοσημείωτη μέρα της ζωής σου, που στο τέλος της μπορεί να μην έχεις τίποτα ιδιαίτερο να αναφέρεις. Αλλά που στη διάρκειά της έκανες πράγματα στη δουλειά σου, ασχολήθηκες με διάφορες υποχρεώσεις, πέρασες ένα μισάωρο να λύνεις ένα συγκεκριμένο πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί.

Ακόμα και σε μια ουδέτερη κατάσταση, η καθημερινότητα αποτελείται από διαρκείς μικρο-“πλοκές”, από διαρκείς εντάσεις γεννούν και λύνουν το σασπένς του – και που όλες μαζί συνθέτουν την εμπειρία του να (απλώς) υπάρχεις. Πόσο σπάνιο είναι για το σινεμά το να καταγράφει την “(απλώς) ύπαρξη”;

Ο Γουάιζμαν ξεκίνησε να σκηνοθετεί με το Titicut Follies το 1967, στα 37 του, διεισδύοντας στα άδυτα ενός διαβόητου νοσοκομειακού ιδρύματος για ψυχικά ασθενείς εγκληματίες. Έκτοτε γύρισε πάνω από 40, κοντά στα 50, ντοκιμαντέρ, συχνά πολύωρα (3, 4, 4μιση ώρες), με έναν αδιάκοπο ρυθμό ταινία-ανά-διετία μέχρι και πολύ πρόσφατα, το 2023. Όταν, στα 93 του, ανακοίνωσε και την απόσυρσή του από τη σκηνοθεσία. Τελευταία του ταινία ήταν το Menus-Plaisirs – Les Troisgros, για την καθημερινότητα ενός οικογενειακού εστιατορίου στην κεντρική Γαλλία.

Στο ενδιάμεσο ασχολήθηκε μέσα από το έργο του με πόλεις και τοπικές κοινότητες (Belfast, Maine), με το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας (Welfare), με το σύστημα υγείας (Hospital), με την εκπαίδευση (High School), δημόσιες δομές όπως δανειστικές βιβλιοθήκες (Ex Libris: The New York Public Library), τα πανεπιστήμια (At Berkeley), την οργανωμένη θρησκεία (Essene), το αστυνομικό και δικαστικό σύστημα (Law and Order), την τοπική αυτοδιοίκηση (City Hall).

Η καταγραφή του είναι λεπτομερής στο βαθμό που αγγίζει επίπεδα που ξεπερνάνε το υλικό – παρόλο που ποτέ δεν το δηλώνει ρητά. Ακολουθώντας τη λειτουργία μιας μονάδας εντατικής θεραπείας ιατρικής περίθαλψης στο συνταρακτικό Near Death, συνδέει τις συστηματικές διαδικασίες με κάτι το υπαρξιακό. Στο Monrovia, Indiana καταγράφει με μεστό και πολυεπίπεδο τρόπο την καθημερινότητα και τα rituals μιας κοινότητας λίγο μετά την εκλογή του Τραμπ, σε ένα σχεδόν ποιητικό προφίλ.

Το In Jackson Heights, για πολλούς η κορυφαία δουλειά του στον 21ο αιώνα, πιάνει τους ρυθμούς μιας νεοϋορκέζικης κοινότητας ζωντανής, πολύχρωμης, πολυ-πολιτισμικής, ακτιβιστικής: Το πορτρέτο μιας κοινότητας σε καθεστώς μετάβασης, υπό το φάσμα του gentrification και των καθημερινών τριβών με τους θεσμούς.

Όπως παντού στο σινεμά του, έτσι κι εδώ η αφήγησή του είναι καθαρά εμπειρική και ποτέ θεωρητική. Το στυλ του Γουάιζμαν συνδέεται απόλυτα με τη μέθοδό του, κατά την οποία ασχολείται με το εκάστοτε θέμα του για κάποιες εβδομάδες γυρισμάτων, συγκεντρώνοντας ακόμα και πάνω από 100 ώρες υλικού – πάντα σε λογική παρατήρησης και ποτέ επέμβασης.

Ο Γουάιζμαν ποτέ δεν ήθελε να μπαίνει σε ένα θέμα γνωρίζοντας από πριν τι θέλει να πει για αυτό. Έφτανε ως σχεδόν λευκή σελίδα ο ίδιος. Δεν βλέπουμε ποτέ συνεντεύξεις πρώτου προσώπου με αντικείμενά του. Δεν έχουμε καρτέλες που εξηγούν καταστάσεις ή πρόσωπα. Δεν υπάρχουν ποτέ αφηγήσεις. Τα πάντα είναι ό,τι βλέπεις.

Παρόλαυτά ο ίδιος πάντα απέρριπτε τον χαρακτηριστικό του σινεμά-ντιρέκτ γιατί υπονοούσε μια μη κριτική σχέση αμεσότητας με το αντικείμενό του. Αντιθέτως, ο Γουάιζμαν πάντα μιλούσε πολύ ανοιχτά για την οπτική του ως σκηνοθέτης: Το να μοντάρει κανείς εκατοντάδες ώρες υλικού σε ένα 2ωρο ή 3ωρο αφηγηματικό ‘παράθυρο’ συνιστά μια εκ των πραγμάτων επέμβαση στον όποιον ‘ρεαλισμό’ και παρουσιάζει μια πραγματικότητα όπως εκείνος (ως αφηγητής) την αντιλαμβάνεται.

«Το cinéma vérité είναι απλώς ένας πομπώδης γαλλικός όρος που δεν έχει απολύτως κανένα νόημα όσο με αφορά», είχε πει σε μια συνέντευξή του 2014.

 

 

Άρα πώς περιγράφει κανείς αυτή τη γουαϊζμανική αμεσότητα; Εδώ έχουμε πορτρέτα θεσμών, διαδικασιών και κοινοτήτων όπου το exposition είναι οι ίδιες οι πράξεις, οι ίδιες οι διαδικασίες. Η πολιτική τους διάσταση είναι αδιαπραγμάτευτη αλλά ποτέ στρατευμένη και ποτέ δίνοντας την αίσθηση ενός εμπειρογνώμονα που σου εξηγεί πράγματα: Προκύπτει με αμεσότητα και φυσικότητα από το σύνολο διαδικασιών, αποφάσεων, παρατηρήσεων. Το χέρι του δημιουργού δεν φαίνεται ποτέ – αυτό δεν είναι ένα φιλμικό στυλ που έχει επίγωνση του εαυτού του. Είναι σαν μια σειρά από αναλυτικά, λεπτομερή snapshots που το ένα μετά το άλλο δημιουργούν κάτι μεγαλύτερο. Κάτι απόλυτο.

Ίσως να μην υπάρχει, να μην χρειάζεται να υπάρξει, κάποιος περαιτέρω χαρακτηρισμός. Ίσως ο ίδιος ο Γουάιζμαν να το απέρριπτε.

Και ίσως όλα αυτά να εξηγούν και γιατί ποτέ δεν υπήρξε μια συγκεκριμένη ταινία ή στιγμή όπου έγινε το μεγάλο breakthrough για τον μεγάλο δημιουργό. Δεν υπήρξε Εκείνη Η Μία Ταινία που πέρασε στο mainstream, που έγινε φαινόμενο, που συγκέντρωσε αναγνώριση και βραβεία. Ακόμα κι οι βραβεύσεις του (όπως ένας τιμητικός Χρυσός Λέοντας στη Βενετία το ‘14 ή ένα τιμητικό Όσκαρ το ‘16) ήρθαν ως μια ευρύτερη αναγνώριση του συνόλου του έργου του.

Είναι συνεπές, τελικά. Το έργο του Γουάιζμαν είναι κιβωτός.

City Hall: Η τελευταία του αμιγώς πολιτική ταινία

Το City Hall, ένα ντοκιμαντέρ για την τοπική αυτοδιοίκηση της Βοστώνης, βρέθηκε στη #1 θέση της ετήσιας λίστας των Cahiers du Cinema με τις ταινίες του 2020, ενώ ήταν και στο δικό μου τοπ-10 εκείνης της χρονιάς. Μέσα από το τότε κείμενο για την ταινία, υπογραμμίζονται και κάποια διαχρονικά στοιχεία του στυλ και του έργου του Γουάιζμαν. Αυτά έγραφα τότε:

Ο Γουάιζμαν, στα 90 του πλέον χρόνια, έχει αφιερώσει την καριέρα και τη ζωή του στην αποτύπωση των διαδικασιών της κοινωνικής και πολιτικής λειτουργίας πόλεων και κοινοτήτων. Ένα από τα διάσημα πρόσφατα έργα του ήταν ας πούμε το Ex Libris, ένα 4ωρο ντοκιμαντέρ για τη δημόσια βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης. Το City Hall ακολουθεί καθημερινές διαδικασίες και συμβάντα από το δημαρχείο της Βοστώνης.

Ο Γουάιζμαν επιλέγει μια αφηγηματικά αφιλτράριστη προσέγγιση στο υλικό του, χωρίς συνεντεύξεις, χωρίς voice over, χωρίς συμβατική δραματουργία. Για 4μιση ώρες παρακολουθούμε την ομάδα του δημάρχου στην καθημερινή της λειτουργία και το πώς προσεγγίζει κάθε παραμικρή πτυχή της τοπικής διακυβέρνησης.

Από μια σκηνή 20 λεπτών που αναλύει το μπατζετάρισμα του δημαρχείου μέχρι ένα 15λεπτο ευχαριστήριο λόγο ενός βετεράνου του Ιράκ στη διάρκεια ενός event, ο Γουάιζμαν καταγράφει με αυθεντική περιέργεια αλλά και αγάπη για αυτού τους είδους το process, κάθε κομμάτι του τι σημαίνει να βρίσκεσαι στο επίκεντρο της λειτουργίας μιας πόλης.

Μέσα από αυτή την παρατήρηση γεννιούνται συναρπαστικές παρατηρήσεις για τις μεγάλες κοινωνικές αλλαγές: Η σιγουριά του λόγου όταν μιλάμε για γνώριμες διαδικασίες είναι απαράμιλλη, όμως καθώς η συζήτηση έρχεται σε ζητήματα διακρίσεων ή diversity τα πάντα μοιάζουν να γίνονται πιο ρευστά και αβέβαια, δείγμα του πώς το άγνωστο και η αλλαγή εισέρχονται μέσα σε σφιχτές και καλολαδωμένες μηχανές.

Μέσα από όλη αυτή τη συλλογή περιστατικών, σχηματίζεται τελικά η εικόνα και της ίδιας της πόλης, ακριβώς επειδή την παρατηρούμε από την πλευρά της τοπικής της διακυβέρνησης: Γινόμαστε μάρτυρες των προβλημάτων, των αναγκών, της κουλτούρας. Και στη μεγάλη εικόνα του όλου του εγχειρήματος, ο Γουάιζμαν καταθέτει τελικά ένα παθιασμένο επιχείρημα υπέρ της ζωτικής σημασίας ισχυρής παρουσίας θεσμών και κρατικής οργάνωσης σε τοπικό επίπεδο. Η αμεσότητά του αναδεικνύει ανθρώπους, καθήκον και κοινότητες ως την αρχή και το τέλος.

Φρέντερικ Γουάιζμαν: «Στα ντοκιμαντέρ δεν ξεκινώ ποτέ με άποψη για το υλικό»

Ο Φρέντερικ Γουάιζμαν στο φεστιβάλ Βενετίας το 2017 για την πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ Ex Libris. AP Photo/Domenico Stinellis

Είχα την τιμή να συναντήσω από κοντά τον Φρέντερικ Γουάιζμαν στη Βενετία το 2022, στο πλαίσιο της πρεμιέρας της ταινίας του Un Couple – προτελευταία ταινία της καριέρας του, και μόλις 2η μυθοπλασία που γύρισε ποτέ. Βασισμένος σε επιστολές και ημερολόγια της Σοφία, συζύγου του Λέο Τολστόι, ο Γουάιζμαν σκηνοθέτησε έναν δραματοποιημένο μονόλογο παιγμένο σε one-woman show από την συν-σεναριογράφο, Ναταλί Μπουτεφό.

Ακολουθούν κάποια επιλεγμένα αποσπάσματα από εκείνη τη συζήτηση, που εστιάζουν κυρίως στην προσέγγιση του Γουάιζμαν στο ντοκιμαντέρ και γύρω από την ευρύτερη κοσμοθεωρία του σινεμά του. Ξεκινώντας από το σημείο που, μιλώντας για την απόφαση να ασχοληθεί με τον Τολστόι, ξεκαθάρισε πως: «Για μένα, τίποτα στην επιλογή του θέματος δεν είχε να κάνει με ιδεολογία. Απλώς σκέφτηκα ότι θα ήταν μια ενδιαφέρουσα σχέση.»

Ισχύει αυτό γενικά για τις ταινίες σας; Δηλαδή αυτό που λέτε τώρα, ότι δεν είχε να κάνει με ιδεολογία;

Λοιπόν, μισώ τις ιδεολογικές εξηγήσεις, γιατί πάντα μου φαίνονται απλοϊκές. Απλοϊκές και επικίνδυνες. Οπότε, ε… η προσπάθεια στις ταινίες μου –είτε πετυχαίνει είτε όχι– και η προσπάθεια και σε αυτή την ταινία, ήταν να παρουσιάσω σύνθετες καταστάσεις με τρόπο που να αντανακλά τη συνθετότητά τους. Και, συχνά, την αμφισημία τους. Και δεν αντέχω την προπαγάνδα, που θεωρώ ότι προπαγάνδα είναι κι οι ιδεολογικές εξηγήσεις.

Αυτό που λέτε είναι πολύ ενδιαφέρον. Και ο τρόπος που η κάμερα στις ταινίες σας παρατηρεί υπομονετικά, είναι σαν να μην έχετε ένα τελικό συμπέρασμα πριν ξεκινήσετε.

Στα ντοκιμαντέρ δεν ξεκινώ ποτέ με άποψη για το υλικό. Τις περισσότερες φορές δεν ξέρω τίποτα γι’ αυτό. Και η τελική ταινία αντιπροσωπεύει αυτό που έμαθα.

Δεν είχα περάσει ποτέ χρόνο σε ένα δημαρχείο. Δεν είχα περάσει ποτέ χρόνο σε ένα μουσείο τέχνης, εκτός αν είχα πάει ως επισκέπτης. Δεν είχα πάει ποτέ στη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης. Και μέρος της χαράς του να κάνεις αυτά τα ντοκιμαντέρ είναι ότι μαθαίνεις κάτι – ή νομίζεις ότι μαθαίνεις κάτι, ή εξαπατάς τον εαυτό σου ότι έμαθες κάτι.

Και αυτό που έμαθες είναι αυτό που βλέπεις στην τελική ταινία. Αλλά αυτή η άποψη προκύπτει ως αποτέλεσμα δέκα μηνών ή ενός χρόνου δουλειάς. Δεν ξεκινώ με μια άποψη που θέλω να πουλήσω ή να επιβάλω στο υλικό. Η άποψη προκύπτει από τη μελέτη του υλικού.

Όσον αφορά την προσέγγιση… έχετε μάθει τόσα πολλά ως κινηματογραφιστής κάνοντας ντοκιμαντέρ επί δεκαετίες. Πώς εφαρμόζονται όλα αυτά σε κάτι τελείως διαφορετικό;

Δε νομίζω ότι εγώ ή οποιοσδήποτε άλλος θα έπρεπε να μπαίνει σε κουτάκια. Προσπαθώ να κάνω ταινίες και, από τη δική μου σκοπιά, προσπαθώ να κάνω ταινίες που με ενδιαφέρουν, όποια κι αν είναι η μορφή τους. Αυτό το θέμα με ενδιέφερε. Και μέρος της χαράς του να κάνεις ταινίες είναι να βρίσκεις τη μορφή που ταιριάζει στο υλικό που σε ενδιαφέρει. Η δουλειά μου ως σκηνοθέτη και μοντέρ ήταν να βρω μια μορφή για το υλικό που υπήρχε στο σενάριο.

Η δομή καθορίστηκε από το σενάριο. Μετά, στα γυρίσματα, πειραματίζεσαι, προσπαθείς να καταλάβεις πώς μετατρέπεις τις λέξεις σε κάτι που να σου φαίνεται οπτικά ενδιαφέρον. Και στο μοντάζ, πώς παίρνεις τον τρόπο που έχει γυριστεί και τον κάνεις να λειτουργήσει –ό,τι κι αν σημαίνει αυτό– ως ταινία. Αυτό κάνεις στο μοντάζ.

Ανακαλύψατε κάτι καινούργιο γυρίζοντας αυτή την ταινία; Ακόμη και τεχνικά;

Είναι δύσκολη ερώτηση. Ανακάλυψα ότι μπορούσα να το κάνω. Αυτό είναι καινούργιο. Δηλαδή, μπορούσα να προσπαθήσω να το κάνω. Πάντα φοβάμαι λίγο πριν ξεκινήσω ένα ντοκιμαντέρ, γιατί ποτέ δεν ξέρεις τι θα συμβεί. Και σίγουρα φοβόμουν όταν ξεκινήσαμε αυτή την ταινία. Πάντα αναρωτιέσαι αν ξέρεις τι κάνεις. Και συχνά δεν ξέρεις, αλλά πρέπει να προσποιηθείς ότι ξέρεις.

Πάντα αγχώνομαι. Θα πάρω τις σωστές αποφάσεις; Θα υπάρξει καλό υλικό; Στο ντοκιμαντέρ ποτέ δεν ξέρεις τι θα βρεις. Μερικές φορές βρίσκεις κάτι παράξενο και συναρπαστικό, μερικές φορές όχι.

Ήσασταν λιγότερο αγχωμένος εδώ, επειδή εσείς ελέγχατε τα πάντα;

Όχι, ήμουν περισσότερο αγχωμένος. Στο ντοκιμαντέρ, αν κάτι δεν πάει καλά, υπάρχει πάντα η επόμενη μέρα. Εδώ έχεις σενάριο και πρέπει να σκεφτείς πώς θα το γυρίσεις και πώς θα λειτουργήσει στο μοντάζ. Για παράδειγμα, ήξερα ότι ήθελα πολλά πλάνα της Νάταλι να περπατά στον κήπο, χωρίς να ξέρω πώς ακριβώς θα τα χρησιμοποιήσω. Αλλά ήξερα ενστικτωδώς ότι τα χρειάζομαι. Και τελικά τα χρησιμοποίησα πολύ.

Έχετε την αίσθηση ότι σήμερα, περισσότερο από ποτέ, οι ταινίες ντοκιμαντέρ γίνονται όλο και πιο σημαντικές στα φεστιβάλ;

Ναι, αυτό συμβαίνει. Υπάρχει ακόμη δρόμος, αλλά συμβαίνει. Για παράδειγμα, όταν ξεκίνησα να κάνω ταινίες τη δεκαετία του ’60, δεν υπήρχε καμία πιθανότητα να προβληθεί μια ταινία μου στη Βενετία ή… και οι Κάννες ακόμη δεν είναι ιδιαίτερα δεκτικές. Η Βενετία όμως, εδώ και αρκετά χρόνια, είναι πιο ανοιχτή σε διαφορετικά είδη κινηματογράφησης, και αυτό είναι υπέροχο.

Χαίρομαι που συμβαίνει. Τώρα, ποιος είναι ο λόγος; Δεν έχω ιδέα.

Είναι ενδιαφέρον ότι λέτε, μέσα στην καριέρα σας, ότι «προσπαθείτε» ακόμη να κάνετε ταινίες. Έχετε γυρίσει πάνω από 40 ταινίες!

Για μένα, το αν λειτουργεί ή όχι… προσπαθώ να κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ. Και ήταν μεγάλη χαρά για εμάς να δούμε την ταινία εδώ, σε μεγάλη οθόνη, με κοινό. Ήταν ουσιαστικά η πρώτη φορά. Την είχαμε δει σε μεγάλη οθόνη στο μιξάζ και στο color grading, αλλά είναι διαφορετικό να τη βλέπεις σε μια αίθουσα με τετρακόσια ή πεντακόσια άτομα και ακόμη μεγαλύτερη οθόνη. Και φυσικά μας αρέσει όταν ο κόσμος ανταποκρίνεται στην ταινία.

Στην δημοσιογραφικη προβολή όταν εμφανίστηκε το όνομά σας στη μεγάλη οθόνη, όλοι χειροκροτούσαν.

Χαίρομαι που μου το λέτε.

Πριν και μετά.

Πριν και μετά. [χαμογελάει]

Πώς νιώθετε με αυτόν τον σεβασμό και τον θαυμασμό;

Μου αρέσει προφανώς όταν αρέσουν οι ταινίες μου. Αλλά αυτό που μας συγκίνησε περισσότερο ήταν η εμπειρία της προβολής εδώ. Μετά από όλη τη δουλειά, ήταν μια πολύ συγκινητική εμπειρία σε προσωπικό επίπεδο. Να περπατάς προς την αίθουσα και να συνειδητοποιείς ότι δύο χρόνια μετά την έναρξη της δουλειάς πάνω σε μια ταινία, βρίσκεται τώρα στη Βενετία. Πάντα με την ελπίδα – ότι ο κόσμος θα ανταποκριθεί.

Ο Φρέντερικ Γουάιζμαν ίδρυσε το 1970 τη Zipporah Films, ονομασμένη προς τιμήν της συζύγου του, δικηγόρου και καθηγήτριας νομικής Ζιπόρα Μπάτσο, με την οποία ήταν παντρεμένος από το 1955 ως το 2021, όταν και πέθανε. Όλες οι ταινίες του έλαβαν χρηματοδότηση και προβλήθηκαν από το PBS, το μη κερδοσκοπικό δίκτυο δημόσιας τηλεόρασης στις ΗΠΑ. Στο σάιτ της Zipporah Films (όπου είναι και διαθέσιμες όλες οι ταινίες του), η ανακοίνωση του θανάτου του Φρέντερικ Γουάιζμαν κλείνει με τη φράση:

«Αντί για λουλούδια, η οικογένεια και η Zipporah Films παρακαλούν θερμά, στη μνήμη του Φρέντερικ Γουάιζμαν, να στηρίξετε τον τοπικό σας σταθμό PBS ή ένα ανεξάρτητο βιβλιοπωλείο».

Πηγή: news247.gr

 

Με αθηναϊκές πρεμιέρες, τρεις διεθνείς προσκεκλημένους και μαθητικές προβολές, το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου και η Ελληνοαμερικανική Ένωση
σας προσκαλούν σε ένα συναρπαστικό τριήμερο προβολών από τις 25 έως τις 27 Φεβρουαρίου, στην καρδιά της Αθήνας, στο Θέατρο της Ελληνοαμερικανικής
Ένωσης (Μασσαλίας 22).

Η είσοδος στις προβολές είναι ελεύθερη, με σειρά προσέλευσης

Προβολές για το Κοινό: Ιστορίες που Αξίζει να Ακουστούν

Στο απογευματινό και βραδινό μας πρόγραμμα, θα έχετε την ευκαιρία να ανακαλύψετε 10 κορυφαία ντοκιμαντέρ (εννέα εξ αυτών είναι αθηναϊκές πρεμιέρες) που έχουν διακριθεί και βραβευτεί τόσο διεθνώς, όσο και στις διοργανώσεις του Φεστιβάλ.

Με κεντρικούς άξονες την Ισότητα, την Αλληλεγγύη και το Περιβάλλον, οι ταινίες αυτές φέρνουν στο προσκήνιο καίρια παγκόσμια ζητήματα, μεταφέροντας το πνεύμα και την ιδιαίτερη αισθητική του Φεστιβάλ στην πρωτεύουσα.

Τρεις διεθνείς, καταξιωμένοι δημιουργοί θα πλαισιώσουν με την παρουσία τους τις προβολές, και θα μοιραστούν μαζί μας το όραμα και τις εμπειρίες τους.

Η Eylem Kaftan αποτελεί μια από τις πιο δυναμικές φωνές του σύγχρονου τουρκικού κινηματογράφου. Ευρύτερα γνωστή για το Vendetta Song (2005), και το A Day, 365 Hours (2023), η Kaftan ισορροπεί ανάμεσα στην κοινωνική έρευνα και την προσωπική αφήγηση.

Ο σκηνοθέτης Abdullah Harun Ilhan εστιάζει στην καταγραφή της ανθρώπινης κατάστασης μέσα από τη γεωπολιτική ένταση.

Με το έργο του Free Words: A Poet from Gaza, αναδεικνύει την τέχνη ως το απόλυτο μέσο αντίστασης και επιβίωσης, καταγράφοντας τη συγκλονιστική ιστορία του
Παλαιστίνιου ποιητή Mosab Abu Toha.

Μετά από 15 χρόνια εμπειρίας ως σεναριογράφος και σκηνοθέτης στην τηλεόραση, ο Βέλγος Ruud De Keyser ξεκίνησε να δημιουργεί δικές του ταινίες.

Το ντοκιμαντέρ Sheep, τον καθιέρωσε ως υποσχόμενο δημιουργό του ευρωπαϊκού ντοκιμαντέρ, χάρη στην πρωτότυπη και ιδιαίτερα διεισδυτική κινηματογραφική ματιά του.

Από το θρανίο…στην οθόνη: Η Εκπαίδευση στο «DNA» του Φεστιβάλ

Για το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου, το ντοκιμαντέρ δεν είναι μόνο θέαμα, αλλά και απόλυτο εργαλείο γνώσης και ενσυναίσθησης, εξ ου και το τριήμερο περιλαμβάνει μια ειδικά σχεδιασμένη Εκπαιδευτική Ζώνη για τη μαθητική κοινότητα.

Μέσα από 11 ειδικά επιλεγμένες ταινίες για σχολεία, καλλιεργούμε μια νέα γενιά σκεπτόμενων θεατών, μετατρέποντας την κινηματογραφική αίθουσα σε έναν ζωντανό χώρο διαλόγου, κριτικής σκέψης και καλλιτεχνικής ανακάλυψης για τις μαθήτριες και τους μαθητές της Αθήνας.

Παράλληλα, μέσα από το καινοτόμο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του φεστιβάλ «Μουσική Επένδυση Ταινιών», το βραβευμένο ντοκιμαντέρ Daniel του Παύλου Βησσαρίου «ντύνεται» με μια πρωτότυπη μουσική σύνθεση που γεννήθηκε στην Τρίπολη.

Σε μια μοναδική καλλιτεχνική σύμπραξη, οι μαθητές του Μουσικού Σχολείου Τρίπολης υπό την καθοδήγηση του συνθέτη-καθηγητή Γιώργου Παναγιωτόπουλου, δίνουν νέα πνοή στο έργο.

Σε μια σύμπραξη κινηματογράφου και ζωντανής μουσικής δημιουργίας θα απολαύσουμε επί σκηνής 10 μουσικούς εκ των οποίων οι 9 είναι μαθητές.

Πρόγραμμα Προβολών

ΤΕΤΑΡΤΗ 25 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

16:30 Off the Mark / Εκτός Στόχου (114’)

(Γερμανία-Νορβηγία, 2024) Σκηνοθεσία: Wera Uschakowa

Εύφημη Μνεία για το Βραβείο Περιβάλλοντος, 11ο ΔΦΝΠ

Αυτό που για τη νορβηγική κυβέρνηση αποτελεί ενεργειακή στρατηγική, για τους ιθαγενείς Σάμι μεταφράζεται σε βίαιη εξόρυξη πόρων και καταπάτηση των προγονικών τους εδαφών. Η ταινία αποκαλύπτει τη σκοτεινή πλευρά της λεγόμενης «Πράσινης Μετάβασης», καταγράφοντας τον αγώνα των ακτιβιστών ενάντια στην πλαστική ρύπανση, κυρίως όμως εστιάζοντας στην απεγνωσμένη μάχη των Σάμι.

18:30 The Lost Season / Η Χαμένη Εποχή (63′)

(Ιράν, 2024) Σκηνοθεσία: Mehdi Ghanavati

Βραβείο Ισότητας στο 11ο ΔΦΝΠ.

Εποχιακή σκόνη έχει καλύψει το χωριό όπου ζει η έφηβη Κοσάρ. Η λίμνη Χαμούν έχει στερέψει και η περιοχή του Σιστάν, κοντά στα σύνορα του Αφγανιστάν, γίνεται όλο και πιο ξηρή κάθε χρόνο, ενώ η ζωή φαίνεται να εξαφανίζεται από εκεί. Όπως όλες οι έφηβες της περιοχής, η Κοσάρ πρέπει να παντρευτεί σύμφωνα με μια φυλετική παράδοση, εκείνη όμως έχει ένα όνειρο: να πάει στο πανεπιστήμιο. Τα όνειρά της απομακρύνονται σταδιακά μέσα στην ξηρασία και την εξάπλωση της
λεπτής σκόνης στο νοτιοανατολικό Ιράν.

19:45 A Day, 365 Hours / Μια Μέρα, 365 Ωρες (79’)

(Τουρκία-Κροατία, 2023) Σκηνοθεσία: Eylem Kaftan

Παρουσία Σκηνοθέτιδας – Θα ακολουθήσει Q&A

Πρώτο Βραβείο στο 9ο Turkish World Documentary Film Festival, Βραβείο Κοινού στο 10ο ΔΦΝΠ, και Βραβεία Work-in-Progress και Διανομής στο Antalya Film Forum 2023.

Τρεις νεαρές γυναίκες ενώνονται από τη κοινή τους εμπειρία κακοποίησης. Η απροσδόκητη συνάντησή τους δημιουργεί έναν ισχυρό δεσμό που τους δίνει τη δύναμη να αντιμετωπίσουν τους κακοποιητές τους στο δικαστήριο και να βοηθήσουν άλλες νεαρές γυναίκες να διεκδικήσουν δικαιοσύνη.

ΠΕΜΠΤΗ 26 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

16:30 Lagunaria (85′)

(Ιταλία, 2022) Σκηνοθεσία: Giovanni Pellegrini

Βραβείο Αφιερώματος «Πόλεις του Κόσμου» στο 10ο ΔΦΝΠ.

Πώς είναι να ζεις σε μια πόλη που αργοπεθαίνει; Το βιωματικό ντοκιμαντέρ του Pellegrini είναι μια κραυγή αγωνίας για τη Βενετία, δοσμένη μέσα από μια πρωτότυπη αφηγηματική φόρμα. Χρησιμοποιώντας μια “φωνή από το μέλλον” που αναπολεί το παρελθόν, καταγράφει την καθημερινή ζωή στη λιμνοθάλασσα, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Από τις καταστροφικές πλημμύρες μέχρι την επέλαση των κρουαζιερόπλοιων, ο σκηνοθέτης παρουσιάζει μια πόλη που αλλοιώνεται βίαια, καλώντας τον θεατή να αναλογιστεί τις ευθύνες του απέναντι στην ιστορία και το περιβάλλον.

18:15 Sheep / Πρόβατα (40′)

(Βέλγιο 2024) Σκηνοθεσία: Ruud De Keyser

Παρουσία Σκηνοθέτη – Θα ακολουθήσει Q&A

Βραβείο Περιβάλλοντος στο 11ο ΔΦΝΠ.

Για χρόνια το Βέλγιο ήταν ασφαλές, αλλά η επιστροφή του λύκου αλλάζει τα πάντα. Αυτό το καθηλωτικό ντοκιμαντέρ κάνει κάτι μοναδικό: υιοθετεί την οπτική γωνία του θηράματος. Μέσα από τα μάτια των προβάτων, βιώνουμε την εύθραυστη καθημερινότητα και τον αόρατο τρόμο που καραδοκεί στο σκοτάδι. Μια ατμοσφαιρική ματιά στην πανάρχαια μάχη του άγριου με το εξημερωμένο, όπου τρεις βοσκοί παλεύουν να προστατέψουν το κοπάδι τους σε μια νέα, επικίνδυνη πραγματικότητα.

19:30 Belle de Nuit – Grisélidis Réal, Autoportraits / Η Ωραία της Νύχτας – Γκριζελιντίς Ρεάλ, Αυτοπορτρέτα (73’)

(Βέλγιο, 2016). Σκηνοθεσία: Marie-Eve de Grave

Βραβείο Ισότητας στο 5ο ΔΦΝΠ.

Grisélidis Réal, μια γυναίκα-φαινόμενο: συγγραφέας, ζωγράφος και σεξεργάτρια, μετέτρεψε την ίδια της τη ζωή σε μανιφέστο ελευθερίας. Η ταινία ακολουθεί την ασυμβίβαστη διαδρομή της, από τις φυλακές του Μονάχου στα 60s όπου άρχισε να γράφει και να ζωγραφίζει, μέχρι τον έντονο ακτιβισμό της στο Παρίσι και τη Γενεύη για τα δικαιώματα των ιερόδουλων. Μέσα από σπάνιο αρχειακό υλικό, συνεντεύξεις και τα δικά της ποιητικά κείμενα, η Réal συνδύασε την τέχνη με την
περιθωριοποίηση και την αξιοπρέπεια με την πρόκληση. Ο όρος «Belle de Nuit», αποτελεί άμεση αναφορά / λογοπαίγνιο στην ταινία του Μπουνιουέλ «Η Ωραία της Ημέρας» (Belle de Jour), αλλά και γαλλικός ευφημισμός για την ιερόδουλη.

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

16:30 What Color is This World / Τι Χρώμα Έχει Αυτός ο Κόσμος (60′)

(Βουλγαρία, 2019) Σκηνοθεσία: Ralitza Dimitrova

Βραβείο Ισότητας στο 6ο ΔΦΝΠ

Ένα τρυφερό και ποιητικό πορτρέτο της ταλαντούχας Βουλγάρας ποιήτριας Danila Stoyanova, η οποία έφυγε από τη ζωή σε ηλικία μόλις 23 ετών. Παρότι δεν έγινε ευρέως γνωστή όσο ζούσε, η ποίησή της ταξίδεψε μέχρι τις ΗΠΑ και στίχοι της κοσμούν ακόμη και τοίχους στο Λέιντεν της Ολλανδίας, δίπλα σε έργα παγκόσμιων ποιητών. Τριάντα πέντε χρόνια μετά τον θάνατό της, οι φίλοι της ανασύρουν μνήμες και συνομιλούν νοερά μαζί της, καθώς αναστοχάζονται πάνω στο
νόημα της δικής τους ζωής, τονίζοντας πώς η απουσία του ενός, μπορεί να έχει μεγαλύτερο ειδικό βάρος και από την παρουσία των πολλών.

18:00 Turin Turin / Τορίνο, Τορίνο (46′)

(Ιταλία-Αυστρία, 2025) Σκηνοθεσία: Bernadette Weber

Τη δεκαετία του ’50, ο Βαλεντίνο και ο φίλος του Αντριάνο έγραψαν Ιστορία ως οι πρώτοι Ιταλοί που έκαναν τον γύρο του κόσμου με ποδήλατο. Δύο χρόνια μετά τον θάνατο του Βαλεντίνο, ο γιος του ανακαλύπτει στο πατρικό σπίτι, σκονισμένα ημερολόγια και σπάνιες φωτογραφίες, που ζωντανεύουν ξανά μια επική περιπέτεια γεμάτη χιούμορ, φιλία και την ακαταμάχητη γοητεία του «αργού» ταξιδιού. Ένα συγκινητικό ταξίδι μνήμης που ξεκινά και τελειώνει στο βροχερό Τορίνο.

19:00 Free Words: A Poet from Gaza/ Ελεύθερες Λέξεις: Ένας Ποιητής από τη Γάζα (30′)

(Αίγυπτος-Τουρκία, 2024) Σκηνοθεσία: Abdullah Harun Ilhan

Παρουσία Σκηνοθέτη – Θα ακολουθήσει Q&A

Βραβείο Ταινίας Μικρού Μήκους στο Stockholm Film Festival, Βραβείο Διεθνούς Ντοκιμαντέρ

Μικρού Μήκους και Βραβείο Κοινού στο 11ο ΔΦΝΠ, Βραβείο Κοινού στο Paphos International Film Festival 2025, Βραβείο Ταινίας Μικρού Μήκους Χωρίς Σενάριο στο
Hobnobben Film Festival 2025.

Ένα ντοκιμαντέρ για τον Παλαιστίνιο ποιητή Μοσάμπ Αμπού Τόχα και τη ζωή του στη Γάζα. Η ταινία καταγράφει το ταξίδι του, την τέχνη του ως μορφή αντίστασης και ελπίδας, καθώς και τις εμπειρίες του από την καταπίεση, συμπεριλαμβανομένης της προσωρινής κράτησής του και της επακόλουθης απελευθέρωσής του και εν συνεχεία εξορίας του από τη Γάζα.

20:15 Daniel του Παύλου Βησσαρίου – Συναυλία Μουσικού Σχολείου Τρίπολης

Το πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ μικρού μήκους “Daniel” του Παύλου Βησσαρίου, εστιάζει στη συγκλονιστική εμπειρία της καταστροφής που προκάλεσε στην τοπική κοινότητα Μεταμόρφωσης του Δήμου Παλαμά, το ακραίο μετεωρολογικό φαινόμενο “Daniel” σε ένα σημείο όπου συγκλίνουν πέντε ποταμοί. Το Μουσικό Σχολείο Τρίπολης, με την καθοδήγηση του καθηγητή και συνθέτη Γιώργου Παναγιωτόπουλου, χρησιμοποίησε αυτό το υλικό ως καμβά για τη δημιουργία και εκτέλεση πρωτότυπης μουσικής σύνθεσης.

Σύνθεση – ενορχήστρωση: Γιώργος Παναγιωτόπουλος. Μουσικοί: Παρασκευάς Μουρλάς (βιολί), Γεωργία Μουρλά (βιολί), Νταβίνα Γολέγου (βιολί), Αθανάσιος Μάνος (μπουζούκι), Πάρης Μουρλάς (μπουζούκι), Βασίλης Δεμπεγιώτης (ηλεκτρική κιθάρα), Νίνα Γιαννίκα (ηλεκτρικό μπάσο), Σπύρος Μάνος (νταούλι) και Καλλίστη Πανταζή (ντραμς).

ΜΑΝΟΣ ΦΡΑΓΚΙΟΥΔΑΚΗΣ

“Δίνεται προτεραιότητα από πλευράς πολιτείας σε ένα σαξές στόρι που δεν υπάρχει και όχι στην αντιμετώπιση της πραγματικότητας.

Παρουσιάζεται μια στρεβλή και ψευδής εικόνα μικρού αριθμού εργατικών ατυχημάτων και μεγάλου αριθμού ελέγχων. Εμείς γνωρίζουμε και από την ανεξάρτητη έρευνα που διενεργούμε ότι τα εργατικά δυστυχήματα κλιμακώνονται και ο αριθμός των ελέγχων μπορεί να αυξάνεται, αφορά όμως σε επιχειρήσεις χαμηλής επικινδυνότητας, γραφεία, εμπορικά καταστήματα και λιγότερο σε κλάδους οι οποίοι είναι πολύ επικίνδυνοι”.

Αυτά περιγράφει ο Ανδρέας Στοϊμενίδης, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία και πρόεδρος της Ο.Σ.Ε.Τ.Ε.Ε. στο ντοκιμαντέρ που δημοσιεύεται στο κανάλι του NEWS 24/7 “Εργατικά Ατυχήματα: Οι άνθρωποι πέρα από τους αριθμούς”.

“Στην Ελλάδα δεν καταμετρούνται οι επαγγελματικές ασθένειες και οι θάνατοι από επαγγελματικές ασθένειες. Έρευνα η οποία εξελίσσεται διαρκώς από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας μεσοσταθμίζει σε 2,5 χιλιάδες ανθρώπους να χάνονται από επαγγελματικές ασθένειες κάθε χρόνο στη χώρα μας”, λέει στο ντοκιμαντέρ ο Ανδρέας Στοϊμενίδης.

“Γνωρίζω ότι έχουν επικοινωνήσει αρμόδιοι παράγοντες με την Υπουργό Εργασίας και της έχουν ζητήσει να αλλάξει ο τρόπος καταγραφής των εργατικών ατυχημάτων και να γίνεται επιτέλους καταγραφή των επαγγελματικών ασθενειών και των θανάτων από επαγγελματικές νόσους στη χώρα. Φαίνεται όμως ότι όλο αυτό θα εξελιχθεί σε μια διαδικασία η οποία στο τέλος θα έχει νομικά μέτρα από την πλευρά της Κομισιόν” εξηγεί.

Από την πλευρά του, ο Μιχάλης Καλκάνης, επί δεκαετίες ειδικός επιθεωρητής εργασίας, περιγράφει: “Η Επιθεώρηση Εργασίας μέχρι και σήμερα δεν υπήρξε ποτέ ανεξάρτητη. Σήμερα φτάνει να λειτουργεί μόνο με 233 επιθεωρητές, εκ των οποίων ένα σημαντικό ποσοστό είναι σε υποστηρικτικές υπηρεσίες, δεν ασκεί δηλαδή άμεσα ελεγκτικό έργο. Ο χώρος των Δωδεκανήσων, πολλών νησιών της Ελλάδας, του μεγαλύτερου τμήματος της Κρήτης πλην Ηρακλείου και Χανίων, αλλά και άλλων της Λακωνίας αλλά και άλλων περιοχών, είναι περίπου ακάλυπτες. Στα αστικά κέντρα επίσης υπάρχει μία ανομοιομορφία όσον αφορά την ελεγκτική διαδικασία, λόγω της έλλειψης υπηρεσιακών αυτοκινήτων. Είναι δεδομένο και το γνωρίζουν πολύ καλά οι επιχειρήσεις αυτό, ότι ουσιαστικά διενεργούνται έλεγχοι γύρω από τους σταθμούς των μετρό, των λεωφορείων, όπου είναι συχνά δρομολόγια”.

Στο ντοκιμαντέρ του NEWS 24/7 μίλησαν θύματα εργατικών ατυχημάτων, συγγενείς ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους στη δουλειά αλλά και άνθρωποι που γνωρίζουν πολύ καλά τι συμβαίνει καθημερινά στην αγορά εργασίας.

Δείτε ολόκληρο το ντοκιμαντέρ εδώ:

Έρευνα-Συνεντεύξεις-Σενάριο: Μάνος Φραγκιουδάκης
Σκηνοθεσία-Μοντάζ: Δημήτρης Κουλελής
Κάμερα (Θεσσαλονίκη): Αλέξανδρος Αβραμίδης

Πηγή: news247.gr

Το International Documentary Festival Amsterdam (IDFA), ο σημαντικότερος θεσμός ντοκιμαντέρ διεθνώς, ανακοίνωσε ότι στηρίζει την καμπάνια του κινήματος BDS και εντάσσεται επίσημα στο ολλανδικό–βελγικό πολιτιστικό μποϊκοτάζ κατά του Ισραήλ.

Πρόκειται για μια μεγάλη νίκη του κινήματος BDS, αποτέλεσμα ετών πίεσης από καλλιτέχνες, εργαζόμενους στον πολιτισμό, ακτιβιστές και παλαιστινιακές οργανώσεις.

Υπενθυμίζεται ότι το 2023 και 2024 δόθηκαν σκληρές μάχες μέσα στο ίδιο το IDFA, εν μέσω της κλιμάκωσης της γενοκτονίας στη Γάζα.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του φεστιβάλ «το IDFA εντάχθηκε στον ολλανδικό και βελγικό πολιτιστικό μποϊκοτάζ κατά του Ισραήλ. Το μποϊκοτάζ αφορά όλα τα ιδρύματα που χρηματοδοτούνται από το ισραηλινό κράτος. Δεν αφορά τα άτομα, τους σκηνοθέτες ή τους επαγγελματίες του σινεμά, παρά μόνο τη θεσμική συνεργασία με τον μηχανισμό της κατοχής και του απαρτχάιντ.»

Το IDFA:

• απέρριψε επίσημα διαπιστεύσεις από τον DocAviv, το CoPro και το ισραηλινό κρατικό κανάλι Kan,
• απέκλεισε έργα και συμμετοχές που έχουν χρηματοδότηση από το ισραηλινό κράτος,
• ευθυγραμμίστηκε με 713 ιδρύματα και περισσότερους από 2.000 καλλιτέχνες της Ολλανδίας και του Βελγίου που υπέγραψαν το πολιτιστικό μποϊκοτάζ.

Αυτή είναι η πρώτη φορά που ένας τόσο μεγάλος διεθνής θεσμός εφαρμόζει δημόσια τις αρχές της καμπάνιας του ακαδημαϊκού και πολιτιστικού μποϊκοτάζ κατά του Ισραήλ.

Η ολλανδική–βελγική διακήρυξη τονίζει:

• ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία,
• ότι οι πολιτιστικοί θεσμοί του Ισραήλ λειτουργούν ως εργαλεία «κανονικοποίησης» της κατοχής και του απαρτχάιντ,
• ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί η «κανονική συνεργασία» με ένα καθεστώς που καταστρέφει συστηματικά την παλαιστινιακή πολιτιστική κληρονομιά — από βιβλιοθήκες και αρχεία μέχρι πανεπιστήμια, μουσεία, θέατρα και χώρους τέχνης.

Σημειώνεται ότι ο αποκλεισμός δεν στοχεύει άτομα αλλά θεσμούς που είναι συνένοχοι στα εγκλήματα πολέμου και στις παραβιάσεις διεθνούς δικαίου.

Σε ανακοίνωσή του το BDS Greece επισημαίνει ότι η απόφαση του IDFA ενισχύει σημαντικά:

• το διεθνές πολιτιστικό μποϊκοτάζ,
• τις εκστρατείες καλλιτεχνών που αρνούνται να συνεργαστούν με ισραηλινά κρατικά όργανα,
• τη διεθνή απομόνωση του Ισραήλ ως κράτους-απαρτχάιντ.

Εντάσσεται σε ένα κύμα διεθνών δράσεων:

• τη μη συμμετοχή κρατών στη Eurovision αν παραμείνει το Ισραήλ,
• τις χιλιάδες υπογραφές καλλιτεχνών στο παγκόσμιο κάλεσμα του PACBI και τις συνεχείς κινητοποιήσεις που δίνουν δύναμη στο BDS.

Το BDS Greece τονίζει ότι η απόφαση του IDFA αποτελεί σαφή επιβεβαίωση ότι η πίεση πιάνει τόπο, το πολιτιστικό μποϊκοτάζ είναι αποτελεσματικό και ότι η διεθνής κοινότητα δεν αποδέχεται πλέον το ξέπλυμα της γενοκτονίας.

Παράλληλα καλεί όλα τα ελληνικά σωματεία κινηματογράφου και τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού να ακολουθήσουν το παράδειγμα του IDFA, ενώ προτρέπει όλους τους θεσμούς και τα φεστιβάλ να μην συνεργάζονται με ιδρύματα που εκπροσωπούν το ισραηλινό καθεστώς απαρτχάιντ.

Περισσότεροι από 50 διακεκριμένοι Ισραηλινοί δημιουργοί ντοκιμαντέρ κοινοποίησαν ανοιχτή επιστολή στην οποία εκφράζουν «βαθιά ντροπή» για τη γενοκτονία που διαπράττει το Ισραήλ στη Γάζα και δηλώνουν την υποστήριξή τους στο μποϊκοτάζ των ισραηλινών πολιτιστικών ιδρυμάτων από τη διεθνή κινηματογραφική κοινότητα.

Η επιστολή των ντοκιμαντερίστων, με ημερομηνία 15 Σεπτεμβρίου 2025 είναι υπογεγραμμένη από διεθνώς αναγνωρισμένους κινηματογραφιστές, και αναφέρει ότι οι υπογράφοντες «υποστηρίζουν ολόψυχα το παγκόσμιο μποϊκοτάζ των κινηματογραφιστών εναντίον μας» και κατονομάζει ξεκάθαρα τη «μαζική δολοφονία» και τη «γενοκτονία» που διαπράττει το ισραηλινό κράτος στη Γάζα. Η επιστολή καλεί επίσης τη διεθνή κοινότητα των ντοκιμαντερίστων «να αντισταθεί στη σιωπή και τη συνενοχή των ευρωπαϊκών και αμερικανικών κυβερνήσεων στη σφαγή στη Γάζα». Οι κινηματογραφιστές αναφέρουν συγκεκριμένα την υποστήριξη του Ντόναλντ Τραμπ ως παράγοντα που επιτρέπει τη συνέχιση της σύγκρουσης.

Η δήλωση των δημιουργών ντοκιμαντέρ έρχεται μετά την ανακοίνωση που υπέγραψαν περισσότεροι από 3.000 επαγγελματίες της διεθνούς κινηματογραφικής βιομηχανίας, σκηνοθέτες και ηθοποιοί στις αρχές Σεπτεμβρίου, με την οποία δεσμεύονται να μποϊκοτάρουν τα πολιτιστικά ιδρύματα που χρηματοδοτούνται από το κράτος του Ισραήλ, έως ότου το Ισραήλ τερματίσει την επίθεσή του στη Γάζα και την κατοχή των παλαιστινιακών εδαφών. Το μποϊκοτάζ αυτό στοχεύει συγκεκριμένα ιδρύματα που λαμβάνουν χρηματοδότηση από την ισραηλινή κυβέρνηση.

Οι σκηνοθέτες αναφέρουν αυτό που περιγράφουν ως τη συστηματική δολοφονία περίπου 64.000 Παλαιστινίων αμάχων, μεταξύ των οποίων 20.000 παιδιά. Παράλληλα καταδικάζουν τις ενέργειες της Χάμας ως «αδικαιολόγητες», αλλά η επιστολή ξεκαθαρίζει ότι «δεν μπορούν να δικαιολογήσουν αυτόν τον βίαιο πόλεμο εκδίκησης, ο οποίος έχει ήδη ξεπεράσει κατά πολύ τις φρικαλεότητες της Χάμας».

Αναλυτικά η επιστολή των κινηματογραφιστών: 

Ανοιχτή επιστολή

Εμείς, μια ομάδα δημιουργών ντοκιμαντέρ στο Ισραήλ, νιώθουμε βαθιά ντροπή, πόνο, καθημερινή οδύνη και ανημποριά μπροστά στους φρικτούς μαζικούς φόνους, την καταστροφή και τις εσωτερικές μετακινήσεις (προς το παρόν) και την πείνα που το κράτος του Ισραήλ επιβάλλει στο όνομά μας στη Γάζα.

Απορρίπτουμε με αηδία όλες τις προσπάθειες άρνησης, σιωπής και συγκάλυψης, με τη συστηματική χρήση ευφημισμών – προτιμώντας να μιλάμε για «πείνα» αντί για «απελπισία» και «πόλεμο» αντί για «γενοκτονία».

Τα γεγονότα μιλούν από μόνα τους: περίπου 64.000 άμαχοι στη Γάζα έχουν σκοτωθεί, συμπεριλαμβανομένων περίπου 20.000 βρεφών και παιδιών, και περισσότεροι από εκατό χιλιάδες έχουν τραυματιστεί. Σε αυτούς πρέπει να προσθέσουμε τους χιλιάδες αθώους Παλαιστινίους που έχουν απαχθεί από τη Γάζα και εξακολουθούν να κρατούνται ως διαπραγματευτικό χαρτί στην ισραηλινή αιχμαλωσία, καθώς και τις καθημερινές δολοφονίες, καταστροφές και κακοποιήσεις στη Δυτική Όχθη.

Δεν μπορούμε, ούτε επιθυμούμε, να απαλλαγούμε από την ευθύνη μας – ως μέλη της ισραηλινής συλλογικότητας– για τα εγκλήματα που διαπράττονται στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα, μια ώρα μακριά από τα πολυσύχναστα καφέ του Τελ Αβίβ-Γιάφα. Τα φρικτά εγκλήματα που διέπραξε η Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου δεν έχουν καμία δικαιολογία – ακόμη και στο πλαίσιο του νόμιμου αγώνα των Παλαιστινίων για εθνική ελευθερία και κατά της κατοχής. Ωστόσο, δεν μπορούν να δικαιολογήσουν αυτόν τον βίαιο πόλεμο εκδίκησης, ο οποίος έχει ήδη ξεπεράσει κατά πολύ τις φρικαλεότητες της Χαμάς. Το τρομερό τίμημα έχει πληρωθεί και συνεχίζει να πληρώνεται και από τις εκατοντάδες Ισραηλινούς που έχουν απαχθεί στη Γάζα, μερικοί από τους οποίους έχουν ήδη απελευθερωθεί ή έχουν πεθάνει, ενώ περίπου είκοσι παραμένουν εγκαταλελειμμένοι από την κυβέρνησή μας να μαραζώνουν στα τούνελ της Χαμάς.

Χωρίς να απαλλάσσουμε τη Χαμάς από την ευθύνη για αυτό το ειδεχθές έγκλημα πολέμου, υπό τις τρέχουσες συνθήκες, το αίμα των ομήρων βαρύνει όλους εκείνους που η δίψα για εκδίκηση και η επίδειξη βίας τους τυφλώνει, σκληραίνει τις καρδιές τους και τους οδηγεί να προτιμούν τον πόλεμο από τη ζωή των ομήρων.

Πιστεύουμε ότι η εκδίκηση δεν θα φέρει καμία λύση στον ισραηλινοπαλαιστινιακό конфликт, οι ρίζες του οποίου βρίσκονται σε έναν αιώνα πολιτικής εξουσίας. Πιστεύουμε ότι χωρίς μια δίκαιη πολιτική λύση – μια λύση που θα σέβεται τα εθνικά, πολιτικά και ανθρώπινα δικαιώματα και των δύο λαών – δεν υπάρχει ελπίδα για τη χώρα μας.

Ως δημιουργοί ντοκιμαντέρ που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην καταγραφή διαφορετικών πτυχών της πραγματικότητας στη χώρα μας, και ορισμένοι από εμάς ειδικά στην καταγραφή της κατοχής, έχουμε πλήρη συνείδηση της σημασίας της αναγνώρισης της αλήθειας ως πρώτου βήματος προς την αλλαγή της πραγματικότητας. Για το λόγο αυτό, υποστηρίζουμε ανεπιφύλακτα το παγκόσμιο μποϊκοτάζ των κινηματογραφιστών εναντίον μας.

Θρηνούμε τις εκδηλώσεις άρνησης, αυτοθυματοποίησης, κρυφής και φανερής συνενοχής και αυτολογοκρισίας που έχουν εξαπλωθεί και στις δικές μας τάξεις. Για εμάς, δεν υπάρχει καμία παρηγοριά στις πολύπλοκες, ευαίσθητες και κριτικές ταινίες που έχουμε γυρίσει όλα αυτά τα χρόνια ως μέρος του ρόλου και της αποστολής μας. Δεν μας απαλλάσσουν από την ευθύνη για τις φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν στο όνομά μας.

Καλούμε τη διεθνή κοινότητα των ντοκιμαντέρ, το καλλιτεχνικό μας σπίτι, να τηρήσει τα ίδια πρότυπα και να επικεντρωθεί στον εγχώριο ρόλο της: να αντισταθεί στη σιωπή και τη συνενοχή των ευρωπαϊκών και αμερικανικών κυβερνήσεων στη σφαγή στη Γάζα. Η κυβέρνησή μας ευδοκιμεί και αποκτά θράσος χάρη στην υποστήριξη του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επιδιώκει επίσης να εξουδετερώσει τις διαμαρτυρίες των ευρωπαίων ηγετών. Χωρίς αυτόν, αυτός ο καταραμένος πόλεμος δεν θα μπορούσε να διαρκέσει τόσο πολύ.

Ζούμε σε μια πραγματικότητα διαίρεσης. Η ισραηλινή δημοκρατία παραμένει ισχυρή, παρά όλες τις επιθέσεις εναντίον της, αλλά ποτέ δεν ήταν τόσο εύθραυστη όσο τώρα. Η υποκίνηση και το μίσος μεταξύ αριστεράς και δεξιάς στην κοινωνία μας δεν έχουν φτάσει ποτέ σε τέτοια άκρα. Οι προσπάθειες σιωπής και εκφοβισμού παίρνουν βίαιες διαστάσεις.

Ελπίζουμε ότι, παρά το δικαιολογημένο μποϊκοτάζ εναντίον μας, δεν θα ξεχάσετε την επόμενη μέρα, που είναι βέβαιο ότι θα έρθει, και ότι δεν θα κλείσετε το κεφάλαιο του θετικού δυναμικού της κοινωνίας μας. Λαχταρούμε τις μέρες που θα μπορέσουμε να συνεργαστούμε ξανά σε μια γόνιμη δημιουργία.

Ada Ushpiz
Yulie Cohen
Gil Sima 
Sinai Abt 
Dina Zvi Riklis 
Arik Bernstein 
Dani Verete
Pini Schatz
Naomi Levari
Yalon Gurewitz
Ron Cahlili
Liran Atzmor
Judy Herbstein 
Zohar Behrendt 
Sa’ar Yogev 
Anat Zeltser
Udi Ben Seadia
Chana Cakderon
Nili Fisher
Oshra Reim Shwartz
Gila Tandler Iram 
Amos Tandler
Linda Brayer
Rachel Shapira
Aya Minster
Amir Ben David
Moria Ben Avot
Mazal Moyal Cohen
Shira Arad
Edna Kovarski
Natasha Dudinski
Michael Kleiner
Yoram Ron 
Michael Kaminer
Revital Ray-v Elkayam
Ayala Ben Gad
Talila Frank
Eran Torbiner
Hadara Oren
Lizka Asa
Dalia Migdal
Tal Shefi
Talia Finkel
Alon Marom
Lior Kariel
Avi Mograbi
Irit Gal
Dani Rosenberg
Eran Hadad
Doron Galezer
Anat Even
Berry Frydlender
Lena Turel
Roee Etinger
Tali Weisman
Barak Heyman
Amir Ronen

Ένα ντοκιμαντέρ του BBC για τα παιδιά στη Γάζα παραβίασε τις συντακτικές οδηγίες της βρετανικής δημόσιας ραδιοτηλεόρασης για την ακρίβεια της πληροφορίας, καθώς δεν αποκάλυψε ότι το παιδί-αφηγητής ήταν γιος αξιωματούχου της Χαμάς, όπως διαπιστώθηκε από εσωτερική έρευνα, μεταδίδει ο Guardian. 

Ωστόσο, η εσωτερική έρευνα για τη δημιουργία του ντοκιμαντέρ «Gaza: How to Survive a Warzone» δεν διαπίστωσε άλλες παραβιάσεις των κατευθυντήριων γραμμών κατά την παραγωγή του, συμπεριλαμβανομένης της αμεροληψίας. Διαπίστωσε ότι κανένα εξωτερικό συμφέρον δεν «επηρέασε με ακατάλληλο τρόπο το πρόγραμμα».

«Σε αυτό το πρόγραμμα εξετάστηκαν προσεκτικά οι απαιτήσεις της δέουσας αμεροληψίας, δεδομένης της εξαιρετικά αμφισβητούμενης φύσης του θέματος», διαπιστώθηκε στην εσωτερική έκθεση.

Ο Πίτερ Τζόνστον, διευθυντής καταγγελιών και αναθεωρήσεων σύνταξης του BBC, ανέλαβε την επανεξέταση, αφού το ντοκιμαντέρ αποσύρθηκε από την ψηφιακή πλατφόρμα της εταιρείας, iPlayer μετά τις καταγγελίες εναντίον του.

Το ντοκιμαντέρ είχε γυριστεί για το BBC από την ανεξάρτητη εταιρεία παραγωγής Hoyo Films.

Ο Τζόνστον διαπίστωσε ότι η ιδιότητα του πατέρα ήταν «κρίσιμη πληροφορία», η οποία δεν είχε κοινοποιηθεί στο BBC πριν μεταδοθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Ανεξάρτητα από το πώς κρίθηκε η σημασία ή όχι της θέσης του πατέρα του αφηγητή, το κοινό θα έπρεπε να είχε ενημερωθεί σχετικά», είπε.

Η επανεξέταση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Hoyo Films δεν είχε παραπλανήσει σκόπιμα το BBC, αλλά δήλωσε ότι φέρει τη μεγαλύτερη ευθύνη για την αποτυχία. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το BBC φέρει επίσης ευθύνη.

Επίσης, δεν βρήκε καμία «εύλογη βάση» για να συμπεράνει ότι οποιοσδήποτε είχε προσληφθεί ή πληρωθεί σε σχέση με το πρόγραμμα υπόκειτο σε οικονομικές κυρώσεις, όπως η Χαμάς. Ωστόσο, για τον αφηγητή καταβλήθηκε αμοιβή ύψους 795 λιρών.

Ο γενικός διευθυντής, Tim Davie, αντιμετωπίζει την πιο δύσκολη εβδομάδα της πενταετούς ηγεσίας του στο BBC. Βρίσκεται υπό σοβαρή πολιτική πίεση από την Lisa Nandy, την (Εργατική) υπουργό Πολιτισμού, η οποία πρόσφατα διερωτήθηκε γιατί κανείς δεν έχασε τη δουλειά του εξαιτίας του ντοκιμαντέρ.

Ο Davie δήλωσε: «Η έκθεση του Πίτερ Τζόνστον εντοπίζει μια σημαντική αποτυχία σε σχέση με την ακρίβεια σε αυτό το ντοκιμαντέρ. Τον ευχαριστώ για την εμπεριστατωμένη εργασία του και λυπάμαι για την αποτυχία αυτή. Θα αναλάβουμε τώρα δράση σε δύο μέτωπα - δίκαιες, σαφείς και κατάλληλες ενέργειες για να διασφαλίσουμε τη δέουσα λογοδοσία και την άμεση εφαρμογή μέτρων για την αποτροπή επανάληψης τέτοιων λαθών».

Το BBC δεν έχει ακόμη σχολιάσει στα μέσα ενημέρωσης αν θα απολυθεί κάποιος εξαιτίας των ευρημάτων.

Η έκθεση διαπίστωσε ότι τρία μέλη της ανεξάρτητης εταιρείας παραγωγής γνώριζαν για τη θέση του πατέρα, αλλά κανείς στο BBC δεν το γνώριζε εκείνη τη στιγμή, ενώ από την επανεξέταση διαπιστώθηκε ότι αυτή η παράλειψη να γνωστοποιηθεί η πληροφορία στο BBC ήταν μια «σημαντική παράλειψη της εταιρείας παραγωγής».

Επέκρινε επίσης την ομάδα του BBC για το γεγονός ότι δεν ήταν «επαρκώς προληπτική» με τους αρχικούς συντακτικούς ελέγχους και για την «έλλειψη κριτικής εποπτείας των αναπάντητων ή μερικώς απαντημένων ερωτήσεων».

Η Hoyo Films ανέφερε σχετικά με το επίμαχο ντοκιμαντέρ σε ανακοίνωσή της: «Λαμβάνουμε εξαιρετικά σοβαρά υπόψη τα ευρήματα της έκθεσης του Peter Johnston για το Gaza: How to Survive a Warzone και ζητάμε συγγνώμη για το λάθος που οδήγησε σε παραβίαση των συντακτικών οδηγιών».

Συμβολή περισσότερων από 40 δημοσιογράφων, 15 καλλιτεχνών, 15 τεχνικών εικόνας & ήχου. Ελάχιστη συμβολή στο χρέος απέναντι στο Επάγγελμα, την Κοινωνία & τις οικογένειες των θυμάτων.

Στα Παιδιά & στους Γονείς. Της Ελλάδας & όλου του κόσμου. Σ' όσους έχασαν τη ζωή τους. Σ΄ όσους έζησαν χάνοντας τη ζωή τους. Ένα ολότελα εθελοντικό εγχείρημα, με μοναδικό διαθέσιμο πόρο το καθήκον για την κατάθεση του περιορισμένου ελεύθερου χρόνου. Μια ελάχιστη συμβολή στην προσπάθεια ανάδειξης των αιτιών της τραγωδίας των Τεμπών: 57 ερωτήματα για το "πριν" και το "μετά" της μεγαλύτερης σιδηροδρομικής τραγωδίας στην ιστορία της Ελλάδας.

Το χρέος που φέρει προς την Κοινωνία κάθε επάγγελμα. Γιατί - όπως κάθε τι - η Κοινωνία κυοφορεί τη Δημοσιογραφία. Υπάρχει ομφάλιος λώρος. Από εκεί τροφοδοτείται. Από εκεί αισθάνεται τον σφυγμό. Και σε κάποιες περιπτώσεις, όταν δεν συμβαίνει αυτό, αποβάλλεται από την συνείδηση της. Μια «Συγγνώμη» στις οικογένειες των θυμάτων. Γιατί δεν φροντίσαμε να κάνουμε ως δημοσιογράφοι - πριν την τραγωδία - ό,τι μάς αναλογούσε προκειμένου, τα δικά σας παιδιά, να γυρίζανε πίσω εκείνο το βράδυ με ασφάλεια. Ένα «Ευχαριστούμε» στις οικογένειες των θυμάτων. Γιατί φροντίζουν να κάνουν ως γονείς – μετά την τραγωδία - ό,τι δεν τους αναλογεί προκειμένου, τα δικά μας παιδιά, να γυρίζουν πίσω κάθε βράδυ με ασφάλεια. Οι εγγραφές πραγματοποιήθηκαν τον Μάιο του 2025.

ΣΥΝΕΒΑΛΑΝ ΑΦΙΛΟΚΕΡΔΩΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ

Αβραμίδης Χρήστος

Αθανασοπούλου Δήμητρα

Αλεξάκης Γιώργος

Αραβαντινός Μάριος

Αυγερόπουλος Γιώργος

Γαστεράτος Αλέξανδρος

Γιαννακόπουλος Δημήτρης

Γιαννόπουλος Νίκος

Ηλιοπούλου Μιλένα

Θανασούλια Μαρία

Καββαδίας Κώστας

Κακαβάνης Ηρακλής

Κανελλόπουλος Δημήτρης

Καρανικόλα - Κοντορούση Ελένη

Καρβουνόπουλος Πάρις

Κατσαμπέκη Ελένη

Κόκκολας Κώστας

Κλαυδιανός Φοίβος

Κωνσταντίνου Μηνάς

Μπαϊράμογλου Γιώργος

Μπερσή Ευρυδίκη

Μπογιόπουλος Νίκος

Ντελιδάκη Εύα

Πανάγου Έρη

Παναγούλης Δημήτρης

Πάντα-Χαρβά Αντιγόνη

Πουλής Κωνσταντίνος

Ρηγόπουλος Αντώνης

Σαχίνης Γιώργος

Σολομών-Πάντα Λουίζα

Συμεωνίδης Γιάννης

Τραπεζιώτης Γιώργος

Τριάντης Βαγγέλης

Φρούντζος Παναγιώτης

Χαρίτος Πάνος

Χατζηαντωνίου  Ναταλί

Χατζηνικόλας Δημήτρης

Χονδρόγιαννος Θοδωρής

Χουδαλάκης Γιώργος

Χριστοδούλου Θάνος

ΕΚΦΩΝΗΣΗ Κατσαμπέκη Ελένη  - Παναγούλης Δημήτρης

ΤΡΑΓΟΥΔΙΣΤΕΣ 

Ανδρεάτος Γεράσιμος 

Αντωνοπούλου Ρίτα

Θαλασσινός Παντελής

Μητσιάς Μανώλης

Μποφίλιου Νατάσσα

Νέγκα Γιώτα

Πασχαλίδης Μίλτος

Τσακνής Διονύσης

Φωτιάδη Γλυκερία

Στίχοι | Μουσική: Φοίβος Δεληβοριάς

Πιάνο: Γιάννης Μπελώνης

Ηχογράφηση Πιάνου: Σωτήρης Παπαδόπουλος, Θύμιος Παπαδόπουλος

Ηχογράφηση Τραγουδιστών | Μίξη: Γκόντας Κώστας, Νταβαρίνος Γιώργος

ΠΡΟΖΑ Σταμάτης Κραουνάκης

ΗΘΟΠΟΙΟΙ Ορκόπουλος Παύλος  -Παπαδημητρίου Μάκης

ΜΟΝΤΑΖ | ΜΙΞΑΖ | ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Λάσκαρης Αγοραστός

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ Στέφανος Παπαδόπουλος - Δημήτρης Λαμπρόπουλος

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ | ΠΑΡΑΓΩΓΗ | ΚΕΙΜΕΝΑ Δημήτρης Παναγούλης

ΟΠΕΡΑΤΕΡ Eni Koukia -Tomasz Fijalkowski

ΗΧΟΛΗΠΤΕΣ Γιώργος Νταβαρίνος - Κώστας Γκόντας - Νίκος Γιατράκος - Κώστας Σαβουϊδάκης

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ ΤΟΥ Δ/ΦΟΥ Γ. ΣΑΧΙΝΗ Γιώργος Τρυπιδάκης,

Σκηνοθέτης Νίκη Τουτουντζάκη,

Αrt Director Μαρίνος Μαυρίδης,

Διεύθυνση Παραγωγής Στον Βασίλη, τον Γιώργο, την Ρένα & την Αντωνία.

Μουσικές & Τραγούδια που ακούστηκαν:

Tραγούδι Αρχής: «Που είσαι τώρα φως μου»    • Πού είσαι τώρα φως μου (Για τους γονείς τω...   Στίχοι, Μουσική: Φοίβος Δεληβοριάς Πιάνο: Γιάννης Μπελώνης Ηχογράφηση Πιάνου: Σωτήρης Παπαδόπουλος, Θύμιος Παπαδόπουλο

Τραγούδι Τέλους: «Δεν έχω οξυγόνο»    • Μαρία Παπαγεωργίου - Δεν Έχω Οξυγόνο | Off...   Μουσική: Μαρία Παπαγεωργίου Στίχοι: Μιχάλης Γελασάκης Ερμηνεία: Μαρία Παπαγεωργίου

Ενδιάμεσα ακούστηκαν: Peter Gabriel - The Feeling Begins από το άλμπουμ: Passion: Music for “The last temptation of Christ”    • The Feeling Begins   Ludwig Van Beethoven - Symphony n°7 in A Major Op. 92    • Ludwig Van Beethoven - Symphony n°7 in A M...   Beirut - Gulag orkestar από το album: “Gulag orkestar”    • The Gulag Orkestar   Σταμάτης Κραουνάκης – πενήντα εφτά (symbeeosis Margarita) Patrick Doyle - Rat in a trap από το soundtrack της ταινίας “Sleuth”    • Rat In A Trap   Pink Floyd - Money από το album: “The dark side of the moon”    • Pink Floyd - Money (Official Music Video)   Gustavo Santaolalla - Desert bus ride από το soundtrack της ταινίας “Babel”    • Desert Bus Ride   DJ Shadow - …meets his maker από το album: “The private press”    • ... Meets His Maker   Papercut - Στα σύννεφα από το album “Papercut”    • Papercut - Sta Synnefa HQ  

 

ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΟΥ

Την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τις προσπάθειες προσάρτησης της Γροιλανδίας ένα εκρηκτικό ντοκιμαντέρ με τίτλο «Ο λευκός χρυσός της Γροιλανδίας», έχει γίνει σημείο αιχμής στη συνεχιζόμενη προσπάθεια του νησιού της Αρκτικής για αποαποικιοποίηση και ελευθερία από τους άπληστους ξένους.

Το ντοκιμαντέρ, σε σκηνοθεσία των Claus Pilehave και Otto Rosing, υποστηρίζει ότι μεταξύ 1854 και 1987, οι δανικές εταιρείες εξόρυξαν πολύτιμο ορυκτό αξίας άνω των 60 δισ. δολαρίων, το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για την παραγωγή αλουμινίου, αλλά άντλησαν ελάχιστο από αυτόν τον τεράστιο πλούτο πίσω στην οικονομία της Γροιλανδίας.

Στο σημείο αυτό να αναφερθεί ότι στη Δανία υπήρχε πάντα η αφήγηση ότι η χώρα πλήρωνε πολλά χρήματα για την ανάπτυξη της Γροιλανδίας.

Για δύο εβδομάδες στη Δανία το θέμα του ντοκιμαντέρ ήταν «μεγαλύτερο από τον Τραμπ», λέει ο παραγωγός Michael Bévort.

Οργή και βαθιά θλίψη στην Γροιλανδία

Στη Γροιλανδία, η οποία παραμένει μέρος του δανικού βασιλείου, με τη Δανία να εξακολουθεί να ελέγχει την εξωτερική και αμυντική πολιτική της, υπήρχαν συναισθήματα οργής και βαθιάς θλίψης.

Η χώρα βρισκόταν εν μέσω εκλογών που παρακολουθούσε ο κόσμος χάρη στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ να αναλάβει τον έλεγχο του νησιού της Αρκτικής. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της  εφημερίδας Sermitsiaq στην Γροιλανδία, περισσότεροι από το ένα τρίτο των ψηφοφόρων δήλωσαν ότι το ντοκιμαντέρ θα επηρέαζε την ψήφο τους.

Υπήρχε επίσης μια αίσθηση πολυαναμενόμενης αναγνώρισης – ότι οι ιστορίες που οι άνθρωποι είχαν ακούσει από τους φίλους και τους συγγενείς τους σχετικά με το τι συνέβη στην εγκαταλελειμμένη πλέον πόλη Ivittuut (όπου υπήρχε το ορυχείο) επιβεβαιώνονταν τελικά από ένα δημόσιο ίδρυμα τόσο μεγάλο όσο το DR, το δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό της Δανίας.

Ενώ αρχικά υπήρξαν κάποιες θετικές κριτικές στη Δανία, τα δανέζικα μέσα ενημέρωσης γύρισαν γρήγορα σε επίθεση, αφού ένας από τους οικονομολόγους που εμφανίστηκαν στο ντοκιμαντέρ κατήγγειλε την ερμηνεία των αριθμών του. «Ήταν φρικτό», δήλωσε ο Bévort, σύμφωνα με τον Guardian. 

Η κριτική στο ντοκιμαντέρ επικεντρώθηκε στο ποσό των 400 δισ. δανικών κορωνών (60,8 δισ. δολάρια), το ποσό που η ομάδα υπολόγισε ότι ήταν το ακαθάριστο εισόδημα της Δανίας από το ορυχείο για 133 χρόνια, προσαρμοσμένο στη σημερινή αξία.

«Κακή δημοσιογραφική τέχνη» το ντοκιμαντέρ λένε οι δανοί πολιτικοί

Για 10 ημέρες, το DR έπαιζε το ντοκιμαντέρ. Παρά τις επικρίσεις πολλών πολιτικών, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Πολιτισμού των Δανών μετριοπαθών, Jakob Engel-Schmidt, ο οποίος κατήγγειλε την «κακή δημοσιογραφική τέχνη».

Ο υπουργός Πολιτισμού κατηγόρησε τους δημιουργούς του ντοκιμαντέρ ότι δεν ξεκαθάρισαν «τη διαφορά μεταξύ εσόδων και κέρδους».

«Είναι παραπλανητικό, ανεύθυνο και έρχεται στη χειρότερη στιγμή», δήλωσε ο Engel-Schmidt στο Facebook αναφερόμενος στο γεγονός ότι προβλήθηκε ενόψει εκλογών που θεωρούνται κρίσιμες για τη διαμόρφωση των μελλοντικών σχέσεων της Γροιλανδίας τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με τη Δανία, η οποία αποίκισε τη Γροιλανδία πριν από 300 χρόνια και εξακολουθεί να ελέγχει την εξωτερική πολιτική, την άμυνα και άλλες υποθέσεις της.

Ο διευθυντής ειδήσεων του DR, Sandy French, αρνήθηκε να υποχωρήσει, λέγοντας: «Δεν υπήρξαν παραβιάσεις των κατευθυντήριων γραμμών δημοσιογραφικής δεοντολογίας».

Τελικά, η DR ανακοίνωσε την απόσυρση και «αποδημοσίευση» του ντοκιμαντέρ. Η επίσημη αιτιολογία ήταν ένα γραφικό διάγραμμα για τις πωλήσεις του ορυκτού που είχε αφαιρεθεί επειδή κρίθηκε ανακριβές. Αυτό προκάλεσε την απόλυση του αρχισυντάκτη του DR Thomas Falbe, σύμφωνα με πληροφορίες, για την προβολή του ντοκιμαντέρ.

Για τους Γροιλανδούς, το ότι το ντοκιμαντέρ ακυρώθηκε – αφού το DR ήταν ο μόνος τρόπος για να το δουν – «ήταν πραγματικά ένα χαστούκι στο πρόσωπο», λέει ο παραγωγός του Michael Bévort,  σύμφωνα με το variety.com. «Θέλω να πω, εδώ ήταν μια ταινία που μιλούσε γι’ αυτούς και θεωρήθηκε ως φωνή των Γροιλανδών στη συζήτηση», λέει. «Και μετά αποσύρθηκε από μια συζήτηση για τους αριθμούς».

Τι θέλουν οι Γροιλανδοί

Το ντοκιμαντέρ χτύπησε σαφώς μια χορδή με τους Γροιλανδούς καθώς σκέφτονταν το γεωπολιτικό τους μέλλον.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Verian Group που διεξήχθη πριν από τις εκλογές για την εθνική εφημερίδα Sermitsiaq, το 36% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ο «Λευκός Χρυσός» θα επηρέαζε την ψήφο τους, αν και η έρευνα δεν διευκρίνισε πώς.

Στις εκλογές επικράτησε αιφνιδιαστικά ο Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, ηγέτης του κεντροδεξιού κόμματος Demokraatit, ο οποίος, στα 33 του χρόνια, έγινε ο νεότερος πρωθυπουργός της χώρας. Ο Νίλσεν, ο οποίος προτιμά μια πιο ήπια προσέγγιση της ανεξαρτησίας από τη Δανία σε σχέση με τους αντιπάλους του, έσπευσε να αντιταχθεί τόσο στους στόχους του Τραμπ για τη Γροιλανδία όσο και στους αποικιοκρατικούς περιορισμούς της Δανίας.

«Δεν θέλουμε να είμαστε Αμερικανοί. Όχι, δεν θέλουμε να είμαστε Δανοί. Θέλουμε να είμαστε Γροιλανδοί», δήλωσε στο Sky News.

Ο Νίλσεν αντιμετώπισε τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς με ψυχρότητα όταν επισκέφθηκε τη διαστημική βάση Πιτούφικ στη βορειοδυτική Γροιλανδία στα τέλη Μαρτίου. Αφού ο Βανς αποχώρησε, ο Τραμπ στην Ουάσιγκτον δήλωσε δυσοίωνα στο NBC News ότι η στρατιωτική βία δεν έχει φύγει από το τραπέζι όσον αφορά την προσάρτηση του νησιού.

«Αυτό που συμβαίνει είναι ότι η Γροιλανδία ήθελε να είναι ανεξάρτητη εδώ και δεκαετίες», λέει ο παραγωγός του ντοκιμαντέρ Bévort.

«Αλλά υπάρχει μια μεγάλη παρεξήγηση σχετικά με αυτό στο εξωτερικό, αλλά και στη Δανία», σημειώνει.

«Νομίζω ότι για τους Γροιλανδούς αυτό δεν σημαίνει ότι θέλουν να είναι μόνοι τους στη μέση του πουθενά. Σημαίνει απλώς ότι θέλουν να επαναδιαπραγματευτούν τη σχέση τους με τη Δανία προκειμένου να έχουν ισότιμη θέση».

Πηγή: in.gr

Το «Σάουντρακ για ένα Πραξικόπημα» είναι ένα εκθαμβωτικό, συναρπαστικό και αριστοτεχνικά δομημένο ντοκιμαντέρ από τον σκηνοθέτη Γιόχαν Γκριμονπρές, αλλά παράλληλα κι ένα αφοπλιστικό κατηγορώ για τα φαντάσματα της αποικιοκρατίας που ακόμη αρνούνται να περάσουν στο περιθώριο της ιστορίας, να κρυφτούν τουλάχιστον στις ντουλάπες μαζί με τα εγκλήματα του ιμπεριαλισμού.

Ένα συναρπαστικό ταξίδι, γεμάτο ιδέες και χρήσιμες πληροφορίες, για τις γεωπολιτικές μηχανορραφίες των δεκαετιών ’50 και ’60, ένα εκρηκτικό κοκτέιλ ψυχροπολεμικής ίντριγκας και αποικιοκρατικών πρακτικών, με φόντο το Κονγκό και τη δολοφονία του πρώτου δημοκρατικά εκλεγμένου προέδρου του, του περίφημου Πατρίς Λουμούμπα.

 

Λίγα λόγια για το ντοκιμαντέρ

Το φιλμ, καταγράφει, μέσα από σπάνιο αρχειακό υλικό και ενδελεχή έρευνα την προσπάθεια των ΗΠΑ να ασκήσουν επιρροή στην αφρικανική χώρα, μεταξύ άλλων και μέσω απεσταλμένων φημισμένων μουσικών της τζαζ, όπως η Νίνα Σιμόν, Ντιουκ Έλινγκτον και Λούις Άρμστρονγκ, που βρέθηκαν στην καρδιά της μαύρης και αιματοβαμμένης ηπείρου για να παίξουν μουσική και εν αγνοία τους λειτούργησαν παραπλανητικά στις σκοτεινές επιδιώξεις της CIA.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των ΗΠΑ και των γνώριμων υπηρεσιών τους να αυξάνουν την επιρροή τους όχι μόνο μέσα από πολιτικές ή εκβιασμούς ή και τα όπλα, αλλά με οτιδήποτε μοιάζει φαινομενικά αθώο. Από τη μουσική – στη συγκεκριμένη περίπτωση την τζαζ – και τον κινηματογράφο και γενικότερα την εικόνα, μέχρι καταναλωτικές συνήθειες ή ακόμη και τη μόδα ή τα «ανθρώπινα δικαιώματα». Μία πολιτική που πλέον αποτελεί κλισέ, για τον έλεγχο των χωρών και τη χειραγώγηση των λαών τους, τον επεκτατισμό και τον έλεγχο της εξουσίας σε χώρες που θεωρούν ότι έχουν συμφέροντα, αποτελούν ζωτικό τους χώρο.

Το φιλμ καταγράφει τα αιματηρά αποτυπώματα της αποικιοκρατίας στην Αφρική, το ψυχροπολεμικό κλίμα της εποχής, την «περίεργη» δολοφονία του Λουμούμπα το 1961, τον Νικίτα Κρουτσόφ και τη χρησιμοποίηση της τζαζ και των μεγάλων ερμηνευτών της, που εν αγνοία τους έπαιξαν το παιχνίδι της CIA. Προσεγγίζει την απίστευτη Αντρέ Μπλουίν – σύμβουλο και συγγραφέα των ομιλιών του Λουμούμπα – μία ακτιβίστρια με αξιοσημείωτη προσφορά, ενώ προβάλλονται αποσπάσματα από διαφημίσεις, αναδεικνύοντας την προσφορά της γης του Κονγκό στην επιτυχία προϊόντων, που παράγουν πολυεθνικές εταιρείες.

 

Ένα ντοκιμαντέρ, που εξαντλεί την έρευνα, αλλά ποτέ δεν μένει στεγνά σε αυτή και δεν ξεπέφτει στον διδακτισμό, ένα αξιοθαύμαστο έργο από τον Γκριμονπρές, ο οποίος θεωρεί ότι η χώρα του, το Βέλγιο, είναι υπεύθυνη για τον επαίσχυντο ρόλο της σε αυτή τη θλιβερή ιστορία, μία απ’ τις πολλές που σημειώθηκαν σε όλο τον κόσμο με τη σιωπηλή ένοχη συμφωνία της πλειονότητας που ακολουθεί τις κυρίαρχες πολιτικές των υπερδυνάμεων.

Ένα φιλμ εντυπωσιακά ευρηματικό και ελεύθερο στη φόρμα του, που πάλλεται από μουσική, θα κερδίσει τον θεατή από την κινηματογραφική του ενέργεια και θα του ανοίξει τα μάτια, για όσα αποτρόπαια συνέβησαν και συμβαίνουν ακόμη και σήμερα σε αρκετές γωνιές της γης.

Ντοκιμαντέρ, βελγικής και γαλλικής παραγωγής του 2024, σε σκηνοθεσία Γιόχαν Γκριμονπρές.

Προπώληση εισιτηρίων στο inTickets. 

Η νέα έρευνα του ARTE αποκαλύπτει με σύντομο ντοκιμαντέρ που δημοσιεύθηκε στις 30 Οκτωβρίου, τον συστηματικό και οργανωμένο χαρακτήρα της επαναπροώθησης μεταναστών στην Ελλάδα. Από το 2020, χιλιάδες πρόσφυγες, συμπεριλαμβανομένων γυναικών και παιδιών, έχουν πεταχτεί στη θάλασσα μέσα σε σωσίβιες λέμβους από την ελληνική ακτοφυλακή και έχουν αφεθεί να παρασυρθούν στα τουρκικά ύδατα. Πλήθος πηγών επιβεβαιώνει τις εγκληματικές πρακτικές την ελληνικής ακτοφυλακής, την αδράνεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις ευθύνες της Frontex.

Το Φεβρουάριο του 2024 η ερευνητική δημοσιογραφική ομάδα ανακαλύπτει βίντεο, όπου μία ομάδα από πρόσφυγες ζητάει βοήθεια, αφού έφυγε από την Τουρκία κι έφτασε στην Ελλάδα, συγκεκριμένα στο Φαρμακονήσι. Αργότερα, η ίδια ομάδα εντοπίζεται να παρασύρεται στη θάλασσα κοντά σε ακτή της Τουρκίας.

Οι ερευνητές ανέλυσαν εκατοντάδες φωτογραφίες και βίντεο και αποκαλύπτεται ότι οι πρόσφυγες που καταφτάνουν σε ευρωπαϊκό έδαφος «επιστρέφονται πίσω» μαζικά και εγκαταλείπονται στην θάλασσα από τις ελληνικές αρχές σε σωσίβιες λεμβους. Ανάμεσα τους βρίσκονται γυναίκες και παιδιά.

«Η πράξη αυτή είναι απαγορευμένη και επικίνδυνη. Έχουμε συλλέξει μαρτυρίες και έχουμε διαπιστώσει τις προσπάθειες της Ελλάδας να αποκρύψει τα ίχνη αυτών των πρακτικών. Η έρευνά μας αποδεικνύει την συστηματικότητα αυτών των pushbacks στη θάλασσα και με ποιον τρόπο η Ευρωπαϊκή Ένωση κλείνει σκόπιμα τα μάτια μπροστά σε αυτή τη βιαιότητα» σημειώνεται χαρακτηριστικά στο ερευνητικό ντοκιμαντέρ.

Πρόκειται για μία διαδρομή που γίνεται από πρόσφυγες του Αφγανιστάν, της Συρίας, της Παλαιστίνης. Το 2023 ήταν σχεδόν 40.000 πρόσφυγες που έφυγαν από την Τουρκία και έφτασαν στα ελληνικά νησιά. Ένα από τα βασικά σημεία μέσα στην ΕΕ. Μέσα στο Tik Tok εντοπίστηκε βίντεο που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2024 και συνοδεύεται από λεζάντα κλήσης κινδύνου από ομάδα που έχει εγκλωβιστεί σε ελληνικό νησί. Το συγκεκριμένο βίντεο διαγράφηκε από την εφαρμογή άμεσα.

Αργότερα, βρέθηκε βίντεο αρκετά παρόμοιο και μετά από αρκετή επεξεργασία των ερευνητών κατάλαβαν ότι πρόκειται πράγματι για την ίδια ομάδα, καθώς αναγνώρισαν έναν συγκεκριμένο άντρα με κίτρινο μπουφάν και πράσινη κουκούλα και την γυναίκα με το ροζ παντελόνι ή το παιδί με το κόκκινο φούτερ. Αυτή τη φορά οι πρόσφυγες ενημέρωναν για την ακριβή του τοποθεσία, ήταν το Φαρμακονήσι.

Η ομάδα ερευνητών αναζήτησε περισσότερες φωτογραφίες και βίντεο.

«Μας έστειλε εκείνη τη μέρα ο πρόσφυγας την τοποθεσία GPS του μέσω του Google Maps και επιβεβαιώσαμε ότι βρισκόταν πράγματι στο ελληνικό νησί, Φαρμακονήσι. Καθώς η ομάδα βρισκόταν σε ευρωπαϊκό έδαφος είχε το δικαίωμα να κάνει αίτηση για άσυλο, αλλά δεν είχαν την δυνατότητα» εξηγούν οι ερευνητές.

Σε άλλο βίντεο καταγράφεται ένα από τα σκάφη της ελληνικής ακτοφυλακής που χρησιμοποιείται στη Μεσόγειο και φαίνεται ότι πλησιάζει για να πάρει την ομάδα προσφύγων.

Η παρέμβαση αυτή βιντεοσκοπήθηκε. 6 ώρες μετά τις εκκλήσεις των ανθρώπων για βοήθεια στην Ελλάδα, οι ίδιοι βρίσκονται να παρασύρονται στην θάλασσα και μέσα σε λέμβους. Η ομάδα ήταν θύμα pushback, μία επαναπροώθηση, πράξη αντίθετη στον ευρωπαϊκό νόμο που διασφαλίζει το δικαίωμα στο άσυλο και απαγορεύει τις συλλογικές απελάσεις.

Η ερευνητική ομάδα επικοινώνησε με το ελληνικό λιμενικό μέσω email.

Σε σχέση με το αίτημα, είπαν ότι δεν υπάρχουν τεκμήρια, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι η ακτοφυλακή δεν ζήτησε λεπτομέρειες για κανένα από όλα τα στοιχεία που είχαμε στην κατοχή μας. Η ελληνική πλευρά ισχυριζόταν ότι δεν είχε καμία γνώση για τίποτα. Παρόλα αυτά αυτή είναι μόνο μία από τις εκατοντάδες υποθέσεις επαναπροώθησης. Η Τουρκία καταγράφει σε λίστα όλα όσα θεωρεί ότι συνιστούν pushback από την Ελλάδα και, σύμφωνα με αυτές τις πληροφορίες, έχουν πραγματοποιηθεί τουλάχιστον 1000 επαναπροωθήσεις χρησιμοποιώντας λέμβους. από το 2020.

Η ερευνητική ομάδα με έδρα το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, Forensic Architecture έχει δημιουργήσει μία πλατφόρμα με ανοιχτή πρόσβαση, με γεωεντοπισμό που επαληθεύει τις φωτογραφίες που έχουν τραβηχτεί στην θάλασσα. Έχουν, επίσης, επιβεβαιώσει τουλάχιστον 401 περιπτώσεις επαναπροώθησης μεταξύ 2020 και 2023. Συγκεκριμένες φωτογραφίες επιβεβαιώνουν αδιαμφισβήτητα την ελληνική ευθύνη. Για παράδειγμα, εδώ φαίνεται ξεκάθαρα ότι οι λέμβοι ρυμουλκούνται από το ελληνικό λιμενικό που τους επιστρέφει στην Τουρκία.

«Προκειμένου να βρούμε μαρτυρίες, ακολουθήσαμε ομάδες προσφύγων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και βρήκαμε ένα σχόλιο που δημοσιεύτηκε από έναν Σύριο, τον Ahed και έγραφε “Βάλανε 26 άτομα σε μία σχεδία και μας άφησαν στην μέση της Θάλασσας”. Από την διασταύρωση αυτής της πληροφορίας, ανακαλύψαμε άλλες φωτογραφίες από την ακτοφυλακή που υποστηρίζει ότι είναι από διάσωση, ενώ ο Ahed περιγράφει σε βίντεο ότι εγκαταλήφθηκε σε μία λέμβο» περιγράφεται στο βίντεο της Arte.

Ένας πρόσφυγας από την Ακτή Ελεφαντοστού παραχώρησε, επίσης, στους ερευνητές επιβεβαιωτική μαρτυρία συμπληρώνοντας ότι «με τραυμάτισε τόσο πολύ και δεν μπορώ να το ξεχάσω».

Πρόκειται για μία πολύ επικίνδυνη τακτική, καθώς μερικές από τις σχεδίες είναι υπερφορτωμένες. Τον Απρίλιο του 2022 ο εισηγητής των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των Μεταναστών επιβεβαιώνει την συστηματική χρήση των pushbacks «Στην Ελλάδα τα pushbacks στην στεριά και στην Θάλασσα αποτελούν de facto γενική πολιτική». Η απάντηση της ελληνικής κυβέρνησης σε αυτές τις κατηγορίες που έθεσαν οι ερευνητές στο Υπουργείο Εξωτερικών, μέσω της απαντητικής επιστολής του λιμενικού, ήταν ότι: Φερόμενες παράνομες πράξεις όπως αυτές που αναφέρονται στο σχετικά αίτημα δεν ανήκουν στις επιχειρησιακές πρακτικές του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής».

Η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει εξήγηση για την παρουσία των εκατοντάδων σχεδίων από το 2020 που παρασύρονται μέσα στην θάλασσα. Μάλιστα, ανακαλύψαν ότι οι ελληνικές αρχές κάνουν τα πάντα για να συγκαλύψουν αυτές τις τακτικές. Η έρευνα από την Μη Κυβερνητική Οργάνωση (ΜΚΟ) «Border Violence» δείχνει ότι το 95% των θυμάτων αυτής της πρακτικής στην Ελλάδα καταγγέλλει την καταστροφή ή την κλοπή του κινητού τους τηλεφώνου, όπως και προσωπικά είδη. Φαίνεται ότι υπάρχει προσπάθεια να κρυφτεί και η προέλευση των λέμβων που χρησιμοποιούνταν μέχρι το 2022, όπου αναγραφόταν μάρκα ελληνική.

Η εταιρεία που διαφήμιζε ότι σώζει ζωές διαμαρτυρήθηκε μέσω email εκφράζοντας την δυσαρέσκειά της για την χρήση των προϊόντων της ειδικά όταν «εμπλέκονται σε παράνομες δραστηριότητες». Αποτέλεσμα αυτού ήταν να αρχίσουν να κόβονται τα σημεία όπου αναγραφόταν η μάρκα της εταιρείας.

Έτσι από το 2021 ένα καινούριο μοντέλο λέμβων εμφανίζεται. Ένας ειδικός στον τομέα που επιθυμεί να παραμείνει ανώνυμος, λέει «είναι προφανές ότι πρόκειται για ζήτημα συγκάλυψης». Μετά από πολλή έρευνα οι ερευνητές εντόπισαν ποιο ήταν το νέο μοντέλο λέμβου, το οποίο κατασκευαζόταν από μία κινέζικη εταιρεία. Προσπάθησαν να επικοινωνήσουν αλλά ούτε η κινέζικη εταιρεία, ούτε η ελληνική πλευρά τους έδωσε απάντηση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση που χρηματοδοτεί την επιτήρηση των ευρωπαϊκών συνόρων συμμετέχει στην αγορά των λέμβων. Στην δημόσια βάση δεδομένων των προσκλήσεων υποβολής προσφορών από την Ελλάδα βρήκαν ένα έγγραφο που αναφέρει την αγορά των λέμβων αυτών για την ελληνική ακτοφυλακή. Το 2016, 280 λέμβοι της μάρκας «ΛΑΛΙΖΑΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.» αγοράζονται με την βοήθεια της ΕΕ. Η κομισιόν απάντησε σε σχετική τους ερώτηση ότι δεν έχει λάβει γνώση για χρήση των ευρωπαϊκών κονδυλίων σε παράνομες δραστηριότητες».

Σε άλλη ερώτηση σχετικά με την συνέχεια της χρηματοδότησης της για λέμβους, υποστήριξε ότι o ενωσιακός χρηματοδοτικός εξοπλισμός για την ελληνική ακτοφυλακή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει ανθρώπους που βρίσκονται σε κίνδυνο και να στηρίξει την έρευνα και τις επιχειρήσεις διάσωσης. Παρόλα αυτά, το 2020 η Κομισιόν ειδοποιήθηκε για τις περιπτώσεις pushbacks σε λέμβους και δεν προχώρησε ποτέ στην επιβολή κυρώσεων.

Η Frontex, οργανισμός που βοηθά τα κράτη μέλη στη διαχείριση των συνόρων κατηγορήθηκε σε μια έκθεση της OLAF (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης) ότι γνώριζε τις απωθήσεις και, μάλιστα, ότι τις κάλυπτε. Η έκθεση οδήγησε στην παραίτηση του διευθυντή της Frontex, ο οποίος αργότερα ήταν υποψήφιος για της εκλογές της ΕΕ με το κόμμα της ακροδεξιάς Μαρίν Λε Πεν. Η Arte τον κάλεσε για να ζητήσει εξηγήσεις κι εκείνος δεν απάντησε ποτέ.

Ολόκληρο το ντοκιμαντέρ του ARTE εδώ: