PETRA HOSENSEIDLOVA

Για ορισμένους Αμερικανούς πολίτες, το νέο αμερικανικό όνειρο δεν είναι πλέον να ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, γράφει η Wall Street Journal (WSJ). Σύμφωνα με την εφημερίδα, οι Αμερικανοί εγκαταλείπουν τη χώρα σε αριθμό ρεκόρ και εγκαθίστανται με τις οικογένειές τους σε μέρη που θεωρούν πιο προσιτά και πιο ασφαλή. Στην Τσεχική Δημοκρατία, για παράδειγμα, ο αριθμός των Αμερικανών έχει υπερδιπλασιαστεί τα τελευταία δέκα χρόνια.

Πέρυσι, όπως αναφέρει η Wall Street Journal, για πρώτη φορά μετά τη Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930, ο αριθμός των ανθρώπων που μετανάστευσαν από τις ΗΠΑ ξεπέρασε εκείνους που μετακόμισαν εντός της χώρας. Σύμφωνα με το Brookings Institution, μια δεξαμενή σκέψης, πέρυσι, περίπου 150.000 άτομα μετανάστευσαν από τις ΗΠΑ και η τάση αυτή αναμένεται να αυξηθεί φέτος.

Από την εποχή της προεδρίας του Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, η Ουάσινγκτον δεν διαθέτει πλήρη εικόνα για τον αριθμό των μεταναστών, αλλά στοιχεία όπως άδειες παραμονής, αγορές σπιτιών, εγγραφές σε πανεπιστήμια και δεδομένα από περισσότερες από 50 χώρες δείχνουν ότι οι Αμερικανοί φεύγουν από τη χώρα σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Ορισμένοι σχολιαστές αναφέρονται σε αυτό το κύμα ως "Donald Dash", καθώς ο αριθμός των Αμερικανών μεταναστών έχει εκτοξευθεί στα ύψη κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Αλλά σύμφωνα με την WSJ, το φαινόμενο αυξάνεται εδώ και χρόνια - τροφοδοτούμενο από την άνοδο της τηλεργασίας, την αύξηση του κόστους ζωής και την επιθυμία για έναν τρόπο ζωής, ο οποίος είναι ιδιαίτερα εφικτός στην Ευρώπη.

Ο αριθμός των Αμερικανών αυξάνεται στο Μεξικό και στην ΕΕ

Υπολογίζεται ότι τέσσερα έως εννέα εκατομμύρια Αμερικανοί ζουν εκτός των ΗΠΑ, αλλά δεν υπάρχει ένα ενιαίο σύνολο δεδομένων που να τους καταγράφει με ακρίβεια, σημειώνει η WSJ.

Ωστόσο, επικαλείται διάφορες πηγές που δείχνουν ότι περισσότεροι από ενάμισι εκατομμύριο Αμερικανοί ζούσαν στο Μεξικό το 2022. Το ένα τέταρτο του ενός εκατομμυρίου Αμερικανών που ζουν στον Καναδά δεν περιλαμβάνει επαρκώς τα άτομα με διπλή υπηκοότητα ή όσους διασχίζουν τα σύνορα. Με τη σειρά τους, πάνω από ενάμισι εκατομμύριο Αμερικανοί ζουν στην Ευρώπη, με πάνω από 325.000 από αυτούς στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σχεδόν και στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, ο αριθμός των Αμερικανών που έρχονται να ζήσουν και να εργαστούν εδώ είναι σε επίπεδα ρεκόρ και αυξάνεται συνεχώς.

Ο συνολικός αριθμός των Αμερικανών πολιτών που ζουν στην Πορτογαλία έχει υπερπενταπλασιαστεί μετά την πανδημία Covid-19, ενώ αυξήθηκε κατά περισσότερο από το ένα τρίτο μόνο το 2024. Στην Ισπανία και τις Κάτω Χώρες, ο αριθμός των Αμερικανών που έχουν εγκατασταθεί εκεί, έχει σχεδόν διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, ενώ στην Τσεχία έχει υπερδιπλασιαστεί.

Περισσότεροι Αμερικανοί μετακόμισαν πέρυσι στη Γερμανία από ό,τι Γερμανοί στην Αμερική. Το ίδιο ισχύει και για την Ιρλανδία, η οποία υποδέχθηκε πέρυσι διπλάσιους νέους κατοίκους από τις ΗΠΑ σε σχέση με το 2024.

Οι Αμερικανοί έλκονται από το υψηλότερο βιοτικό επίπεδο και το κράτος πρόνοιας

Οι αμερικανικές αρχές συσσωρεύουν αιτήσεις για αποποίηση της ιθαγένειας, σημειώνει η WSJ. Το 2024, ο αριθμός αυξήθηκε σχεδόν κατά το ήμισυ σε ετήσια βάση και ενδέχεται να ξεπεράστηκε αυτός ο αριθμός το 2025.

Το ενδιαφέρον των Αμερικανών για τη βρετανική υπηκοότητα βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο από τότε που άρχισε η παρακολούθηση το 2004, ενώ ο αριθμός των αιτήσεων για ιρλανδική υπηκοότητα είναι επίσης σε επίπεδα ρεκόρ.

Οι άνθρωποι δηλώνουν ότι οικονομικοί παράγοντες, η αναζήτηση διαφορετικού τρόπου ζωής ή η απογοήτευση από την κατεύθυνση της χώρας τους τους ώθησαν να εγκαταλείψουν τις ΗΠΑ, αναφέροντας τη βίαιη εγκληματικότητα, το κόστος ζωής και την ταραχώδη πολιτική. Για πολλούς, η επανεκλογή του Τραμπ αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα, ενώ άλλοι υποστηρίζουν τον Αμερικανό πρόεδρο.

Σύμφωνα όμως με την WSJ, υπάρχει μια βαθύτερη διαρθρωτική και κοινωνική αλλαγή. Ενώ ένας στους 10 Αμερικανούς ήθελε να εγκαταλείψει τις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της ύφεσης του 2008, ένας στους πέντε το έκανε πέρυσι. Μια δημοσκόπηση του Ινστιτούτου Gallup πέρυσι ανέφερε ότι το 40 τοις εκατό των Αμερικανίδων ηλικίας 15 έως 44 ετών θα ήθελαν να μετακομίσουν μόνιμα στο εξωτερικό.

Ειδικότερα στην Ευρώπη, οι Αμερικανοί έλκονται επίσης από το κοινωνικό σύστημα και τη διαθέσιμη ποιοτική υγειονομική περίθαλψη και εκπαίδευση. "Οι μισθοί είναι υψηλότεροι στις ΗΠΑ, αλλά η ποιότητα ζωής είναι υψηλότερη στην Ευρώπη", συνοψίζει ο 41χρονος Κρις Φορντ, ο οποίος μετακόμισε στο Βερολίνο με την οικογένειά του.

Οι ντόπιοι διαμαρτύρονται για τον εξευγενισμό (gentrification)

Από την άλλη πλευρά, η άφιξη των Αμερικανών έχει αρνητικό αντίκτυπο στον τοπικό πληθυσμό.

Στο Μπαλί, την Κολομβία και την Ταϊλάνδη, η άφιξη Αμερικανών που εργάζονται εξ αποστάσεως έχει ασκήσει τέτοια πίεση στη στέγαση που έχει προκαλέσει διαμαρτυρίες των ντόπιων κατά του εξευγενισμού. Στην Πορτογαλία και την Ισπανία, επίσης, υπάρχει συζήτηση σχετικά με το πώς θα διασφαλιστεί ότι οι ντόπιοι κάτοικοι δεν θα βρεθούν σε μειονεκτική θέση εξαιτίας ενός νέου κύματος ξένων αφίξεων.

Περίπου το 58% των ξένων αγοραστών ακινήτων στην Πορτογαλία προέρχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και οι τιμές των κατοικιών σε ορισμένες από τις ιστορικές γειτονιές της Λισαβόνας έχουν διπλασιαστεί μέσα σε πέντε χρόνια. Στη Βαρκελώνη, εν τω μεταξύ, έχουν εμφανιστεί γκράφιτι σε τοίχους που γράφουν: "Ψηφιακοί νομάδες, πηγαίνετε σπίτι σας!"

Πηγή: ct24.ceskatelevize.cz

Του Οδυσσέα Γραμματικάκη

Ήταν λίγες ημέρες πριν έρθει στην Αθήνα, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντιμίρ Ζελένσκι, όταν γινόταν γνωστό πώς ο βασικός του προεδρικός κύκλος εμπλεκόταν σε ένα μέγα-σκάνδαλο που συντάραξε την κυβέρνηση του Κιέβου και έφερε μεγάλη ανησυχία στην Ευρώπη. Ο λόγος για το σκάνδαλο της Energoatom, της μεγαλύτερης ενεργειακής εταιρείας στην Ουκρανία, όπου σύμφωνα με τα δύο βασικά όργανα αντί-διαφθοράς το ΝABU και το SAP, πιστοί σύμμαχοι του Ζελένσκι υπεξαίρεσαν περίπου €100 εκατ.

Οι ποικίλες αντιδράσεις στις Βρυξέλλες για το σκάνδαλο διαφθοράς στον ενεργειακό τομέα ήταν άμεσες. Από τη μια η Ουκρανία, μια προς ένταξη χώρα στην Ε.Ε χρειάζεται τη χρηματική και στρατιωτική συνδρομή της Δύσης για να ανταπεξέλθει στην ρωσική πολεμική μηχανή, αλλά από την άλλη το σκάνδαλο αυτό έθεσε τον Βολοντιμίρ Ζελένσκι σε πολύ δύσκολη και άβολη θέση, με έντονες αντιδράσεις και «γκρίνια» από τους Ευρωπαίους συμμάχους. Τα πρωτοσέλιδα του δυτικού τύπου μπορούν να χαρακτηριστούν σε πολλά σημεία αρκετά σκληρά και επικριτικά απέναντι στον Ουκρανό πρόεδρο, βλέποντας ίσως και για πρώτη φορά, μια αλλαγή στη ρητορική των φιλο-Ουκρανικών Ευρωπαϊκών μέσων προς τον Ζελένσκι. Αυτή η μεταβολή, που παρατηρήθηκε από τη Βρετανία μέχρι την Ιταλία, δημιούργησε και βασικά ερωτήματα για τα οποία θα γίνει μια προσπάθεια να απαντηθούν σε αυτό το άρθρο:

Πώς το σκάνδαλο στην Ουκρανία, οι παραιτήσεις των Υπουργών του Ζελένσκι περιγράφηκε στον ιταλικό και στον ελληνικό Τύπο; Άλλαξε η ρητορική των εφημερίδων προς το πρόσωπο του Ζελένσκι και την δυτική χρηματοδότηση της Ουκρανίας; Πού δόθηκε έμφαση όταν αναφέρονταν στο σκάνδαλο; Και τέλος, πώς οι σχέσεις Ε.Ε και Ουκρανίας παρουσιάστηκαν εν μέσω ενός σκανδάλου που «τάραξε» Κίεβο και Βρυξέλλες;

Αναλύοντας δύο ιταλικές (Corriere della Sera και Il Fatto Quotidiano) και δύο ελληνικές («Βήμα» και «Καθημερινή») εφημερίδες και παίρνοντας συνεντεύξεις από ερευνητές και πανεπιστημιακούς, ειδικούς σε θέματα διαφθοράς και Ευρωπαϊκών σχέσεων, η παν-ευρωπαϊκή έρευνα του Pulse βρήκε τρία κοινά θεματικά στοιχεία με τα οποία οι εφημερίδες προσπάθησαν να σκιαγραφήσουν το σκάνδαλο διαφθοράς: τις επιπτώσεις στον Βολοντιμίρ Ζελένσκι, τη διεθνή εικόνα της Ουκρανίας και τον αντίκτυπο στις διαπραγματεύσεις με ΗΠΑ και Ρωσία και τρίτον, τη διαφθορά ως δομικό πρόβλημα της μετα-σοβιετικής Ουκρανίας.

Επιπτώσεις στον Βολοντιμίρ Ζελένσκι

Ο Ουκρανός πρόεδρος βρέθηκε (όπως ήταν αναμενόμενο), στο στόχαστρο όλων των εφημερίδων που ερευνήθηκαν. Αν και όλες έχουν μια κριτική στάση απέναντι στον Βολοντιμίρ Ζελένσκι, η πλειοψηφία των εφημερίδων (Corriere della Sera, «Καθημερινή» και «Βήμα») δεν βλέπουν τον Ζελένσκι ως πολιτικά συνένοχο σε αυτό το σκάνδαλο, που περικλείει βασικούς του συμμάχους και πρώην «συντρόφους». Παρόλα αυτά, βλέπουν έναν Ζελένσκι εκτεθειμένο και απομονωμένο, με αργές κινήσεις δράσης και ολίγον τι ανεπαρκή στην τήρηση των προεκλογικών του υποσχέσεων για την καταπολέμηση της διαφθοράς, αλλά και έναν Πρόεδρο μιας χώρας σε εμπόλεμη κατάσταση που βρίσκεται πλέον σε δεινή θέση, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

Και οι τρεις αυτές εφημερίδες κάνουν συνεχή αναφορά στον Τιμούρ Μίντιτς και στον Αντρέϊ Γέρμακ, βασικούς υπόπτους αλλά και βασικούς συμμάχους του Ζελένσκι. Η έμφαση δίνεται περισσότερο στον Αντρέϊ Γέρμακ, που οι εφημερίδες ασκούν βάναυση κριτική προς τον πρώην επικεφαλής του προεδρικού γραφείου και βασικού διπλωμάτη της Ουκρανίας. «Corriere della Sera», «Καθημερινή» και «Βήμα» αναφέρουν περιπτώσεις συγκεντρωτικής εξουσίας από πλευράς του, της κακής φήμης που είχε σε Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον, αλλά και ότι δεν ήταν επιθυμητός ακόμα και εντός της Ουκρανίας.

Από την άλλη πλευρά, η Il Fatto Quotidiano, δίνει περισσότερη έμφαση στις άμεσες διασυνδέσεις του Βολοντιμίρ Ζελένσκι με τους υπόπτους και τηρεί μια αρκετά πιο σκληρή στάση απέναντι στην κυβέρνησή του, θεωρώντας τον Ουκρανό πρόεδρο πολιτικά συνένοχο και πώς έχει προσωπική ευθύνη για τους ανθρώπους γύρω του. Σε αντίθεση με τις άλλες εφημερίδες, η Il Fatto αφιερώνει άρθρο στις χρυσές τουαλέτες και ο τόνος της είναι πολύ πιο επιθετικός απέναντι στον Βολοντιμίρ Ζελένσκι.

Η διεθνής εικόνα της Ουκρανίας και ο αντίκτυπος στις διαπραγματεύσεις με ΗΠΑ και Ρωσία

Όλος ο ιταλικός και ελληνικός τύπος που μελετήθηκε βλέπουν την διεθνή εικόνα της Ουκρανίας ως «φθαρμένη» στον απόηχο του σκανδάλου. Το σκάνδαλο έρχεται σε μια στιγμή που η Ουκρανία χάνει έδαφος στο πολεμικό μέτωπο, ενώ πιέζεται ασφυκτικά από την κυβέρνηση Τραμπ για μια δυσμενή συνθηκολόγηση. Σε αυτό το πλαίσιο, οι εφημερίδες βλέπουν τον Ζελένσκι απομονωμένο στη διεθνή σκακιέρα, με «περιορισμένες επιλογές» και την διαπραγματευτική θέση της Ουκρανίας να έχει «πληγεί».

Η Il Fatto αν και ασχολείται με τις γεωπολιτικές επιπτώσεις στην Ουκρανία, επικεντρώνεται περισσότερο στο ζήτημα της Δυτικής βοήθειας προς την χώρα, επιμένοντας σε μια πιο σκεπτικιστική θέση για το κατά πόσο πρέπει να συνεχιστεί η Δυτική βοήθεια εν μέσω σκανδάλου, ανοίγοντας και μια συζήτηση στην Ιταλία για αυτό το ζήτημα.

Ο ελληνικός Τύπος δεν αναφέρει την χρηματοδότηση της Ελλάδας στον ουκρανικό πόλεμο όπως κάνουν οι Ιταλικές εφημερίδες, οι οποίες διαχωρίζονται μεταξύ αυτών που επιθυμούν τη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας και εκείνων που θέτουν ζήτημα διακοπής. Στον ελληνικό Τύπο, αφήνουν να εννοηθεί μέσω «ειδικών» ότι το σκάνδαλο μπορεί να επηρεάσει την χρηματοδότηση της Δύσης, ενώ και οι δύο ελληνικές εφημερίδες έχουν την απάντηση της Κομισιόν στο θέμα της διαφθοράς με αρκετά αυστηρό τόνο («Βέτο» των Βρυξελλών στο Κίεβο για τη διαφθορά» και «Αυστηρή προειδοποίηση από την ΕΕ για τη διαφθορά»).

Εδώ έγκειται και το ζήτημα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Ε.Ε με την Ουκρανία, για αυτόν τον λόγο η «σκιά» της Ε.Ε εμφανίζεται στα άρθρα, περισσότερο από το επιχειρησιακό κομμάτι.

Όπως αναφέρει και ο Γιάννης Αλεξανδρής, ειδικός σε θέματα Ευρωπαϊκής Ένωσης, «η ενδεχόμενη προσχώρηση της Ουκρανίας δεν θεωρείται απλώς ως μια θεσμική ή τεχνική διαδικασία, αλλά ως πολιτικός άξονας για τις ευρωπαϊκές εγγυήσεις ασφάλειας στο πλαίσιο μιας μεταπολεμικής συμφωνίας ασφάλειας», για αυτό και οι Ευρωπαϊκές εφημερίδες βλέπουν πίσω από το σκάνδαλο, την αδυναμία της Ουκρανίας να «συμφιλιωθεί» με τους ενταξιακούς κανόνες της Ε.Ε.

Όπως ο ίδιος σημειώνει, παρά τα Κριτήρια της Κοπεγχάγης που είναι ρητά όσον αφορά υποθέσεις διαφθοράς, καταπάτησης ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κράτους δικαίου, «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν μπορεί να παραβλέψει ότι η Ουκρανία είναι μια χώρα προς ένταξη εν μέσω ενός πολέμου», δημιουργώντας έτσι και τις γνωστές πια fast-track διαδικασίες, οι οποίες όμως διατρέχουν τρεις βασικούς κινδύνους: ο κίνδυνος δημιουργίας διπλών προτύπων, όπου κράτη των Δυτικών Βαλκανίων βρίσκονται στη λίστα αναμονής για 10 χρόνια, ενώ η Ουκρανία απολαμβάνει μια «επιλεκτική ευελιξία» λόγω των γεωπολιτικών συνθηκών, η fast-track διαδικασία, μπορεί να μεταβάλλει τη διεύρυνση της Ε.Ε και τον τρόπο που οι ενταξιακές διαδικασίες συμβαίνουν αυτή τη στιγμή και τέλος η αντίθεση της Ουγγαρίας στην ένταξη της Ε.Ε, που αντανακλά μια γενική τάση παρέκκλισης εντός της Ένωσης στις δημοσιονομικές, θεσμικές και πολιτικές επιπτώσεις της διεύρυνσης.

Είναι φανερό άρα, ότι ιταλικός και ελληνικός Τύπος βλέπουν μια συγκεκριμένη ιδιαιτερότητα στη σχέση Ε.Ε και Ουκρανίας και μια σχέση εξουσίας, που διαμορφώνει το εσωτερικό μιας χώρας που βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση. Το γεωπολιτικό κομμάτι του σκανδάλου είναι και αυτό που αφορά περισσότερο από όλα τις εφημερίδες που αναλύθηκαν.

Η διαφθορά ως δομικό πρόβλημα της μετα-σοβιετικής Ουκρανίας

Η πλειοψηφία των εφημερίδων που μελετήθηκαν βλέπουν το σκάνδαλο της Energoatom ως ένα μέρος μιας μεγάλης εικόνας, που μπορεί να ανασυρθεί από το τέλος των Σοβιετικών Δημοκρατιών, την απελευθέρωση της αγοράς και την γέννηση νέων ολιγαρχών.

Αυτό γίνεται αντιληπτό τόσο από άρθρα ιστορικών αναδρομών για τη διαφθορά στην Ουκρανία, όσο και από το ότι υπενθυμίζουν τις προεκλογικές υποσχέσεις Ζελένσκι για την καταπολέμηση της διαφθοράς και την «μάχη του Κιέβου» απέναντι σε αυτά τα φαινόμενα. Το ότι το σκάνδαλο της Energoatom είναι ένα μέρος του παζλ, αυτό δεν σημαίνει ότι ιταλικός και ελληνικός Τύπος δεν ασκούν κριτική προς τον Ζελένσκι.

Όλες οι εφημερίδες ανακαλούν στη μνήμη του αναγνώστη τις προσπάθειες του Ουκρανού προέδρου να καταργήσει τα δύο βασικά όργανα κατά της διαφθοράς, με κάποιες από αυτές να δίνουν και λεπτομέρειες για τους λόγους πίσω από αυτή την κίνηση (προστασία του «προεδρικού κύκλου»), ενώ η «Καθημερινή» σημειώνει πώς λόγω της εξαγρίωσης των Ευρωπαίων ο Ζελένσκι αναγκάστηκε να καταργήσει τον επίμαχο νόμο.

Στα ελληνικά μέσα, το φαινόμενο της διαφθοράς στην Ουκρανία περιγράφεται ως «λερναία ύδρα», όπου ο αποκεφαλισμός του ενός κεφαλιού, γεννάει δύο, ενώ σε άρθρα αναφέρεται συχνά η επιχειρηματολογία της κυβέρνησης Ζελένσκι, ότι η δημοσιότητα που πήρε το σκάνδαλο και δεν αποκρύφτηκε από την κυβέρνηση σηματοδοτεί και το ότι τα όργανα κατά της διαφθοράς λειτουργούν ακόμα και σε καιρό πολέμου, καταδεικνύοντας τα βήματα που έχει κάνει η Ουκρανία στον τομέα αυτόν.

Η ερευνήτρια σε θέματα Ουκρανίας, Όλγα Τοκαριούκ, επιβεβαιώνει αυτή τη ρητορική, και τη διττότητα του ζητήματος, η οποία είναι και η επίσημη γραμμή της κυβέρνησης Ζελένσκι.

«Το ζήτημα είναι διττό: ναι, υπάρχει πρόβλημα διαφθοράς στην Ουκρανία· τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί πολλά σκάνδαλα που σχετίζονται με τη διαφθορά. Αλλά ο λόγος που τα γνωρίζουμε είναι επειδή έχουν δημοσιοποιηθεί· δεν έχουν κρυφτεί κάτω από το χαλί, όπως σε ορισμένες χώρες με υψηλά επίπεδα διαφθοράς, όπως η Ρωσία, όπου δεν υπάρχουν ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης για να τα αναφέρουν και δεν λειτουργούν θεσμοί καταπολέμησης της διαφθοράς για να τα αποκαλύψουν», ενώ θεωρεί ότι το αφήγημα της «διεφθαρμένης Ουκρανίας» είναι βούτυρο στο ψωμί της Ρωσίας με στόχο την διακοπή παροχής βοήθειας προς την χώρα.

Για την ίδια, σημαίνοντα ρόλο σε αυτή την προσπάθεια πάταξης της διαφθοράς παίζει η δουλειά των ανεξάρτητων δημοσιογράφων, που ενίσχυσαν τις προσπάθειες των ανεξάρτητων οργάνων NABU και SAP στις έρευνες.

Βέβαια, όπως υπενθυμίζει ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου στην «Καθημερινή», τα ονόματα των Ζελένσκι και των συνεργατών του, είχαν βρεθεί στα Pandora Papers το 2021 ως εμπλεκόμενοι σε offshore εταιρείες με έδρα την Κύπρο, τις βρετανικές Παρθένους Νήσους, ενώ ο ολιγάρχης και (οικονομικός) υποστηρικτής του Ζελένσκι, Ιγκόρ Κολοΐσκι να είναι ο αφανής χορηγός τους.

Ευρωπαϊκή Ένωση & Ουκρανία: Μεταξύ προειδοποιήσεων και αλληλεγγύης

Για τον Γιάννη Αλεξανδρή, η Ουκρανία έχει σημειώσει «αξιοσημείωτη πρόοδο» στην πάταξη της διαφθοράς από το 2016, όταν βρισκόταν στον πάτο της κατάταξης για τα θέματα αυτά. Βασική παράμετρος αυτής της προόδου ήταν κατά βάση τα προαπαιτούμενα για την υποψηφιότητα της Ουκρανίας στην Ε.Ε.

Αυτή ακριβώς η υποψηφιότητα της Ουκρανίας στην Ε.Ε είναι και που φέρνει τον Ζελένσκι σε μια άβολη θέση στο εσωτερικό του, λαμβάνοντας δύσκολες αποφάσεις. Το πισωγύρισμα με τα όργανα κατά της διαφθοράς, η αποπομπή του Αντρέϊ Γέρμακ, ο καθυσηχασμός των Βρυξελλών ότι το σκάνδαλο θα διερευνηθεί. Όλα αυτά, υπό τον φόβο να μην διακοπεί η δυτική χρηματοδότηση ή οι fast-track διαδικασίες ένταξης στην Ε.Ε λάβουν τέλος υπό την πίεση κρατών όπως η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Τσεχία και προσφάτως και το Λουξεμβούργο.

Όπως αναφέρει ο Γιάννης Αλεξανδρής, πράγματι «η Ε.Ε θα μπορούσε να αναστείλει τη βοήθεια ή να επιβραδύνει ή να αναστείλει την πρόοδο σε συγκεκριμένα κεφάλαια, εάν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι υπάρχει συστηματική οπισθοδρόμηση σε συγκεκριμένους τομείς».

Βέβαια, ενώ ο πόλεμος στην Ουκρανία κλείνει 4 χρόνια εντός ολίγων ημερών και παρά τα σκάνδαλα που βαραίνουν την κυβέρνηση Ζελένσκι, η Γαλλογερμανική γραμμή στο θέμα της δυτικής βοήθειας ήταν αμείλικτη.

Σύμφωνα και με τον Τύπο που αναλύθηκε, οι μικρές υπόνοιες από μερίδα άρθρων του ελληνικού και ιταλικού Τύπου ότι μπορεί η βοήθεια να ανασταλεί, διαλύθηκαν γρήγορα μέσω δηλώσεων π.χ., του Γερμανού ΥΠΕΞ Γιόχαν Βάντεφουλ ότι η βοήθεια θα συνεχιστεί παρά τον κλονισμό της κυβέρνησης Ζελένσκι.

Αυτές οι δηλώσεις βέβαια, έρχονται σε μικρή αντίφαση με τις δηλώσεις του Επιτρόπου Δικαιοσύνης της Ε.Ε Μάϊκλ Μακγκραθ, όπως αυτές αποτυπώνονται σε «Βήμα» και «Καθημερινή»:

«Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν θα υποστηρίξουν την ένταξη μιας χώρας όπως η Ουκρανία στην Ένωση, εκτός εάν αποδείξει ότι διαθέτει ένα αποτελεσματικό σύστημα για την εξάλειψη του εγκλήματος στα ανώτερα στρώματα της κοινωνίας».

Είναι άρα φανερό ότι τα Ευρωπαϊκά κράτη «κρατούν» την τύχη της Ουκρανίας στα χέρια τους, τόσο στο πολεμικό μέτωπο, τόσο και στις ενταξιακές διαδικασίες. Για αυτό και ο ευρωπαϊκός Τύπος βλέπει το σκάνδαλο από μια γεωπολιτική σκοπιά, καθώς είναι στο ιδιαίτερο ενδιαφέρον των κρατών-μελών οι επόμενες κινήσεις του Βολοντιμίρ Ζελένσκι. Την ίδια στιγμή, μπορεί η Ευρώπη να κρατάει και το μαχαίρι και το καρπούζι στην ευρωπαϊκή τύχη της Ουκρανίας, ο Αμερικανός πρόεδρος είναι αυτός που κινεί τα νήματα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, πιέζοντας τον Ζελένσκι για οδυνηρές αποφάσεις.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει βάλει στόχο να λήξει τον ουκρανικό πόλεμο έως τον Νοέμβριο του 2026, όταν η κυβερνησιμότητα του Αμερικανού προέδρου θα κριθεί στις ενδιάμεσες εκλογές, ενώ ο Βολοντιμίρ Ζελένσκι, με το δυνητικό τέλος του πολέμου θα εισαχθεί σε έναν νέο γύρο εσωστρέφειας: αυτόν της επανεκλογής του.

• Αυτό το άρθρο δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του PULSE, μιας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την υποστήριξη διασυνοριακών δημοσιογραφικών συνεργασιών υπό την ηγεσία του OBCT, σε συνεργασία με το n-ost και το Voxeurop. Στο έργο συνεργάστηκαν οι Sofia Nazarenko (Ουκρανία), Andrea Braschayko (Ιταλία) και η Marta Abba (Ιταλία).

Πηγή: infowar.gr

ΝΙΚΗ ΜΠΑΚΟΥΛΗ

Παγκόσμια επιχείρηση κυβερνοκατασκοπείας “μάλλον από χώρα της Ασίας” έκανε παραβιάσεις σε 117 χώρες, συμπεριλαμβανομένoυ του πλέον νευραλγικού ψηφιακού συστήματος της Ελλάδας: το Σύζευξις Project.

Για τουλάχιστον ένα χρόνο είναι σε εξέλιξη παγκόσμια επιχείρηση κυβερνοκατασκοπείας, που «με μεγάλη βεβαιότητα είναι ευθυγραμμισμένη με κρατικά κριτήρια και λειτουργεί εκτός Ασίας», όπως αναφέρει η έκθεση των ανθρώπων που εντόπισαν τις Shadow Campaigns.

Τα στοιχεία των ερευνητών δείχνουν πως η δραστηριότητα άρχισε τουλάχιστον από τον Ιανουάριο του 2024 (με εισβολές σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις), αυξήθηκε το 2025 και δεν είναι απόλυτα βέβαιο, ότι έχει ολοκληρωθεί.

Πίσω από την επιχείρηση είναι οι ομάδεςTGR-STA-1030 / UNC6619, με τους ερευνητές να διευκρινίζουν πως «υπάρχει υψηλή πιθανότητα σύνδεσης με με κυβέρνηση» της Ασίας και λειτουργεί εκτός αυτής.

Δεν πρόκειται για τυχαία επίθεση, αλλά «για ώριμη, κρατική επιχείρηση, με στόχο τη μακροχρόνια κατασκοπεία».

Η χώρα που πλήρωσε -ή εξακολουθεί να πληρώνει- για ό,τι “κλέβει” η επιχείρηση μπορεί να μην εντοπίστηκε, αλλά ο στόχος των Shadow Campaigns είναι ξεκάθαρος: η συλλογή στρατηγικών, οικονομικών και πολιτικών πληροφοριών.

Όπως δείχνουν τα στοιχεία της έκθεσης, οι στόχοι των hackers ήταν τουλάχιστον 70 οργανισμοί, σε 37 χώρες. Συνολικά, επηρεάστηκαν 155 χώρες και για την ακρίβεια, κυβερνητικά υπουργεία, υπηρεσίες επιβολή του νόμου, ελέγχου συνόρων, οικονομικών, εμπορίου, ενέργειας και διπλωματίας.

Ποιοι εντόπισαν τους κυβερνοκατασκόπους;

Η αποκάλυψη για την παγκοσμίου βεληνεκούς, μεγάλης κλίμακας, επιχείρησης έγινε από την Unit 42, ειδική ομάδα κυβερνοασφάλειας, της εκ των μεγαλύτερων εταιρειών στον κόσμο, Palo Alto Networks.

Έχει συνδέσει τις Shadow Campaigns, με κράτος της Ασίας («η ανάλυση υποδομών δείχνει συνεπή χρήση περιφερειακών γλωσσικών ρυθμίσεων, ωράριο λειτουργίας ευθυγραμμισμένο με το GMT+8 και συνδέσεις upstream που ξεκινούν από το Autonomous System 9808, έναν πάροχο υπηρεσιών Διαδικτύου που βρίσκεται στην περιοχή έδρας της ομάδας») και οντότητες που -όπως αναφέρθηκε ήδη- συνδέονται με 155 χώρες.

Η έρευνα δείχνει πως συχνά οι “Εκστρατείες Σκιάς” (Shadow Campaigns) εμφανίζονται σε σημαντικά γεγονότα, όπως κυβερνητικές εκλογές ή διακοπή λειτουργίας κυβερνητικών υπηρεσιών.

Μεταξύ των άπειρων επιβεβαιωμένων παραβιάσεων, ανήκουν αυτές στο υπουργείο Ενέργειας της Βραζιλίας, στον στρατό και το κοινοβούλιο της Τσεχίας, τα κυβερνητικά συστήματα της Γερμανίας, τις κρίσιμες υποδομές στο Ταϊβάν, το υπουργείο Οικονομικών της Αυστραλίας και υποδομές της Νιγηρίας, μεταξύ πολλών άλλων.

Unit 42

Πώς μπορούν οι Shadow Campaigns να δρουν ανενόχλητες για μήνες

Σύμφωνα με τη Unit 42, τα μέλη της επιχείρησης μπήκαν και έψαξαν κυβερνητικά δίκτυα σε 155 χώρες, μόνο σε δυο μήνες, τον Νοέμβριο και το Δεκέμβριο του 2025.

Η Γη έχει 195 αναγνωρισμένες χώρες.

Οι χάκερς της επιχείρησης λειτουργούν όπως… όλοι οι επιτήδειοι: επιστρατεύουν το ηλεκτρονικό ψάρεμα (phishing), δηλαδή στέλνουν πολλά ψεύτικα emails, τα οποία μοιάζουν πολύ με επίσημα (έχουν τίτλους όπως “αναδιοργάνωση τμήματος” ή “ενημέρωση”) σε κυβερνήσεις, υπουργεία και κρίσιμες υπηρεσίες σε όλον τον κόσμο. Ένα click, τους είναι αρκετό για να κάνουν την παραβίαση και να “πιάσουν” δουλειά.

«Η ομάδα εκμεταλλεύεται επίσης γνωστά τρωτά σημεία σε ευρέως χρησιμοποιούμενο εταιρικό και κυβερνητικό λογισμικό. Συνδέοντας πολλαπλά ελαττώματα, οι εισβολείς αποκτούν πρόσβαση σε εσωτερικά συστήματα χωρίς να ενεργοποιούν άμεσες ειδοποιήσεις» εξηγεί το CybSec World.

Μόλις βρεθούν μέσα σε ένα δίκτυο «οι εισβολείς αναπτύσσουν προσαρμοσμένο κακόβουλο λογισμικό για να διατηρούν μακροπρόθεσμη πρόσβαση. Το κιτ εργαλείων τους περιλαμβάνει στοιχεία απομακρυσμένης πρόσβασης και web shells, που επιτρέπουν την πλευρική κίνηση».

Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης, προηγμένους μηχανισμούς διατήρησης, που έχουν σχεδιαστεί για να επιβιώνουν από επανεκκινήσεις συστημάτων και ενημερώσεις λογισμικού. Παράλληλα, χρησιμοποιούν και άλλους τρόπους αποφυγής των εργαλείων παρακολούθησης, «με την πολυεπίεδη προσέγγιση να δυσχεραίνει την ανίχνευση και να επιτρέπει στις επιχειρήσεις κατασκοπείας να συνεχίζονται αθόρυβα με την πάροδο του χρόνου».

Γιατί δεν μπορεί να εντοπιστεί η έδρα των Shadow Campaigns

Οι κυβερνοκατάσκοποι των Shadow Campaigns κλέβουν πληροφορίες και δη μυστικές και το κάνουν για μήνες, δίχως κάποιος να τους εντοπίσει.

Δεν καταστρέφουν κάτι (ώστε να γίνει εντοπιστεί “ασυνήθιστη συμπεριφορά”), μηδέ κρατούν “ομήρους” τα δεδομένα και ζητούν λύτρα για την αποδέσμευση και αυτό κάνει δύσκολο τον εντοπισμό τους., σε συνδυασμό φυσικά, με προσαρμοσμένα εργαλεία, κρυπτογραμμημένες επικοινωνίες και νόμιμη υποδομή cloud.

Φαίνεται να εξασφάλισαν οικονομικά στοιχεία, όπως εμπορικές συμφωνίες, εξόρυξη ορυκτών σε σπάνιες γαίες, κ.α., πολιτικές αποφάσεις, στρατηγικές πληροφορίες διπλωματικής, ενεργειακής ή εμπορικής αξίας και ό,τι άλλο μπορεί να βοηθήσει μια χώρα να έχει πλεονέκτημα, σε διεθνή ζητήματα.

Our latest research uncovers the phishing, exploitation techniques, and tooling used by TGR-STA-1030. This group is conducting Shadow Campaigns against government institutions on a grand scale, with 155 countries impacted by espionage. https://t.co/D2iDYhjDfx pic.twitter.com/ytD74QnzCZ— Unit 42 (@Unit42_Intel) February 5, 2026

Πού μπήκαν οι Shadow Campaigns στην Ελλάδα

Τα δεδομένα της Unit 42 θέλουν τους “κατασκόπους” να έκαναν επιβεβαιωμένες παραβιάσεις σε 37 χώρες, όπως και οι Κύπρος, Τσεχία, Γερμανία, Ιταλία, Πολωνία, Πορτογαλία και Σερβία.

Στη χώρα μας αναφέρεται ότι «πιθανότατα παραβιάστηκε» το Σύζευξις Project, δηλαδή ο ψηφιακός μετασχηματισμός του Δημοσίου «με αντικείμενο την παροχή ενός συνόλου αναβαθμισμένων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, στο σύνολο του φορέα του Δημοσίου, παρέχοντας κάλυψη σε πολλά κτίρια (σημεία παρουσίας), καθώς και υπηρεσίες ασύρματων τηλεπικοινωνιών».

Ένα «ενιαίο, υψηλής ταχύτητας και ασφαλές δίκτυο» που συνδέει όλες τις δημόσιες υπηρεσίες (από τα ΚΕΠ έως τις εφορίες), υπουργεία, δήμους, νοσοκομεία, σχολεία, ΕΛ.ΑΣ., Πυροσβεστική, Πανεπιστήμια κλπ της Ελλάδας.

Δεν υπάρχουν πληροφορίες για το μέγεθος της παραβίασης ή τι ακριβώς εκλάπη ή πόσο έμειναν στο δίκτυο. Αλλά με μια παραβίαση, είχαν την ευκαιρία να μπουν παντού -αντί να “χτυπήσουν” κάθε υπουργείο ξεχωριστά.

Κάτι άλλο που δεν υπάρχει, είναι ανακοινώσεις των ελληνικών αρχών για το περιστατικό.

Πηγή: news247.gr

• ΣΠΥΡΟΣ ΡΑΠΑΝΑΚΗΣ
•  
• Την ώρα που στις ΗΠΑ ακόμη και Αμερικανοί πολίτες συλλαμβάνονται και κακοποιούνται από την ICE, ενώ οι πολιτικές επιτήρησης ξεπερνούν κάθε όριο, η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει στο πιάτο της Ουάσινγκτον όλα τα προσωπικά δεδομένα των Ευρωπαίων που θέλουν να ταξιδέψουν στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με έγγραφα (εδώ και εδώ) που φέρνει στο φως το Politico, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε διαπραγματεύσεις για να παραχωρήσει στις αμερικανικές συνοριακές αρχές πρωτοφανή πρόσβαση σε δεδομένα Ευρωπαίων πολιτών.

Περιβαλλοντικές οργανώσεις καταγγέλλουν τα τοξικά «κοκτέιλ φυτοφαρμάκων» που είναι διαδεδομένα στα μήλα στην Ευρώπη, σε έκθεσή τους που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.

Η PAN Europe, η οποία συνασπίζει μια σειρά μκο που αντιτίθενται στα φυτοφάρμακα, έδωσε για ανάλυση μια εξηνταριά μήλα, αγορασμένα με τρόπο τυχαίο σε 13 ευρωπαϊκές χώρες (Βέλγιο, Κροατία, Τσεχία, Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Ουγγαρία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πολωνία, Ισπανία, Ελβετία).

Το 85% των μήλων περιείχαν φυτοφάρμακα
Το 85% των δειγμάτων περιείχαν κατάλοιπα φυτοφαρμάκων. Ορισμένα δείγματα περιείχαν έως και επτά κατάλοιπα διαφόρων φυτοφαρμάκων, αναφέρουν κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου οι οργανώσεις αυτές.

Στο 71% των περιπτώσεων, η PAN Europe βρήκε φυτοφάρμακα τα οποία κατατάσσονται ανάμεσα στα πιο τοξικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτά που εντάσσονται στην κατηγορία των «υποψήφιων προς αντικατάσταση», τα οποία η ΕΕ θα ήθελε να εγκαταλείψει το συντομότερο δυνατόν.

Το 64% των δειγμάτων περιείχαν τουλάχιστον μία από τις ουσίες που είναι γνωστές ως «αιώνια χημικά» (PFAS), δηλαδή αυτές τις χημικές ουσίες που είναι πανταχού παρούσες στην καθημερινότητά μας, δεν διασπώνται εύκολα στο περιβάλλον και συσσωρεύονται σε ζωντανούς οργανισμούς.

Κάτω από ορισμένα όρια, τα υπολείμματα των φυτοφαρμάκων επιτρέπονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όμως η PAN Europe καταγγέλλει τις συνέπειες που έχει το «κοκτέιλ» αυτών των ουσιών, όταν ο καταναλωτής είναι εκτεθειμένος σε ένα μίγμα φυτοφαρμάκων στο ίδιο προϊόν.

ADVERTISEMENT
Ο Μαρτέν Ντερμίν, ένα από τα στελέχη τη μκο, κατηγορεί έτσι την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) ότι υπολογίζει κάθε φυτοφάρμακο χωριστά και όχι τις συνέπειες της «πολλαπλής έκθεση» σε μια σειρά ουσιών.

«Στην έκθεση αυτή, δείχνουμε ότι 85% των μήλων περιέχουν υπολείμματα και δεν ξέρουμε αν η κατανάλωσή τους είναι ή όχι χωρίς κινδύνους», υπογραμμίζει κάνοντας λόγο για ενδεχόμενο κίνδυνο εκδήλωσης καρκίνων ή στειρότητας.

Αν τα μήλα αυτά πωλούνταν ως τρόφιμα που έχουν μετατραπεί για μωρά, 93% των δειγμάτων δεν θα επιτρέπονταν, διαβεβαιώνει έτσι η PAN Europe, επειδή τα ίχνη φυτοφαρμάκων είναι πάνω από τα όρια που έχουν καθορισθεί για τα παιδιά κάτω των τριών ετών.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι πράγματι πιο αυστηρή σε ό,τι αφορά τα προϊόντα που προορίζονται για τα μωρά, ώστε να προστατευθεί η ανάπτυξή τους.

Η μκο συμβουλεύει να αγοράζει κανείς μήλα προερχόμενα από βιολογική γεωργία ή να αφαιρεί τη φλούδα των συμβατικών μήλων πριν τα καταναλώσει.

Μαζί με την μπανάνα, το μήλο είναι ένα από τα φρούτα που προτιμούν περισσότερο οι Ευρωπαίοι. Είναι επίσης αυτό που παράγεται περισσότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδιαίτερα στην Πολωνία, την Ιταλία και τη Γαλλία.

Είναι επίσης ένα από τα φρούτα στα οποία χρησιμοποιούνται περισσότερο τα φυτοφάρμακα για την καταπολέμηση ασθενειών όπως η ψώρα της μηλιάς, η πιο σοβαρή μηκητολογική ασθένεια του δένδρου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πρόκειται για τη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Δανία, τη Νορβηγία, την Ολλανδία, τη Σουηδία και τη Φινλανδία.

Το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου. Ο Αμερικανός πρόεδρος επισημαίνει ότι την 1η Ιουνίου οι δασμοί θα αυξηθούν στο 25%.

Σε μακροσκελή ανάρτησή του στο Truth Social γράφει:

«Εδώ και πολλά χρόνια, επιδοτούμε τη Δανία, όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλες χώρες, χωρίς να τους επιβάλλουμε δασμούς ή άλλες μορφές αποζημίωσης. Τώρα, μετά από αιώνες, ήρθε η ώρα η Δανία να ανταποδώσει – διακυβεύεται η παγκόσμια ειρήνη!

Η Κίνα και η Ρωσία θέλουν τη Γροιλανδία και η Δανία δεν μπορεί να κάνει τίποτα για να το αποτρέψει. Αυτή τη στιγμή διαθέτουν δύο έλκηθρα με σκύλους για προστασία, το ένα από τα οποία προστέθηκε πρόσφατα. Μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, υπό τον ΠΡΟΕΔΡΟ ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΡΑΜΠ, μπορούν να παίξουν σε αυτό το παιχνίδι, και μάλιστα με μεγάλη επιτυχία!

Κανείς δεν θα αγγίξει αυτό το ιερό κομμάτι γης, ειδικά αφού διακυβεύεται η εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών και του κόσμου γενικότερα. Πάνω από όλα, η Δανία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και η Φινλανδία έχουν ταξιδέψει στη Γροιλανδία, για άγνωστους σκοπούς. Αυτή είναι μια πολύ επικίνδυνη κατάσταση για την ασφάλεια και την επιβίωση του πλανήτη μας. Αυτές οι χώρες, που παίζουν αυτό το πολύ επικίνδυνο παιχνίδι, έχουν θέσει σε κίνδυνο ένα επίπεδο ρίσκου που δεν είναι διατηρήσιμο ή βιώσιμο.

Επομένως, είναι επιτακτική ανάγκη, προκειμένου να προστατευθεί η παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια, να ληφθούν ισχυρά μέτρα ώστε αυτή η δυνητικά επικίνδυνη κατάσταση να τελειώσει γρήγορα και χωρίς αμφιβολία.

Από την 1η Φεβρουαρίου 2026, όλες οι προαναφερθείσες χώρες (Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία και Φινλανδία) θα επιβαρύνονται με δασμό 10% για όλα τα εμπορεύματα που αποστέλλονται στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Την 1η Ιουνίου 2026, ο δασμός θα αυξηθεί στο 25%.

Ο δασμός αυτός θα είναι απαιτητός και πληρωτέος έως ότου επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολική αγορά της Γροιλανδίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να πραγματοποιήσουν αυτή τη συναλλαγή για πάνω από 150 χρόνια. Πολλοί πρόεδροι έχουν προσπαθήσει, και για καλό λόγο, αλλά η Δανία πάντα αρνιόταν.

Τώρα, λόγω του Χρυσού Θόλου και των σύγχρονων οπλικών συστημάτων, τόσο επιθετικών όσο και αμυντικών, η ανάγκη για ΑΠΟΚΤΗΣΗ είναι ιδιαίτερα σημαντική. Εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια δαπανώνται επί του παρόντος για προγράμματα ασφάλειας που έχουν να κάνουν με τον «Θόλο», μεταξύ τους και της πιθανής προστασίας του Καναδά, και αυτό το πολύ έξυπνο, αλλά εξαιρετικά περίπλοκο σύστημα μπορεί να λειτουργήσει στο μέγιστο του δυναμικού και της αποτελεσματικότητάς του, λόγω των γωνιών, των ορίων και των συνόρων, μόνο εάν αυτή η γη συμπεριληφθεί σε αυτό.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής είναι άμεσα ανοιχτές σε διαπραγματεύσεις με τη Δανία και/ή οποιαδήποτε από αυτές τις χώρες που έχουν θέσει σε τόσο μεγάλο κίνδυνο, παρά όλα όσα έχουμε κάνει για αυτές, συμπεριλαμβανομένης της μέγιστης προστασίας, για τόσες πολλές δεκαετίες».

ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΤΣΑΚΟΣ

Η συζήτηση ξεκίνησε χωρίς σειρήνες. Ξεκίνησε με λέξεις που ακούγονται ακίνδυνες, όπως «εμπειρία», «δεξιότητες», «gap year», «κοινωνική προσφορά», «εθελοντισμός». Όμως πίσω από το νέο λεξιλόγιο που υιοθετούν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, διαμορφώνεται μια βαθιά μετατόπιση προς την στρατιωτικοποίηση της ευρωπαϊκής νεολαίας ως πολιτική επιλογή κανονικότητας.

Η Βρετανία, η Γερμανία και η Γαλλί κινούνται παράλληλα προς την ίδια κατεύθυνση. Αυτή της επανανασύνδεσης τηςς κοινωνίας με τον στρατό, σε μια εποχή όπου ο πόλεμος επιστρέφει ως «ρεαλιστικό σενάριο» στον δημόσιο λόγο.

Βρετανία: Το πείραμα του «gap year»

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η κυβέρνηση προωθεί ένα αμειβόμενο «στρατιωτικό gap year» για νέους κάτω των 25 ετών. Η συμμετοχή παρουσιάζεται ως προσωρινή εμπειρία ζωής, χωρίς μακροχρόνια δέσμευση, με έμφαση στην εκπαίδευση, την πειθαρχία και τις μεταβιβάσιμες δεξιότητες. Το πρόγραμμα ξεκινά πιλοτικά το 2026, σε μια χώρα όπου η υποχρεωτική θητεία έχει καταργηθεί εδώ και δεκαετίες και ο επαγγελματικός στρατός δυσκολεύεται να ανανεωθεί.

Η πολιτική στόχευση είναι σαφής και επιχειρεί να μειωθεί η απόσταση ανάμεσα σε μια κοινωνία που μεγάλωσε χωρίς στρατιωτική εμπειρία και σε έναν στρατό που αναζητά προσωπικό. Η στρατιωτική ζωή «δοκιμάζεται» πριν επιλεγεί, με όρους αγοράς εμπειριών. Το μήνυμα είναι ήπιο, σχεδόν lifestyle. Το περιεχόμενο, ωστόσο, παραμένει στρατιωτικό.

Γερμανία: Καταγραφή, αξιολόγηση, διαθεσιμότητα

Η Γερμανία κινείται πιο θεσμικά. Από το 2026, όλοι οι 18χρονοι άνδρες καλούνται να συμπληρώνουν υποχρεωτικό ερωτηματολόγιο στρατιωτικής καταλληλότητας. Οι γυναίκες συμμετέχουν προαιρετικά, λόγω συνταγματικών περιορισμών. Πρόκειται για ένα σύστημα καθολικής καταγραφής που επιτρέπει στο κράτος να γνωρίζει ποιοι είναι διαθέσιμοι, ικανοί και εν δυνάμει αξιοποιήσιμοι.

Η κυβέρνηση αποφεύγει τον όρο «επιστροφή της θητείας», όμως δημιουργεί έναν μηχανισμό που μπορεί να τη διευκολύνει αν οι ανάγκες αυξηθούν. Στόχος είναι η ενίσχυση τόσο του ενεργού στρατεύματος όσο και των εφέδρων, σε μια χώρα που για δεκαετίες αντιμετώπιζε τον μιλιταρισμό ως ιστορικό τραύμα. Η άρνηση τιμωρείται δε με βαρύτατα πρόστιμα.

Γαλλία: Από την «πολιτική υπηρεσία» στη στρατιωτική επιλογή

Η Γαλλία ακολουθεί μια τρίτη διαδρομή. Ετοιμάζει ένα νέο, καθαρά εθελοντικό, δεκάμηνο στρατιωτικό πρόγραμμα για νέους 18–19 ετών, ενώ ταυτόχρονα επανεξετάζει το Service National Universel, το φιλόδοξο σχέδιο «πολιτικής εθνικής υπηρεσίας» που είχε παρουσιαστεί ως εργαλείο κοινωνικής συνοχής.

Το SNU αποδείχθηκε ακριβό, δύσχρηστο και πολιτικά αμφίσημο. Η στροφή προς μια πιο σαφή στρατιωτική εκδοχή εθελοντικής υπηρεσίας δείχνει ότι το Παρίσι αναζητά πιο άμεσες λύσεις ενίσχυσης προσωπικού και εφεδρειών. Η ρητορική παραμένει προσεκτική, όμως η κατεύθυνση είναι σαφής. Ο στρατός επανέρχεται στο κέντρο της νεανικής κοινωνικοποίησης.

Κοινός παρονομαστής: Κοινωνίες σε κατάσταση ετοιμότητας

Παρά τις διαφορές τους, τα τρία μοντέλα μοιράζονται έναν κοινό παρονομαστή. Δεν πρόκειται απλώς για στρατολογικά εργαλεία, αλλά για πολιτικές αναδιάρθρωσης της σχέσης κράτους–πολίτη. Η ευρωπαϊκή άμυνα παύει να αφορά μόνο επαγγελματίες στρατιωτικούς και μετατρέπεται σε υπόθεση ευρύτερης κοινωνικής διαθεσιμότητας.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία λειτουργεί ως καταλύτης. Η ιδέα ότι η Ευρώπη ζει σε μόνιμη ειρήνη έχει καταρρεύσει. Οι κυβερνήσεις μιλούν πια ανοιχτά για αποτροπή, ανθεκτικότητα, μακροχρόνια σύγκρουση.

Από την «ετοιμότητα» στην πολεμική οικονομία

Η επαναφορά του στρατού στο προσκήνιο της ευρωπαϊκής κοινωνίας συνδέεται σήμερα με τη σταδιακή μετάβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε καθεστώς πολεμικής οικονομίας. Αμυντικοί προϋπολογισμοί που αυξάνονται μόνιμα, κοινά ευρωπαϊκά ταμεία για εξοπλισμούς, επιδοτήσεις στη βιομηχανία όπλων, αναδιάταξη παραγωγής και τεχνολογίας με στρατιωτικούς όρους. Το ανθρώπινο δυναμικό έρχεται τελευταίο, αλλά έρχεται αναπόφευκτα.

ταν η ΕΕ επενδύει δεκάδες δισεκατομμύρια στην αμυντική και στρατιωτική της δομή, χρειάζεται όχι μόνο εργοστάσια και συμβόλαια, αλλά και ανθρώπους πρόθυμους ή διαθέσιμους να στηρίξουν αυτό το οικοδόμημα. Τα «εθελοντικά» προγράμματα, οι καταγραφές, τα στρατιωτικά gap year λειτουργούν ως κοινωνικός ιμάντας μετάδοσης μιας νέας κανονικότητας που θέλει την ασφάλεια και την άμυνα να προηγούνται του κοινωνικού κράτους. Οι επιλογές είναι πλέον βαθύτατα πολιτικές και άκρως αντιδημοκρατικές αφού η πολεμική οικονομία που φέρνουν στο προσκήνιο αναδιανέμει πόρους, αλλάζει προτεραιότητες, συμπιέζει κοινωνικά δικαιώματα και μετατοπίζει το κέντρο βάρους από την κοινωνική συνοχή στη στρατιωτική αποδοτικότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, η νεολαία είναι το απαραίτητο γρανάζι της πολεμικής μηχανής και η κοινωνίες, όπως είπε και ο Νίκος Δένδιας, θα πρέπει να προετοιμαστούν να δουν τα παιδιά τους σε φέρετρα.

Πηγή: rosa.gr

Οργή επικρατεί σε πολλές χώρες της Ευρώπης για τις πολιτικές που ακολουθεί η Ε.Ε. στον αγροτικό τομέα. Ως αποτέλεσμα, χιλιάδες αγρότες πήγαν μέρος στη μεγάλη διαδήλωση στις Βρυξέλλες, προκειμένου να διαμαρτυρηθούν για τη γεωργική πολιτική της Ε.Ε. και τη συμφωνία ελευθέρου εμπορίου με τις χώρες της Mercosur.

Ωστόσο η διαμαρτυρία σημαδεύτηκε από επεισόδια, με τη βελγική αστυνομία να πνίγει με δακρυγόνα και με νερό υπό πίεση (αύρα) τους διαδηλωτές, που πέταξαν πέτρες και... πατάτες στις δυνάμεις ασφαλείας. 

Τα επεισόδια κλιμακώθηκαν, όταν οι αρχές προσπάθησαν να συλλάβουν διαδηλωτές, χρησιμοποιώντας βία και καταστολή. Ορισμένοι διαδηλωτές τραυματίστηκαν, όπως έχει καταγραφεί σε σχετικές φωτογραφίες και βίντεο. 

Ώρες μετά το τέλος των επεισοδίων, το τοπίο μπροστά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έμοιαζε με πεδίο μάχης. 

Η αστυνομία των Βρυξελλών ανέφερε ότι ενέκρινε την παρουσία 50 τρακτέρ στη συγκέντρωση, όμως νωρίς το απόγευμα είχαν φτάσει στη βελγική πρωτεύουσα γύρω στα 1.000, τα περισσότερα με βελγικές πινακίδες. Οι διαδηλωτές υπολογίζονται σε περίπου 10.000.

Οι ηγέτες των χωρών της ΕΕ πρόκειται να συζητήσουν στη σύνοδο κορυφής σήμερα εάν θα πρέπει να υπογραφεί εντός των επόμενων ημερών η συμφωνία με τη Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη). Οι επικριτές της λένε ότι φτηνά αγροτικά προϊόντα θα κατακλύσουν την αγορά, εις βάρος των Ευρωπαίων παραγωγών.

Ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις είχαν αναπτυχθεί από νωρίς στην πόλη για να προστατεύσουν τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Στην Πλατεία Λουξεμβούργου, μπροστά από το κτίριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το κλίμα ήταν τεταμένο, με τους αγρότες να έχουν βάλει φωτιά σε ελαστικά και σε κάδους απορριμμάτων. Από το πρωί, η αστυνομία έκανε χρήση νερού υπό πίεση για να διαλύσει ομάδες διαδηλωτών. 

«Το τέλος μας = Η πείνα σας»

Πολλοί διαδηλωτές είπαν στο AFP ότι τα θέματα που τους δυσαρεστούν είναι πολλά: όχι μόνο η συμφωνία με τη Mercosur αλλά και οι φόροι στα λιπάσματα και η μεταρρύθμιση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Η Φλοράνς Πελισιέ, 47 ετών, που καλλιεργεί κοκκινογούλια και ελαιοκράμβη, έφτασε στις Βρυξέλλες από το Βιλιέρ-ον-Μπιερ της Γαλλίας. Για την αγρότισσα, η Mercosur είναι ισοδύναμη με τον αθέμιτο ανταγωνισμό: «Θα εισάγουν προϊόντα στα οποία έχουν ρίξει πράγματα που εμείς δεν έχουμε το δικαίωμα να τα χρησιμοποιούμε (…) Μας φέρνουν χάλια κοτόπουλα ενώ μας επιβάλλουν μια γεωργία υψηλού επιπέδου!» σχολίασε.

«Είμαστε εδώ για να πούμε όχι στη Mercosur, κυρίως επειδή έχουμε την εντύπωση ότι σήμερα η Ούρσουλα (φον ντερ Λάιεν, η πρόεδρος της Κομισιόν) θέλει να επιβάλει τον δικό της νόμο» είπε ένας Βέλγος γαλακτοπαραγωγός.

«Το τέλος μας = Η πείνα σας» συνόψιζε ένα σλόγκαν, γραμμένο πάνω σε ένα μαύρο φέρετρο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Βραζιλία, που προεδρεύει της Mercosur, επιμένουν να επικυρώσουν το Σάββατο την εμπορική συμφωνία την οποία διαπραγματεύονται εδώ και 25 χρόνια, με στόχο να δημιουργηθεί η μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών στον κόσμο. Η φον ντερ Λάιεν χρειάζεται για τον σκοπό αυτό τη σύμφωνη γνώμη της ειδικής πλειοψηφίας των χωρών μελών, όμως κάποιες από αυτές, όπως η Γαλλία, η Πολωνία και η Ιταλία ζητούν την αναβολή της υπογραφής, προς μεγάλη απογοήτευση της Ισπανίας και της Γερμανίας.

Οι χώρες της Νοτίου Αμερικής κατηγορούνται από πολλούς Ευρωπαίους αγρότες ότι δεν τηρούν τους περιβαλλοντικούς και εργατικούς κανονισμούς που επιβάλλονται στους ίδιους, έχοντας έτσι τη δυνατότητα να πωλούν τα προϊόντά τους σε χαμηλότερες τιμές.

ΔΗΜΗΤΡΑ ΕΥΘΥΜΙΑΔΟΥ

Συνεχίζεται στη χώρα μας το στρεβλό σύστημα με τη διάθεση και αποζημίωση νέων καινοτόμων φαρμάκων για σοβαρές παθήσεις όπως ο καρκίνος, αφού όπως φαίνεται οι ανισότητες που επικρατούν στην Ελλάδα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, αντί να μειώνονται, εντείνονται.

Χαρακτηριστικά είναι τα όσα ανέφερε ο γνωστός καθηγητής Παθολογίας- Ογκολογίας Κωνσταντίνος Συρίγος κατά τη διάρκεια ημερίδας του Pharma Innovation Forum, ο οποίος επεσήμανε ότι στη χώρα μας δεν φτάνουν νέες θεραπείες που θα μπορούσαν να αυξήσουν την επιβίωση των ασθενών με ογκολογικές παθήσεις, ακριβώς επειδή οι φαρμακευτικές εταιρείες δεν επιλέγουν να τις εισάγουν, εξαιτίας των γιγαντιαίων εκπτώσεων που επιβάλλονται.

«Αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση σε λίγα χρόνια θα υπάρξει ανθρωποφαγία» είπε χαρακτηριστικά ο κ.Συρίγος, σημειώνοντας εμφατικά ότι κάποιοι που θα διαθέτουν τους οικονομικούς πόρους θα παίρνουν ένα αεροπλάνο θα μπορούν να πηγαίνουν στην υπόλοιπη Ευρώπη και να προμηθεύονται τα φάρμακά τους από το εξωτερικό, ενώ κάποιοι άλλοι που θα ζουν στη χώρα μας δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση.

Αξιοσημείωτο είναι πάντως ότι με βάση τα στοιχεία του Pharma Innovation Forum, σήμερα στη χώρα μας εισάγονται μόνο 1 στις 5 νέες καινοτόμες θεραπείες που θα μπορούσαν να δώσουν ανάσα ζωής σε χιλιάδες ασθενείς που παλεύουν με βαριές ασθένειες για να επιβιώσουν.

Άλλωστε με βάση τα όσα τόνισε ο καθηγητής Καρδιολογίας του ΕΚΠΑ Χαράλαμπος Βλαχόπουλος, τα τελευταία χρόνια η επιβίωση των ασθενών αυξήθηκε κατά 60% ακριβώς εξαιτίας των νέων καινοτόμων φαρμάκων.

Ενδεικτικό είναι εξάλλου σύμφωνα με τα όσα υπογράμμισε η Πρόεδρος του Pharma Innovation Forum κ.Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη, ότι σήμερα 4 στους 5 ασθενείς με καρκίνο επιβιώνουν χάρη στις νέες θεραπείες, ενώ πριν από λίγα χρόνια μόνο 1 στους 5 κατόρθωνε να μείνει στη ζωή.

Τα επόμενα χρόνια πάντως φαίνεται πως η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα αλλά και οι φαρμακευτικές εταιρείες ετοιμάζονται να διαθέσουν στην παγκόσμια αγορά «βροχή» νέων θεραπειών, οι οποίες όμως είναι άγνωστο εάν θα φτάσουν στη χώρα μας εξαιτίας των επιβαρύνσεων που επιβάλλουν σχεδόν 8 στα 10 φάρμακα να δίνονται δωρεάν από τις φαρμακευτικές εταιρείες.

«Έως το 2030 οι αρμόδιες Ευρωπαϊκές αρχές αναμένεται να εγκρίνουν 80 νέα ογκολογικά φάρμακα που θα φέρουν επανάσταση στην αντιμετώπιση της νόσου» ανέφερε η Γενική Γραμματέας του Pharma Innovation Forum κ.Λίζα Προδρόμου.

Να σημειωθεί πάντως ότι η κυβέρνηση και το υπουργείο υγείας υποστηρίζουν ότι οι Έλληνες ασθενείς έχουν σχεδόν την καλύτερη πρόσβαση σε νέες θεραπείες στην Ευρώπη, αφού με διάφορες μεθόδους εισάγονται τελικά τα νέα φάρμακα στην ελληνική αγορά. Ένα επιχείρημα που καταρρίπτεται και από τους Συλλόγους ασθενών.

«Τη βιώνουμε την ανισότητα στην πρόσβαση των φαρμάκων σε Ευρωπαϊκό επίπεδο. Κάποιες χώρες έχουν πρόσβαση και κάποιες όχι» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Κοντοπίδης Πρόεδρος European Lung Foundation και Πρόεδρος του Συλλόγου Ανάσα.

Πηγή: ethnos.gr

Ένα απόρρητο σχέδιο δείχνει γιατί τα όπλα ή ο αριθμός των στρατευμάτων ίσως να μη καθορίσουν το αποτέλεσμα μιας ευρύτερης σύγκρουσης μεταξύ Μόσχας και Δύσης

Bertrand Benoit

Δώδεκα ανώτατοι Γερμανοί αξιωματικοί συγκεντρώθηκαν σε μια τριγωνικού σχήματος στρατιωτική εγκατάσταση στο Βερολίνο πριν περίπου δυόμισι χρόνια για να επεξεργαστούν ένα μυστικό σχέδιο πολέμου με τη Ρωσία.

Τώρα τρέχουν να το υλοποιήσουν.

Η πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 έβαλε τέλος σε δεκαετίες σταθερότητας στην Ευρώπη. Έκτοτε, ξεκίνησε στην περιοχή, η ταχύτερη στρατιωτική αναβάθμιση από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ωστόσο, το αποτέλεσμα ενός πιθανού πολέμου δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τον αριθμό των στρατευμάτων και από τα όπλα στο πεδίο.

Το γερμανικό OPLAN

Θα εξαρτηθεί επίσης από την επιτυχία της τεράστιας επιχειρησιακής και επιμελητειακής διαδικασίας που βρίσκεται στο επίκεντρο του Σχεδίου Επιχείρησης Γερμανίας (Operation Plan Germany), ενός απόρρητου εγγράφου 1.200 σελίδων που συντάχθηκε πίσω από τους μουντούς τοίχους του στρατοπέδου Γιούλιους Λέμπερ.

Το σχέδιο περιγράφει πώς έως και 800.000 Γερμανοί, Αμερικανοί και άλλοι στρατιώτες του ΝΑΤΟ θα μπορούσαν να μεταφερθούν ανατολικά προς τη γραμμή του μετώπου. Χαρτογραφεί τα λιμάνια, τα ποτάμια, τις σιδηροδρομικές γραμμές και τους δρόμους που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο θα τροφοδοτούνταν και θα προστατεύονταν κατά τη διάρκεια της μετακίνησης.

«Κοιτάξτε τον χάρτη», δήλωσε ο Τιμ Στούτστι, επικεφαλής του μη χρωματισμένου πολιτικά Ινστιτούτου του Βρανδεμβούργου για την Κοινωνία και την Ασφάλεια. Με τις Άλπεις να σχηματίζουν φυσικό φράγμα, τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ θα πρέπει να διασχίσουν τη Γερμανία σε περίπτωση σύγκρουσης με τη Ρωσία, πρόσθεσε, «όπου κι αν αυτή ξεκινήσει».

Σε ανώτερο επίπεδο, το σχέδιο αποτελεί την πιο σαφή μέχρι σήμερα εκδήλωση αυτού που οι συγγραφείς του ονομάζουν ως προσέγγιση «του όλου της κοινωνίας» στον πόλεμο. Αυτή η ασαφής γραμμή μεταξύ του πολιτικού και του στρατιωτικού πεδίου σηματοδοτεί επιστροφή σε νοοτροπία Ψυχρού Πολέμου, αλλά είναι επικαιροποιημένη με τις νέες απειλές και τις προκλήσεις — από τη φθαρμένη υποδομή της Γερμανίας έως την ανεπαρκή νομοθεσία και τη συρρικνωμένη στρατιωτική δύναμη — που δεν υπήρχαν τότε.

Γερμανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Ρωσία θα είναι έτοιμη και πρόθυμη να επιτεθεί στο ΝΑΤΟ το 2029. Ωστόσο, μια σειρά από περιστατικά κατασκοπείας, σαμποτάζ και παραβιάσεις του εναέριου χώρου στην Ευρώπη, πολλά από τα οποία αποδίδονται στη Μόσχα από τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών, υποδηλώνουν ότι αυτή θα μπορούσε να κινηθεί νωρίτερα.

Οι αναλυτές θεωρούν επίσης ότι μια πιθανή εκεχειρία στην Ουκρανία, για την οποία πιέζουν οι ΗΠΑ αυτή την εβδομάδα, θα μπορούσε να ελευθερώσει χρόνο και πόρους για τη Ρωσία ώστε να προετοιμάσει ενέργειες κατά των μελών του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη. Εάν καταφέρουν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα της Ευρώπης, αυτοί που κατέστρωσαν το σχέδιο εκτιμούν ότι όχι μόνο μπορούν να εξασφαλίσουν τη νίκη, αλλά και να κάνουν τον πόλεμο λιγότερο πιθανό. «Ο στόχος είναι να αποτρέψουμε τον πόλεμο, δείχνοντας στους εχθρούς μας ότι αν μας επιτεθούν, δεν θα πετύχουν», υποστήριξε ένας ανώτατος αξιωματικός και από τους αρχικούς συντάκτες του σχεδίου, γνωστού στους στρατιωτικούς κύκλους ως OPLAN DEU.

Οι ασκήσεις

Η κλίμακα της αλλαγής που απαιτείται πλέον έγινε ξεκάθαρη το φθινόπωρο, κάπου στην ανατολική ύπαιθρο της Γερμανίας.

Εκεί, η αμυντική εταιρεία Rheinmetall έστησε ένα νυχτερινό στρατόπεδο εκστρατείας για 500 στρατιώτες, με κοιτώνες, 48 καμπίνες ντους, πέντε βενζινάδικα, κουζίνα εκστρατείας, σύστημα παρακολούθησης με drones και οπλισμένους φρουρούς που είχαν περάσει από έλεγχο αν συνεργάζονται με την Ρωσία και την Κίνα. Κατασκευάστηκε σε 14 ημέρες και αποσυναρμολογήθηκε σε επτά.

«Φανταστείτε να χτίζετε μια μικρή πόλη από το μηδέν και να την αποσυναρμολογείτε μέσα σε λίγες ημέρες», είπε ο Μαρκ Λέμερμαν, επικεφαλής πωλήσεων του τμήματος επιμελητείας της Rheinmetall.

Πρόσφατα, η Rheinmetall υπέγραψε συμφωνία 260 εκατομμυρίων ευρώ για των επανεφοδιασμό των γερμανικών και ΝΑΤΟϊκών στρατευμάτων, στο πλαίσιο των προσπαθειών του στρατού να εντάξει περισσότερες ιδιωτικές επιχειρήσεις στο σχέδιο.

Η άσκηση του φθινοπώρου ανέδειξε και ελλείψεις: το έδαφος δεν ήταν για όλα τα οχήματα, ανέφερε ο Λέμερμαν, καθώς αποτελούνταν από ασυνεχή κομμάτια γης, αναγκάζοντας την Rheinmetall να μεταφέρει στρατιώτες με λεωφορεία. Μια προηγούμενη άσκηση ανέδειξε την ανάγκη για την τοποθέτηση ενός νέου τύπου φαναριού σε συγκεκριμένο σημείο ούτως ώστε να αποφεύγεται το μποτιλιάρισμα κατά τη διέλευση στρατιωτικών κομβόι. Τέτοια «διδάγματα» ενσωματώνονται συνεχώς στο OPLAN και τα παραρτήματά του. Το έγγραφο, που φυλάσσεται στο «αεροστεγές» στρατιωτικό «κόκκινο δίκτυο», βρίσκεται πλέον στη δεύτερη έκδοση του.

Μερικά από τα μεγαλύτερα εμπόδια για τους Γερμανούς στρατιωτικούς σχεδιαστές είναι άυλα: κανονισμοί που καθυστερούν τις προμήθειες, αυστηροί νόμοι για την προστασία των δεδομένων και άλλοι κανονισμοί που θεσπίστηκαν σε μια πιο ειρηνική εποχή.

Η εκτέλεση του σχεδίου απαιτεί αλλαγή νοοτροπίας και την διαγραφή συνηθειών σχεδόν μιας ολόκληρης γενιάς. «Πρέπει να ξαναμάθουμε ό,τι ξεχάσαμε», δήλωσε ο Νιλς Σμιντ, αναπληρωτής υπουργός Άμυνας. «Πρέπει να ξαναφέρουμε συνταξιούχους να μας πουν πώς το κάνανε τότε».

Ένα ανησυχητικό ατύχημα

Ένα μέρος του αυτοκινητοδρόμου Α44 μεταξύ των χωριών Στάινχάουζεν και Μπρένκεν στη δυτική Γερμανία αποτελεί ένα καλό παράδειγμα για το πώς η Ευρώπη χαλάρωσε την επαγρύπνησή της τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες ειρήνης — και τι απαιτείται για να την επαναφέρει.

Σε αντίθεση με άλλες περιοχές του Autobahn, το διάζωμα σε αυτό το τμήμα των 5,6 χλμ. δεν έχει φυτεμένο γρασίδι, αλλά συμπαγή άσφαλτο. Οι χώροι στάθμευσης είναι ασυνήθιστα μεγάλοι και έχουν περίεργο σχεδιασμό. Δεν υπάρχουν γέφυρες ή καλώδια ηλεκτρισμού ορατά. Δεκάδες τέτοιοι κόμβοι κατασκευάστηκαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου για να χρησιμοποιηθούν ως έκτακτοι διάδρομοι προσγείωσης. Κάτω από τους χώρους στάθμευσης υπάρχουν δεξαμενές καυσίμου. Οι προστατευτικές μπάρες μπορούν να αφαιρεθούν και ένας κινητός πύργος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας είναι δυνατόν να στηθεί σε λίγα λεπτά. Οι υποδομές διπλής χρήσης ήταν ο κανόνας στη Γερμανία κατά τον Ψυχρό Πόλεμο. Όπως η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία έδενε τη ζωή των πολιτών με τον στρατό, έτσι και οι αυτοκινητόδρομοι, οι γέφυρες, οι σιδηροδρομικοί σταθμοί και τα λιμάνια σχεδιάστηκαν ώστε να χρησιμεύουν ως στρατιωτικά περιουσιακά στοιχεία σε περίπτωση ανάγκης.

Μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου έπαψε να υπάρχει η ανάγκη για υποδομές διπλής χρήσης. Οι σήραγγες και οι γέφυρες που κατασκευάστηκαν αργότερα συχνά είναι πολύ στενές ή «αδύναμες» για κονβόι στρτατιωτικών οχημάτων. Το 2009, το Βερολίνο κατήργησε τις απαιτήσεις για σήματα που να δείχνουν ποιοι δρόμοι μπορούν να υποστηρίξουν στρατιωτικά οχήματα.

Ακόμη και οι υποδομές της εποχής του Ψυχρού Πολέμου δεν είναι πάντα εκμεταλλεύσιμες. Το Βερολίνο εκτιμά ότι το 20% των αυτοκινητοδρόμων και πάνω από το ένα τέταρτο των γεφυρών χρειάζονται επισκευές λόγω της χρόνιας υποεπένδυσης. Τα λιμάνια της Βόρειας Θάλασσας και της Βαλτικής χρειάζονται έργα αξίας 15 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 3 δισ. για αναβαθμίσεις διπλής χρήσης όπως ενίσχυση προβλητών, σύμφωνα με τη γερμανική ομοσπονδία λιμένων. Τέτοια «κενά» περιορίζουν την ελευθερία κινήσεων του στρατού σε περίπτωση πολέμου. Τα σημεία συμφόρησης στον χάρτη στρατιωτικής κινητικότητας είναι από τα πιο καλά φυλαγμένα μυστικά του σχεδίου. «Αυτό οδηγεί σε παρακάμψεις, καθυστερήσεις και θέτει ζωές σε κίνδυνο», δήλωσε ο Γιάνικ Χαρτμαν, ειδικός σε θέματα στρατιωτικής κινητικότητας και συνεργάτης στο Αμυντικό Κολλέγιο του NATO στη Ρώμη.

Το πρόβλημα έρχεται να υπογραμμίσει και ένα άλλο πρόσφατο, αλλά λιγότερο γνωστό, σημαντικό περιστατικό.

Στις 25 Φεβρουαρίου 2024, το φορτηγό πλοίο «Rapida», με σημαία Ολλανδίας, έπεσε πάνω σε μια σιδηροδρομική γέφυρα στον ποταμό Χούντε στη βορειοδυτική Γερμανία, διακόπτοντας την κυκλοφορία των τρένων.

Η Deutsche Bahn κατασκεύασε μια προσωρινή γέφυρα που δόθηκε στην κυκλοφορία δύο μήνες αργότερα, μόνο και μόνο για να συγκρουστεί ξανά άλλο πλοίο τον Ιούλιο, προκαλώντας εκ νέου διακοπή για ακόμα ένα μήνα στη σιδηροδρομική κυκλοφορία.

Αν και τα περιστατικά κάλυψαν μόνο τα τοπικά μέσα, ανάγκασαν το ΝΑΤΟ να αντιδράσει. Ο λόγος; Η γέφυρα βρισκόταν στη μοναδική σιδηροδρομική σύνδεση που εξυπηρετούσε το λιμάνι Νόρντεναμ της Βόρειας Θάλασσας, τον μοναδικό τερματικό σταθμό στη Βόρεια Ευρώπη που έχει άδεια για μεταφορές πυρομαχικών στην Ουκρανία. Σε καμία περίπτωση δεν εντοπίστηκαν ενδείξεις δολιοφθοράς. Παρ’ όλα αυτά, οι προμήθειες πυρομαχικών καθυστέρησαν για εβδομάδες και μέρος του φορτίου επαναφορτώθηκε σε άλλα πλοία. Η ανώτατη στρατιωτική διοίκηση των ΗΠΑ στην Ευρώπη αναγκάστηκε να μεταφέρει τα φορτία σε λιμάνι της Πολωνίας, σύμφωνα με αναφορά του Υπουργείου Άμυνας προς το Κογκρέσο.

«Πολλά λιμάνια έχουν μόνο μία σιδηροδρομική σύνδεση προς την ενδοχώρα», δήλωσε ο Χόλγκερ Μπάνικ, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Λιμένων Νιεντερσάσεν, που διαχειρίζεται αρκετά λιμάνια στη Κάτω Σαξονία. «Αυτό είναι αδυναμία.»

Βραχυπρόθεσμα, ενίσχυση της ανθεκτικότητας σημαίνει αξιοποίηση των υφιστάμενων οδικών και σιδηροδρομικών δικτύων. Μακροπρόθεσμα, το Βερολίνο σκοπεύει να δαπανήσει 166 δισ. ευρώ έως το 2029 σε υποδομές, συμπεριλαμβανομένων άνω των 100 δισ. για τους παραμελημένους σιδηροδρόμους, δίνοντας προτεραιότητα σε υποδομές διπλής χρήσης.

Τα πράγματα βγαίνουν εκτός σεναρίου

Η πολυετής προσπάθεια να καταστεί η Γερμανία ξανά ετοιμοπόλεμη ξεκίνησε λίγες μέρες μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, όταν ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς παρουσίασε ένα ταμείο επανεξοπλισμού 100 δισ. ευρώ, χαρακτηρίζοντας την απόφαση ως zeitenwende, ή αλλιώς ως «αλλαγή εποχής». Αργότερα εκείνο το έτος, η Bundeswehr δημιούργησε μια Διοίκηση Επικράτειας για να ηγηθεί όλων των εσωτερικών επιχειρήσεων και ανέθεσε στον διοικητή της, υποστράτηγο Αντρέ Μπόντεμαν, βετεράνο από Κόσοβο και Αφγανιστάν, τη σύνταξη του OPLAN.

Σε έναν πόλεμο με τη Ρωσία, η Γερμανία δεν είναι πλέον κράτος της πρώτης γραμμής του μετώπου αλλά ένα σημείο συγκέντρωσης δυνάμεων. Πέραν των φθαρμένων υποδομών, πρέπει να αντιμετωπίσει έναν στρατό που βαίνει συρρικνούμενος και νέες απειλές όπως τα drones.

«Πρόσφυγες και ενισχύσεις θα εισρέουν από αντίθετες κατευθύνσεις. Οι ροές θα πρέπει να κατευθυνθούν με συγκεκριμένο τρόπο, κάτι που η Bundeswehr μόνη της δεν μπορεί να κάνει, ειδικά ενώ πολεμά», δήλωσε η Κλάουντια Μέιτζορ, επικεφαλής των πρωτοβουλιών διατλαντικής ασφάλειας στο German Marshall Fund των ΗΠΑ.

Αυτό σημαίνει ότι ο στρατός θα πρέπει να συνεργαστεί με τον ιδιωτικό τομέα και οργανώσεις πολιτικής προστασίας σε κλίμακα που δεν έχει ξανασυμβεί.

Τον Μάρτιο του προηγούμενου έτους, αφού έλαβε σχόλια και πληροφορίες από υπουργεία, κυβερνητικές υπηρεσίες και τοπικές αρχές, η ομάδα του Μπόντεμαν ολοκλήρωσε την πρώτη εκδοχή του σχεδίου. Είχε έρθει η ώρα να το θέσουν σε εφαρμογή.

Την ώρα που η νέα κυβέρνηση Μερτς προωθούσε φέτος ένα σχέδιο δαπανών για την άμυνα 500 δισ. ευρώ και την επιστροφή της στρατιωτικής θητείας, η Bundeswehr εργαζόταν υπόγεια, ενημερώνοντας νοσοκομεία, αστυνομία και υπηρεσίες πολιτικής προστασίας, υπογράφοντας συμφωνίες με κράτη και με τον διαχειριστή της Autobahn και χάρασσε δρομολόγια στρατιωτικών κομβόι.

Στα τέλη Σεπτεμβρίου, πραγματοποιήθηκε στρατιωτική άσκηση με την ονομασία Red Storm Bravo στη βόρεια πόλη-κράτος του Αμβούργου για την εξάσκηση της συνεργασίας μεταξύ Bundeswehr, αστυνομίας, πυροσβεστών και πολιτικής προστασίας.

Το σενάριο ήταν μια μικρογραφία του OPLAN σε δράση: 500 στρατιώτες του ΝΑΤΟ θα αποβιβάζονταν στο λιμάνι για να σχηματίσουν κομβόι 65 οχημάτων που θα κατευθυνόταν ανατολικά μέσα στην πόλη. Στόχος να σταματήσουν προσπάθειες αποκλεισμού του λιμανιού, επιθέσεις με drones και διαδηλώσεις.

Κατά την αποβίβαση τους στο ηλιοβασίλεμα, με την μυρωδιά υπερώριμων μπανανών να αιωρείται στον αέρα από μια κοντινή αποθήκη φρούτων, οι στρατιώτες φορώντας παραλλαγή συγκεντρώθηκαν αθόρυβα στο λιμάνι, με ελικόπτερα να κόβουν βόλτες πάνω από τα κεφάλια τους. Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα, το κομβόι ξεκίνησε για την πόλη. Ένα κομβόι κινείται πάντα ως μπλοκ: μόλις διασχίσει μια διασταύρωση, δεν σταματά, ανεξαρτήτως χρώματος φωτεινού σηματοδότη. Κανένα πολιτικό όχημα δεν πρέπει να μπει μπροστά του.

Ωστόσο, καθώς η σειρά των οχημάτων περνούσε από ένα σημείο ελέγχου, οι αξιωματικοί αντέδρασαν έντονα στην μεγάλη απόσταση μεταξύ των οχημάτων. Αργότερα, ένα μαύρο drone που πετούσε από πάνω τους προκάλεσε σύντομη αναστάτωση πριν κάποιος επιβεβαιώσει μέσω ασυρμάτου ότι ήταν της Bundeswehr.

Στη συνέχεια, διαδηλωτές βγήκαν από τους θάμνους και έπεσαν μπροστά στα οχήματα και με χρήση κόλλας «κόλλησαν» στο οδόστρωμα. Το περιστατικό ήταν μέρος της άσκησης και οι διαδηλωτές ήταν έφεδροι.

Οι στρατιώτες δεν είχαν άδεια να επέμβουν. Η αστυνομία, που είχε, διαπίστωσε ότι δεν είχε τα κατάλληλα χημικά διαλύματα για να αποκολλήσει τους «διαδηλωτές». Χρειάστηκαν δύο ώρες για να ξεκινήσουν ξανά τα οχήματα. Μέχρι τότε, είχε ξημερώσει και το κομβόι είχε διανύσει μόλις 6 μίλια.

Κύμα σαμποτάζ

Οι ανεπάρκειες των νόμων της περιόδου ειρήνης έχουν κάνει επίσης δύσκολο για τη Γερμανία να προστατευτεί από σαμποτάζ — μία από τις μεγαλύτερες απειλές κατά το OPLAN.

Τέτοιου είδους σαμποτάζ συμβαίνουν ήδη. Δεκάδες επιθέσεις, που περιλαμβάνουν από εμπρησμούς έως βανδαλισμούς καλωδίων, έχουν πλήξει το σιδηροδρομικό δίκτυο τα τελευταία χρόνια. Τον Οκτώβριο, δικαστήριο του Μονάχου καταδίκασε άνδρα που σχεδίαζε σαμποτάζ σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και σε σιδηροδρομικές υποδομές για λογαριασμό της Ρωσίας.

Αυτή την εβδομάδα, η Πολωνία ανέφερε ότι η Ρωσία ευθύνεται για μια έκρηξη που κατέστρεψε σιδηροδρομικές γραμμές στα ανατολικά της χώρας.

Μόνο πέρσι, οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες πραγματοποίησαν ελέγχους σε σχεδόν 10.000 εργαζόμενους απασχολούνται σε διαχειριστές κρίσιμων υποδομών.

«Αν η Γερμανία πρόκειται να είναι ο κόμβος του ΝΑΤΟ, ως εχθρός θα την έβαζα στο στόχαστρο: μπλοκάρισμα λιμανιών, κατάρρευση παροχής ρεύματος, διακοπή σιδηροδρόμων», δήλωσε ο Πάουλ Στρόμπελ, υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων της Quantum Systems, μιας εταιρείας κατασκευής κατασκοπευτικών drones που χρηματοδοτεί μεταξύ άλλων και ο Πίτερ Τίελ και η οποία διαπραγματεύεται με τη Bundeswehr για να παρέχει προστασία στα κομβόι και τις υποδομών στα πλαίσια του OPLAN.

Η Quantum Systems, μία από τις μεγαλύτερες και πιο επιτυχημένες γερμανικές αμυντικές νεοσύστατες επιχειρήσεις, έχει παραδώσει εκατοντάδες drones στη Μολδαβία και τη Ρουμανία και χιλιάδες πετούν καθημερινά στην Ουκρανία, είπε ο Στρόμπελ. Ωστόσο, έχει πουλήσει μόλις 14 στη Bundeswehr. Ένας από τους βασικούς λόγους: η παρωχημένη νομοθεσία. Τα drones που πωλούνται στον γερμανικό στρατό δεν μπορούν να πετούν πάνω από πυκνοκατοικημένες περιοχές και απαιτούν φώτα θέσης, κάτι που έχει νόημα για πολιτική χρήση αλλά ακυρώνει τη στρατιωτική χρήση.

Η Bundeswehr παραμένει αισιόδοξη ότι θα υπάρξει πρόοδος. «Λαμβάνοντας υπόψη ότι ξεκινήσαμε από το μηδέν στις αρχές του 2023, είμαστε πολύ ικανοποιημένοι με το πού βρισκόμαστε σήμερα», ανέφερε ο αξιωματικός και συν-συντάκτης του OPLAN. «Αυτό είναι ένα πολύ εξελιγμένο προϊόν».

Ωστόσο, όπως κατέδειξαν τα πρόσφατα stress tests, χρειάζεται ακόμη δουλειά για να ευθυγραμμιστούν οι σχεδιασμοί με την πραγματικότητα. Η μεγαλύτερη αβεβαιότητα για τους σχεδιαστές είναι πόσο χρόνο έχουν στην διάθεση τους.

Δεδομένης της απότομης αύξησης των σαμποτάζ, των κυβερνοεπιθέσεων και των παραβιάσεων του εναέριου χώρου, η διαφορά μεταξύ ειρήνης και πολέμου φαίνεται ολοένα και πιο ασαφής.

«Οι απειλές είναι πραγματικές», δήλωσε ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς σε επιχειρηματίες τον Σεπτέμβριο. «Δεν βρισκόμαστε σε πόλεμο, αλλά πλέον δεν ζούμε σε καιρό ειρήνης».

Πηγή: WALL STREET JOURNAL / tovima.gr