ΑΡΧΟΝΤΙΑ ΚΑΤΣΟΥΡΑ

Μπορεί να θυμίζει σενάριο ταινίας επιστημονικής φαντασίας, αλλά είναι αλήθεια. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν την εγκατάσταση πυρηνικού αντιδραστήρα στη Σελήνη έως το 2030. Και από κοινού, Κίνα και Ρωσία εργάζονται για την κατασκευή ενός αντίστοιχου συστήματος με ορίζοντα το 2036.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ των New York Times, στα τέλη Αυγούστου, η NASA ζήτησε από εργολάβους να προετοιμαστούν για την κατασκευή ενός πυρηνικού αντιδραστήρα, ικανού να αντέξει το διαστημικό ταξίδι και να λειτουργεί χωρίς συντήρηση κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης. Η NASA βιάζεται να προλάβει τη Ρωσία και την Κίνα, που έχουν χρονοδιάγραμμα να κάνουν το ίδιο το 2036.

Διαστημικός πυρηνικός ανταγωνισμός

Η εγκατάσταση πυρηνικών αντιδραστήρων στη Σελήνη είναι μέρος μόνο της κούρσας για την εξερεύνηση του Διαστήματος, καθώς ΗΠΑ και Κίνα επιδιώκουν να ιδρύσουν πρώτες βάσεις στον δορυφόρο της Γης. Στόχος, η αναζήτηση φυσικών πόρων, που θα επιτρέψουν την επιτυχία του πυρηνικού εγχειρήματος.

Ένα πυρηνικό ατύχημα στη Σελήνη είναι πιθανότερο από ό,τι στη Γη

Αυτό που δεν λαμβάνουν υπ’ όψιν τους οι χώρες αυτές είναι οι κίνδυνοι από τη δημιουργία πυρηνικών εγκαταστάσεων στη Σελήνη. Κορυφαίοι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι κυβερνήσεις κινούνται υπερβολικά γρήγορα. Και μάλιστα σε μια εποχή διαστημικής εξερεύνησης που έχει σημαδευτεί από ορισμένες αξιοσημείωτες καταστροφές. Όπως για παράδειγμα, το γεγονός ότι τα τελευταία έξι χρόνια, πολλοί κινεζικοί, αμερικανικοί και ρωσικοί πύραυλοι απέτυχαν και εξερράγησαν. Επίσης, ρωσικό σκάφος προσεδάφισης συνετρίβη στη Σελήνη. Και βεβαίως, διαστημικά συντρίμμια πέφτουν τακτικά στη Γη.

Η πτώση συντριμμιών πυρηνικού αντιδραστήρα θα μπορούσε να διασπείρει ραδιενεργό υλικό –είχε συμβεί στον Καναδά το 1970. Μια έκρηξη ή μια τήξη του πυρήνα στην επιφάνεια της Σελήνης θα ενείχε τον κίνδυνο να μετατραπούν ολόκληρες περιοχές σε ζώνες απαγορευμένης πρόσβασης.

Σύμφωνα με τον Έντουιν Λάιμαν, διευθυντή του Τμήματος Ασφάλειας Πυρηνικής Ενέργειας στην Ένωση Ανησυχούντων Επιστημόνων (Union of Concerned Scientists), «uα υπάρχει πάντα ένας αγώνας δρόμου για το Διάστημα. Αν προσθέσουμε την πυρηνική ενέργεια σε αυτό το μείγμα, η κατάσταση θα μπορούσε να λάβει μια δυνητικά πιο επικίνδυνη τροπή».

Η ρωσο-κινεζική συνεργασία για τη Σελήνη

Ρωσία και Κίνα έχουν συνάψει συμφωνία για συνεργασία και στο Διάστημα. Και σύμφωνα με τους NYT, η πυρηνική ενέργεια φαίνεται να είναι ο μόνος βασικός τομέας που η Κίνα έχει αναθέσει στον εταίρο της στο πρόγραμμα για τη Σελήνη. Καμία χώρα δεν διαθέτει μεγαλύτερη εμπειρία από τη Ρωσία σε αυτόν τον τομέα.

Η χώρα έθεσε σε τροχιά περισσότερους από 30 αντιδραστήρες —κυρίως κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, ενσωματωμένους σε δορυφόρους της εποχής του Ψυχρού Πολέμου— και κατέχει ηγετική θέση στην πολιτική πυρηνική ενέργεια. Η Ρωσία ελέγχει το μεγαλύτερο απόθεμα αυτού που θεωρείται το ασφαλέστερο πυρηνικό καύσιμο για διαστημικές αποστολές. Το εν λόγω καύσιμο —ουράνιο που δεν είναι υψηλά εμπλουτισμένο— βρίσκεται σε έλλειψη στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Η Ρωσία δεν έχει ουσιαστικά κανέναν ανταγωνιστή στον τομέα της διαστημικής πυρηνικής ενέργειας», δήλωσε στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS ο Μιχαήλ Κοβαλτσούκ, πρόεδρος του Ινστιτούτου Κουρτσάτοφ. Το Ινστιτούτο Κουρτσάτοφ συμμετέχει στον σχεδιασμό αντιδραστήρα για τη Σελήνη.

 

Η NASA είχε θέσει σε λειτουργία έναν αντιδραστήρα το 1965. Τον απενεργοποίησε έπειτα από άσχετη με αυτόν βλάβη του διαστημικού σκάφους. Έκτοτε, οι ΗΠΑ έχουν δαπανήσει περισσότερα από 20 δισεκατομμύρια δολάρια σε προγράμματα διαστημικής πυρηνικής τεχνολογίας. Αλλά ποτέ δεν εγκατέστησαν άλλον αντιδραστήρα.

Ο αγώνας δρόμου για την απόκτηση αντιδραστήρα στη Σελήνη αποτελεί και στοιχείο επίδειξης ισχύος για ηγέτες όπως οι Τραμπ, Πούτιν και Σι.

Η πυρηνική ενέργεια είναι απαραίτητη στη Σελήνη

Η κατασκευή πυρηνικών αντιδραστήρων στη Σελήνη, σύμφωνα με τη NASA και το Ινστιτούτο Κουρτσάτοφ, είναι ιδανικοί για μελλοντικές μόνιμες βάσεις εκεί. Μπορούν να κατασκευαστούν σε μικρό μέγεθος και να λειτουργήσουν με ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση.

Μια διευρυμένη σεληνιακή βάση θα απαιτούσε πολύ περισσότερη ενέργεια από αυτή που μπορούν να παράγουν τα ηλιακά συστήματα, που μπορούν να φορτίσουν τα ρόβερ που κινούνται στον πλανήτη. Οποιοδήποτε σύστημα παροχής ενέργειας κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης θα έπρεπε να αντέχει σε διακυμάνσεις θερμοκρασίας που κυμαίνονται από τους 130 έως τους -334 βαθμούς Φαρενάιτ.

Στον Άρη με πυρηνικό καύσιμο

Προ το παρόν, η NASA σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει πυρηνική ενέργεια για την προώθηση διαστημικού σκάφους προς τον Άρη τον Δεκέμβριο του 2028. Πρόκειται για ένα εγχείρημα που δεν έχει επιχειρηθεί ποτέ στο παρελθόν.

Παράλληλα, το Πεντάγωνο προτίθεται να αναπτύξει τους δικούς του διαστημικούς αντιδραστήρες για εγκατάσταση σε τροχιά και στη Σελήνη, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο. Ωστόσο, οι προγραμματισμένες ημερομηνίες έχουν μετατεθεί επανειλημμένα και ελάχιστοι ειδικοί πιστεύουν ότι οι εμπλεκόμενες χώρες θα τηρήσουν τα χρονοδιαγράμματα.

Κανείς δεν διαθέτει δοκιμασμένο σκάφος προσεδάφισης ικανό να μεταφέρει και να αποθέσει με ασφάλεια βαριά —και ενδεχομένως ραδιενεργά— υλικά στο ανώμαλο σεληνιακό έδαφος. Κανείς δεν έχει εγκαταστήσει ποτέ αντιδραστήρα σε περιβάλλον χαμηλής βαρύτητας.

Επίσης, σεληνιακές βάσεις δεν έχουν κατασκευαστεί ακόμη, και οι ενεργειακές τους ανάγκες παραμένουν άγνωστες. Γι’ αυτόν τον λόγο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα σχέδια των αντιδραστήρων ενδέχεται να τροποποιηθούν εν μέρει ή και εξ ολοκλήρου.

Πυρηνική έκρηξη – φωτογραφία αρχείου

Σημαντικοί κίνδυνοι

ΗΠΑ και Ρωσία δηλώνουν ότι οι αντιδραστήρες τους θα παραμένουν ανενεργοί μέχρι την άφιξή τους στη Σελήνη. Αυτό θα περιόριζε τον κίνδυνο. Οι πυρηνικοί μηχανικοί υποστηρίζουν ότι το «ψυχρό» καύσιμο ουρανίου ενέχει ελάχιστο κίνδυνο ραδιενέργειας, ακόμη και στην περίπτωση που πέσει στη Γη.

Τι θα γίνει όμως κατά τη διάρκεια της ελεγχόμενης έκρηξης που συνοδεύει την εκτόξευση ενός πυραύλου;

Ο Λίοπολντ Σάμερερ, επικεφαλής ομάδας εργασίας του ΟΗΕ για την πυρηνική ενέργεια στο Διάστημα, εξηγεί: «Εκείνη ακριβώς τη στιγμή εντοπίζεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Έχουμε καταγράψει πολλές αποτυχίες κατά την εκτόξευση, επομένως διαθέτουμε άφθονα δεδομένα σχετικά με το τι μπορεί να πάει στραβά».

Μπορεί, π.χ., ένας αντιδραστήρας πέσει στον ωκεανό. Το νερό επιβραδύνει τα νετρόνια, αυξάνοντας την πιθανότητα διάσπασης των ατόμων. Αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα οδηγώντας τον αντιδραστήρα σε κρίσιμη κατάσταση —δηλαδή να πυροδοτήσει μια αλυσιδωτή αντίδραση διάσπασης ατόμων που απελευθερώνει ραδιενέργεια.

Κι αν πρέπει ο αντιδραστήρας να φύγει από τη Σελήνη;

Ένας άλλος κίνδυνος αφορά μια δυσλειτουργία που θα μπορούσε να οδηγήσει στην επιστροφή του αντιδραστήρα στη Γη μετά τη λειτουργία του. Το 1978, η ανεξέλεγκτη επανείσοδος στην ατμόσφαιρα ενός ρωσικού δορυφόρου με πυρηνική ενέργεια, του Kosmos 954, είχε ως αποτέλεσμα τη διασπορά ραδιενεργού υλικού σε έκταση σχεδόν 48.000 τετραγωνικών μιλίων στον βορρά του Καναδά. Μετά από περίπου έναν χρόνο εργασιών καθαρισμού, ανακτήθηκε μόλις το 0,1% της πηγής ενέργειας του δορυφόρου.

Στις ΗΠΑ, κάθε διαστημικός αντιδραστήρας προβλέπεται να αξιολογείται από ειδικούς επτά διαφορετικών υπηρεσιών. Ωστόσο, είναι αδύνατο να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ατυχήματος.

Σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή Πυρηνικής Επιστήμης και Μηχανικής στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (MIT), Ρ. Σκοτ Κεμπ, λέει στους ΝΥΤ: «Ο ορισμός του ατυχήματος είναι ότι τα πράγματα δεν εξελίσσονται σύμφωνα με το σχέδιο». Και πρόσθεσε ότι η πιθανότητα ατυχημάτων είναι μεγαλύτερη στη Σελήνη.

Στη Γη, οι αντιδραστήρες είναι θωρακισμένοι μέσα σε ειδικές κατασκευές περιορισμού, η ανέγερση των οποίων στη Σελήνη θα ήταν εξαιρετικά δαπανηρή και τεχνικά δύσκολη. Η NASA έχει δηλώσει ότι ο αντιδραστήρας της θα διαθέτει θωράκιση, αν και δεν έχει διευκρινιστεί με ποιον τρόπο.

Ελλείψει επαρκούς θωράκισης, ακόμη και μικρότερα ατυχήματα θα προκαλούσαν πολύ μεγαλύτερη διασπορά ραδιενεργών καταλοίπων, είπε ο Δρ Κεμπ. Στη Σελήνη δεν πνέουν άνεμοι, ωστόσο, λόγω της χαμηλότερης βαρύτητας, τα συντρίμμια μπορούν να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις μετά από μια έκρηξη.

Στη Γη, όταν ένας αντιδραστήρας φτάνει στο τέλος της λειτουργίας του, η διαδικασία παροπλισμού είναι περίπλοκη, απαιτεί προσεκτικούς χειρισμούς και διαρκεί χρόνια. Στη Σελήνη, τόσο η NASA όσο και οι ρωσικές υπηρεσίες δηλώνουν ότι απλώς θα άφηναν πίσω τους το ραδιενεργό υλικό…

Η πρόκληση των καυσίμων

Σε όλα τα τεχνικά έγγραφα και τα έγγραφα προμηθειών της, η NASA αναφέρει ότι θα χρησιμοποιούσε πυρηνικό καύσιμο το οποίο δεν είναι υψηλά εμπλουτισμένο και θεωρείται το ασφαλέστερο για προηγμένους αντιδραστήρες.

Ωστόσο, οι γεωπολιτικές συνθήκες και τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα ενδέχεται να περιπλέξουν την κατάσταση. Ο τελευταίος διαστημικός αντιδραστήρας που δοκίμασε η NASA, το 2018, χρησιμοποιούσε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, το οποίο είναι ελαφρύτερο και φθηνότερο στη μεταφορά (εκτόξευση) σε σχέση με άλλα καύσιμα.

Τώρα, η NASA επιθυμεί να χρησιμοποιήσει ένα καύσιμο γνωστό ως ουράνιο χαμηλού εμπλουτισμού υψηλής καθαρότητας (HALEU), το οποίο βρίσκεται σε έλλειψη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός, αλλά οι ΗΠΑ έχουν απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικού ουρανίου από το 2024 λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Και η αμερικανική κυβέρνηση δυσκολεύεται να παραγάγει επαρκή ποσότητα καυσίμου.

Η ρωσο-κινεζική συμμαχία δεν έχει αποκαλύψει τι είδους καύσιμο θα χρησιμοποιηθεί. Οι παλαιότεροι ρωσικοί διαστημικοί αντιδραστήρες χρησιμοποιούσαν καύσιμο υψηλού εμπλουτισμού.

Επίσης, τουλάχιστον μία εταιρεία που ενδέχεται να υποβάλει προσφορά για το συμβόλαιο της NASA σχετικά με τον σεληνιακό αντιδραστήρα, η Space Nuclear Power Corporation, αναπτύσσει αντιδραστήρα που χρησιμοποιεί ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού.

Το αμερικανικό διαστημικό πρόγραμμα θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά οφέλη σε εταιρείες που κατασκευάζουν μικρο-αντιδραστήρες, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος έως και 10 μεγαβάτ. Αυτοί οι δαπανηροί αντιδραστήρες είναι πολύ μικροί για να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες κέντρων δεδομένων, έχουν όμως βρει τη δική τους αγορά σε διαστημικές και στρατιωτικές εφαρμογές.

Μικρο-αντιδραστήρες στη Σελήνη

Οι μικρο-αντιδραστήρες ενδέχεται τελικά να καταλήξουν στη Σελήνη, ωστόσο κανένας τους δεν έχει ακόμη αποδειχθεί λειτουργικός και έτοιμος για χρήση. Θεμελιώδη ζητήματα ασφάλειας —όπως η αποβολή της θερμότητας, η θωράκιση του αντιδραστήρα και η διατήρηση της δομικής ακεραιότητας— δεν έχουν επιλυθεί πλήρως για τους διαστημικούς αντιδραστήρες, οι οποίοι πρέπει να είναι συμπαγείς και ελαφρείς.

«Είναι απολύτως εφικτή η εγκατάσταση ενός αντιδραστήρα στη Σελήνη», δήλωσε η Κέιτι Χαφ, επικεφαλής του τμήματος Πυρηνικής Μηχανικής και Μηχανικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Wisconsin-Madison. Ωστόσο, όπως επισήμανε, όσο μεγαλύτερες είναι οι ενεργειακές απαιτήσεις, τόσο πιο δύσκολη καθίσταται η κατασκευή των αντιδραστήρων.

«Θέλω να δω μεγαλύτερη διεθνή συνεργασία στο Διάστημα», δήλωσε. «Εκεί είναι που η συνεργατική επιστημονική δράση έχει υπερβεί τις συγκρούσεις της διεθνούς πολιτικής σκηνής».

Πηγή: in.gr

Στοιχεία από ένα αποκαλυπτικό δικαστικό έγγραφο είδαν το φως της δημοσιότητας. Σύμφωνα με το έγγραφο, το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (DHS), αποθήκευσε προσωπικά στοιχεία παρατηρητών σε σύστημα της Palantir.

Το έγγραφο έχει μερικώς αποσφραγιστεί και υποστηρίζει πως το DHS, έχει δημιουργήσει φακέλους και «φακελώνει» παρατηρητές της δράσης της ICE στο Μέιν.

Σε αυτούς, σύμφωνα με την κατάθεση, περιλαμβάνονται φωτογραφίες παρατηρητών και διαδηλωτών, αριθμοί πινακίδων κυκλοφορίας και άλλες πληροφορίες. Όλα αυτά, αποθηκεύτηκαν στο σύστημα Investigative Case Management, το οποίο αναπτύχθηκε από την Palantir.

Η υπόθεση αποτελεί μέρος προτεινόμενης ομαδικής αγωγής που κατατέθηκε σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μέιν από τέσσερις παρατηρητές, τους  Έλινορ Χίλον, Κολίν Φάγκαν, Πολυξένια Πάντος και Καρλίν Ουίλιαμς. 

Η αγωγή κατατέθηκε υπό σφραγίδα τον Σεπτέμβριο και μια εκδοχή με διαγραμμένα στοιχεία δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή.

Αρνείται το DHS

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Wired, το DHS χαρακτήρισε την υπόθεση «αβάσιμη» και υποστήριξε ότι «η αγωγή βασίζεται στο ψέμα ότι υπάρχει μια βάση δεδομένων “εγχώριων τρομοκρατών” που διαχειρίζεται το DHS».

Οι ενάγοντες υποστηρίζουν ότι οι πράκτορες της ICE είχαν ως πρακτική να εκφοβίζουν διαδηλωτές και παρατηρητές. 

Το έγγραφο αυτό, επικεντρώνεται στη συμπεριφορά των πρακτόρων κατά τη διάρκεια της «Operation Catch of the Day», μιας επιχείρησης εντατικοποίησης της επιβολής της αντιμεταναστευτικής νομοθεσίας στο Μέιν τον περασμένο Ιανουάριο. 

Περιπολίες έξω από σπίτια και εκφοβισμός

Σύμφωνα με την κατάθεση, η ICE πραγματοποιούσε περιπολίες με οχήματα έξω από τα σπίτια των παρατηρητών και, στην περίπτωση τουλάχιστον μίας παρατηρήτριας, απαίτησαν να παραπέμπεται σε δευτερογενή έλεγχο κάθε φορά που προσπαθεί να περάσει τα σύνορα, τουλάχιστον έως τον Ιανουάριο του 2027.

Δύο από αυτούς σταμάτησαν στα καναδικά σύνορα αρκετούς μήνες αργότερα, ως αποτέλεσμα ενός προγενέστερου περιστατικού κατά το οποίο είχαν παρακολουθήσει πράκτορες της ICE στο Πόρτλαντ.

Οι ενάγοντες εκπροσωπούν μια ομάδα κατοίκων που, όπως υποστηρίζουν, υπέστησαν παρόμοια συλλογή και διατήρηση των προσωπικών τους στοιχείων από ομοσπονδιακούς αξιωματούχους -συμπεριλαμβανομένων φωτογραφιών των προσώπων τους και των πινακίδων κυκλοφορίας τους- επειδή συμμετείχαν σε δραστηριότητες που προστατεύονται από την Πρώτη Τροπολογία του Συντάγματος των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με τους ενάγοντες, αυτό αποτελεί μια συστηματική προσπάθεια της εκτελεστικής εξουσίας να χρησιμοποιήσει τις εκτεταμένες εξουσίες του κράτους για να τιμωρήσει τη διαφωνία και να παραμερίσει όσους θεωρεί πολιτικούς αντιπάλους, καθώς και όσους επιδιώκουν να ελέγχουν και να ζητούν λογοδοσία από την κυβέρνηση.

Ο Καναδός πρωθυπουργός, Μαρκ Κάρνεϊ, παραδέχθηκε την περασμένη εβδομάδα ότι έχει προετοιμαστεί για ένα κάποτε αδιανόητο σενάριο: μια αμερικανική εισβολή.

Σημειώνοντας ότι ο κίνδυνος είναι χαμηλός και το ενδεχόμενο εξαιρετικά απίθανο, δήλωσε στους New York Times ότι έχει την ευθύνη να εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα, καθώς οι σχέσεις ΗΠΑ-Καναδά επαναπροσδιορίζονται υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ. «Αυτό είναι απλώς διαχείριση κινδύνου», είπε ο Κάρνεϊ.

Οι παγκόσμιοι δασμοί του Τραμπ και η επανειλημμένη επιθυμία του να γίνει ο Καναδάς η 51η πολιτεία των ΗΠΑ έχουν οδηγήσει τον Καναδά στην προσομοίωση ενός αμερικανικού στρατιωτικού χτυπήματος.

Το 2025, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι ήταν «εξαιρετικά απίθανο» οι ΗΠΑ να χρησιμοποιούσαν ποτέ βία εναντίον του Καναδά. Αντίθετα, είπε ότι θα συνέχιζε να ασκεί οικονομικές πιέσεις προκειμένου να πετύχει πολιτικούς στόχους. «Ο πρόεδρος Τραμπ έχει κάνει περισσότερα από οποιονδήποτε άλλον για να προστατεύσει τον σπουδαίο λαό του Καναδά», δήλωσε ο Λευκός Οίκος στο BBC αυτή την εβδομάδα.

Στρατιωτικοί ειδικοί που μίλησαν στο μέσο θεωρούν επίσης ότι μια εισβολή είναι εξαιρετικά απίθανη, επισημαίνοντας τους πολλούς τρόπους με τους οποίους οι δύο χώρες συνεργάζονται στον τομέα της άμυνας.

Ωστόσο, το ζήτημα φαίνεται πως απασχολεί έντονα τους Καναδούς. Τον Ιανουάριο, μετά την επιχείρηση των ΗΠΑ για την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, δημοσκόπηση της Leger έδειξε ότι περισσότερο από το 30% των Καναδών θεωρούσε πιθανή μια αμερικανική εισβολή.

Γιατί είναι απίθανο να συμβεί

Ένας πόλεμος μεταξύ Καναδά και ΗΠΑ θα ήταν περίπλοκος και σχεδόν αδιανόητος, δήλωσε ο αντιστράτηγος Κρίστοφερ Κόουτς, πρώην στρατιωτικός με 34 χρόνια υπηρεσίας στη Βασιλική Καναδική Αεροπορία, ο οποίος κατείχε διάφορες ανώτερες θέσεις. «Υπηρέτησα σε στρατιωτικές επιχειρήσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας μου και ποτέ δεν εξετάσαμε το ενδεχόμενο να προερχόταν στρατιωτική επίθεση από αμερικανικό έδαφος», είπε.

Ο Κόουτς, ο οποίος είχε υπηρετήσει σε αποστολές του ΝΑΤΟ, σημείωσε ότι ο Καναδάς και οι ΗΠΑ συνεργάζονται σε πολλούς τομείς της στρατιωτικής άμυνας.

Και οι δύο είναι μέλη της βορειοατλαντικής αμυντικής συμμαχίας, η οποία προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη οφείλουν να υπερασπιστούν ένα άλλο μέλος σε περίπτωση επίθεσης εναντίον του. Οι δύο χώρες πραγματοποιούν επίσης κοινές αποστολές άμυνας στην Αρκτική στο πλαίσιο της Διοίκησης Αεροδιαστημικής Άμυνας Βόρειας Αμερικής (NORAD) και μοιράζονται συχνά πληροφορίες.

Για τον λόγο αυτό, ο Κόουτς δήλωσε ότι πιστεύει πως μια αμερικανική επίθεση στον Καναδά δεν θα ξεκινούσε με ένοπλη επίθεση, αλλά μάλλον με πιο διακριτικά μέσα, όπως ο κυβερνοπόλεμος.

Δεν ήταν πάντα οι καλύτεροι φίλοι

Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ έγιναν φυσικοί σύμμαχοι κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα και ενσωματώθηκαν σε μεγάλο βαθμό οικονομικά, στρατιωτικά και πολιτιστικά.

Αλλά δεν ήταν πάντα έτσι. Στην πραγματικότητα, βασικό στοιχείο της καναδικής ταυτότητας είναι η αντίστασή του στον αμερικανικό επεκτατισμό κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, δήλωσε ο Τιμ Φόραν, ερευνητής στο Καναδικό Πολεμικό Μουσείο. «Ο φόβος απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελεί θεμέλιο του πολιτικού εγχειρήματος που είναι ο Καναδάς», είπε.

Ο Καναδάς σχηματίστηκε ως μια ένωση βρετανικών αποικιών στη Βόρεια Αμερική, οι οποίες παρέμειναν πιστές στο βρετανικό Στέμμα όταν οι αποικίες που βρίσκονταν στη σημερινή επικράτεια των ΗΠΑ εξεγέρθηκαν. Πριν από τη δημιουργία του Καναδά, οι ΗΠΑ είχαν επιχειρήσει να εισβάλουν στις βρετανικές αποικίες της Βόρειας Αμερικής, καταλαμβάνοντας το Μόντρεαλ το 1775 και φτάνοντας κοντά στην κατάκτηση της πόλης του Κεμπέκ.

Στον πόλεμο του 1812, οι Αμερικανοί εισέβαλαν επανειλημμένα σε περιοχές που τότε ήταν γνωστές ως Άνω Καναδάς, Κάτω Καναδάς και οι θαλάσσιες αποικίες, με αποτέλεσμα μια στρατιωτική ισοπαλία. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, βρετανικά στρατεύματα έκαψαν τον Λευκό Οίκο σε αντίποινα.

Ο Φόραν δήλωσε ότι εκείνη την εποχή οι αποικίες που αργότερα θα γίνονταν Καναδάς βασίζονταν στη Μεγάλη Βρετανία και το Βασιλικό Ναυτικό για την άμυνά τους, καθώς και στους αυτόχθονες πληθυσμούς, οι οποίοι υπηρετούσαν ως στρατηγοί σε σημαντικές μάχες. Ο Καναδάς εξέτασε ξανά το ενδεχόμενο πολέμου με τις ΗΠΑ μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, ως απάντηση στην αυξανόμενη ισχύ και επιρροή τους.

Κατάρτισε ένα σχέδιο, το οποίο βασίστηκε σε μυστικές επισκέψεις Καναδών στρατηγών σε πόλεις κοντά στα σύνορα. Οι στρατηγοί εμφανίζονταν ως τουρίστες και τραβούσαν φωτογραφίες γεφυρών και αυτοκινητοδρόμων για τη συλλογή πληροφοριών. Παράλληλα, μιλούσαν με κατοίκους της περιοχής, προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα τον αντίπαλό τους.

Ένας πόλεμος ήταν και τότε ένα απίθανο σενάριο, δήλωσε ο Άντριου Μπαρτς, ερευνητής στο Καναδικό Πολεμικό Μουσείο με ειδίκευση στον Καναδά του 20ού αιώνα, όμως οι Καναδοί ήθελαν να είναι προετοιμασμένοι. «Αυτό είναι μέρος αυτού που κάνουν οι στρατιωτικοί», είπε. «Εξετάζουν κάθε είδους διαφορετικά σενάρια».

Πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια αμερικανική εισβολή

Ακόμη και αν μια αμερικανική εισβολή είναι εξαιρετικά απίθανη, ο Μάθιου Σμιτ, αναπληρωτής καθηγητής εθνικής ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο του Νιου Χέιβεν στο Κονέκτικατ, δήλωσε ότι το γεγονός πως οι Καναδοί προετοιμάζονται αποτελεί ένδειξη του πόσο δραματικά έχει μεταβληθεί η παγκόσμια τάξη.

Πρόσθεσε ότι οι Καναδοί ηγέτες καλούνται να απαντήσουν σε δύσκολα ερωτήματα σχετικά με το πόσο στενά θέλουν να συνεχίσουν να συνεργάζονται με τον αμερικανικό στρατό - μια συνεργασία που τους παρέχει πολύτιμες πληροφορίες σε περίπτωση που οι ΗΠΑ θελήσουν να βλάψουν τον Καναδά με οποιονδήποτε τρόπο. «Πραγματικά βλάπτει τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και υπάρχει ένας βαθμός δικαιολογημένου φόβου», είπε.

Οι Αμερικανοί μπορεί να μην παίρνουν στα σοβαρά τα σχόλια του Τραμπ για τη μετατροπή του Καναδά στην 51η πολιτεία, είπε, όμως οι Καναδοί σαφώς και τα λαμβάνουν σοβαρά υπόψη - και είναι προετοιμασμένοι να υπερασπιστούν τον εαυτό τους εάν χρειαστεί.

Πώς θα ήταν λοιπόν μια τέτοια εξέλιξη; Η πρώτη φάση ενός πολέμου θα μπορούσε να είναι αρκετά σύντομη. Σύμφωνα με το μοντέλο που χρησιμοποιεί ο καναδικός στρατός, όπως ανέφερε η εφημερίδα Globe and Mail νωρίτερα φέτος, μια αμερικανική επίθεση θα είχε ως αποτέλεσμα οι στρατηγικές θέσεις του Καναδά να καταληφθούν μέσα σε μία εβδομάδα.

Ο στρατός του θα βρισκόταν γρήγορα σε μειονεκτική θέση ως προς τους αριθμούς, αναγκάζοντας τις καναδικές δυνάμεις να στραφούν σε ανταρτοπόλεμο, προκειμένου να προσπαθήσουν να περιορίσουν τον αντίπαλό τους. Σύμφωνα με την εφημερίδα, επικαλούμενη ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους, συμμαχικές χώρες όπως η Γαλλία και η Βρετανία θα καλούνταν να προσφέρουν υποστήριξη και να υπερασπιστούν τον Καναδά.

Το θεωρητικό μοντέλο εκτιμάται ότι είναι η πρώτη φορά εδώ και έναν αιώνα που ο Καναδάς σχεδίασε την αντιμετώπιση μιας αμερικανικής επίθεσης. Ο Κόουτς δήλωσε ότι η συγκεκριμένη προσομοίωση βρίσκεται στο πιο ήπιο άκρο του σχεδιασμού στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Είπε ότι ο Καναδάς, σε αντίθεση με τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ, υστερούσε όσον αφορά την ύπαρξη ενός σχεδίου αντίδρασης σε περίπτωση οποιασδήποτε χερσαίας εισβολής και ότι τώρα προσπαθεί να καλύψει το κενό σε αυτή την εποχή απρόβλεπτης γεωπολιτικής.

Αυτό, όπως είπε, έγινε εν μέρει εμφανές από την πρόσφατη έκκληση του αρχηγού των καναδικών ενόπλων δυνάμεων για δραστική αύξηση του μεγέθους του στρατού, συμπεριλαμβανομένης της προσθήκης έως και 300.000 πολιτών-στρατιωτών με βασική εκπαίδευση.

Μια εισβολή στον Καναδά ενδέχεται να μην ήταν εύκολη ούτε από την πλευρά των ΗΠΑ. Ακόμη και με τον δυσανάλογα μεγάλο στρατό τους, οι ΗΠΑ θα δυσκολεύονταν να εξασφαλίσουν υποστήριξη για έναν πόλεμο με τον Καναδά, δήλωσε ο Σμιτ. «Πιστεύω ότι ένας μεγάλος αριθμός Αμερικανών αξιωματικών θα παραιτούνταν εάν λάμβαναν εντολή να εισβάλουν στον Καναδά», είπε. «Θα θεωρούσαν ότι πρόκειται για παράνομη και ανήθικη διαταγή».

Ο Σμιτ δήλωσε ότι Καναδοί και Αμερικανοί στρατιώτες πραγματοποιούν τακτικά κοινές ασκήσεις και τρέφουν αμοιβαίο σεβασμό. Ωστόσο, στο απίθανο σενάριο κατά το οποίο οι σχέσεις θα επιδεινώνονταν σε τέτοιο βαθμό ώστε να οδηγηθούν σε ένοπλη σύγκρουση, ο Σμιτ εκτίμησε ότι οι ΗΠΑ πιθανότατα θα επικεντρώνονταν στην απόκτηση πολύτιμων καναδικών πόρων, όπως πετρέλαιο και ορυκτά, καθώς και στην πολιτική αποκεφάλιση της ηγεσίας.

«Θα βλέπατε ένα είδος επιχείρησης που θα έμοιαζε, ίσως, με αυτό που είδατε στη Βενεζουέλα», είπε, αναφερόμενος στη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ νωρίτερα φέτος για την απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας, Μαδούρο. Αν και αναγνώρισε ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ, δήλωσε ότι «σε αναλογία δυνάμεων» οι Καναδοί στρατιώτες θα μπορούσαν να προβάλουν αντίσταση.

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν επεκταθεί και στο ενεργειακό πεδίο, καθώς εξετάζεται συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για διεθνή περιουσιακά στοιχεία της Lukoil.

Σύμφωνα με τους New York Times, η υπό συζήτηση συναλλαγή αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο της ρωσικής εταιρείας, το οποίο περιλαμβάνει πετρελαϊκά κοιτάσματα, διυλιστήρια και πρατήρια καυσίμων σε διαφορετικές χώρες.

Επικεφαλής της ομάδας που διεκδικεί τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία βρίσκεται ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος Τοντ Μπόελι, ο οποίος έχει δωρίσει συνολικά 2 εκατ. δολάρια σε πολιτικές πρωτοβουλίες που υποστηρίζουν τον Τραμπ.

Στο σχήμα συμμετέχουν επίσης επενδυτές από τη Μέση Ανατολή που διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με τον Τζάρεντ Κούσνερ ή την οικογένεια του Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και η αμερικανική κυβέρνηση μέσω της International Development Finance Corporation.

Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Κούσνερ ή ο Γουίτκοφ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία, ωστόσο οι συγκεκριμένες διασυνδέσεις έχουν προκαλέσει ερωτήματα στις ΗΠΑ για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων.

Η συζήτηση με τον Πούτιν

Το ζήτημα τέθηκε και στη συνάντηση που είχαν ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο στις 5 Σεπτεμβρίου, με τον Ρώσο πρόεδρο να παρουσιάζει τη συναλλαγή ως έναν τρόπο επανεκκίνησης των επιχειρηματικών σχέσεων Μόσχας και Ουάσινγκτον.

Η αμερικανική πλευρά αντιμετωπίζει παράλληλα την προοπτική οικονομικής συνεργασίας ως πιθανό μέσο για την οικοδόμηση καλύτερου κλίματος με το Κρεμλίνο, αλλά και για την αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η έγκριση της Ουάσινγκτον θα μπορούσε να απελευθερώσει τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας άμεσα την αξία τους.

Η Lukoil είχε αποτιμήσει νωρίτερα μέσα στη χρονιά τις διεθνείς δραστηριότητές της στα 20 δισ. δολάρια, χωρίς ωστόσο να έχουν γίνει γνωστοί οι οικονομικοί όροι της προτεινόμενης συναλλαγής.

Η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί και οποιαδήποτε συμφωνία θα χρειαστεί την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, ενώ καθοριστικός θεωρείται και ο ρόλος της Μόσχας.

ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Σε τρεις μέρες από σήμερα, την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου, πρόκειται να εκτελέσουν την Κρίστα Πάικ. Δεν θέλει να είναι μαζί της ούτε φίλες, ούτε συγγενείς -προτιμά να μην τη δουν να πεθαίνει.

Η Κρίστα Πάικς είναι 50 ετών σήμερα. Στα 18 της, μαζί με τον τότε σύντροφό της, τον Τάνταριλ Σιπ, βασάνισε και σκότωσε την 19χρονη Κολίν Σλέμερ. Την είχαν γνωρίσει σε «κατασκήνωση για προβληματικούς εφήβους».

Η δολοφονία απασχόλησε αρκετά τα μίντια αλλά και τους κατοίκους του Νόξβιλ, στο Τενεσί. Όταν βρέθηκε η σορός της Κολίν, πάνω στο στήθος της είχε χαραγμένη μία πεντάλφα. Η Κρίστα είπε πως το θύμα της την είχε προσβάλει και είχε προσπαθήσει να της κλέψει το αγόρι, δυο άτομα που βρίσκονταν στην ίδια κατασκήνωση είπαν πως την είχαν ακούσει να καυχιέται για τον φόνο πριν και μετά, και πως τους είχε δείξει ένα κομμάτι από το κρανίο της 19χρονης.

Την επόμενη χρονιά, το ’96, η Πάικ καταδικάστηκε σε θάνατο. Ο Σιπ, σε ισόβια κάθειρξη, με τη δυνατότητα να αποφυλακιστεί νωρίτερα υπό όρους.

Οι δικηγόροι της Κρίστα παλεύουν εδώ και χρόνια ώστε να μην εφαρμοστεί τελικά η θανατική ποινή. Αν όντως προχωρήσει όμως, θα μιλάμε για την πρώτη εκτέλεση γυναίκας στο Τενεσί μετά από 200 χρόνια. 

Η μητέρα της Κολίν λέει πως θέλει πολύ να συμβεί αυτό «για να ξεκουραστεί επιτέλους» το παιδί της. Θα ήθελε, επίσης, να υποφέρει πριν πεθάνει και να αισθανθεί ό,τι αισθάνθηκε η κόρη της. Οι δικηγόροι της Πάικ, ωστόσο, έχουν καταθέσει αίτημα 226 σελίδων κι ελπίζουν να αλλάξει κάτι, έστω και τελευταία στιγμή. Το αίτημα αυτό υποστηρίζουν ειδικοί του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως και η Διεθνής Αμνηστία.

Η Κρίστα Πάικ δεν είναι απλώς μία γυναίκα που ένιωσε ζήλια και σκότωσε μία άλλη γυναίκα. Το 1995 ήταν 18. Είχε μόλις ενηλικιωθεί και στην παιδική της ηλικία την κακοποίησαν σεξουαλικά και σωματικά. Τη βίαζαν και την εγκατέλειψαν. Εκεί βασίζονται οι δικηγόροι της και επισημαίνουν πως, αν δίκαζαν άνθρωπο για το ίδιο έγκλημα σήμερα, η θανατική ποινή δεν θα συζητιόταν. 

Το 1995, κανείς δεν μίλησε για τη βία που η Κρίστα υπέστη ως παιδί. «Είναι εξοργιστικό το ότι δεν παρουσίασαν στο δικαστήριο το ιστορικό κακοποίησης και βιασμών, παρότι γνώριζαν για αυτό», δήλωσε η ειδικός στο φύλο και τη θανατική ποινή στη νομική σχολή του Κορνέλ, Σάντρα Μπάμπκοκ.

«Η υπόθεσή της είναι τόσο ενδιαφέρουσα, όχι μόνο λόγω του αδιανόητου ιστορικού σεξουαλικής βίας αλλά του συνδυασμού του με τη νεαρή ηλικία και την ψυχική ασθένεια», είπε. 

To 1995, η δικαστική ψυχολόγος Ναϊάνα ΜακΚόι βρήκε πως και την Κρίστα την είχαν παραμελήσει και οι δύο γονείς της. Πως την είχαν κακοποιήσει σεξουαλικά και σωματικά οι (αρκετοί) σύζυγοι και σύντροφοι της μητέρας της, πως τη βίασαν πολλές φορές -μια φορά στα 11 και αρκετές στα 17 της. Αργότερα, βρέθηκε πως τη βίαζε και ο σύντροφος της γιαγιάς της, όταν ήταν νήπιο. Η μητέρα της την έβγαλε ψεύτρα πολλές φορές -δεν πίστευε όσα της έλεγε για τους βιασμούς ή δεν τη βόλευε να το πιστέψει.

Το θέμα είναι πως στη δίκη δεν συζητήθηκε τίποτα από αυτά. Οι πληροφορίες που αναφέρουμε τώρα, βγήκαν στην επιφάνεια πάνω από δέκα χρόνια μετά, όταν μία νέα ομάδα δικηγόρων προέβαλε τον ισχυρισμό για ανεπαρκή εκπροσώπηση από τον προηγούμενο συνήγορο. Φυσικά κι ο ισχυρισμός αυτός απορρίφθηκε από τον δικαστή.

Το 2021, η Κρίστα Πάικ διαγνώστηκε με διπολική διαταραχή και ξεκίνησε να λαμβάνει αγωγή.

Αργότερα, άλλη δικαστική ψυχολόγος, η Μπέθανι Μπραντ, είπε πως η υπόθεσή της είναι εξαιρετικά σπάνια επειδή την κακοποίησαν πάρα πολλοί άνθρωποι που, κανονικά, θα έπρεπε να την προστατεύουν.

«Η παιδική της ηλικία ήταν γεμάτη σωματική, σεξουαλική και συναισθηματική κακοποίηση. Τη βίασαν πολλοί άντρες πριν καν πάει σχολείο», είπε, σύμφωνα με το BBC. Έκανε λόγο για μανιακά επεισόδια λόγω της διπολικής διαταραχής και της διαταραχής μετατραυματικού στρες για τις οποίες, προφανώς, δεν είχε λάβει κανενός είδους θεραπεία καθώς ήταν αδιάγνωστη.

«Αυτά, μαζί, εννοείται πως επηρέασαν το πόσο ένιωθε να την απειλεί το κορίτσι που τελικά σκότωσε, όπως και την παντελή έλλειψη συναισθηματικού ελέγχου σ’εκείνη την κατάσταση», πρόσθεσε.

«Αν επιτρέψουν την εκτέλεση, τότε αυτό που μας λένε είναι πως η θανατική ποινή σ’αυτήν τη χώρα είναι ανέκδοτο. Δεν είναι για τους χειρότερους των χειρότερων. Είναι για τους ανθρώπους που έχουν τη χειρότερη νομική εκπροσώπηση, που είναι οι πιο πληγωμένοι κι ευάλωτοι».

Κανείς δεν είπε πως η Κρίστα Πάικ δεν είναι εγκληματίας, κανείς δεν είπε πως δεν είναι δολοφόνος, κανείς δεν είπε πως δεν πρέπει να τιμωρηθεί. Τιμωρείται από το 1996.

Πέρυσι, το Ανώτατο Δικαστήριο του Τενεσί έκρινε ότι η Κρίστα Πάικ δεν είχε παρουσιάσει στοιχεία που να δικαιολογούν αλλαγές στην ποινή της. Η διαδικασία των εφέσεών της είχε πλέον εξαντληθεί και ορίστηκε ημερομηνία για την εκτέλεσή της.

Νωρίτερα, ομοσπονδιακό εφετείο είχε αποφανθεί ότι οι ένορκοι είχαν ήδη ενημερωθεί για τα δύσκολα παιδικά χρόνια της Πάικ, μέσα από τις καταθέσεις της μητέρας, του πατέρα και της θείας της κατά τη διάρκεια της δίκης. Σύμφωνα με το δικαστήριο, τα νεότερα στοιχεία σχετικά με τη διπολική διαταραχή, τη διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) και τις εγκεφαλικές βλάβες που φέρεται να αντιμετωπίζει «σε μεγάλο βαθμό επαναλάμβαναν» όσα είχαν ήδη ακούσει οι ένορκοι και δεν θα άλλαζαν την ετυμηγορία τους.

Η υπόθεση παρουσιάζει ορισμένες ομοιότητες με εκείνη της Λίσα Μοντγκόμερι, της οποίας οι δικηγόροι είχαν επίσης υποστηρίξει ότι επρόκειτο για μία ψυχικά ασθενή γυναίκα και θύμα κακοποίησης, η οποία άξιζε επιείκεια.

Οι νομικές προσπάθειές της για μετατροπή της ποινής της απέτυχαν και την εκτέλεσαν με θανατηφόρα ένεση στην Ιντιάνα το 2021.

Εάν δεν της απονεμηθεί χάρη από τον κυβερνήτη του Τενεσί, Μπιλ Λι, η Πάικ πρόκειται να εκτελεστεί στις 30 Σεπτεμβρίου. Η απόφαση του κυβερνήτη δεν αναμένεται πριν από την τελευταία στιγμή, ενώ μέχρι σήμερα ο Λι δεν έχει απονείμει χάρη σε καμία υπόθεση θανατικής ποινής.

Αυτή την εβδομάδα, το Ανώτατο Δικαστήριο του Τενεσί απέρριψε και το αίτημα της Πάικ να ανασταλεί η εκτέλεσή της. Οι δικηγόροι της αναφέρουν ότι εξετάζουν τα επόμενα νομικά τους βήματα.

Για την ημέρα της εκτέλεσής της, η Πάικ έχει ζητήσει η ομάδα που θα αναλάβει τη διαδικασία να αποτελείται αποκλειστικά από γυναίκες. Όπως υποστηρίζει, το ενδεχόμενο να την ακινητοποιήσει ομάδα ανδρών θα επιδεινώσει το τραύμα της. Η πολιτεία του Τενεσί έχει δηλώσει ότι στόχος είναι γυναίκες σωφρονιστικοί υπάλληλοι να αναλάβουν τη μεταφορά της στη φυλακή όπου θα πραγματοποιηθεί η εκτέλεση, χωρίς ωστόσο να το εγγυάται.

Η Άσλι Σέλαρς, φίλη της Κρίστι, δραστηριοποιείται υπέρ της μεταρρύθμισης του συστήματος απονομής δικαιοσύνης και της υποστήριξης θυμάτων εγκληματικών πράξεων.

«Οι άνθρωποι θέλουν να ξέρουν ότι η ζωή όλων έχει σημασία, σωστά; Θέλουν να ξέρουν ότι η ζωή της Κολίν είχε σημασία», είπε στο BBC. «Νομίζω ότι αυτή τη στιγμή η Κρίστα αγωνίζεται πολύ περισσότερο για να αποδείξει ότι η ζωή της έχει σημασία, παρά για να παραμείνει πραγματικά ζωντανή».

Πηγή: rosa.gr

Η OpenAI δήλωσε πως ειδοποίησε «δεκάδες» οργανισμούς παγκοσμίως πως οι ιστοσελίδες τους ενδέχεται να είχαν παραβιαστεί από τα ρομπότ τεχνητής νοημοσύνης της, τα οποία ενεργούσαν με ακατάλληλο τρόπο.

Όπως ενημέρωσε η εταιρεία, πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης (AI Agents) επιχείρησαν να αντλήσουν πληροφορίες από «κυβερνήσεις, πανεπιστήμια, δημόσιες υπηρεσίες και άλλους οργανισμούς», μεταξύ των οποίων η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (SEC), το Γραφείο Απογραφής και το Υπουργείο Παιδείας, ανέφερε η εταιρεία.

Η αποκάλυψη αυτή έρχεται λίγες μέρες αφότου ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας Άντονι Αλμπανέζε ανακοίνωσε ότι AI Agents της OpenAI είχαν αποκτήσει πρόσβαση σε μη δημόσια αρχεία στην ιστοσελίδα του κρατικού συστήματος υγειονομικής περίθαλψης της χώρας.

Ταυτόχρονα, η εταιρεία με επικεφαλής τον Σαμ Άλτμαν, πρόσθεσε ότι ορισμένα από τα δεδομένα αποκτήθηκαν από πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης, δηλαδή ουσιαστικά ρομπότ που έχουν σχεδιαστεί και εκπαιδευτεί ώστε να λειτουργούν σε κάποιο βαθμό αυτόνομα, και τα οποία εργάζονταν για να εντοπίσουν «έγκυρες πηγές δημόσιας πληροφόρησης».

Πήραν δεδομένα και τα δημοσίευσαν σε άλλη σελίδα

Ωστόσο, η OpenAI σημείωσε ότι ορισμένα από τα ρομπότ προχώρησαν πέρα από αυτό και εργάστηκαν για να παρακάμψουν μέτρα ασφαλείας σε ιστοσελίδες.

Όταν, για παράδειγμα, επιχείρησαν να αντλήσουν πληροφορίες από το Γραφείο Απογραφής, πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποίησαν εργαλεία που προορίζονται για προγραμματιστές λογισμικού προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση, ανέφερε η εταιρεία. Τα κυβερνητικά δεδομένα στα οποία απέκτησαν πρόσβαση τα ρομπότ ήταν δημόσια, εξήγησε ο τεχνολογικός κολοσσός. 

Ωστόσο, πληροφορίες στις οποίες απέκτησαν πρόσβαση τα ρομπότ της από την SEC, η οποία ρυθμίζει τη χρηματιστηριακή αγορά των ΗΠΑ και προστατεύει τους επενδυτές, δημοσιεύτηκαν αργότερα από πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης σε άλλη ιστοσελίδα. Η OpenAI αναφέρει ότι αυτή η ενέργεια δεν ήταν σκόπιμη.

Σε άλλες περιπτώσεις που αποκάλυψε η OpenAI την Παρασκευή, οι πράκτορές της μετέφεραν δεδομένα ενώ δεν θα έπρεπε να το είχαν κάνει.

«Αυτή δεν είναι η κατάλληλη χρήση αυτών των δεδομένων»

Αυτή η δραστηριότητα είχε ως αποτέλεσμα τουλάχιστον 53 περιστατικά στα οποία ένας πράκτορας της OpenAI πήρε μια εικόνα από τη δραστηριότητα χρηστών του ChatGPT και τη μετέφερε αλλού, όπως μετέδωσε το BBC.

Η εταιρεία δήλωσε ότι σε κάθε περίπτωση όπου μια εικόνα χρήστη χρησιμοποιήθηκε και μεταφέρθηκε από έναν πράκτορα τεχνητής νοημοσύνης, ο χρήστης είχε επιλέξει να επιτρέψει στην OpenAI να εκπαιδεύει μοντέλα χρησιμοποιώντας τα δεδομένα του.

Παρόλα αυτά, η OpenAI παραδέχθηκε: «Αυτή δεν είναι η κατάλληλη χρήση αυτών των δεδομένων».

Πρόσθεσε ότι η διαρροή εικόνων χρηστών συνέβη πριν θέσει σε εφαρμογή νέες δικλείδες ασφαλείας για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης και ότι εργαζόταν για να αφαιρεθούν όλες οι εικόνες χρηστών που είχαν μεταφερθεί σε οποιονδήποτε τρίτο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις δραστηριότητας των πρακτόρων, η OpenAI δήλωσε ότι τα εργαλεία «παρέκαμψαν» τους ελέγχους ασφαλείας ορισμένων ιστοσελίδων.

Σε άλλες περιπτώσεις, οι πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης παρουσίασαν «ασυμφωνία ευθυγράμμισης» (misalignment) στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν πληροφορίες από ιστοσελίδες. Το misalignment είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται από εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης και ερευνητές για να περιγράψει περιπτώσεις όπου ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης έκανε κάτι για το οποίο δεν είχε εκπαιδευτεί ή κάτι που δεν ήταν με άλλο τρόπο επιθυμητό.

Η OpenAI δήλωσε ότι περιορίζει τον προσδιορισμό των οργανισμών που επηρεάστηκαν, επειδή πολλοί από αυτούς είχαν ζητήσει από την εταιρεία να μην αποκαλύψει λεπτομέρειες.

«Στόχος μας είναι να δώσουμε σε κάθε οργανισμό τα γεγονότα και να αφήσουμε σε εκείνον την απόφαση για το αν και πότε θα δημοσιοποιήσει το περιστατικό», ανέφερε.

Ταυτόχρονα, εξήγησε ότι δεν θεωρούνταν όλες οι περιπτώσεις που σχετίζονται με αυτό το περιστατικό σημαντική παραβίαση ασφαλείας.

Η εταιρεία δήλωσε ότι πολλά από τα περιστατικά αναφέρονται ως «agent spam», το οποίο περιέγραψε ως «απροσδόκητη ή ανησυχητική» δραστηριότητα πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης, όπως η ανάρτηση πληροφοριών στο διαδίκτυο.

ΕΒΕΛΙΝΑ ΔΑΒΑΚΗ

Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, προχώρησαν στην υπογραφή μιας κομβικής συμφωνίας, η οποία αναδιαμορφώνει τον γεωστρατηγικό χάρτη της Αρκτικής.

Η νέα συνθήκη παρέχει στις Ηνωμένες Πολιτείες διευρυμένο στρατιωτικό ρόλο και εγγυήσεις ασφαλείας στο νησί, διατηρώντας ωστόσο την κυριαρχία υπό το Βασίλειο της Δανίας και την ευρύτερη προστασία της περιοχής υπό την εποπτεία του ΝΑΤΟ.

Το κείμενο της συμφωνίας, που εκσυγχρονίζει την αρχική Αμυντική Συμφωνία του 1951, απαγορεύει ρητά σε μη νατοϊκά κράτη, όπως η Ρωσία και η Κίνα, να διατηρούν στρατιωτική παρουσία, ενώ εξοπλίζει την Ουάσιγκτον με δικαίωμα βέτο σε ευαίσθητες ξένες επενδύσεις και κρίσιμες υποδομές. Μάλιστα, περιλαμβάνει ρήτρα αόριστης ισχύος, κατοχυρώνοντας τα αμερικανικά συμφέροντα ακόμα και στο ενδεχόμενο μελλοντικής ανεξαρτητοποίησης της Γροιλανδίας.

Μήνυμα στους «αντιπάλους»

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος λίγο πριν από την τελετή είχε επισημάνει ότι η συμφωνία βρισκόταν στα σκαριά επί μακρόν, έκανε λόγο για μια γεωστρατηγική επιτυχία χωρίς κανένα οικονομικό κόστος εξαγοράς, τονίζοντας: «Αυτό είναι τεράστιο για την Ευρώπη και για τις Ηνωμένες Πολιτείες». Τη θέση αυτή υπερθεμάτισε και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη «ιστορική» και μια «τεράστια νίκη για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον αμερικανικό λαό».

Από την πλευρά της, η Μέτε Φρεντέρικσεν επιχείρησε να αφήσει πίσω τις πρόσφατες σφοδρές αντιπαραθέσεις. Χαρακτηρίζοντας τις ΗΠΑ ως έναν «σύμμαχο στον οποίο μπορούσαμε πάντα να βασιστούμε», επεσήμανε: «Αυτή η συμφωνία είναι καλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι καλή για τη Γροιλανδία, για τη Δανία, για τη συμμαχία του ΝΑΤΟ και, ως εκ τούτου, είναι επίσης καλή για την Ευρώπη».

Η υπογραφή της συμφωνίας

Αναφερόμενη στη βαρύτητα του νέου συμφώνου, η Δανή πρωθυπουργός υπογράμμισε: «Σήμερα υπογράφουμε μια ακόμη μεγαλύτερη και καλύτερη συμφωνία, μια συμφωνία που μπορεί να διαρκέσει για πάντα», ενώ έστειλε σαφές μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση, προσθέτοντας: «Ενισχύουμε την κοινή μας ασφάλεια, ενισχύουμε την κοινή μας αποτροπή, δείχνουμε στους αντιπάλους μας ποιοι είμαστε και το κάνουμε μαζί».

Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας εστίασε στη διάσταση της αυτοδιάθεσης, επισημαίνοντας: «Αυτό δεν είναι μόνο μια συμφωνία για εμάς. Είναι μια συμφωνία μαζί με εμάς. Λαμβάνει υπόψη τον λαό της Γροιλανδίας, τα δικαιώματά μας, τα μέσα διαβίωσής μας και την ανάπτυξη της χώρας μας».

Το χρονικό της διπλωματικής κρίσης και η ευρωπαϊκή συσπείρωση

Η πορεία προς την υπογραφή πέρασε μέσα από μια εξαιρετικά επώδυνη και πρωτοφανή διπλωματική κρίση, που δοκίμασε σκληρά τις διατλαντικές σχέσεις. Αν και ο αμερικανικός πόθος για το νησί χρονολογείται από το 1867 (επί Άντριου Τζόνσον) και το 1946 (όταν ο Χάρι Τρούμαν προσέφερε 100 εκατ. δολάρια σε χρυσό), ο Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε το ζήτημα με πρωτοφανή σφοδρότητα. Αφού έθεσε το θέμα της αγοράς το 2019, επανήλθε τον Δεκέμβριο του 2024, χαρακτηρίζοντας την ιδιοκτησία της Γροιλανδίας «απόλυτη αναγκαιότητα». Η τότε κατηγορηματική απάντηση του Νούουκ πως «δεν είμαστε προς πώληση και δεν θα γίνουμε ποτέ», οδήγησε σε ραγδαία κλιμάκωση τον Ιανουάριο του 2025, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος δεν απέκλεισε ακόμη και τη χρήση στρατιωτικής βίας.

 

Αυτή η απειλή σε ευρωπαϊκό έδαφος, σε συνδυασμό με την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα για την ανατροπή του Νικολάς Μαδούρο, προκάλεσε σοκ και ισχυρά αντανακλαστικά συσπείρωσης στην Ευρώπη. Αρκετές χώρες έστειλαν συμβολικές δυνάμεις στη Γροιλανδία, ενώ ο Τραμπ απάντησε με απειλές για επιβολή δασμών. Η κρίση εκτόξευσε την καχυποψία των Δανών, ενός παραδοσιακά πιστού εταίρου των ΗΠΑ, με το 45% των πολιτών πλέον να θεωρεί την Αμερική απειλή και να προκρίνει την αμυντική απεξάρτηση μέσω ευρωπαϊκών εξοπλισμών.

Η αποκλιμάκωση ξεκίνησε στα τέλη Ιανουαρίου του 2026, όταν επιτεύχθηκε συμφωνία πλαισίου με τον ΓΓ του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε. Ακολούθησαν οκτώ μήνες αθόρυβων, τεχνικών συνομιλιών υπό τον συντονισμό του Μάρκο Ρούμπιο και της δανικής διπλωματίας, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.

Ο Τραμπ και η Φρεντέρικσεν

Οικονομικό μπλόκο στην Κίνα και το «ράλι» των σπάνιων γαιών

Αν και η απειλή στρατιωτικής παρουσίας της Ρωσίας και της Κίνας ήταν ούτως ή άλλως ανέφικτη λόγω του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, το νέο πλαίσιο κλείνει οριστικά το «παράθυρο» της οικονομικής διείσδυσης του Πεκίνου στην περιοχή. Η Κίνα, που στο παρελθόν επιχείρησε να επενδύσει σε αεροδρόμια και ορυχεία του νησιού, πλέον δεν θα μπορεί να το πράξει χωρίς τη ρητή έγκριση της Ουάσιγκτον.

Παράλληλα, τεράστιο οικονομικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαχείριση των φυσικών πόρων. Η Γροιλανδία διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα σπάνιων γαιών και κρίσιμων ορυκτών παγκοσμίως. Αν και η τοπική κυβέρνηση έχει αναστείλει νέες αδειοδοτήσεις για εξορύξεις ραδιενεργών στοιχείων από το 2021 (εν μέσω αντιδράσεων των κατοίκων), η ανακοίνωση της συμφωνίας προκάλεσε ενθουσιασμό στις αγορές. Είναι χαρακτηριστικό πως οι μετοχές εταιρειών αμερικανικών συμφερόντων που εμπλέκονται στον τομέα, όπως η Greenland Mines, κατέγραψαν κατακόρυφη άνοδο που ξεπέρασε το 200%.

Πλέον, για να τεθεί η συμφωνία σε πλήρη ισχύ, απομένει η διαδικασία της τυπικής κύρωσης από τα εθνικά κοινοβούλια των εμπλεκόμενων χωρών.

Πηγή: zougla.gr

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν από τους Αμερικανούς πολίτες στο Ιράν να εγκαταλείψουν αμέσως τη χώρα, εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων στη Μέση Ανατολή.

Η προειδοποίηση εκδόθηκε από την Εικονική Πρεσβεία των ΗΠΑ στο Ιράν σε μια προειδοποίηση ασφαλείας που εκδόθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου, αναφέρει το Fox News. «Μην ταξιδεύετε στο Ιράν για κανέναν λόγο. Οι Αμερικανοί πολίτες πρέπει να εγκαταλείψουν το Ιράν τώρα», αναφέρει το μήνυμα.

Οι ΗΠΑ προειδοποιούν για πιθανό κλείσιμο εναέριου χώρου

Η διπλωματική αποστολή των ΗΠΑ περιγράφει την κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή ως περίπλοκη και προειδοποιεί για την πιθανότητα απρόβλεπτης κλιμάκωσης. Οι Αμερικανοί στο Ιράν καλούνται να ακολουθούν απευθείας τις πληροφορίες που παρέχουν οι αεροπορικές εταιρείες. Οι αμερικανικές αρχές προειδοποιούν ότι ενδέχεται να προκύψουν ακυρώσεις πτήσεων, κλεισίματα εναέριου χώρου και άλλες διαταραχές στις μεταφορές.

Ωστόσο, η προειδοποίηση δεν αντιπροσωπεύει αλλαγή στο συνολικό επίπεδο συναγερμού για το Ιράν. Το Υπουργείο Εξωτερικών διατηρεί τη χώρα στο υψηλότερο επίπεδο, «Επίπεδο 4 – Μην ταξιδεύετε», λόγω των κινδύνων τρομοκρατίας, πολιτικής αναταραχής, απαγωγής, αυθαίρετων συλλήψεων και παράνομων κρατήσεων.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν επί του παρόντος φυσική πρεσβεία στο Ιράν. Η Ελβετία εκπροσωπεί τα αμερικανικά συμφέροντα στη χώρα και οι αμερικανικές προξενικές υπηρεσίες διαχειρίζονται μέσω της Πρεσβείας των ΗΠΑ στη Βέρνη, ανάλογα με τις συνθήκες ασφαλείας.

Η νέα προειδοποίηση έρχεται σε μια εποχή που η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει επεκταθεί και οι επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας έχουν τροφοδοτήσει φόβους για νέα κλιμάκωση. Η Ουάσινγκτον αναφέρει επίσης στην προειδοποίηση τις επιθέσεις που πραγματοποίησαν οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν αντάρτες Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας, συμπεριλαμβανομένων και πολιτικών αεροδρομίων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προειδοποιούν ότι αυτή η σύγκρουση «έχει τη δυνατότητα να κλιμακωθεί γρήγορα».

Το Ιράν, με τη σειρά του, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή τους συμμάχους τους θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα κατά αμερικανικών βάσεων και συμφερόντων. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας διατηρεί επίσης ενεργή σύσταση σχετικά με τους κινδύνους λειτουργίας στον ιρανικό εναέριο χώρο, η οποία ισχύει έως τις 30 Σεπτεμβρίου, εκτός εάν αναθεωρηθεί νωρίτερα.

Προειδοποίηση ασφαλείας από το ΥΠΕΞ των ΗΠΑ στους Αμερικανούς πολίτες στη Μέση Ανατολή

Προειδοποίηση ασφαλείας εξέδωσε και το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ προς τους Αμερικανούς πολίτες στη Μέση Ανατολή, καθώς και για όσους σκοπεύουν να ταξιδέψουν στις χώρες του Κόλπου.

Στην ανακοίνωση αναφέρεται:

«Λόγω των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, το περιβάλλον ασφάλειας παραμένει περίπλοκο, με πιθανότητα απρόβλεπτης κλιμάκωσης. Οι Αμερικανοί που βρίσκονται επί του παρόντος στη Μέση Ανατολή θα πρέπει να επιδείξουν αυξημένη επαγρύπνηση και να είναι ενήμεροι για πιθανές ακυρώσεις πτήσεων, κλείσιμο εναέριου χώρου και διαταραχές στις μετακινήσεις. Οι Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν, έχουν εμπλακεί σε εχθροπραξίες κατά της Σαουδικής Αραβίας, συμπεριλαμβανομένων και αεροδρομίων πολιτικής χρήσης. Αυτή η στρατιωτική σύγκρουση ενδέχεται να κλιμακωθεί ραγδαία. Οι Αμερικανοί που βρίσκονται εκτός της Μέσης Ανατολής θα πρέπει να επανεξετάσουν σοβαρά το ενδεχόμενο ταξιδιού προς και μέσω της περιοχής. Όσοι ταξιδεύουν προς ή από την περιοχή θα πρέπει να παρακολουθούν τις πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία των αεροδρομίων και των αεροπορικών εταιρειών. Διπλωματικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων εκτός της Μέσης Ανατολής, έχουν αποτελέσει στόχο επιθέσεων. Το Ιράν και ομάδες που υποστηρίζουν το Ιράν ενδέχεται να στοχεύσουν άλλα συμφέροντα των ΗΠΑ στο εξωτερικό ή σε τοποθεσίες που συνδέονται με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους Αμερικανούς σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων αμερικανικών επιχειρήσεων και άλλων ιδρυμάτων».

Μετάφραση: Μικαέλα Λαμπρινίδου

Πηγή: mediafax.ro, Fox News

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, δήλωσε ότι η Σαουδική Αραβία ενδέχεται να έχει κάποιες στρατιωτικές ανάγκες και ότι η Τουρκία θα εξετάσει πώς να υποστηρίξει το βασίλειο στο πλαίσιο της τριμερούς αμυντικής «Συμφωνίας της Μέκκας».

Η δήλωση του Φιντάν έρχεται καθώς οι υποστηριζόμενες από τη Σαουδική Αραβία δυνάμεις στην Υεμένη, αλλά και το ίδιο το βασίλειο, έχουν υποστεί σημαντικές ήττες και πλήγματα από τις ένοπλες δυνάμεις της κυβέρνησης της Σαναά, η οποία καθοδηγείται από το κίνημα Ανσαραλλάχ (γνωστό και ως κίνημα των Χούθι). Δεσμευόμενη πλέον και από μια αμυντική συμφωνία, η Άγκυρα υπόσχεται πλέον να συνδράμει «ειδικά σε ορισμένα τεχνικά ζητήματα» τη Σαουδική Αραβία, της οποία υπεραμύνεται ήδη με μια πυροβολαρχία Patriot η Ελλάδα.

Μιλώντας στον τουρκικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα NTV το Σάββατο, ο Φιντάν δήλωσε ότι είναι απαράδεκτο να εμπλέκεται η Σαουδική Αραβία στον πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν, προσθέτοντας ότι το Ριάντ δεν επιθυμεί να συμμετάσχει στη σύγκρουση.

«Βλέπουμε ότι υπάρχουν πολύ σοβαρές επιθέσεις κατά της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της Σαουδικής Αραβίας. Έχουμε μια συμφωνία συμμαχίας στο σύμφωνό μας. Είμαστε ιδιαιτέρως αλληλέγγυοι σε αυτό το σημείο… Μπορεί να έχουν κάποιες στρατιωτικές ανάγκες, ειδικά σε ορισμένα τεχνικά ζητήματα. Δεν θα είχαμε κανένα πρόβλημα να τις ικανοποιήσουμε», δήλωσε ο Φιντάν στον ραδιοτηλεοπτικό φορέα NTV.

Πρόσθεσε ότι έχουν διαβιβαστεί προτάσεις σε όλες τις πλευρές σε μια προσπάθεια τερματισμού των μαχών, αν και δεν έδωσε διευκρινίσεις. «Υπάρχουν πολλές πρωτοβουλίες, αλλά οι πλευρές πρέπει να τις αποδεχτούν», είπε.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις της Υεμένης, που χαίρουν της υποστήριξης του Ιράν, και η Σαουδική Αραβία συνεχίζουν να ανταλλάσσουν επιθέσεις σε έναν κλιμακούμενο πόλεμο στην Υεμένη, καθώς οι πρώτες έχουν πάρει από τις υποστηριζόμενες από το βασίλειο δυνάμεις της κυβέρνησης του Άντεν τον έλεγχο μεγάλων τμημάτων των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας, συμπεριλαμβανομένου του στρατηγικής σημασίας στενού Μπαμπ αλ-Μαντέμπ.

Το Πακιστάν, που αποτελεί και το τρίτο μέρος της «Συμφωνίας της Μέκκας»  έχει επίσης υποσχεθεί να συνδράμει τη Σαουδική Αραβία στο πλαίσιο του αμυντικού συμφώνου.

Ο αντιστράτηγος Άχμεντ Σαρίφ Τσάουντρι, εκπρόσωπος του στρατού του Πακιστάν, δήλωσε στο Arab News την Πέμπτη ότι το Ισλαμαμπάντ θα υπερασπιστεί τη Σαουδική Αραβία «σε οποιοδήποτε βαθμό», και ακόμα και με «φυσική» παρουσία, αν και δεν είπε αν το Ριάντ είχε ζητήσει περισσότερα πακιστανικά στρατεύματα.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν δήλωσε ότι δεν συζητείται επί του παρόντος στρατιωτική απάντηση στο πλαίσιο του συμφώνου, προσθέτοντας ότι το Ισλαμαμπάντ θα ενεργήσει «όταν έρθει η ώρα».

Η τριμερής συμφωνία, γνωστή ως Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, υπογράφηκε στις 7 Αυγούστου στη Μέκκα από τον Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και τον Πακιστανό πρωθυπουργό, Σεχμπάζ Σαρίφ.

Ο Φιντάν δήλωσε τότε ότι η συμμαχία χτίστηκε με βάση τον «σεβασμό της κυριαρχίας άλλων κρατών, την εδαφική ακεραιότητα και τη μη παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις» και παραμένει ανοιχτή στην ένταξη και άλλων κρατών.

Αναλυτές έχουν αμφισβητήσει πόση ουσία κρύβεται πίσω από το σύμφωνο μέχρι στιγμής, σημειώνοντας ότι δεν διαθέτει την ολοκληρωμένη δομή διοίκησης και τις μόνιμες δυνάμεις που υποστηρίζουν το ΝΑΤΟ. Η θεσμική του μορφή, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο θα ενεργοποιηθεί στην πραγματικότητα η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, παραμένει ασαφής.

Το τριμερές σύμφωνο συνήφθη καθώς τα κράτη του Κόλπου ανησυχούν ολοένα και περισσότερο για το ενδεχόμενο να συρθούν στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν, ο οποίος συνεχίζεται για περισσότερο από έξι μήνες από τότε που η Ουάσινγκτον και το Ισραήλ ξεκίνησαν να χτυπούν την Τεχεράνη στα τέλη Φεβρουαρίου.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες πιθανότατα διέπραξαν «εγκλήματα πολέμου» στο Ιράν όταν πραγματοποίησαν δύο αεροπορικές επιδρομές που σκότωσαν τουλάχιστον 178 αμάχους, μεταξύ των οποίων γυναίκες και παιδιά, σύμφωνα με τα ευρήματα μιας αποστολής διερεύνησης γεγονότων των Ηνωμένων Εθνών.

Η αποστολή αναφέρθηκε στην επίθεση στο δημοτικό σχολείο Shajareh Tayyebeh στη Μινάμπ, όπου οι ΗΠΑ σκότωσαν περισσότερους από 150 ανθρώπους — μεταξύ αυτών περίπου 120 παιδιά — στις 28 Φεβρουαρίου.

Η αποστολή εξέτασε επίσης την αμερικανική αεροπορική επιδρομή σε ένα «σαφώς αναγνωρίσιμο» αθλητικό συγκρότημα και κατοικημένη περιοχή στο Λαμέρντ την ίδια ημέρα. Εκεί, πύραυλοι ακριβείας διέσπειραν νέφη από θραύσματα βολφραμίου, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 22 άμαχοι άνδρες και γυναίκες.

Αεροπορικές επιδρομές εναντίον αμάχων

Η επίθεση στο σχολείο της Μινάμπ πραγματοποιήθηκε με τη χρήση πυραύλων Tomahawk.

«Η αποστολή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, κατά τον εντοπισμό και την επιλογή του δημοτικού σχολείου στη Μινάμπ ως στόχου, του οποίου ο πολιτικός χαρακτήρας ήταν εμφανής, οι ΗΠΑ δεν τήρησαν την υποχρέωσή τους να κάνουν ό,τι ήταν εφικτό για να επαληθεύσουν ότι επρόκειτο για στρατιωτικό στόχο», ανέφερε η έκθεση του ΟΗΕ.

Οι συντάκτες της έκθεσης δήλωσαν ότι φωτογραφίες και βίντεο του σχολείου πριν και μετά την επίθεση έδειχναν «εύκολα αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά» που αποδείκνυαν ότι επρόκειτο για εκπαιδευτική εγκατάσταση για μικρά παιδιά.

Ανάμεσα σε αυτά περιλαμβάνονταν τοιχογραφίες με παιδικά θέματα στους εξωτερικούς τοίχους, πινακίδες του σχολείου και χώροι παιχνιδιού.

«Σύμφωνα με δημοσιεύματα, δορυφορικές εικόνες του σχολείου πριν από την επίθεση φαίνεται επίσης να δείχνουν ανθρώπινες φιγούρες, εύκολα αναγνωρίσιμες ως παιδιά, συγκεντρωμένες στην αυλή του», ανέφερε η έκθεση.

Μετά την επίθεση, μέσα ενημέρωσης που συνδέονται με το ιρανικό κράτος μετέδωσαν εικόνες εκτεταμένης καταστροφής στο σημείο, μεταξύ άλλων γονείς που κρατούσαν τα λείψανα των παιδιών τους, καθώς και ματωμένες σχολικές τσάντες και βιβλία.

«Αρκετές οικογένειες έχασαν περισσότερα από ένα παιδιά, γεγονός που αντικατοπτρίζει τις καταστροφικές συνέπειες της επίθεσης για τις οικογένειες και την ευρύτερη κοινότητα», ανέφερε η έκθεση.

Τον Ιούνιο, ο ρεπουμπλικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι «κανείς» δεν επιτέθηκε σκόπιμα σε σχολείο θηλέων στο Ιράν τον Φεβρουάριο, επικαλούμενος έρευνα για το περιστατικό. Το Πεντάγωνο, ωστόσο, δεν έχει δημοσιεύσει μέχρι σήμερα τα πορίσματα της έρευνας.

Όσον αφορά την επίθεση στο Λαμέρντ, η αποστολή διαπίστωσε επίσης ότι το αθλητικό κέντρο που επλήγη ήταν «οπτικά διαχωρισμένο» από παρακείμενο συγκρότημα που ανήκε στους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC).

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) δήλωσε σε ανακοίνωσή της τον Μάρτιο ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν πραγματοποίησαν καμία επίθεση στην πόλη Λαμέρντ εκείνη την ημέρα.

Διαπιστώθηκαν παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν

Η έκθεση της Ανεξάρτητης Διεθνούς Αποστολής Διερεύνησης Γεγονότων του ΟΗΕ για το Ιράν, η οποία δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, κατηγόρησε επίσης το Ιράν για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων που ξεκίνησαν πέρυσι και συνεχίστηκαν στις αρχές του 2026.

Η αποστολή του ΟΗΕ κατηγόρησε το Ιράν για καταστολή των διαδηλωτών κατά τις διαδηλώσεις του 2025-2026, μέσω διακοπής της πρόσβασης στο διαδίκτυο, παράνομων δολοφονιών, βασανιστηρίων, αυθαίρετων κρατήσεων, εξαφανίσεων και σοβαρών περιορισμών στην ελευθερία της έκφρασης.

Ανέφερε επίσης ότι ο αριθμός των νεκρών και των τραυματιών από τις κρατικές δυνάμεις είναι πολύ υψηλότερος από τον αριθμό που έχει ανακοινώσει η ιρανική κυβέρνηση — η οποία αναφέρει ότι 3.038 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 25.000 τραυματίστηκαν — χωρίς όμως να είναι σε θέση να επαληθεύσει τον ακριβή αριθμό των θυμάτων.

Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι η πλειονότητα των θανάτων προκλήθηκε από «ταραχοποιούς» κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, οι οποίοι, σύμφωνα με την ιρανική κυβέρνηση, υποστηρίζονταν από αντιπάλους του πολιτικού συστήματος που βρίσκονται στο εξωτερικό, καθώς και από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Η αποστολή του ΟΗΕ κάλεσε το Ιράν και τις ΗΠΑ να τερματίσουν αμέσως τις εχθροπραξίες, να παράσχουν αποζημιώσεις στα θύματα και να επιδιώξουν μόνιμη ειρήνη μέσω διπλωματικών μέσων.