Σε θρίλερ εξελίσσεται η υπόθεση με τον ανατοκισμό των δανειοληπτών που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη, καθώς η αναμονή για την καθαρογραμμένη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου εντείνει την αγωνία χιλιάδων οφειλετών και νομικών. Ενώ το Ανώτατο Δικαστήριο τάχθηκε ξεκάθαρα υπέρ των δανειοληπτών, κρίνοντας πως ο υπολογισμός των τόκων πρέπει να γίνεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνόλου του δανειακού ποσού, ένα κρίσιμο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Τι θα γίνει με την αναδρομικότητα;
Ο κίνδυνος νέων δικαστικών μαχών
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, η οποία συνεδρίασε κεκλεισμένων των θυρών πριν από περίπου 10 ημέρες, δεν φαίνεται να έχει αγγίξει το ζήτημα της αναδρομικότητας. Ο λόγος είναι τυπικός αλλά ουσιαστικός: το προδικαστικό ερώτημα που εστάλη από το Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων δεν ζητούσε απάντηση για το τι μέλλει γενέσθαι με τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί, αλλά εστίαζε στον τρόπο υπολογισμού των τόκων. Αυτό σημαίνει πως στην απόφαση που αναμένεται να καθαρογραφεί και να δημοσιευθεί στα τέλη Φεβρουαρίου (ή το αργότερο μέχρι τα μέσα Μαρτίου), ενδέχεται να απουσιάζει η πρόβλεψη για τα χρήματα που κατέβαλαν οι περίπου 350.000 δανειολήπτες από την ημέρα υπαγωγής τους στον νόμο Κατσέλη μέχρι σήμερα.
Μονόδρομος οι αγωγές
Ο προβληματισμός στον νομικό κόσμο είναι έντονος. Εάν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις και ο Άρειος Πάγος δεν δώσει λύση στο ζήτημα της αναδρομικότητας, τότε ανοίγει ο δρόμος για ένα νέο κύμα εκατοντάδων χιλιάδων αγωγών. Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι οι δανειολήπτες – είτε έχουν εκκρεμή είτε εξοφλημένα δάνεια στα οποία τράπεζες και funds εφάρμοζαν υπέρογκα πανωτόκια υπολογίζοντας τη δόση επί του κεφαλαίου – θα έχουν τη δυνατότητα να προσφύγουν εκ νέου στη Δικαιοσύνη. Στόχος τους θα είναι:
Η επιστροφή χρημάτων από καταχρηστικώς εισπραχθέντες τόκους.
Ο συμψηφισμός των επιπλέον ποσών στις δόσεις που απομένουν.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι τα δικαστήρια της χώρας, εξετάζοντας τις νέες αυτές προσφυγές, θα κληθούν τελικά να αποφανθούν και για το φλέγον ζήτημα της αναδρομικότητας, καλύπτοντας το κενό που φαίνεται να αφήνει η απόφαση του Αρείου Πάγου.
Το ανώτατο δικαστήριο θα αποφασίσει τον τρόπο υπολογισμού των τόκων για τους δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο αλλά βρίσκονται αντιμέτωποι με την αυθαίρετη τακτική των πιστωτών να υπολογίζουν τον τόκο επί του άληκτου κεφαλαίου αντί επί της μηνιαίας δόσης
Ημάχη των μαχών για τον νόμο 3869/2010, τον λεγόμενο νόμο Κατσέλη, θα δοθεί στην αυριανή, κεκλεισμένων των θυρών, συνεδρίαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, που καλείται να δικαιώσει είτε εκατοντάδες πολίτες, οφειλέτες και εγγυητές, είτε τα funds, servicers και τράπεζες.
Σχεδόν έναν χρόνο μετά την πιλοτική δίκη το ανώτατο δικαστήριο θα αποφασίσει τον τρόπο υπολογισμού των τόκων για τους δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο αλλά βρίσκονται αντιμέτωποι με την αυθαίρετη τακτική των πιστωτών να υπολογίζουν τον τόκο επί του άληκτου κεφαλαίου αντί επί της μηνιαίας δόσης.
Ετσι οι δυσανάλογες και άδικες χρεώσεις οδηγούν σε υπέρογκες δόσεις ευάλωτους ανθρώπους, οι οποίοι πληρώνουν ακριβά τις απαιτήσεις των εταιρειών που καταστρατηγούν το γράμμα και το πνεύμα του νόμου. Στην περίπτωση δε αδυναμίας καταβολής δόσεων απειλούνται με πλειστηριασμούς, παρότι μία από τις ρυθμίσεις του νόμου (άρθρο 9, παρ. 2) προέβλεπε ότι ο δανειολήπτης δικαιούται να διασώσει το σπίτι του πληρώνοντας το αντίτιμο που προβλέπεται στο παραπάνω άρθρο εντόκως, με κυμαινόμενο ή σταθερό επιτόκιο.
Κραυγαλέες παραβιάσεις
Το κοινωνικό κόστος από αυτή την πρακτική είναι τεράστιο, αν αναλογιστεί κανείς πόσοι οφειλέτες δεν απολαμβάνουν ούτε προστασία της πρώτης κατοικίας ούτε ουσιαστική ελάφρυνση των χρεών τους. Αντίθετα, συνθλίβονται οικονομικά για να τα εξυπηρετήσουν, περικόπτοντας βασικές ανάγκες.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα 30 δανειοληπτών δημοσιεύει σήμερα η «Εφ.Συν.» (τα πλήρη στοιχεία τους είναι στη διάθεση της εφημερίδας) με τα ποσά που προέβλεπαν οι δικαστικές αποφάσεις βάσει του νόμου Κατσέλη σε αντιπαραβολή με τις μεγαλύτερες, συχνά υπερδιπλάσιες δόσεις που ζητούν τα funds.
Η μονογονεϊκή οικογένεια της Φ.Α. κλήθηκε να πληρώσει 420 αντί για 230 ευρώ, η Ν.Μ. με 3 ανήλικα τέκνα 120 αντί για 64 και η Τ.Δ. 400 αντί για 139. Το δικαστήριο όρισε η Α.Μ. με 82% αναπηρία να καταβάλει 75 ευρώ αλλά η εταιρεία αξίωνε 150, ενώ στην περίπτωση της οικογένειας της Λ.Ο., με δύο μέλη ΑμεΑ, 1.100 ευρώ αντί για τα 500 ευρώ της απόφασης.
Μεγάλο διακύβευμα
Στην περσινή δίκη συζητήθηκε το προδικαστικό ερώτημα από το Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων, έπειτα από νομική διχογνωμία, με την εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Γεωργία Αδειλίνη, να τάσσεται ξεκάθαρα υπέρ των πολιτών κρίνοντας ότι ο υπολογισμός του επιτοκίου με βάση τη δόση εναρμονίζεται με τον πρωταρχικό σκοπό του νόμου, δηλαδή με την αντιμετώπιση των σοβαρών οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων στα οποία οδήγησε η υπερχρέωση των φυσικών προσώπων, προς εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος.
Η εισαγγελέας είχε επιχειρηματολογήσει για το ότι πρέπει να συνδυάζεται η μεγαλύτερη κατά το δυνατόν ικανοποίηση των πιστωτών αλλά με βασική προϋπόθεση την προστασία της προσωπικής αξιοπρέπειας και τη διατήρηση ενός στοιχειώδους επιπέδου διαβίωσης.
Δικηγόροι υπέρ των οφειλετών κατέδειξαν ότι οι τράπεζες και οι εταιρείες προσπαθούν να κάνουν υπερήμερους τους δανειολήπτες, ώστε να καταγγέλλουν τις δανειακές συμβάσεις, να τους πετούν έξω από το πλαίσιο του Ν.3869/2010, να κατάσχουν τα ακίνητα και να τα πλειστηριάζουν. Ομως, οι τράπεζες, τα διάδοχα funds και οι εταιρείες στις οποίες μεταβιβάστηκε ύστερα η διαχείριση των δανείων επέμειναν στην ερμηνεία για εκτοκισμό των δανείων ενάντια στις διατυπώσεις διατακτικών των αποφάσεων υπέρ των δανειοληπτών.
Πλούσια νομολογία
Η μεγάλη πλειονότητα των πολυάριθμων αποφάσεων που εκδόθηκαν από τα πρώην ειρηνοδικεία της ελληνικής επικράτειας για τις αιτήσεις υπαγωγής στον νόμο Κατσέλη, από την έναρξη της εφαρμογής του, απομακρύνθηκε από την τραπεζική πρακτική ορίζοντας σταθερές μηνιαίες δόσεις για την προστασία της κύριας κατοικίας.
Η πλούσια νομολογία ήρθε και επιβεβαίωσε ότι ο τόκος πρέπει να υπολογίζεται επί του υπόλοιπου κεφαλαίου και όχι επί της δόσης, όπως ο ίδιος ο νόμος προέβλεπε, χωρίς περαιτέρω ανατοκισμό και πρόσθετες χρεώσεις. Ενδεικτικά, παρά την αναμονή της κρίσης του Αρείου Πάγου, το Μονομελές Πρωτοδικείο Κω εξέδωσε απόφαση (αριθμός 489/2025) θετική για τον δανειολήπτη, αποφασίζοντας ότι ο τόκος πρέπει να υπολογίζεται στη δόση.
Στο σκεπτικό του το δικαστήριο έκρινε ότι νόμος Κατσέλη δίνει μια «ρεαλιστική προοπτική απεγκλωβισμού από τα χρέη σε όλους τους υπερχρεωμένους πολίτες. Διασφαλίζει στα υπερχρεωμένα νοικοκυριά που θα θελήσουν να αξιοποιήσουν τις ρυθμίσεις του ένα ελάχιστο επίπεδο οικονομικής διαβίωσης. Με μια πρωτοποριακή ρύθμιση λαμβάνει ιδιαίτερη μέριμνα για τη διατήρηση και προστασία της κύριας κατοικίας των οφειλετών, αφού επιτρέπει σε αυτούς να την εξαιρέσουν από τη ρευστοποίηση της περιουσίας τους. Τούτο δε υπό όρους και διαδικασίες που δεν θίγουν τα συμφέροντα των πιστωτών».
Δικαιοσύνη, ασφάλεια δικαίου και Σύνταγμα σε αμφισβήτηση
Λυδία Δράμπα,δικηγόρος
Λόγω των αντικρουόμενων αποφάσεων που ακολούθησαν του νόμου Κατσέλη, καθώς υπήρξαν και οι ελάχιστες που έκριναν ότι ο τόκος υπολογίζεται επί του κεφαλαίου, ακολουθώντας έτσι τη γραμμή των τραπεζών, το ζήτημα κατέληξε να κριθεί από τον Αρειο Πάγο, ο οποίος συνεδρίασε στις 27 Φεβρουαρίου 2025 και ακόμη αναμένεται να εκδοθεί απόφασή του, με τους δανειολήπτες να πνίγονται καθημερινά από τις οχλήσεις των τραπεζών και από την πίεση που τους ασκείται από αυτές, αναγκαζόμενοι να πληρώνουν άδικους και υπέρογκους τόκους.
Οσον αφορά την πρώην υπουργό Λούκα Κατσέλη, ερωτηθείσα πριν από την ως άνω δίκη, είχε δηλώσει ότι πρόθεση του νομοθέτη ήταν ο τόκος να υπολογίζεται επί της δόσης, καθώς διαφορετική ερμηνεία δεν θα είχε κανένα νόημα και δεν θα προστάτευε τον δανειολήπτη, ο οποίος και πάλι θα επανερχόταν στις τραπεζικές ρυθμίσεις.
Δίνοντας ένα παράδειγμα θα λέγαμε ότι όταν η δόση ενός δανειολήπτη ορίζεται με δικαστική απόφαση στο μηνιαίο ποσό των 150 ευρώ, ο τόκος επί της δόσης με κυμαινόμενο επιτόκιο 4,5% ανέρχεται στο ποσό των 6,75 ευρώ και επομένως η συνολική δόση (κεφάλαιο και τόκος) ανέρχεται στο ποσό των 156,75 ευρώ. Αντ’ αυτού οι τράπεζες και οι ως άνω διάδοχοί τους αυθαιρετώντας και πράττοντας κατά βούληση ερμηνεύουν όπως τους βολεύει και τους συμφέρει τις αποφάσεις με αποτέλεσμα το ως άνω ποσό να διπλασιάζεται, τριπλασιάζεται, πολλές φορές και να τετραπλασιάζεται με υπολογισμούς και κρυφές χρεώσεις που ο δανειολήπτης δεν μπορεί να παρακολουθήσει, παραβιάζοντας ευθέως τον νόμο.
Καλείται λοιπόν ο Αρειος Πάγος να εκδώσει μια απόφαση που θα ανταποκρίνεται στα όσα ορίζει ο ως άνω νόμος και δεν θα διαψεύσει την ασφάλεια δικαίου, στην οποία οι πολίτες αυτού του κράτους πιστεύουν. Καλείται να μην καταστρατηγήσει το Σύνταγμα και εκδώσει μια απόφαση η οποία επί της ουσίας θα καταργεί την ως άνω ρύθμιση προστατεύοντας για ακόμη μία φορά το κεφάλαιο και τους μεγαλομετόχους των τραπεζών.
Καλείται να αποδείξει ότι η Δικαιοσύνη είναι ανεξάρτητη και αποτελεί μια πραγματικά διακριτή εξουσία, αναζητώντας κατά την ερμηνεία του το πνεύμα του ιστορικού νομοθέτη και τον αληθή σκοπό του νόμου υποκειμενικά και αντικειμενικά και μέσω της αιτιολογικής έκθεσής του, ώστε τελικά να μη βρεθεί να κάνει ψευδοερμηνεία και να ασκήσει επί τω τέλει νομοθετική εξουσία κατ’ επιταγή των τραπεζικών συμφερόντων και της κρατικής επιρροής.
Καλείται επί της ουσίας να προστατεύσει τους ευάλωτους δανειολήπτες και να μην τους οδηγήσει σε απόγνωση, αφού σε διαφορετική περίπτωση θα οδηγηθούν σε αναστολή πληρωμής δόσεων, κατάσχεση και πλειστηριασμό της πρώτης κατοικίας, αντίθετα με τα δεδικασμένα και το Σύνταγμά μας, τη στιγμή δε που χωρίς να τους περισσεύει και με πολλούς κόπους έχουν απολέσει και ένα αξιόλογο ποσό στη δικαστική μέχρι σήμερα διαμάχη τους με τις τράπεζες, η οποία τους δημιούργησε την ακλόνητη πεποίθηση ότι ο Γολγοθάς τους θα έχει αίσιο τέλος.
Ο γολγοθάς του Κώστα Γουρνά που, ενώ το 2019 εξέτισε την ποινή του για τη δράση του στην οργάνωση «Επαναστατικός Αγώνας», μέχρι σήμερα αντιμετωπίζει δεκάδες εμπόδια προκειμένου να ζήσει μια κανονική, ελεύθερη ζωή ● Η ασφαλιστική εταιρεία δεν του ανανεώνει το ασφαλιστήριο για το όχημά του χωρίς συγκεκριμένη δικαιολογία, ενώ και η τράπεζα καταχρηστικά σταμάτησε να του επιτρέπει τη χρήση χρεωστικής κάρτας.
Σε μια κατάσταση συνεχούς ομηρίας και υποτυπώδους τιμωρίας βρίσκεται -παρά το γεγονός ότι έχει αποφυλακιστεί από το 2019- ο Κώστας Γουρνάς, ο οποίος ανέλαβε την πολιτική ευθύνη, καταδικάστηκε και εξέτισε την ποινή του για τη δράση του στην οργάνωση «Επαναστατικός Αγώνας». Εδώ και σχεδόν έξι χρόνια ζει και εργάζεται προσπαθώντας -όπως όλοι οι πρώην κρατούμενοι- να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα της -πλέον- ελεύθερης ζωής του. Ωστόσο, κρατικοί αλλά και ιδιωτικοί μηχανισμοί που χρησιμοποιούνται ως μέσα επιβολής πίεσης και δημιουργίας εξαιρέσεων δεν σταματούν να θέτουν εμπόδια.
Η περίπτωση της Anytime
Σε μια άνευ προηγουμένου κίνηση πέρασε η εταιρεία Anytime, στην οποία ο Κ. Γουρνάς ασφάλιζε το μεταφορικό του μέσο, καθώς αιφνιδιαστικά, τον περασμένο Αύγουστο, έλαβε μία επιστολή από την εταιρεία στην οποία του γνωστοποιούσαν ότι δεν πρόκειται να του ανανεώσουν το ασφαλιστήριο. Ζητώντας τις απαραίτητες εξηγήσεις, του δόθηκε η απάντηση ότι «στα πλαίσια τακτικού ελέγχου και εκτίμησης των κινδύνων που διενεργεί ανά διαστήματα η εταιρεία, δεν προχώρησε στην ανανέωση του ασφαλιστηρίου συμβολαίου». Στην ίδια επιστολή η Anytime τόνιζε ότι αυτό είναι νόμιμο δικαίωμά της.
Ωστόσο, τα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα αφού κανείς δεν διευκρινίζει πότε διενεργήθηκαν οι εν λόγω έλεγχοι και ποιοι είναι οι κίνδυνοι που εκτίμησε η εταιρεία ότι υπάρχουν, από τη στιγμή μάλιστα που ούτε καταγεγραμμένο τροχαίο περιστατικό υπάρχει, ούτε παραβάσεις του ΚΟΚ, ούτε τίθεται θέμα παλαιότητας του οχήματος και φυσικά ούτε πρόκειται για υπερήλικα οδηγό.
Η αναιτιολόγητη αυτή απόφαση δημιουργεί εύλογα ερωτήματα σχετικά με το αν η λεγόμενη «εκτίμηση κινδύνου» αποτελεί εργαλείο κοινωνικού αποκλεισμού. Με ένα τέτοιο σενάριο ανοίγει ο δρόμος για μια επικίνδυνη κανονικότητα όπου οι ανεπιθύμητοι -εν προκειμένω οι ανεπιθύμητοι στο κράτος- μπορούν να εξαιρούνται αυθαίρετα, σήμερα από τη δυνατότητα να ασφαλίζουν το όχημά τους, αύριο ποιος ξέρει από τι άλλο.
Η Εθνική Τράπεζα και η Αρχή
Οι «τυχαίες εξαιρέσεις» όμως δεν σταματούν εδώ, αφού σε ένα σχεδόν ιονεσκικό πλαίσιο, εδώ και περίπου ενάμιση χρόνο η Εθνική Τράπεζα, καταχρηστικά, σταμάτησε να του επιτρέπει τη χρήση χρεωστικής κάρτας. Ο ίδιος, απευθυνόμενος στην Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, η οποία είναι υπεύθυνη για τη λίστα των ατόμων που ακόμα και μετά την αποφυλάκισή τους έχουν περιορισμένες τραπεζικές δραστηριότητες προκειμένου να ελέγχονται (π.χ. σε περιπτώσεις δεν επιτρέπεται να έχουν και δεύτερο λογαριασμό), αλλά και στην ίδια την τράπεζα, δεν έλαβε καμία ουσιαστική απάντηση, αφού ο ένας φορέας πετάει το μπαλάκι στον άλλον. Η τράπεζα παραπέμπει στην Αρχή και η Αρχή στην τράπεζα.
Σημειώνεται ότι μετά την αποφυλάκισή του, ο Κ. Γουρνάς άνοιξε λογαριασμό στην Εθνική έπειτα από σχετικά αιτήματα στην εν λόγω Αρχή, η οποία του επέτρεψε και τη χρήση κάρτας. Επί τέσσερα χρόνια δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα. Ωστόσο, όταν το 2024 η τράπεζα ανανέωσε τη χρεωστική του κάρτα η οποία είχε λήξει, η τελευταία πρακτικά δεν λειτούργησε ποτέ, αφού καταργήθηκε χωρίς προειδοποίηση και χωρίς καμία εξήγηση. Από τότε, έχει ζητήσει να του επιτραπεί να ανοίξει λογαριασμό σε άλλη τράπεζα, ωστόσο, παρά το γεγονός ότι το αίτημά του έγινε δεκτό από την Αρχή, καμία (!) τράπεζα δεν τον δέχεται ως πελάτη.
Παραβλέποντας ότι έτσι κι αλλιώς η λίστα εμπλεκομένων ή εν δυνάμει εμπλεκομένων σε εγκληματικές δραστηριότητες πρέπει και θα πρέπει να εξετάζεται και να αναθεωρείται αν δεν έχουν προκύψει υπόνοιες για τέλεση αδικημάτων, η παραμονή στη συγκεκριμένη λίστα ενός υπόπτου επειδή τέλεσε ένα συναφές, αλλά όχι αυτούσιο έγκλημα (σ.σ. ο Κ. Γουρνάς έχει αμετάκλητη δικαστική απαλλαγή από την κατηγορία της χρηματοδότησης τρομοκρατικών οργανώσεων) πριν από δεκαπέντε χρόνια, και από τότε οι συναλλαγές του δεν εμπεριέχουν κάτι «ύποπτο», θα έπρεπε να αποτελεί λόγο επανεξέτασης.
Ωστόσο, αυτό που αξίζει να επισημανθεί είναι ότι εδώ έχουμε να κάνουμε και με έναν περιορισμό ο οποίος μόνο λογικός δεν είναι. Ο έλεγχος των οικονομικών συναλλαγών ενός υπόπτου που είναι στη λίστα δεν μπορεί να επιτευχθεί όταν εκείνος «κινείται» με μετρητά. Ο τραπεζικός λογαριασμός και η χρήση κάρτας, αντί να είναι πρόβλημα, διευκολύνουν το έργο της Αρχής αφού υπάρχει ψηφιακό αποτύπωμα των συναλλαγών.
Ο Κώστας Γουρνάς στην «Εφ.Συν.»:
«Στις περιπτώσεις των αποφυλακισθέντων πολιτικών αντιπάλων του κράτους συντελείται μια ιδιότυπη συνέχιση της ποινής»
Εκκινούν από τη θέσμιση ενός εκδικητικού πλαισίου εκ μέρους του κράτους, που δίνει τη δυνατότητα σε ιδιωτικές εταιρείες να επιβάλλουν καθεστώς εξαίρεσης για πολιτικούς λόγους
Υπάρχει για τους πολιτικούς αντιπάλους του καθεστώτος μια ειδική συνθήκη ισόβιας τιμωρίας που μπορεί να εκδηλωθεί με κάθε ευφάνταστο -πλην των συμβατικών- τρόπο εκδίκησης. Για τους πολιτικούς κρατούμενους καταρτίζονται διαρκώς νέα, αυστηρότερα νομοθετικά και σωφρονιστικά πλαίσια που πρακτικά επιμηκύνουν τις ποινές που επιβάλλει η δικαστική εξουσία. Δικαιώματα που κατακτήθηκαν με τους αγώνες των κρατουμένων, όπως η άδεια και η υφ’ όρον απόλυση, τείνουν να καταργηθούν για εκείνους που εναντιώθηκαν στο πολιτικό και οικονομικό καθεστώς εκμετάλλευσης στη χώρα μας. Εκείνο που χαρακτηρίστηκε ως καθεστώς εξαίρεσης για τους πολιτικούς κρατούμενους τις προηγούμενες δύο δεκαετίες έχει πια θεσμοθετηθεί, διαστέλλοντας διαρκώς τα όριά του ως προς το χείριστο. Κι αυτό το τελευταίο είναι ό,τι ακριβώς συμβαίνει ως γενικότερη πολιτική διαχείριση στο ευρύτερο πλαίσιο της καθυπόταξης της κοινωνίας τόσο σε τοπικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Η κανονικοποίηση και μονιμοποίηση των καθεστώτων εξαίρεσης, που στον ελλαδικό χώρο υπήρξε η περίοδος των μνημονίων, είναι μία σαφής πολιτική επιλογή για την παγίωση νέων συσχετισμών εις βάρος των κοινωνικά αδύνατων.
Στις περιπτώσεις των αποφυλακισθέντων πολιτικών αντιπάλων του κράτους συντελείται μια ιδιότυπη συνέχιση της ποινής. Πλήρης ή μερική αδυναμία πρόσβασης σε μια σειρά από βασικά λειτουργικά πεδία, όπως η εργασία, η δυνατότητα τραπεζικών συναλλαγών, αλλά και εσχάτως η κατοχή οχημάτων. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ασφαλιστικής εταιρείας που αρνείται να ανανεώσει συμβόλαιο κάλυψης σε όχημα πρώην πολιτικού κρατούμενου. Αρνηση αναιτιολόγητη, που συνεπάγεται -αν παγιωθεί- τη μη δυνατότητα μετακίνησης με ίδια μέσα, αφού δεν μπορεί να υπάρξει ανασφάλιστο όχημα. Ιλαροτραγωδία, όμως πραγματικότητα η άρνηση ασφαλιστικής κάλυψης για πολιτικούς λόγους. Ολες αυτές οι αυθαίρετες αποφάσεις δεν απαιτούν κάποια συνωμοσιολογική προσέγγιση. Εκκινούν από τη θέσμιση ενός εκδικητικού πλαισίου εκ μέρους του κράτους, που δίνει τη δυνατότητα σε ιδιωτικές εταιρείες να επιβάλλουν καθεστώς εξαίρεσης για πολιτικούς λόγους.
Πληρωμές μέσω IRIS, χρησιμοποιώντας QR κωδικό, θα πρέπει να δέχονται υποχρεωτικά από την 1η Νοεμβρίου 2025 όλες οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα – φυσικά καταστήματα και e-shops.
Όπως έχει κατ’ επανάληψη τονίζει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης «το νέο μέτρο στοχεύει σε πιο γρήγορες, ασφαλείς και οικονομικές συναλλαγές, αλλά και σε καλύτερη φορολογική διαφάνεια».
Το IRIS επιτρέπει άμεσες πληρωμές account-to-account σε πραγματικό χρόνο, προσφέροντας ταυτόχρονα διαφάνεια και φορολογική συμμόρφωση.
Οι μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS διαμορφώνονται ως εξής:
Έως 500 ευρώ ημερησίως για μεταφορές μεταξύ ιδιωτών (IRIS P2P).
Έως 500 ευρώ ημερησίως για πληρωμές ιδιωτών προς επαγγελματίες (IRIS P2B).
Συνολικό ανώτατο ποσό ανά ημέρα: 1.000 ευρώ.
Η υπηρεσία P2P παρέχεται χωρίς χρέωση για τον αποστολέα, ενώ στο P2B προβλέπεται χαμηλή προμήθεια για τον επαγγελματία. Σημαντική επισήμανση: Οι συναλλαγές P2B είναι πλέον υποχρεωτικό να διεκπεραιώνονται μέσω POS, βάσει νομοθεσίας που προβλέπει βαριά πρόστιμα για τους παραβάτες.
Αποκλειστική χρήση POS για κάθε επαγγελματική συναλλαγή
Το νέο θεσμικό πλαίσιο, όπως προβλέπεται στο νομοσχέδιο για τον εκσυγχρονισμό του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα, ορίζει ρητά ότι κάθε επιχείρηση που δέχεται πληρωμές τύπου IRIS (ή με παρόμοιες υπηρεσίες mobile banking) πρέπει να τις ολοκληρώνει αποκλειστικά μέσω τερματικού POS, διασυνδεδεμένου είτε με φορολογικό μηχανισμό είτε με τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ. Οποιαδήποτε άλλη μέθοδος θεωρείται πλέον μη σύννομη.
Η ρύθμιση αφορά χιλιάδες επαγγελματίες, καταστήματα, επιχειρήσεις λιανικής και εστίασης, που μέχρι σήμερα δέχονταν άμεσες μεταφορές χρημάτων χωρίς φορολογική τεκμηρίωση μέσω POS. Από τη στιγμή που θα τεθεί σε εφαρμογή ο νόμος, κάθε τέτοια πληρωμή θεωρείται παράτυπη και επισύρει βαριές κυρώσεις.
Οι κυρώσεις για μη συμμόρφωση είναι υψηλές:
10.000 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία.
20.000 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία.
Ωστόσο, προβλέπεται μείωση των προστίμων κατά 50% για επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με λιγότερους από 3.100 κατοίκους – εξαιρουμένων των τουριστικών περιοχών.
Η επόμενη ημέρα
Οι αλλαγές που ενεργοποιήθηκαν αποτελούν το πρώτο βήμα μίας ευρύτερης αναβάθμισης της υπηρεσίας IRIS. Συγκεκριμένα:
Από τον Νοέμβριο 2025, οι καταναλωτές θα μπορούν να πληρώνουν σε φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα χωρίς όριο ποσού, αρκεί να υπάρχει διαθέσιμο υπόλοιπο στον λογαριασμό τους.
Από τον Ιανουάριο 2026, το ημερήσιο όριο για IRIS P2P αυξάνεται στα 1.000 ευρώ, με μηνιαίο πλαφόν 5.000 ευρώ. Το ίδιο ισχύει και για τις επαγγελματικές πληρωμές (IRIS P2B), όπου θα επιτρέπονται συναλλαγές έως 31.000 ευρώ τον μήνα.
Από τα μέσα του 2026, το σύστημα IRIS θα επεκταθεί και στο εξωτερικό: θα επιτρέπονται μεταφορές χρημάτων μεταξύ ιδιωτών σε χώρες του δικτύου EuroPA, όπως Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Σκανδιναβικές χώρες και Πολωνία.
Όσο για το IRIS Commerce, όπως έχει αναφέρει η Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΔΙΑΣ κ. Καμπουρίδου, από τις 8.000 επιχειρήσεις/e-shops που έχουν ενταχθεί, αναμένουμε εκρηκτική επέκταση έως το τέλος του 2025, καθώς τίθεται σε ισχύ η νέα νομοθεσία που καθιστά υποχρεωτική την αποδοχή άμεσων πληρωμών από τα νομικά πρόσωπα, συμπληρωματικά με αυτή των καρτών.
Την ίδια στιγμή το 2025, η Ελλάδα – μέσω της ΔΙΑΣ και του IRIS – θα ενταχθεί στην πρωτοβουλία EuroPA. Με την προσθήκη των 4 εκατομμυρίων χρηστών του IRIS, η συνολική βάση χρηστών του EuroPA θα ανέλθει σε 105 εκατομμύρια χρήστες από 10 ευρωπαϊκές χώρες: Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ελλάδα, Πολωνία, Νορβηγία, Δανία, Φινλανδία, Σουηδία και Ανδόρρα. Αρκετές ακόμη χώρες βρίσκονται σε διαδικασία ένταξης τους στο συγκεκριμένο project. Η υλοποίηση για τη χώρα μας, αρχικά για το P2P, στοχεύουμε να ολοκληρωθεί εντός του πρώτου εξαμήνου του 2026.
Πώς λειτουργεί
Το IRIS Payments είναι πάρα πολύ απλό στη χρήση του. Είναι πολύ εύκολο να τον ενεργοποιήσεις και να το χρησιμοποιήσεις. Χρειάζεσαι μόνο τον αριθμό του κινητού τηλεφώνου του παραλήπτη.
Σημειώνεται ότι οι συναλλαγές μέσω IRIS το πρώτο οκτάμηνο του 2025 έφτασαν τα68 εκατ., από μόλις 787.000 την αντίστοιχη περίοδο του 2020 – μια αύξηση σχεδόν 86 φορές.
Έχει υψηλό βαθμό χρήσης καθώς έχει ήδη 3,8 εκατομμύρια εγγεγραμμένους χρήστες (P2P) ενώ αναμένεται να ξεπεράσουν τα 4 εκατ. χρήστες το επόμενο διάστημα. Παράλληλα, στο IRIS είναι εγγεγραμμένοι πάνω από 565.000 εγγεγραμμένοι επαγγελματίες (P2Β). Η μεταφορά γίνεται άμεσα και δωρεάν μεταξύ φυσικών προσώπων, ενώ υπάρχουν μικρές χρεώσεις για ελεύθερους επαγγελματίες όταν αυτοί δέχονται πληρωμές. Είναι επίσης εξαιρετικά ασφαλές, αφού οι συναλλαγές πραγματοποιούνται στο ασφαλές περιβάλλον του Mobile banking των τραπεζών και με τη χρήση βιομετρικών δεδομένων.
ΗΕυρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζαπροτείνει στους πολίτες να διατηρούν στο σπίτι τους ένα μικρό απόθεμα μετρητών, από 70 έως 100 ευρώ ανά άτομο, ακολουθώντας το παράδειγμα κρατών όπως η Ολλανδία, η Αυστρία και η Φινλανδία.
Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη (24/09), τα χαρτονομίσματα εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμο δίχτυ ασφαλείας σε περιόδους κρίσης, όταν τα ψηφιακά συστήματα πληρωμών καταρρέουν.
Η έκθεση της ΕΚΤ έρχεται να ενισχύσει και την πρόσφατη έκκληση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τους πολίτες να διατηρούν εφόδια μετρητών, τροφίμων, νερού και φαρμάκων για τρεις ημέρες, προκειμένου να μπορούν να αντεπεξέλθουν σε ενδεχόμενες διακοπές βασικών υπηρεσιών.
Η εμπιστοσύνη στα συστήματα δοκιμάζεται
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η πανδημία Covid-19 αλλά και φυσικές καταστροφές όπως οι πυρκαγιές και οι πλημμύρες, ανέδειξαν τα κενά της Ευρώπης στην αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών, όπως αναφέρουν οι Financial Times.
Αν και οι ψηφιακές πληρωμές έχουν επικρατήσει στις καθημερινές συναλλαγές, η ζήτηση για μετρητά αυξάνεται ραγδαία όταν η εμπιστοσύνη στα συστήματα δοκιμάζεται. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πανδημία, οπότε τα μετρητά που διακρατούσαν οι πολίτες αυξήθηκαν κατά 140 δισ. ευρώ μέσα σε δύο χρόνια, ενώ πρόσφατα, στην Ιβηρική χερσόνησο, η πολύωρη διακοπή ρεύματος και τηλεπικοινωνιών κατέστησε τα χαρτονομίσματα το μοναδικό μέσο συναλλαγής.
Τα μετρητά ως «ρεζέρβα» για το χρηματοπιστωτικό σύστημα
Η ΕΚΤ παρομοιάζει τα μετρητά με μια «ρεζέρβα» για το χρηματοπιστωτικό σύστημα: δεν είναι απαραίτητα σε καθημερινή βάση, αλλά γίνονται καθοριστικά όταν όλα τα άλλα μέσα αποτυγχάνουν.
Ήδη ορισμένες χώρες προσαρμόζουν τις υποδομές τους. Η Φινλανδία αναπτύσσει ΑΤΜ που θα λειτουργούν ακόμη και σε περίπτωση διακοπής των τραπεζικών συστημάτων, ενώ στην Αυστρία σχεδιάζεται η τοποθέτηση νέων μηχανημάτων από την ίδια την κεντρική τράπεζα, σε περιοχές όπου οι εμπορικές τράπεζες έχουν περιορίσει την πρόσβαση σε μετρητά.
Η αποτυχία του συστήματος ασφαλείας της PayPal άφησε ανοιχτό το δρόμο για μη εξουσιοδοτημένες χρεώσεις, προκαλώντας πανικό στις ευρωπαϊκές τράπεζες και μπλοκάρισμα πληρωμών 10 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η γερμανική εφημερίδα Sueddeutsche Zeitung (SZ) αναφέρει ότι πληρωμές αξίας περίπου 10 δισεκατομμυρίων ευρώ (8,6 δισεκατομμύρια λίρες) χρειάστηκε να μπλοκαριστούν, αφού το σύστημα ελέγχου απάτης της PayPal απέτυχε.
Η SZ αναφέρει ότι οι πληρωμές αναστάλθηκαν τη Δευτέρα, όταν οι δανειστές ανέφεραν εκατομμύρια ύποπτες απευθείας χρεώσεις από την εταιρεία πληρωμών.
Η DSGV επιβεβαίωσε στο BBC ότι υπήρξαν “περιστατικά που αφορούσαν μη εξουσιοδοτημένες απευθείας χρεώσεις που ξεκίνησε η PayPal σε διάφορες πιστωτικές ιδρύματα”.
Η PayPal δήλωσε στο Reuters ότι “ορισμένες συναλλαγές από τους τραπεζικούς μας συνεργάτες και ενδεχομένως και τους πελάτες τους” επηρεάστηκαν από μια προσωρινή διακοπή υπηρεσιών.
“Εντοπίσαμε γρήγορα την αιτία και συνεργαζόμαστε στενά με τους τραπεζικούς μας συνεργάτες για να διασφαλίσουμε ότι όλοι οι λογαριασμοί έχουν ενημερωθεί,” δήλωσε ο εκπρόσωπος της PayPal.
Η DSGV ανέφερε ότι η PayPal “αναγνώρισε τις διαταραχές” και “διαβεβαίωσε” ότι το πρόβλημα είχε επιλυθεί.
“Οι πληρωμές προς και από την PayPal λειτουργούν και πάλι κανονικά,” δήλωσε η DSGV. “Αυτά τα περιστατικά είχαν σημαντικές επιπτώσεις στις συναλλαγές πληρωμών σε όλη την Ευρώπη, ιδιαίτερα στη Γερμανία”.
“Οι εποπτικές αρχές έχουν επίσης ενημερωθεί για τα περιστατικά στην PayPal”.
Η PayPal επιδιώκει να φιλτράρει τις απάτες πριν φτάσουν στις τράπεζες μέσω ενός συστήματος ασφαλείας.
Ειδικότερα, στόχος της είναι να διαχειριστεί τις ψεύτικες απευθείας χρεώσεις που έχουν δημιουργηθεί από εγκληματίες.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους αυτές οι χρεώσεις δημιουργούνται, αλλά μια τυπική μέθοδος είναι η εξαπάτηση ενός ατόμου να παραδώσει τα στοιχεία του προσποιούμενοι ότι είναι τράπεζα ή χρηματοοικονομικό ίδρυμα μέσω τηλεφώνου.
Σύμφωνα με τη SZ, το σύστημα φιλτραρίσματος της PayPal δεν λειτουργούσε σωστά τη Δευτέρα, με αποτέλεσμα να αποσταλούν μη ελεγμένες απευθείας χρεώσεις μαζί με τις νόμιμες σε τράπεζες.
Οι μετοχές της PayPal υποχώρησαν κατά 1,9% την Τετάρτη μετά την δημοσίευση της αναφοράς.
Νέο τοπίο στις συναλλαγές στα ΑΤΜ των τραπεζών από τη Δευτέρα (11/08) καθώς τίθενται σε ισχύ οι αλλαγές στις χρεώσεις ύστερα από σχετική ρύθμιση του υπ. Οικονομικών.
Σύμφωνα με αυτήν, καταργούνται πλήρως οι χρεώσεις για αναλήψεις μετρητών από τα ΑΤΜ των ελληνικών τραπεζών, ενώ παράλληλα καθιερώνεται εθνικό ανώτατο όριο χρέωσης (πλαφόν) ύψους 1,50 ευρώ για αναλήψεις που πραγματοποιούνται από ΑΤΜ τρίτων παρόχων.
Η ρύθμιση, η οποία ψηφίστηκε στις 25 Ιουλίου, συνοδεύτηκε από την ελάχιστη δυνατή περίοδο προσαρμογής, ώστε να εφαρμοστεί το συντομότερο δυνατόν και να αποδώσει άμεσα οφέλη στους πολίτες.
Έτσι, από την ερχόμενη Δευτέρα, όλοι θα μπορούν να πραγματοποιούν αναλήψεις χωρίς καμία απολύτως προμήθεια από το δίκτυο των τραπεζών.
Η ρύθμιση προβλέπει:
Μηδενισμό προμηθειών για αναλήψεις μετρητών μεταξύ όλων των τραπεζών που συμμετέχουν στο διατραπεζικό σύστημα ΔΙΑΣ.
Κατάργηση χρεώσεων από τρίτους παρόχους όταν υπάρχει άμεση ή έμμεση μετοχική σύνδεση με την τράπεζα του πελάτη.
Μηδενικές χρεώσεις και από τρίτους παρόχους σε δημοτικές κοινότητες όπου λειτουργεί μόνο ένα ΑΤΜ.
Πλαφόν 1,50 ευρώ για αναλήψεις από ΑΤΜ τρίτων παρόχων υπηρεσιών πληρωμών σε όλη τη χώρα.
Δωρεάν ερώτηση υπολοίπου για όλους τους κατόχους καρτών, ανεξαρτήτως τράπεζας ή παρόχου ΑΤΜ.
Ενιαία χρέωση 0,50 ευρώ για αποστολή εμβασμάτων μέσω ψηφιακών καναλιών (web, mobile, internet banking) από τρίτους παρόχους, σε ισοτιμία με τις χρεώσεις των τραπεζών.
Νομοθετική κατοχύρωση ότι καμία τράπεζα δεν μπορεί να χρεώνει τους πελάτες της για αναλήψεις μετρητών.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η νέα πολιτική έρχεται να απαντήσει σε ένα χρόνιο αίτημα των πολιτών για δίκαιες και διαφανείς χρεώσεις στις τραπεζικές υπηρεσίες.
Τι λέει στο ethnos.gr η πρόεδρος της Ένωσης Καταναλωτών η Ποιότητα της Ζωής (ΕΚΠΟΙΖΩ), Παναγιώτα Καλαποθαράκου
Για παράνομη, καταχρηστική και αυθαίρετη πρακτική από την πλευρά των τραπεζών, κυρίως από την Εθνική η οποία την ακολουθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό, αφού, όπως υποστηρίζει, στην ουσία προχωρούν σε μονομερή τροποποίηση όρων απλών καταθετικών λογαριασμών πελατών τους, κάνει λόγο στο ethnos.gr η πρόεδρος της Ένωσης Καταναλωτών η Ποιότητα της Ζωής (ΕΚΠΟΙΖΩ), Παναγιώτα Καλαποθαράκου.
Όπως λέει, υπάρχουν πάρα πολλές καταγγελίες προς την καταναλωτική οργάνωση, οι οποίες ανέρχονται σε δεκάδες καθημερινά το τελευταίο διάστημα, σύμφωνα με τις οποίες η Εθνική Τράπεζα στέλνει μηνύματα σε πελάτες της - καταθέτες, με τα οποία τους ζητάει, αν το επιθυμούν, να μετατρέψουν τον καταθετικό λογαριασμό τους σε ένα νέο προνομιακό, με πολλά οφέλη και την εξασφάλιση μειωμένου κόστους σε ορισμένες συναλλαγές τους, όπως διαφημίζει, αλλά και με κόστος 0,80 ευρώ το μήνα.
Σε περίπτωση που δεν επιθυμούν τη μετατροπή οι πελάτες της τράπεζας, ενημερώνονται ότι πρέπει να το δηλώσουν αυτό σε διάστημα εξήντα ημερών από την ημερομηνία έκδοσης της επιστολής. Αν δεν δηλώσουν την άρνησή τους οι καταναλωτές, η τράπεζα θεωρεί ότι δέχονται τη μετατροπή και έτσι ουσιαστικά προχωράει μονομερώς σε αλλαγή των λογαριασμών.
«Είναι πλέον δεκάδες οι καταγγελίες που δεχόμαστε καθημερινά για το συγκεκριμένο ζήτημα. Τις διερευνήσαμε και διαπιστώσαμε ότι όλες προέρχονται από υπαρκτά πρόσωπα - πελάτες τραπεζών. Επίσης, διαπιστώσαμε ότι η Εθνική Τράπεζα στέλνει μηνύματα προς τους καταναλωτές για μετατροπή των λογαριασμών τους, υποσχόμενη ότι με αυτές δίνονται πολλά προνόμια και οφέλη στους καταναλωτές. Ωστόσο, αυτός ο νέος λογαριασμός προϋποθέτει για τους καταναλωτές μηνιαία χρέωση 0,80 ευρώ, δηλαδή 9,60 ευρώ ετησίως. Εφηύραν μία ακόμα χρέωση, για να συγκεντρώσουν χρήματα από καταθετικούς λογαριασμούς. Αυτό κάνει η Εθνική αλλά αντίστοιχες πρακτικές ακολουθούν κι άλλες τράπεζες», τονίζει στο ethnos.gr η κ. Καλαποθαράκου.
Υποχρεούνται να επικαιροποιήσουν τους λογαριασμούς τους
Κατά την ίδια, έχει λάβει το συγκεκριμένο μήνυμα - επιστολή ένας πολύ μεγάλος αριθμός καταθετών, μεταξύ των οποίων και άτομα προχωρημένης ηλικίας. Όπως λέει ακόμα η κ. Καλαποθαράκου, καταναλωτές επιχείρησαν να επικοινωνήσουν με τις τράπεζες, προκειμένου να δηλώσουν ότι δεν επιθυμούν την τροποποίηση του λογαριασμού τους.
«Τότε έλαβαν την απάντηση ότι θα πρέπει να επικαιροποιήσουν τους λογαριασμούς τους. Κάτι τέτοιο, βέβαια, δεν κοστίζει, ωστόσο, πρόκειται για μεγάλη διαδικασία, αφού θα πρέπει να προσκομίσουν οι καταθέτες μια σειρά από έγγραφα στις τράπεζες. Είναι ξεκάθαρα παράνομη η μονομερής τροποποίηση λογαριασμών καταθετών και τα οφέλη που διαφημίζουν ότι θα αποκομίσουν, έχουν ήδη θεσμοθετηθεί πριν από έξι μήνες μετά από πιέσεις των καταναλωτικών οργανώσεων και ήδη παρέχονται δωρεάν. Επίσης, πολλοί είναι οι καταναλωτές, που δεν έχουν αντιληφθεί ή δεν έχουν δώσει σημασία στο μήνυμα για τη μετατροπή του λογαριασμού. Μόλις το αντιληφθούν, μπορεί να… επαναστατήσουν και να ζητήσουν επαναφορά του απλού καταθετικού τους λογαριασμού, κάτι που προϋποθέτει επίσης μία διαδικασία. Δεν είμαστε αντίθετοι με τους νέους προνομιακούς λογαριασμούς, ούτε με την εξέλιξη διαφόρων πραγμάτων. Πιστεύουμε ότι η συγκεκριμένη μετατροπή δεν θα εξυπηρετήσει την πλειοψηφία των καταναλωτών. Σε τελική ανάλυση θα πρέπει ο κάθε καταναλωτής να κάνει ελεύθερα την επιλογή του αναφορικά με το λογαριασμό και τις χρεώσεις», αναφέρει η πρόεδρος της ΕΚΠΟΙΖΩ.
Τέλος, η κ. Καλαποθαράκου, αναφερόμενη στην παρέμβαση της κυβέρνησης πριν από έξι μήνες, σε ό,τι αφορά τις χρεώσεις των τραπεζών, σημειώνει ότι παρά τις έντονες πιέσεις από την πλευρά των καταναλωτικών οργανώσεων δεν υπήρξε δικαίωση. Αυτό διότι η κυβέρνηση προχώρησε σε πολύ περιορισμένες τροποποιήσεις υπέρ των καταναλωτών. Σημειώνει ακόμα ότι οι καταναλωτικές οργανώσεις κατ' επανάληψη έχουν ζητήσει με επιστολές τους από το αρμόδιο υπουργείο να προχωρήσει σε άρση των χρεώσεων των τραπεζών.
Η θέση της Εθνικής Τράπεζας
Αναφορικά με το ζήτημα που προέκυψε μετά τις καταγγελίες στην ΕΚΠΟΙΖΩ η ΕθνικήΤράπεζα ανέφερε :
«Η ΕθνικήΤράπεζα, ενστερνιζόμενη την ευρωπαϊκή, αλλά και εγχώρια, τάση για μετάβαση σε συνδρομητικά πακέτα που αλλάζουν τη φιλοσοφία των επί μέρους χρεώσεων για καθημερινές συναλλαγές και διευρύνοντας τη γκάμα των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους πελάτες της, έχει από τον Σεπτέμβριο του 2024 δημιουργήσει τον Λογαριασμό Προνομίων. Ο Λογαριασμός αυτός προσφέρει σημαντικά οφέλη στους πελάτες της.
Συγκεκριμένα, ο ΛογαριασμόςΠρονομίων, προσφέρει ένα γενναιόδωρο πακέτο συναλλαγών, που υπερκαλύπτει τις βασικές μηνιαίες ανάγκες κάθε πελάτη:
Απεριόριστα δωρεάν εξερχόμενα εμβάσματα προς τράπεζες εσωτερικού και χωρών Ε.Ε. έως €5.000 μηνιαίως (έναντι κόστους €0,50 το καθένα)
Απεριόριστα δωρεάν εισερχόμενα εμβάσματα από τράπεζες εσωτερικού και χωρών Ε.Ε. έως €5.000 μηνιαίως (έναντι κόστους €0,50 το καθένα)
Δωρεάν απεριόριστες πληρωμές όλων των λογαριασμών μέσω παγίων εντολών σε ΙΒ/ΜΒ και ΑΤΜ
Δωρεάν φόρτιση προπληρωμένων καρτών (prepaid cards) μέσω όλων των καναλιών (δωρεάν έως €100 βάσει της νομοθεσίας, αντί χρέωσης €1 για μεγαλύτερα ποσά)
Δωρεάν έκτακτα αντίγραφα κίνησης και πάσης φύσεως βεβαιώσεις για τον λογαριασμό
Πόντους Go For More κάθε μήνα για κατοχή του εν λόγω λογαριασμού και για τις συναλλαγές μέσω χρεωστικής και πιστωτικής κάρτας
Η μηνιαία συνδρομή είναι €0,80 και συνεπώς ο πελάτης με μικρή χρήση των προνομίων μπορεί να αποκομίσει όφελος. Για παράδειγμα, ο πελάτης είναι κερδισμένος αν λάβει ένα εισερχόμενο και στείλει ένα εξερχόμενο έμβασμα, ή αν φορτίσει την προπληρωμένη κάρτα του 1 φορά με ποσό μεγαλύτερο των €100.
Ήδη, περισσότεροι από 1,5 εκατομμύρια πελάτες μας έχουν επιλέξει τον Λογαριασμό Προνομίων και αξιοποιούν τα προνόμια που προσφέρει κάθε μήνα.
Όσον αφορά την ενημέρωση των πελατών για τον ΛογαριασμόΠρονομίων, γίνεται συστηματικά, με σειρά προσωπικών μηνυμάτων και επικοινωνιών. Οι πελάτες έχοντας ενημερωθεί, μπορούν να επιλέξουν, μέσω του Internet & Mobile banking, ποιο είδος λογαριασμού επιθυμούν. Η επικοινωνία αυτή μπορεί να γίνει και με την Εξυπηρέτηση Πελατών τηλεφωνικά ή πηγαίνοντας σε ένα κατάστημα της Τράπεζας, σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή επιλέξει ο πελάτης».
Μια ιδιαίτερα σημαντική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών (αρ. 426/2025), που χειρίστηκε η Δικηγόρος Μαρία Μοσχοπούλου, ρίχνει φως στις πραγματικές απαιτήσεις που θέτει η νομολογία για να θεωρηθεί μια μεταβίβαση περιουσίας καταδολιευτική. Η απόφαση αυτή έρχεται να τονίσει πως η απλή ύπαρξη οφειλής δεν αρκεί για να ακυρωθεί ένα συμβόλαιο μεταβίβασης περιουσίας.
Τι προβλέπει ο Αστικός Κώδικας
Σύμφωνα με τα άρθρα 939 επ. ΑΚ, για να ευδοκιμήσει μια αγωγή διάρρηξης πρέπει να αποδειχθεί:
Ότι υφίσταται απαίτηση κατά του οφειλέτη κατά τον χρόνο της απαλλοτρίωσης.
Ότι έγινε μεταβίβαση περιουσιακού στοιχείου προς τρίτο, η οποία μειώνει τη δυνατότητα ικανοποίησης του δανειστή.
Ότι η υπόλοιπη περιουσία του οφειλέτη δεν επαρκεί για την κάλυψη της απαίτησης.
Ότι ο οφειλέτης ενήργησε με πρόθεση βλάβης του δανειστή (δόλος).
Ότι ο τρίτος αποδέκτης γνώριζε τον δόλο, εκτός αν η μεταβίβαση έγινε χαριστικά, οπότε η γνώση τεκμαίρεται.
Το ιστορικό της υπόθεσης
Η υπόθεση αφορά διαδοχικές μεταβιβάσεις ακινήτων: πρώτα από πατέρα προς την κόρη του και έπειτα από την κόρη στον αδερφό της. Η Τράπεζα, με απαιτήσεις άνω του 1 εκατ. ευρώ κατά του πατέρα, άσκησε αγωγή διάρρηξης ζητώντας να ακυρωθούν οι μεταβιβάσεις ως καταδολιευτικές.
Το Εφετείο απέρριψε την Έφεση της τράπεζας, η οποία είχε χάσει και το πρωτόδικο δικαστήριο, δεχόμενο πως δεν αποδείχθηκε ότι οφειλέτης δεν είχε πρόθεση να ζημιώσει την Τράπεζα, καθώς διέθετε σημαντική και επαρκή ακίνητη περιουσία συνολικής αξίας άνω των 1.100.000 ευρώ. Η περιουσία κατά το χρόνο μεταβίβασης αυτή ήταν σε μεγάλο βαθμό ελεύθερη βαρών και η τράπεζα ήταν απολύτως εξασφαλισμένη από τα βάρη που είχε εγγράψει ήδη. Το πιο σημαντικό είναι ότι έγινε δεκτό – εν αντιθέσει με όσα γίνονται συνήθως δεκτά- πως η μεταβίβαση του ακινήτου, ακόμα κι αν έγινε χωρίς χρηματικό αντάλλαγμα (γονική παροχή και δωρεά), δεν δημιούργησε πραγματική ζημία, καθώς η απαίτηση μπορούσε να ικανοποιηθεί από άλλα περιουσιακά στοιχεία. Συνεπεία των ανωτέρω, ουδόλως αποδείχθηκε δόλος εκ μέρους του οφειλέτη, ούτε γνώση δόλου από πλευράς των αποδεκτών των μεταβιβάσεων.
Το πιο πιο κρίσιμο στοιχείο είναι το γεγονός ότι αν και οι μεταβιβάσεις έγιναν χωρίς αντάλλαγμα, το Δικαστήριο δεν θεώρησε ότι στοιχειοθετείται σκοπός καταδολίευσης, καθώς υπήρχε ουσιώδης οικονομική επάρκεια και έλλειψη πραγματικής ζημίας.
Τι σημαίνει η απόφαση στην πράξη
Η απόφαση 426/2025 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών οριοθετεί με απόλυτο σαφή τρόπο τις προϋποθέσεις για να γίνει δεκτή αγωγή διάρρηξης καθώς απαιτείται πλήρης απόδειξη:
Όχι μόνο της ύπαρξης της απαίτησης,
Αλλά και της βλάβης (ζημίας) και του δόλου του οφειλέτη,
Καθώς και της γνώσης και του δόλου από τον τρίτο αποδέκτη [εκτός από κάποιες εξαιρέσεις όταν υπάρχει συγγένεια].
Το δικαστήριο έστειλε ηχηρό μήνυμα: δεν είναι καταχρηστική κάθε μεταβίβαση από έναν οφειλέτη – πρέπει να αποδεικνύεται πραγματική πρόθεση αποφυγής ικανοποίησης του δανειστή.
Συνεπώς, αυτό που θα πρέπει να γνωρίζουν οι δανειολήπτες είναι ότι η ύπαρξη απαίτησης και μόνο δεν αρκεί για τη διάρρηξη μιας μεταβίβασης· πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά και τα υπόλοιπα στοιχεία. Ο δανειστής οφείλει να αποδείξει όχι μόνο την οφειλή, αλλά και τον δόλο του οφειλέτη, δηλαδή ότι η μεταβίβαση έγινε σκοπίμως για να τον ζημιώσει.
Συμπερασματικά, η νομολογία επιβεβαιώνει ότι η επιτυχής διάρρηξη μεταβιβάσεων από τις τράπεζας απαιτούν πλήρη τεκμηρίωση, τόσο της ζημίας όσο και της πρόθεσης του οφειλέτη. Αυτό σημαίνει, ότι οι δανειολήπτες οφείλουν να μελετούν με ενδελεχή τρόπο όλες τις κινήσεις που κάνουν, είτε πριν τις μεταβιβάσεις είτε κατόπιν, αυτών, προκειμένου να προστατεύσουν το έγκυρο αυτών.
Η Νέα Συγκέντρωση Διαμαρτυρίας, όπως όλοι μας συμφωνήσαμε και λόγω της αλλαγής υπουργού, την Τετάρτη, στις 28 Μαΐου 2025 στις 12 το μεσημέρι, μπροστά στο Υπουργείο Οικονομικών. Με αιτήματα συνάντησης με τον νέο υπουργό κ. Πιερρακάκη και κατάθεση του 8ου Ψηφίσματος στο Πρόεδρο της Βουλής.
2005-2025: ΔΟΛΟΣ-ΑΠΑΤΗ-ΤΟΚΟΓΛΥΦΙΑ-ΠΟΛΙΤΕΙΑΚΗ ΣΙΩΠΗ
Δεν είναι συνθήματα, είναι ΑΠΑΙΤΗΣΗ δίκαιης λύσης στο συνεχιζόμενο έγκλημα διαρκείας, σε βάρος των οικογενειών μας! Το ξέρουν πολύ καλά πιά: Η τελευταία χώρα της Ευρώπης…ΧΩΡΙΣ ΛΥΣΗ!!!
Η Πρωτοβουλία Δανειοληπτών Ελβετικού φράγκου «Συσπείρωση και Δράση» οργανώνει ακόμα μία συγκέντρωση διαμαρτυρίας την Τετάρτη, στις 28 Μαΐου 2025, μπροστά στο Υπουργείο Οικονομικών, Νίκης 5-7, στις 12 μ.μ.στο Σύνταγμα.
• Η επίμονη κυβερνητική κοινοβουλευτική σιωπή, στη μη αποδοχή ή κατάθεση άλλης πρότασης, που να μας αφορά ΑΜΕΣΑ και ΔΙΚΑΙΑ, από όποιους γίνεται ανεκτή, δεν μπορεί πλέον να συνεχιστεί και να γίνει αποδεκτή από τους δανειολήπτες. Μέσα κι έξω από τη Βουλή το γνωρίζουν εκτενώς και δεν τους λείπουν τα στοιχεία και η αποτυπωμένη πραγματικότητα της απάτης, σε βάρος μας.
• Στο προδιαγεγραμμένο κοινωνικό έγκλημα που ήδη συντελείται για την περίοδο 2005-2009 σε πάνω από 70.000 συμβάσεις δανείων -υπολογίστε τον οικογενειακό κύκλο πολιτών, που εμπλέκονται με κάθε τρόπο στα ληστρικά αυτά δάνεια – κυριαρχεί η επιλεκτική σιωπή και συνεχίζεται η ληστρική-τοκογλυφική αφαίμαξη όλων μας. Η μεθοδική διάλυση δε της ψηφοθηρικά λεγόμενης «ασθμαίνουσας μεσαίας τάξης» με το λογιστικό όπλο της ισοτιμίας, αποτελειώνει και καταστρέφει τις οικογένειες, ανήμπορες να βρουν δίκαιη λύση, όπως σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες.
ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ: Να πληρώσουμε για αυτά που δανειστήκαμε - να μη χαθούν τα όσα πληρώσαμε.
• Μετά τις θετικές εξαγγελίες του κου Κωστή Χατζηδάκη, αλλά στη συνέχεια μετά την απόλυτη έλλειψη αναφοράς στο πρόβλημά μας, των τελευταίων δημοσιευμάτων και δηλώσεων του νέου υπουργού κου Πιερρακάκη, που δείχνουν «αναμασημένες και αποτυχημένες λύσεις» μέσω του εξωδικαστικού και πάλι υπέρ των τραπεζών-funds, όπως όλοι επισημαίνουμε με κάθε τρόπο, πρέπει να βρεθούμε στο Υπουργείο Οικονομικών, απαιτώντας να δώσουν σαφή απάντηση για την πορεία των εργασιών τους και να μας διαβεβαιώσουν ότι μελετούν ουσιαστική λύση για το πρόβλημά μας, η οποία θα καταστήσει βιώσιμα τα Δάνεια σε Ελβετικό και να σταματήσει το έγκλημα διαρκείας στις ζωές μας και το μέλλον των παιδιών μας.
• Είμαστε Ευρωπαίοι Πολίτες και απαιτούμε το ζήτημα του Ελβετικού να δικαιωθεί όπως και σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες.
ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΑΝΑΠΑΝΤΗΤΟ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ:Θέλει η Κυβερνητική πλειοψηφία να αξιοποιήσει το πλήθος επερωτήσεων, αλλά και των 44 βουλευτών της ως αντιπολίτευση από το 2018, τις τροπολογίες που κατατέθηκαν από κοινοβουλευτικά κόμματα και όλα όσα έχουν κατατεθεί στη Βουλή, αξιοποιώντας ουσιαστικά όσα γίνανε και στην Ευρώπη, αποδεικνύοντας στην πράξη πως στηρίζει ειλικρινά τον ΚΟΙΝΟ ΤΟΠΟ μέσα στη βουλή, στην κατεύθυνση δίκαιης βιώσιμης λύσης?
Την Τετάρτη 28 Μαΐου και ώρα 12 το μεσημέρι, μπροστά στο Υπουργείο Οικονομικών, καλούμαστε οι δανειολήπτες όλοι μαζί να απαιτήσουμε το δίκιο μας.
Προσκαλούμε, Δημόσια και Ανοιχτά, Κόμματα-Φορείς-Ενώσεις-Συλλόγους, για την στήριξη του δίκαιου αιτήματός μας: Όχι στην απάτη και την τοκογλυφία. Ξεκάθαρα και σταθερά, δεν επαιτούμε - δίκαιη λύση επιτέλους, απαιτούμε.
• ΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΕΣ και ΟΧΙ ΛΥΣΗ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ FUND-ΤΡΑΠΕΖΙΤΕΣ.
• Ο ΑΓΩΝΑΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ- ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
