ΝΩΝΤΑΣ ΧΑΛΔΟΥΠΗΣ

Μπροστά σε ένα σαρωτικό κύμα ακρίβειας στα ράφια των σουπερμάρκετ έχουν βρεθεί από το 2022 τα ελληνικά νοικοκυριά και ιδιαίτερα οι οικονομικά ασθενέστεροι που δαπανούν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για τη διατροφή.

Η κυβέρνηση προσπαθεί να κλείσει πρόχειρα τον φάκελο «ακρίβεια στα ράφια» μέσω μιας συμφωνίας κυρίων με σουπερμάρκετ και βιομηχανία –συμφωνία που φαίνεται να έχει εκλογικό ορίζοντα– ενώ «αγνοεί» από το 2021 (!) τα «διπλά βιβλία» των σουπερμάρκετ που αποκαλύφθηκαν από την Επιτροπή Ανταγωνισμού και επηρεάζουν καταλυτικά τη διαμόρφωση των τιμών και της κερδοφορίας τους.

Το επιχειρηματικό μοντέλο των ελληνικών σουπερμάρκετ, όπως αναφέρουν έμπειρα στελέχη της αγοράς, δεν είναι ένα απλό επιχειρηματικό μοντέλο όπου η εμπορική επιχείρηση αγοράζει προϊόντα από έναν προμηθευτή σε μια συμφωνημένη τιμή και τα πουλάει στον καταναλωτή σε μια υψηλότερη τιμή για να κερδίσει. Τα ελληνικά σουπερμάρκετ γράφουν σε ένα βιβλίο τις συμφωνημένες τιμές με τους προμηθευτές και σε ένα δεύτερο βιβλίο τα ποσά που θα τους επιστρέψουν οι προμηθευτές αργότερα με ένα ή περισσότερα ξεχωριστά πιστωτικά τιμολόγια. Αυτή είναι μια πρόσθετη αμοιβή, κάτι σαν «ενοίκιο» για το προνόμιο να έχει ένας προμηθευτής μια θέση για τα προϊόντα του στο ράφι.

Αυτές οι «παροχές» από τους προμηθευτές αλλάζουν εντελώς την εικόνα της τιμολόγησης των προϊόντων και τελικά της κερδοφορίας των σουπερμάρκετ, καθώς αντιστοιχούν σε πολύ υψηλό ποσοστό της αξίας των προϊόντων. Αυτός είναι και ένας βασικός παράγοντας που τροφοδοτεί την ακρίβεια στα ράφια: οι προμηθευτές γνωρίζουν ότι, εκτός από την τιμή που θα εισπράξουν για τα προϊόντα τους, θα πρέπει να υπολογίσουν στην εξίσωση και το κόστος των πρόσθετων παροχών και εκπτώσεων. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να «φουσκώνουν» την ονομαστική τιμή πώλησης, για να μη βγαίνουν ζημιωμένοι –και βεβαίως τον τελικό λογαριασμό πληρώνει ο καταναλωτής.

Ο μηχανισμός των παροχών και εκπτώσεων επιτρέπει στα σουπερμάρκετ (σε διαφορετικό βαθμό, ανάλογα με τα μεγέθη τους) να διαχειρίζονται τεράστια ρευστότητα εκτός των βασικών τους εμπορικών λογαριασμών, την οποία χρησιμοποιούν για την επέκτασή τους. Οσο μεγαλύτερη μια αλυσίδα, τόσο μεγαλύτερα «ενοίκια για το ράφι» εξασφαλίζει από τους προμηθευτές και τόσο ισχυρότερο «οπλοστάσιο» έχει για την επεκτατική της πολιτική. Ετσι συμβάλλει στην ενίσχυση των τάσεων συγκέντρωσης στην αγορά. Σύμφωνα με μελέτη της ICAP, πέντε μεγάλες αλυσίδες ελέγχουν πάνω από το 70% του συνολικού τζίρου.

Αποκάλυψη από την Επ. Ανταγωνισμού

Το δομικό αυτό πρόβλημα της αγοράς δεν είναι άγνωστο στις Αρχές, παρότι η κυβέρνηση έχει αποφασίσει εδώ και χρόνια να μην προχωρήσει σε παρεμβάσεις. Ερευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού που έγινε το 2021, πριν ακόμη σηκωθεί το «κύμα» της ακρίβειας, είχε αποκαλύψει τεράστιες εκπτώσεις (της τάξης του 40%) που εξασφαλίζουν οι αλυσίδες σουπερμάρκετ από τους προμηθευτές τους. Οι προμηθευτές όμως συνυπολογίζουν το κόστος των παροχών και το συμπεριλαμβάνουν στην τιμή χονδρικής, η οποία τελικά μετακυλίεται στον καταναλωτή.

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα από την ενδελεχή έρευνά της έθεσε τον κλάδο στο μικροσκόπιο εντοπίζοντας τις πρακτικές, τις ανισορροπίες, αλλά και προτείνοντας συγκεκριμένες θεσμικές λύσεις. Η συστηματική καταγραφή της αποκάλυψε ότι μετά την αφαίρεση των εκπτώσεων το πραγματικό κόστος αγορών για τα σουπερμάρκετ κυμάνθηκε ιστορικά από 59,63% έως 63,59%. Η Επιτροπή τονίζει ότι οι εν λόγω εκπτώσεις είναι συχνά μη συστηματικές και ετεροχρονισμένες, γεγονός που σημαίνει ότι δεν ενσωματώνονται απευθείας στο κόστος αγοράς κατά τη στιγμή της προμήθειας.

Τα είδη των εκπτώσεων και παροχών ποικίλλουν και περιλαμβάνουν: εκπτώσεις τζίρου με τη μορφή πιστωτικών τιμολογίων, εκπτώσεις προωθητικών ενεργειών, εκπτώσεις γκάμας και τοποθέτησης στο ράφι, καθώς και εποχικές παροχές ή εκπτώσεις μικτής δεσμοποίησης (προσφορές πολλαπλών προϊόντων). Το ζητούμενο είναι σε ποιον βαθμό αυτές οι παροχές στα σουπερμάρκετ περνούν στον καταναλωτή και κατά πόσο μένουν στα κέρδη των αλυσίδων. Η Επιτροπή δεν κατέληξε σε συμπέρασμα, το 2021, και άφησε τη διερεύνηση για το μέλλον, σημειώνοντας ότι «η ενδεχόμενη μετακύλιση στους καταναλωτές θα αποτελέσει αντικείμενο μελλοντικής επικαιροποίησης». Ομως αυτή η επικαιροποίηση τελικά δεν έγινε…

Πάντως, σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, μια αύξηση τιμής κατά 1% από τον προμηθευτή μεταφράζεται σε αύξηση 0,43% περίπου για τον τελικό καταναλωτή μέσα από τον πολύπλοκο μηχανισμό τιμολόγησης που ακολουθούν τα σουπερμάρκετ, ενσωματώνοντας και ένα μέρος των εκπτώσεων και παροχών από τον προμηθευτή στην τελική τιμή.

Οι προτάσεις της Επιτροπής και η απομάκρυνση Λιανού

Για την αντιμετώπιση των στρεβλώσεων στις σχέσεις προμηθευτών και λιανεμπορίου και την εξασφάλιση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού, η Επιτροπή Ανταγωνισμού είχε καταθέσει από το 2021 ένα πλέγμα προτάσεων, στις οποίες συμφωνούν οι αρχές ανταγωνισμού της Ευρώπης. Ωστόσο η κυβέρνηση δεν έδειξε ιδιαίτερη διάθεση να εφαρμόσει τις προτάσεις αυτές. Στην έρευνα προτείνονταν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα μέτρα για την ενίσχυση της διαφάνειας στις σχέσεις προμηθευτών και σουπερμάρκετ:
• Προώθηση ενός αυστηρού κώδικα συμπεριφοράς και οδηγιών που θα διέπουν τις διαπραγματεύσεις στο λιανεμπόριο.
• Αμεση αντιμετώπιση αθέμιτων πρακτικών που κινούνται σε νομικά «γκρίζες περιοχές» (όπως συστήματα προκαταβολικών πληρωμών και δυσανάλογες χρεώσεις για τοποθέτηση σε ράφι).
• Θέσπιση συγκεκριμένων κανονισμών για την τοποθέτηση των προϊόντων στα ράφια και τους όρους πληρωμής.
• Δημιουργία ενός ευέλικτου μηχανισμού επίλυσης διαφορών, με τη θεσμοθέτηση του ρόλου του διαμεσολαβητή για την αγορά.

Η παρέμβαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού δεν άλλαξε πολλά στις κατευθύνσεις της κυβέρνησης, που άφησε τον κλάδο των σουπερμάρκετ να λειτουργεί χωρίς παρεμβάσεις. Ο τότε πρόεδρος της Επιτροπής, Ιωάννης Λιανός, που είχε προκαλέσει «ενόχληση» στα σουπερμάρκετ όπως και σε άλλους ισχυρούς επιχειρηματικούς κλάδους, απομακρύνθηκε μετά τη λήξη της θητείας του.

Πώς «απογειώθηκε» κατά 35% το κόστος της διατροφής μας

Ο πληθωρισμός των ειδών διατροφής έγινε ο εφιάλτης των ελληνικών νοικοκυριών ύστερα από το άνοιγμα της οικονομίας, μετά από την πανδημία και το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022. Είναι χαρακτηριστικό ότι το γενικό επίπεδο τιμών (Γενικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή – τιμάριθμος) έχει αυξηθεί από το 2021 έως τον Μάιο του 2026 κατά 25%, ενώ στον δείκτη τιμών διατροφής η σωρευτική αύξηση της ίδιας περιόδου ήταν της τάξης του 35%, με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.

Για να βρει κανείς τόσο μεγάλες, σωρευτικές αυξήσεις πληθωρισμού και ειδικότερα του τιμάριθμου στη διατροφή, πρέπει να ανατρέξει στα χρόνια της «πληθωριστικής» δεκαετίας του ’80, ενώ είναι πρωτοφανές φαινόμενο για τα χρόνια που η Ελλάδα συμμετέχει στο ευρώ. Στην ευρωζώνη οι αντίστοιχες σωρευτικές αυξήσεις στον τιμάριθμο των ειδών διατροφής ήταν επίσης μεγάλες, ξεπερνώντας το 30% την ίδια περίοδο. Παρ’ όλο που η ευρωζώνη κατέγραψε μια υψηλότερη κορύφωση στον πληθωρισμό των τροφίμων στις αρχές του 2023, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αποδείχθηκε δομικά πιο «επίμονος», παραμένοντας στο 3,5% τον Μάιο του 2026, ενώ ο μέσος όρος της ευρωζώνης είχε αποκλιμακωθεί στο 1,6%.

Πίσω από τη «βιτρίνα» της αύξησης κατά 3,5% στον τιμάριθμο διατροφής αυτόν τον Μάιο, η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει ένα κύμα αυξήσεων σε νωπά και συσκευασμένα προϊόντα. Καταγράφει ειδικότερα αυξήσεις σε: ψωμί και άλλα προϊόντα αρτοποιίας, μοσχάρι, χοιρινό, αρνί και κατσίκι, πουλερικά, αλλαντικά, παρασκευάσματα με βάση το κρέας, ψάρια αλίπαστα, γαλακτοκομικά και αυγά, μαργαρίνη και άλλα φυτικά λίπη, φρούτα (γενικά), λαχανικά (γενικά), ζάχαρη – σοκολάτες – γλυκά – παγωτά, καφέ. Μέρος αυτών των αυξήσεων, όπως σημειώνει η ΕΛΣΤΑΤ, αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: δημητριακά για πρωινό, ψάρια νωπά ή κατεψυγμένα και ελαιόλαδο.

Δεν είναι τυχαίο ότι με αυτά τα δεδομένα η Ελλάδα παραμένει ουραγός στην κατάταξη με βάση την αγοραστική δύναμη. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας, εκφρασμένο σε Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης, διαμορφώθηκε στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου το 2025 (σημειώνοντας μάλιστα μικρή πτώση σε σχέση με το 2024). Η Ελλάδα κατατάσσεται προτελευταία στην Ευρωπαϊκή Ενωση σε αγοραστική δύναμη, ξεπερνώντας οριακά μόνο τη Βουλγαρία (η οποία βρίσκεται στο 66% και καλύπτει τη διαφορά).

Σε φάση επιστροφής ο πληθωρισμός απληστίας;

Ανησυχητικό στην παρούσα φάση είναι ότι φαίνεται να επιστρέφει στην ελληνική οικονομία το φαινόμενο του «πληθωρισμού απληστίας» («greedflation»), ο οποίος βρίσκεται πίσω από το αρχικό και πολύ μεγάλο κύμα ανατιμήσεων που εκδηλώθηκε από το 2022, καθώς οι επιχειρήσεις μετακύλησαν –και με το παραπάνω– τις διεθνείς ανατιμήσεις για να αυξήσουν την κερδοφορία τους. Η διαφαινόμενη επάνοδος του «πληθωρισμού απληστίας» γίνεται ιδιαίτερα ανησυχητική ειδικά στον τομέα των τροφίμων, όπου οι επιχειρήσεις (σουπερμάρκετ και προμηθευτές) έχουν μεγαλύτερα περιθώρια να περάσουν ανατιμήσεις, λόγω του μεγάλου βαθμού συγκέντρωσης της αγοράς και της ανελαστικότητας της ζήτησης για βασικά αγαθά διατροφής.

Οπως επισημαίνει η Τράπεζα της Ελλάδας στην τελευταία έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική, οι εγχώριες πληθωριστικές πιέσεις άρχισαν να εντείνονται το 2021 και κλιμακώθηκαν περαιτέρω το 2022 και το 2023. Εως τα μέσα του 2023 τα μοναδιαία κέρδη είχαν τη μεγαλύτερη συμβολή στην άνοδο του αποπληθωριστή του ΑΕΠ, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι επιχειρήσεις μετακύλησαν στις τελικές τιμές τις αυξήσεις του κόστους που συνδέονταν με τη μεγάλη άνοδο των τιμών της ενέργειας και των λοιπών ενδιάμεσων προϊόντων.

Το 2024 και το 2025 ο αποπληθωριστής του ΑΕΠ παρέμεινε σχετικά υψηλός σε μεγάλο βαθμό, λόγω της ανόδου του μοναδιαίου κόστους εργασίας (σ.σ. οι μισθοί αυξήθηκαν λόγω της πίεσης να καλυφθεί η αρχική αύξηση του πληθωρισμού). Το α’ τρίμηνο του 2026 τα κέρδη ανά μονάδα προϊόντος αποτέλεσαν και πάλι τον κύριο παράγοντα που οδήγησε στην αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ.

Η περίοδος του πληθωριστικού σοκ ήταν για τις ελληνικές επιχειρήσεις μια «χρυσή εποχή» υψηλών περιθωρίων κέρδους. Οπως επισημαίνει η ΤτΕ, το μερίδιο καθαρού κέρδους ανήλθε σε 27,3% το 2025, από 26,9% το 2024, και τα επιχειρηματικά κέρδη σταθεροποιήθηκαν σε υψηλότερα επίπεδα έναντι της προ της πανδημίας περιόδου (25,2% κατά μέσο όρο την τριετία 2017-19).

Τι (δεν) κερδίζουν οι καταναλωτές

Συμφωνίες κυρίων με ορίζοντα… κάλπης

Σε μια προσπάθεια να εκτονώσει τη δυσφορία των καταναλωτών για την ακρίβεια στα ράφια των σούπερ μάρκετ, η κυβέρνηση επαναφέρει το μοντέλο των «συμφωνιών κυρίων», που είχαν γίνει βασικό εργαλείο πολιτικής στα τέλη της δεκαετίας του ’90, όταν η τότε κυβέρνηση, με υπουργό Εμπορίου τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, προσπαθούσε να αναχαιτίσει την ακρίβεια μέσω συνεννοήσεων με τις επιχειρήσεις για να πιάσει η Ελλάδα το κριτήριο του πληθωρισμού για την εισαγωγή στην ευρωζώνη – όλοι γνωρίζουμε τι ακολούθησε: το φαινόμενο του ελατηρίου στις τιμές μετά την είσοδο στην ευρωζώνη.

Η συμφωνία του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, με τα σούπερ μάρκετ και τις βιομηχανίες τροφίμων προσφέρει κάτι χειροπιαστό στις επιχειρήσεις: από το τέλος Ιουνίου καταργήθηκε η «ενοχλητική» διάταξη για το πλαφόν του περιθωρίου κέρδους, το οποίο ήταν ούτως ή άλλως ένα μέτρο προσωρινού χαρακτήρα που από τις επιχειρήσεις επισημαινόταν -ορθά σε μεγάλο βαθμό- ότι δημιουργούσε μεγάλο κόστος διαχείρισης και στρέβλωνε τον ανταγωνισμό, καθώς για μια επιχείρηση ή ένα προϊόν μπορεί να τύχαινε το περιθώριο κέρδους να «κλείδωνε» σε υψηλό ποσοστό και για μια άλλη σε χαμηλό.

Αυτά ήταν τα χειροπιαστά οφέλη για τις επιχειρήσεις από τη συμφωνία κυρίων. Για τους καταναλωτές όμως είναι πολύ αμφίβολο τι ακριβώς επιτεύχθηκε. Οι επιχειρήσεις δεσμεύονται για πάγωμα τιμών τη θερινή περίοδο και για μειώσεις από το φθινόπωρο.

Παραδόξως δηλαδή η κυβέρνηση επιτρέπει αυξήσεις πάνω από το παλιό πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, για να εξασφαλίσει πάγωμα και μειώσεις. Σε κάθε περίπτωση, πέραν αυτών των γενικών εννοιών («πάγωμα», «μειώσεις»), η συμφωνία δεν ενσωματώνει κάποιο μηχανισμό παρακολούθησης και επιβεβαίωσης της τήρησής της, ούτε έχει περισσότερες «λεπτομέρειες» για τις μειώσεις τιμών που θα ακολουθήσουν σε ένα πολύ βολικό πολιτικό χρόνο για την κυβέρνηση, δηλαδή στην τελική ευθεία για τις εκλογές, όποτε και αν γίνουν.

Αλλωστε αυτό είναι ένα βασικό πρόβλημα σε τέτοιες «συμφωνίες κυρίων»: το δίκαιο για τον ανταγωνισμό απαγορεύει «διά ροπάλου» τις οριζόντιες συμφωνίες για τις τιμές στην αγορά είτε αυτές γίνονται μεταξύ επιχειρήσεων ή με την παρέμβαση της πολιτείας. Ετσι η «συμφωνία κυρίων» παραμένει σε πλαίσιο «εποικοδομητικής ασάφειας» και το μόνο που είναι βέβαιο είναι ότι δεν θα ξαναδούμε βαριά πρόστιμα σε προμηθευτές και σούπερ μάρκετ για υπέρβαση του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους.

Πηγή: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Πρωτεΐνες, διατροφή και αυτοάνοσα: Πόσο επηρεάζουν τη φλεγμονή και την ποιότητα ζωής;

 

Τα αυτοάνοσα νοσήματα αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης ιατρικής. Παθήσεις όπως η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα, ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος, η Ψωριασική Αρθρίτιδα και το Σκληρόδερμα εμφανίζουν ολοένα αυξανόμενη συχνότητα παγκοσμίως.

«Παρότι η γενετική προδιάθεση παίζει σημαντικό ρόλο, είναι πλέον σαφές ότι ο τρόπος ζωής και κυρίως η διατροφή επηρεάζουν σημαντικά τη φλεγμονή, την πορεία και τις εξάρσεις των αυτοάνοσων νοσημάτων», επισημαίνει η κ. Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος, Διευθύντρια Κλινικής Αυτοάνοσων Ρευματικών Νοσημάτων Μetropolitan General.

 

Ο ρόλος της πρωτεΐνης στον οργανισμό

«Ανάμεσα στα σημαντικότερα διατροφικά στοιχεία βρίσκονται οι πρωτεΐνες. Δεν αποτελούν απλώς «δομικά υλικά» του οργανισμού, αλλά συμμετέχουν στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στην αποκατάσταση των ιστών, στη μυϊκή υγεία και στη ρύθμιση της φλεγμονής.

Για τους ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα, η σωστή πρόσληψη πρωτεΐνης είναι σημαντική και ουσιαστική.

Οι πρωτεΐνες αποτελούνται από αμινοξέα, τα οποία είναι απαραίτητα για τη δημιουργία αντισωμάτων, ενζύμων και κυττάρων του ανοσοποιητικού. Όταν ο οργανισμός βρίσκεται σε χρόνια φλεγμονώδη κατάσταση, όπως συμβαίνει στα αυτοάνοσα νοσήματα, οι ανάγκες του σώματος αυξάνονται», εξηγεί.

Πώς επηρεάζει η χρόνια φλεγμονή το σώμα

Η χρόνια φλεγμονή μπορεί να οδηγήσει σε:

• Απώλεια μυϊκής μάζας

• Εύκολη κόπωση

• Μειωμένη φυσική αντοχή

• Καθυστερημένη αποκατάσταση ιστών

• Αυξημένο κίνδυνο σαρκοπενίας, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες

Σε αυτό το σημείο, η ποιοτική πρωτεΐνη παίζει καθοριστικό ρόλο. Η επαρκής πρόσληψη βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής μάζας, στην καλύτερη λειτουργία του μεταβολισμού και στη συνολική άμυνα του οργανισμού.

Ποιες πρωτεΐνες θεωρούνται καλύτερες

«Δεν έχουν όλες οι πρωτεΐνες την ίδια βιολογική αξία. Η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή, που επί δεκαετίες αποτελούσε πρότυπο υγείας, βασιζόταν στην ισορροπία και στην ποιότητα των τροφών και όχι στις υπερβολές.

Οι καλύτερες πηγές πρωτεΐνης περιλαμβάνουν:

• Ψάρια

• Αυγά

• Όσπρια

• Γιαούρτι και παραδοσιακά γαλακτοκομικά

• Άπαχο κρέας

• Ξηρούς καρπούς

• Θαλασσινά

Ιδιαίτερα τα λιπαρά ψάρια, όπως οι σαρδέλες και ο σολομός, προσφέρουν παράλληλα και ωφέλιμα ω-3 λιπαρά οξέα, τα οποία έχουν αντιφλεγμονώδη δράση.

Αντίθετα, η υπερκατανάλωση επεξεργασμένων τροφών, αλλαντικών και fast food φαίνεται ότι συνδέεται με αυξημένη φλεγμονή και επιδείνωση μεταβολικών διαταραχών που συχνά συνοδεύουν τα αυτοάνοσα νοσήματα», αναφέρει η ειδικός.

Το έντερο και η σύνδεσή του με το ανοσοποιητικό

«Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική κοινότητα στρέφει ολοένα περισσότερο την προσοχή της στο μικροβίωμα του εντέρου. Το έντερο δεν είναι απλώς ένα όργανο πέψης, αλλά βασικό “κέντρο εκπαίδευσης” του ανοσοποιητικού συστήματος.

Η κακή διατροφή, η υπερβολική ζάχαρη, τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και η έλλειψη φυτικών ινών μπορούν να διαταράξουν τη φυσιολογική χλωρίδα του εντέρου, συμβάλλοντας ενδεχομένως σε αυξημένη φλεγμονή και ανοσολογική απορρύθμιση.

Οι πρωτεΐνες καλό είναι να συνδυάζονται με:

• Λαχανικά

• Φρούτα

• Φυτικές ίνες

• Ελαιόλαδο

• Τρόφιμα φυσικής ζύμωσης

Ο συνδυασμός αυτός βοηθά στη διατήρηση ενός πιο υγιούς μικροβιώματος και πιθανώς σε καλύτερο έλεγχο της φλεγμονής» προσθέτει.

Η υπερβολική πρόσληψη πρωτεΐνης δεν είναι πάντα λύση

«Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία τάση υπερκατανάλωσης πρωτεΐνης μέσω συμπληρωμάτων και ακραίων διατροφικών μοντέλων. Ωστόσο, η υπερβολή δεν ισοδυναμεί πάντα με υγεία.

Σε ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα απαιτείται εξατομίκευση. Για παράδειγμα, σε περιπτώσεις νεφρικής συμμετοχής, όπως μπορεί να συμβεί στον λύκο, η ανεξέλεγκτη πρόσληψη πρωτεΐνης μπορεί να επιβαρύνει τη νεφρική λειτουργία.

Η σωστή προσέγγιση δεν είναι οι ακρότητες αλλά η ισορροπία. Αυτό ήταν πάντοτε το ισχυρό σημείο της παραδοσιακής μεσογειακής διατροφής: απλές τροφές, φυσικά υλικά και μέτρο», τονίζει.

Διατροφή και συνολική υγεία

«Η διατροφή από μόνη της δεν θεραπεύει τα αυτοάνοσα νοσήματα. Μπορεί όμως να αποτελέσει ισχυρό σύμμαχο δίπλα στη σωστή ιατρική παρακολούθηση, τη φυσική δραστηριότητα, τον επαρκή ύπνο και τη διαχείριση του στρες.

Η καθημερινή επιλογή ποιοτικής τροφής δεν είναι μία προσωρινή δίαιτα αλλά μακροχρόνια επένδυση στην υγεία. Οι ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα χρειάζονται ένα σώμα πιο ανθεκτικό, πιο λειτουργικό και καλύτερα θρεμμένο για να αντιμετωπίσουν τη χρόνια φλεγμονή.

Τελικά, η σχέση ανάμεσα στις πρωτεΐνες, τη διατροφή και τα αυτοάνοσα νοσήματα δεν είναι θέμα μόδας ή διατροφικών τάσεων. Είναι θέμα βιολογίας, ισορροπίας και καθημερινών επιλογών που μπορούν πραγματικά να επηρεάσουν την ποιότητα ζωής», καταλήγει η κ. Κομνηνού.

ΝΙΚΗ ΜΠΑΚΟΥΛΗ

H πυραμίδα της νέας υγιεινής διατροφή της κυβέρνησης Τραμπ είναι… το αναποδογύρισμα της μεσογειακής διατροφής. Πρωταγωνιστούν κρέας και άλλα λιπαρά.

Εδώ και δεκαετίες -με έμφαση στην τελευταία- οι απανταχού διατροφολόγοι, φαν της υγιεινής διατροφής και της μακροζωίας, έχουν τη μεσογειακή διατροφή σαν ευαγγέλιο.

Τώρα, έρχεται ο Robert F. Kennedy Jr, γιος του γερουσιαστή και γενικού εισαγγελέα των ΗΠΑ, Robert F. Kennedy και ανιψιός του αείμνηστου John F. Kennedy να… της δώσει μια, όχι να σπάσιε, αλλά να γυρίσει “τούμπα”.

Κυριολεκτικά.

Ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ εξέδωσε νέες Διατροφικές Οδηγίες, κάτι που στην άλλη ακτή του Ατλαντικού συμβαίνει κάθε πενταετία μεν, ωστόσο φέτος ο Kennedy είπε να κάνει τη διαφορά.

Δεν προέβη σε επικαιροποίηση των επιστημονικών στοιχείων, όπως συμβαίνει συνήθως.

Έκανε την επανάσταση του, με την διατροφή που προτείνει ως υγιεινή, να φαίνεται πως μπορεί να στείλει στο νοσοκομείο -και ακόμα… πιο πέρα- πολλούς εξ όσων την ακολουθήσουν πιστά.

Όπως;

Τους παχύσαρκους και όσους έχουν χοληστερίνη ή ιστορικό καρδιοπαθειών.

Βλέπετε, η πυραμίδα διατροφής του Kennedy έχει στη βάση της την κατανάλωση κόκκινου κρέατος και γαλακτομικών με πλήρη λιπαρά. Συνδυασμός που, από μόνος του, μπορεί να φράξει τις αρτηρίες μας.

Ζητήσαμε τη βοήθεια της διατροφολόγου/διαιτολόγου, Αναστασίας Μακρή, για να μας εξηγήσει πως η νέα πυραμίδα μπορεί να υλοποιήσει τον στόχο της, που σύμφωνα με τον Kennedy είναι η καταπολέμηση χρόνιων ασθενειών, όπως η παχυσαρκία, ο διαβήτης και οι καρδιακές παθήσεις, ενώ κάνει πάρτι το λίπος;

Πρώτα έγινε μια βασική διευκρίνιση για την κατ’ εξοχήν τροφή που πρέπει να καταναλώνουμε, σύμφωνα με την κυβέρνηση Trump.

 

Οι τελευταίες διατροφικές συστάσεις της κυβέρνησης Τραμπ για μακροζωία, περιέχουν αμφιλεγόμενες οδηγίες. iStock

Τρως κρέας, αλλά… όντως παίρνεις πρωτεΐνη;

Ο βασικός λόγος που πρέπει να τρώμε κρέας «το οποίο ιστορικά δεν ήταν επιβλαβές, όταν δεν γίνεται κατάχρηση και είναι υψηλής διατροφικής αξίας», όπως λέει η κυρία Μακρή, δεν είναι να “χτίσουμε” μυς, αλλά να βοηθήσουμε τον σύστημά μας να διαχειριστεί την ανάπτυξη μυών, μαζί με τη συντήρηση και την επιδιόρθωση μυών, όπως και ιστών, οστών, δέρματος, μαλλιών και νυχιών.

Ναι, όλα αυτά τα κάνει η ζωική πρωτεΐνη, ως εκ των βασικότερων δομικών συστατικών του οργανισμού.  Άλλωστε, το όνομα της αποκαλύπτει πόσο βασική για την υγεία μας (πρωτεός, πρωταρχικός, πρώτος στην ιεραρχία).

Πώς τα κάνει όλα αυτά -και πολλά περισσότερα- η ζωική πρωτεΐνη; Μας δίνει απαραίτητα αμινοξέα που δεν παράγει σε επάρκεια το σώμα μας.

Πάμε τώρα, στο τι σημαίνει “καλή πρωτεΐνη” ή “υψηλής διατροφικής αξίας”.

Τα ζώα συνθέτουν τα περισσότερα από αυτά τα αμινοξέα, από τη δική τους τροφή. Ως εκ τούτου, για να κάνουμε δουλειά, η διατροφή του ζώου πρέπει να είναι πλούσια σε πρωτεΐνες, αμινοξέα και προβιοτικά. Παρεμπιπτόντως, τα βοοειδή πρέπει να τρώνε ποιοτικά χόρτα και σόγια, με την περιοδική συμπλήρωση πρωτεΐνης να βελτιστοποιούν την παραγωγή μυϊκής πρωτεΐνης -που θα καταλήξει σε εμάς.

Όταν συμβαίνουν λοιπόν, όλα αυτά, λαμβάνουμε την καλή πρωτεΐνη που χρειαζόμαστε. Διαφορετικά, θα έλεγε κάποιος πως… τσάμπα καίει η λάμπα.

Ο Κennedy έφερε τη διατροφή πάνω-κάτω

Η κατακόρυφη αύξηση περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου και δη σε νέους ανθρώπους (κάτω των 50), της παχυσαρκίας και του διαβήτη, μαζί με την σταθερή παρουσία της στεφανιαίας νόσου στην κορυφή των αιτιών θανάτου παγκοσμίως, προφανώς και έχουν προβληματίσει.

Πρωτίστως, έχει προβληματιστεί η ιατρική κοινότητα που βλέπει δεδομένα-προϊόντα επιστημονικών ερευνών, να αμφισβητούνται.

Εύλογα αυτήν την στιγμή διενεργούνται νέες έρευνες, με την τεχνολογία να είναι με το μέρος μας και να διευκολύνει ως προς τη διαχείριση των “εχθρών”. Κάπως έτσι, υποχώρησαν και οι φυτικές ίνες, ως προς την υγεία του εντέρου και προωθήθηκαν τα “καλά λιπαρά” (ελαιόλαδο, αβοκάντο, ξηροί καρποί κ.α.).

Σε αυτό το πλαίσιο, σε μια νέα “ρηξικέλευθη” κίνηση (μετά τον αγώνα του να αποδείξει πως περιβαλλοντικοί παράγοντες ευθύνονται για τον αυτισμό), αντιμετωπίζοντας τον ως περιβαλλοντική συνέπεια), ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ, αναποδογύρισε την τελευταία έκδοση της πυραμίδας της μεσογειακής διατροφής, που εδώ και μια οκταετία αναγνωρίζεται από τους ειδικούς ως “η καλύτερη, συνολικά”.

Η βαθμολογία της μάλιστα, είναι 4.8, με άριστα το 5.

Η νέα, ανανεωμένη και αμφιλεγόμενη, διατροφική πυραμίδα του Kennedy αποτελεί “το σύμβολο του Make America Healthy Again (MAHA)”, πρωτοβουλία που κατά τον εμπνευστή της έχει ως στόχο την καταπολέμηση χρόνιων ασθενειών (παχυσαρκία, διαβήτης, καρδιακές παθήσεις κ.α.).

Λέει επίσης, πως προωθεί την “πραγματική τροφή”, ωστόσο… έχουμε κάποιες ενστάσεις και για αυτό επικοινωνήσαμε με

Κατ’ αρχάς, ας θυμίσουμε την πυραμίδα της Μεσογειακής Διατροφής.

 

 

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Μακρή Αναστασία- Διαιτολόγος Διατροφολόγος (@allaboutdiet.gr)

 

H νέα πυραμίδα είναι η χαρά του κρεατοφάγου του κρέατος

Όπως εξηγεί στο NEWS 24/7 η Αναστασία Μακρή «το μόνο που έμεινε ίδιο, μεταξύ των δυο πυραμίδων είναι η κατανάλωση πέντε μερίδων λαχανικών και φρούτων, ημερησίως.

Στη θέση των υδατανθράκων (βλ. δημητριακά, προϊόντα ολικής αλέσεως) που είναι στη βάση της μεσογειακής διατροφής, με σύσταση για κατανάλωση με κάθε γεύμα, στην πυραμίδα του Kennedy είναι το κόκκινο κρέας» το οποίο στη μεσογειακή συστήνεται για κατανάλωση μερικές φορές το μήνα.

Tώρα, τα δημητριακά -δίχως διαχωρισμό- είναι πάνω πάνω (άρα δεν πρέπει να τα καταναλώνουμε πολύ)».

Προσοχή: η νέα πυραμίδα δεν αναφέρει ζωική πρωτεΐνη, γενικά -συμπεριλαμβανομένου του άπαχου κρέατος-, αλλά μόνο το κόκκινο κρέας.

«Με τη μεσογειακή διατροφή, οι υδατάνθρακες ήταν το 50% του συνόλου, ενώ προωθούνταν τα προϊόντα ολικής αλέσεως που πια υποβαθμίζονται. Οι θιασώτες της νέας πυραμίδας λένε πως αυτός ήταν ο λόγος της αύξησης περιστατικών διαβήτη.

Θα ήθελα ωστόσο, να επισημάνω ότι οι επαγγελματίες βγάζουμε εξατομικευμένες διατροφές. Κανένας δεν πηγαίνει a priori, βάσει όσων αναφέρει η πυραμίδα.

Όλα τα προγράμματα που βγάζουμε, είναι κατά περίσταση, ανάλογα με την κατάσταση υγείας κάθε ανθρώπου που μας εμπιστεύεται και τις ανάγκες του οργανισμού του».

Το αδιαπραγμάτευτο θετικό της πυραμίδας του Kennedy

Στη νέα πυραμίδα δεν υπάρχουν τα δημητριακά, καθώς τοποθετούνται στην κατηγορία “επεξεργασμένα τρόφιμα” (δεν τα καταναλώνουμε, όπως μας τα δίνει η φύση), με τον Kennedy να τα εξαιρεί κάθετα, όπως η βιβλιογραφία που τα συνδέει με κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά, ψυχικές διαταραχές, παχυσαρκία, μερικούς τύπους καρκίνου κ.α., αυξάνεται συνεχώς.

Η κυρία Μακρή λέει πως «στη μεσογειακή διατροφή, υπήρχε το “ελεύθερο” για γλυκά, κάποιες φορές το μήνα. Βέβαια, η μεσογειακή διατροφή προϋπάρχει των επεξεργασμένων τροφίμων, οπότε θα ήταν φύσει αδύνατο να αναφέρει πως δεν πρέπει να τα τρώμε.

Το γεγονός ότι στη νέα πυραμίδα αναφέρει ρητά -τονίζεται- πως δεν πρέπει να τρώμε επεξεργασμένα τρόφιμα, ίσως να είναι το πιο θετικό των ανακοινώσεων που έγιναν».

Επεξεργασμένο βέβαια, είναι ένα τυρί με λιγότερα λιπαρά, όπως είναι και ένα φαγητό που παίρνουμε από τον καταψύκτη του σούπερ μάρκετ και το ζεσταίνουμε σπίτι. Μπορείς να καταλάβεις ποιο είναι χειρότερο.

Πόσο κρέας πρέπει να τρώμε -τελικά;

Κατά τη μεσογειακή διατροφή «πρέπει να τρώμε περισσότερο κόκκινο κρέας από 0.8 γραμμάρια ανά κιλό σωματικού βάρους». Κατά την οδηγία του Kennedy «το κόκκινο κρέας πάει από 1.6 έως 2 γραμμάρια, ανά κιλό σωματικού βάρους».

Πολλοί λένε πως πίσω από την συγκεκριμένη σύσταση, κρύβεται η προώθηση του κρέατος, καθώς οι Αμερικανοί τρώνε ούτως ή άλλως μεγάλες ποσότητες.

Κάπως έτσι «ένιωσαν να δικαιώνονται οι κρεατοφάγοι» και να επιτίθενται στους διατροφολόγους και όσους άλλους επέμεναν για χρόνια (βάσει των ευρημάτων μελετών) πως η χορτοφαγία κάνει καλό στην υγεία μας και τον πλανήτη.

Πέραν των επιστημονικών ευρημάτων για όσα προκαλεί η άνευ μέτρου κατανάλωση κόκκινου κρέατος στην υγεία μας (πχ έχει συνδεθεί με υψηλότερο κίνδυνο καρδιοπαθειών και διαβήτη τύπου 2), έχει αποδειχθεί πως στην παραγωγή του αποδίδεται το 14.5% των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων, παγκοσμίως, λόγω μεθανίου από την πέψη των ζώων και διοξειδίου του άνθρακα από την αποψίλωση -για παράδειγμα, για κάθε αγελάδα απαιτούνται από 2 έως 5 στρέμματα γης.

 

 

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Μακρή Αναστασία- Διαιτολόγος Διατροφολόγος (@allaboutdiet.gr)

 

Αν έχεις χοληστερίνη, μη βιαστείς να πανηγυρίσεις

Πέραν της τοποθέτησης του κόκκινου κρέατος στη βάση της πυραμίδας, ο Kennedy προτείνει να δοθεί προτεραιότητα και στην κατανάλωση γαλακτοκομικών με πλήρη λιπαρά -και δη τυριών. Οι οδηγίες εν τω μεταξύ, προτείνουν και τη χρήση βουτύρου ή ζωικού λίπους στο μαγείρεμα -αντί των ελαίων από σπόρους των προηγούμενων οδηγιών, τα οποία δεν ανέφερε καν ο Kennedy.

Η κυρία Μακρή λέει πως «το κόκκινο κρέας έχει λιπαρά, όπως και τα γαλακτοκομικά με πλήρη λιπαρά. Άρα, το 10% των “καλών λιπαρών” που συνιστάται η νέα πυραμίδα διατροφής υπερκαλύπτεται πολύ γρήγορα.

Αν βάλετε το ελαιόλαδο και τις άλλες πηγές καλών λιπαρών, συν τα γαλακτοκομικά πλήρων λιπαρών (δηλαδή, αυτό που δίνει η φύση, καθώς τα λιπαρά αφαιρούνται με επεξεργασία), ξεφεύγουμε κατά πολύ από το 10% της σύστασης».

Ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού έχει αυξημένη χοληστερίνη. Αν φάει το κρέας που προτείνει ο Kennedy και τα γαλακτοκομικά με πλήρη λιπαρά,… το τέλος θα πλησιάσει επικίνδυνα.

Η ειδικός θυμίζει ότι «αν κάποιος έχει χοληστερίνη, θέλει λιγότερα λιπαρά. Οπότε θέλει λιγότερη ποσότητα κρέατος».

Δεν είναι λάθος να υπάρχει πρωτεΐνη στη διατροφή -τουναντίον, είναι βασική ανάγκη του οργανισμού-, αλλά με τη νέα πυραμίδα που προτείνει περισσότερο κόκκινο κρέας και γαλακτοκομικά με πλήρη λιπαρά, μπορεί να υπάρξουν περαιτέρω προβλήματα».

«Στο παρελθόν δεν κατανάλωναν όσο κόκκινο κρέας καταναλώνουμε εμείς. Έτρωγαν μια φορά την εβδομάδα και άλλη μια φορά -την εβδομάδα- έτρωγαν ψάρι, το οποίο δεν προτείνεται στην νέα πυραμίδα, μολονότι υπάρχουν ευρήματα που δείχνουν πως είναι πιο θρεπτικό και πιο υγιεινό από το κόκκινο κρέας».

Ίσως όμως, αυτό να μη συμφέρει τις βιομηχανίες, θα έλεγε κάποιος κακεντρεχής.

Κατά συνέπεια, αν κάποιος που έχει χοληστερίνη κάνει ό,τι προτείνει η νέα διατροφική πυραμίδα «θα ανέβουν όλοι οι δείκτες» και η ιστορία θα εξελιχθεί στη χαρά του διατροφολόγου/διαιτολόγου.

Σε αυτά που προωθεί η πυραμίδα του Kennedy είναι και τα λιπαρά τυριά. iStock

Τελικά, ποια πυραμίδα να ακολουθήσουμε;

Κατά την κυρία Μακρή λοιπόν, αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι «στη μέση των δυο πυραμίδων. Δεν έχει νόημα να σβήσουμε τη μια και να πάμε στην άλλη. Όπως δύσκολα μπορούμε να “πιάσουμε” το 50% των υδατανθράκων κάθε ημέρα, το ίδιο δύσκολο είναι να τρώμε 2 γραμμάρια κόκκινο κρέας, ανά κιλό σωματικού βάρους. Αν κάποιος είναι 120 κιλά, πόση πρωτεΐνη θα πρέπει να φάει; Και τι θα κάνει με το λίπος;

Είναι επίσης, γνωστό πως ο περισσότερος κόσμος που έχει παραπάνω κιλά, δεν καταναλώνει πολύ κρέας, αλλά πολλούς υδατάνθρακες».

Η νέα πυραμίδα λοιπόν, ελέγχει κάπως το διαβήτη, αλλά όχι και την παχυσαρκία ή τις καρδιακές παθήσεις, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση Τύπου για τις νέες οδηγίες, καθώς «δεν υπάρχουν ενδεδειγμένες ποσότητες, με εξαίρεση το κόκκινο κρέας.

«Έτσι, όποιος ακούσει πως μπορεί να καταναλώσει γαλακτοκομικά με πλήρη λιπαρά, μπορεί να φάει 1 κιλό φέτα, αφού του επιτρέπεται. Ή να φάει 1 κιλό κρέας, εφόσον αυτό “βολεύει” ή συμφέρει».

Για να υπάρξουν αποτελέσματα, θα πρέπει να γίνει σωστή τήρηση όσων προτείνονται. Και πάλι όμως, δεν είμαι σίγουρη ότι θα δουν όσα είχαν στο μυαλό τους, όταν εκπονούσαν το νέο πλάνο.

Η λύση λοιπόν, είναι το εξατομικευμένο πρόγραμμα», για να έχουμε το κεφάλι μας ήσυχο.

Πηγή: news247.gr

ΝΙΚΗ ΜΠΑΚΟΥΛΗ

Το σφάξιμο ζώων είναι πρακτική που ακολουθεί ο άνθρωπος, όσο υπάρχει στον πλανήτη. Στις πρώτες του ημέρες, δεν απαριθμούσε +8.000.000.000 μέλη, που είμαστε σήμερα στη Γη.

Επίσης, υπάρχουν ουκ ολίγες άλλες επιλογές για τροφές που εξασφαλίζουν την επιβίωση και την υγεία μας, όπως οι πρακτικές της κτηνοτροφίας έχουν φτάσει σε σημείο που αντιστοιχούν στο 20% όσων προκαλούν την κλιματική κρίση.

Έχει εκτιμηθεί πως η κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για περισσότερο από το 30% της ανθρωπογενούς εκπομπής μεθανίου. Ουσίας που είναι 28 φορές πιο ισχυρή από το διοξείδιο του άνθρακα, σε αυτό που ξέρεις ως φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αν δεν ξέρεις, είναι ο λόγος που αισθάνεσαι σαν να βράζεις ενώ κάθεσαι μέσα σε θερμοκήπιο, με κλειστές τις πόρτες, τα καλοκαίρια.

Πέραν των βιολογικών δραστηριοτήτων των ζώων και των περιττωμάτων τους, πρόβλημα αποτελούν και οι πόροι που χρειάζονται για να τραφούν (βλ. παραγωγή λιπασμάτων, αγροτική παραγωγή, συντήρηση).

Δεν ισχύουν βέβαια, για όλα τα ζώα τα ίδια.

Χαρακτηριστικά, η παραγωγή μοσχαρίσιου κρέατος χρειάζεται 28 φορές περισσότερη γη, 11 φορές περισσότερο νερό και 6 φορές περισσότερο λίπασμα από εκείνη του χοιρινού ή των πουλερικών.

Για να μην αναλύσουμε το θέμα των θρεπτικών οφελών που υπάρχουν στο κρέας που πωλείται. Ή τις συνθήκες σφαγής.

Ουδόλως τυχαία λοιπόν, οι πλουσιότεροι άνθρωποι του πλανήτη ανήκουν στην μακροσκελή λίστα αυτών που επενδύουν σε εναλλακτικούς τρόπους για να πάρουμε ό,τι δίνει το ζωικό κρέας, από άλλα τρόφιμα που δεν καταστρέφουν τον -ήδη μερικώς κατεστραμμένο- πλανήτη.

Επειδή δεν υπήρχαν, τα δημιούργησαν.

Η τελευταία ανακάλυψη είναι το φιλέτο σολομού που προκύπτει από 3D printer.

Δες πώς.

Από την Πέμπτη 14/9 διατίθεται στα σούπερ μάρκετ της αλυσίδας REWE, των 3.300 καταστημάτων.

Από την πρώτη Οκτωβρίου θα μπορούμε να την παραγγείλουμε (online) σε όλη την Ευρώπη.

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΤΡΟΦΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ ΑΠΟ ΑΛΛΑ ΕΙΔΗ

Το πρώτο κρέας που δεν ήταν κρέας, αλλά όταν το ψήνεις και το τρως δεν καταλαβαίνεις τη διαφορά, δημιουργήθηκε τον Ιούλιο του 2016, από την Impossible Foods. Που έκανε ό,τι ακριβώς έλεγε το όνομα της: ζουμερό μπιφτέκι χωρίς ιχνοστοιχείο κρέατος.

Ο Patrick O. Brown, καθηγητής βιοχημείας στο Stanford πήρε άδεια από τη δουλειά του για να αφοσιωθεί επί 18 μήνες στην κτηνοτροφία. Κατέληξε στο ότι ήταν το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό πρόβλημα στον κόσμο και η κύρια αιτία ήταν η χρήση ζώων, για την παραγωγή τροφής. Ακολούθησε συνέδριο στο οποίο ανακοίνωσε τα ευρήματα του και εκεί ανακοίνωσε πως έχει να προτείνει κάτι.

Έτσι έφτιαξε την Impossible Foods, την οποία στήριξαν πολλοί δισεκατομμυριούχοι.

Στόχος ήταν η προσφορά γευστικών και διατροφικών οφελών του κρέατος, χωρίς τις αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον.

Η εκκίνηση δόθηκε με την έρευνα στο μοριακό επίπεδο των ζωικών προϊόντων, ώστε να διαλέξει πρωτεΐνες και θρεπτικά στοιχεία από φυτά και να προχωρήσει στην αναδημιουργία.

Στο ίδιο διάστημα, μια άλλη εταιρία, η Beyond Meat δημιούργησε τη νέα γενιά φυτικής προέλευσης υποκατάστατων κρέατος, που δημιουργήθηκε με τη βοήθεια χρηματοδότησης δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων και έπειτα από χρόνια επιστημονικής έρευνας.

Το Μάρτιο του 2022 έγινε γνωστή μια νέα τακτική αντικατάστασης φυσικής προελεύσεως κρέατος: το καλλιεργημένο κρέας. Το ανέλαβε η Upside Foods.

Στο επίκεντρο βρίσκονται τα βλαστοκύτταρα από βιοψία ζώου (ένα ωάριο ή ακόμα και ένα φτερό). γίνεται γρήγορος πολλαπλασιασμός σε δεξαμενή από ανοξείδωτο χάλυβα που ονομάζεται βιοαντιδραστήρας (ή καλλιεργητής), εκεί τα κύτταρα 'τρέφονται' με έναν σύνθετο ζωμό που περιέχει θρεπτικά συστατικά (όπως υδατάνθρακες και αμινοξέα) και κάποιο είδος αυξητικού παράγοντα και έτσι αποκτούν μύες, λίπος και συνδετικούς ιστούς.

ΤΩΡΑ Η ΑΝΑΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΡΟΦΩΝ ΠΕΡΝΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ

H αυστριακή Revo Foods είχε ακριβώς τις ίδιες αναζητήσεις με όλους τους άλλους που προσπαθούν να βγάλουν από την εξίσωση της διατροφικής κάλυψης των ανθρώπων τα υπόλοιπα είδη που κατοικούν στον πλανήτη. Εστίασε όμως, σε άλλο 'χώρο'.

Η startup που δημιουργήθηκε το 2020 πρωτοπορεί στην τεχνολογία 3D Food Printing μεγάλου όγκου για την παραγωγή εναλλακτικών κρεάτων. Έχει ομάδα 40 διεθνών επιστημονών και μηχανικών που εργάζονται «για την αποτροπή της υπεραλίευσης».

Όπως ενημερώνει «με έως και 60% των παγκόσμιων ιχθυαποθεμάτων να υπεραλιεύονται, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος κατάρρευσης ενός ωκεάνιου οικοσυστήματος.

Η αλιευτική βιομηχανία είναι επίσης, ο κύριος λόγος για την πλαστική ρύπανση στους ωκεανούς.

Μια κατάρρευση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας θα ήταν μη αναστρέψιμη και καταστροφική για τα εκτιμώμενα 3 δισεκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο που εξαρτώνται από τους ωκεανούς για τροφή και εισόδημα.

Παρά τη δραματική απώλεια των κοραλλιογενών υφάλων, τα αυξανόμενα επίπεδα τοξινών και μικροπλαστικών που μολύνουν ψάρια, η ζήτηση των καταναλωτών για θαλασσινά έχει εκτοξευθεί παράδοξα τις τελευταίες δεκαετίες».

Για αυτό και εργάζεται ως προς τα vegan θαλασσινά.

Διαθέτει 2 διπλώματα ευρεσιτεχνίας και μια τεχνολογία συνεχούς τρισδιάστατης εκτύπωσης πρωτεϊνών. Στα 3 χρόνια της ύπαρξης της έχει χρηματοδοτηθεί με 7.000.000 ευρώ.

Ο ‘εκτυπωμένος’ σολομός είναι προϊόν συνεργασίας με τη σουηδική startup Mycorena.

Το εγχείρημα υποστηρίχθηκε με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 1.5 εκατ. ευρώ.

Έτσι προέκυψε το Filet, το πρώτο τρισδιάστατα εκτυπωμένο προϊόν που έχει δημιουργηθεί ποτέ και εύλογα το πρώτο του είδους, που φτάνει στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

O 3D σολομός έχει υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες και ωμέγα-3

Το κύριο συστατικό του vegan σολομού λέγεται μυκοπρωτεΐνη (Mycoprotein). Τη δημιούργησαν από κοινό η Revo Foods και η Mycorena από νηματώδεις μύκητες.

Η τελευταία ανέπτυξε την πρωτεϊνική βάση με το όνομα Promyc, ειδικά για τους σκοπούς της τρισδιάστατης εκτύπωσης.

Παρουσιάζεται από τους δημιουργούς του ως «αρκετά βαρετό συστατικό, με ουδέτερο χρώμα γεύση και οσμή», που ωστόσο «είναι ένα συστατικό βιώσιμης μυκοπρωτεΐνης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή vegan προϊόντων διατροφής. Επίσης, αποτελεί εξαιρετική πηγή φυτικών ινών και πρωτεϊνών, είναι θρεπτικό, έχει υγιεινές βιταμίνες και εξαιρετική υφή».

Σαν του σολομού που ξέρεις.

Εξασφάλισε εν τω μεταξύ, και βαθμολογία Nutriscore "A", λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε πρωτεΐνες και ωμέγα-3.

Η μυκοπρωτεΐνη έχει ελάχιστες απαιτήσεις επεξεργασίας και χρειάζεται λιγότερους πόρους (βλ. νερό, εκπομπές) στην παραγωγή της, σε σύγκριση με τη συμβατική παραγωγή ψαριών. Έτσι είναι πιο φιλική προς το περιβάλλον.

«ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΟΥΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ»

Οι άνθρωποι που σκέφτηκαν πως μπορεί να δημιουργηθεί σολομός που δεν έχει σολομό, χρησιμοποίησαν νέα τεχνολογία επεξεργασίας υλικών, που επιτρέπει την απρόσκοπτη ενσωμάτωση των λιπών σε μια ινώδη πρωτεϊνική μεσοκυττάρια ουσία.

Έτσι το αποτέλεσμα παραπέμπει σε πολύ μεγάλο βαθμό σε θαλασσινά, με ζουμερές ίνες φιλέτου ψαριού.

Η τεχνολογία αυτή λέγεται 3D-MassFormer™ (την είδες στο πρώτο βίντεο του κειμένου) και μπορεί να παράγει μαζικά τρισδιάστατα εκτυπωμένα τρόφιμα.

Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρίας, Robin Simsa δήλωσε ότι «με το ορόσημο της τρισδιάστατης εκτύπωσης τροφίμων βιομηχανικής κλίμακας, εισερχόμαστε σε μια δημιουργική επανάσταση τροφίμων.

Μια εποχή όπου τα τρόφιμα κατασκευάζονται ακριβώς σύμφωνα με τις ανάγκες των πελατών. Δεν δημιουργούμε απλώς μια vegan εναλλακτική. Διαμορφώνουμε το ίδιο το μέλλον των τροφίμων».

Βλέπεις, πέραν των θαλασσινών η τεχνολογία μπορεί να δώσει αποτέλεσμα και στα κτηνοτροφικά προϊόντα. Δηλαδή, μπορεί σύντομα να δούμε στα ράφια των σούπερ μάρκετ και τρισδιάστατα εκτυπωμένα κρέατα -που δεν θα είναι κρέατα.

Πηγή: news247.gr

«Οι ανθρώπινες δραστηριότητες στην Περιφερειακή Ενότητα Τρικάλων ανιχνεύονται από την Παλαιολιθική ήδη εποχή, χρονολογικά ως 30.000 χρόνια πριν από το παρόν, κατά τη Μέση Παλαιολιθική περίοδο. Κατά τη Νεολιθική εποχή, που χαρακτηρίζεται από τον νέο τρόπο οργάνωσης της οικονομίας με τη μόνιμη εγκατάσταση, την καλλιέργεια της γης και την άσκηση της κτηνοτροφίας, οι άνθρωποι βασίζονται κυρίως στην παραγωγή της τροφής, αντί της συλλογής καρπών και της θήρας και από τη χρήση νέου τύπου λίθινων εργαλείων». Αυτά τονίζει στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Λεωνίδας Π. Χατζηαγγελάκης, αρχαιολόγος, επί τιμή Έφορος Αρχαιοτήτων ΥΠΠΟ Α στο πλαίσιο σχετικής μελέτης.

Η πεδιάδα της Θεσσαλίας υπήρξε πόλος έλξης για τους πρώτους γεωργούς και κτηνοτρόφους. Αυτό αποδεικνύεται, όπως εξηγεί, από τον μεγάλο αριθμό νεολιθικών θέσεων τις «Μαγούλες» που σχηματίζονται από τη συνεχή και για μεγάλη χρονική περίοδο κατοίκηση, επειδή οι κάτοικοι τους δεν μετακινούνται αλλά επαναχρησιμοποιούν τον ίδιο χώρο.

Το νεολιθικό διαιτολόγιο περιελάμβανε δημητριακά (κριθάρι, σιτάρι, κεχρί και ρόβι), όσπρια (φακή, λαθούρι, μπιζέλι και λινάρι), φρούτα (σύκα νωπά ή αποξηραμένα και σταφύλια), άγριους καρπούς, χόρτα. Σε ανασκαφικές έρευνες σε προϊστορικούς οικισμούς, έχουν βρεθεί απανθρακωμένοι τέτοιοι καρποί. Το μαγείρεμα του φαγητού γινόταν στο σπίτι, επάνω σε εστίες ή σε φούρνους. Τα δημητριακά καταναλώνονταν και ωμά ή τα έψηναν στη φωτιά. Η κτηνοτροφία βασιζόταν κυρίως στα αιγοπρόβατα, καθώς οστά αυτών αποκαλύπτονται σε όλους τους νεολιθικούς οικισμούς, μαζί με οστά βοοειδών, χοίρων και άλλων ζώων, όπως ελαφιού, σκύλου. Τα ζώα εκτρέφονταν για το κρέας, το γάλα, το μαλλί και το δέρμα τους, αλλά και για προϊόντα που δεν εντοπίζονται αρχαιολογικά, όπως την κοπριά που τη χρησιμοποιούσαν ως λίπασμα για τα χωράφια, τα έντερα και τα νεύρα, που τα χρησιμοποιούσαν ως σχοινιά και χορδές.

Η αλιεία προσέφερε ένα συμπλήρωμα διατροφής με πολλά θρεπτικά συστατικά. Τεκμηριώνεται και σε οικισμούς στο εσωτερικό της Θεσσαλίας, που απείχαν πολύ από τη θάλασσα, με την παρουσία εργαλείων, όπως αγκίστρια, καμάκια από οστά ψαριών, λίθινα βαρίδια για τα δίχτυα. Στις πολλές περιπτώσεις, επικουρική ήταν και η συνδρομή του κυνηγιού. Στις καθημερινές δραστηριότητες συγκαταλέγονταν η υφαντική και η καλαθοπλεκτική.

Οι πρώτες ύλες για την κατασκευή των λίθινων λαξευμένων εργαλείων ήταν ο πυριτόλιθος, χρώματος σοκολατί από την Πίνδο. Τα οστέινα εργαλεία, όπως προκύπτει από τα ίδια στοιχεία, κατασκευάζονταν από τα μακριά οστά των ζώων. Κατάλληλα για εργαλεία ήταν και τα κέρατα από βόδια και ελάφια. Η κεραμική εμφανίζεται στον ελλαδικό χώρο σχεδόν με την έναρξη της νεολιθικής περιόδου. H κατασκευή αγγείων, πόσης, βρώσης ή αποθηκευτικού χαρακτήρα ξεκινά ως οικιακή παραγωγή και εξελίσσεται σε προϊόν εξειδικευμένων αγγειοπλαστών. Οι διακοσμημένες κατηγορίες της λεπτής κεραμικής είχαν ευρύτατη διάδοση, ενώ η υποκατηγορία «γκρίζο σε γκρίζο» παράγονταν αποκλειστικά στη ΒΔ Θεσσαλία (π.χ. Πλατιά Μαγούλα Ζάρκου). Στην Πλατιά Μαγούλα Ζάρκου μέσα στην ανασκαφική τομή της Νεολιθικής εποχής, αποκαλύφθηκε ένα πήλινο ομοίωμα οικίας με ειδώλια μέσα σ’ αυτή ως προσφορά, προκειμένου να διασφαλισθεί η ευημερία της οικίας και των ενοίκων (Εκτίθεται σήμερα στο Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας).

Στον προϊστορικό οικισμό της Πλατιάς Μαγούλας Ζάρκου, η ανασκαφική έρευνα που διενεργήθηκε από τον Κων-νο Γαλλή, έδειξε πως κατοικήθηκε από το τέλος τουλάχιστον της Αρχαιότερης Νεολιθικής.

Στο νεκροταφείο, σε απόσταση 250 μ. βόρεια του οικισμού, βρέθηκαν ταφές καύσεων μέσα σε τεφροδόχα αγγεία που ήταν όρθια ή ανεστραμμένα, κάποιες δε φορές σκεπασμένα με ένα άλλο αγγείο. Από τις παρατηρήσεις του ερευνητή της ανασκαφής της Πλατιάς Μαγούλας Ζάρκου, φαίνεται πως ο προϊστορικός οικισμός βρισκόταν στην παρυφή μιας κοιλάδας με έντονη κλίση προς τα νότια, προς τον Πηνειό, που σήμερα έχει επιχωθεί. Πιθανώς η κοιλάδα αυτή, τονίζει ο κ. Χατζηαγγελάκης, πλημμύριζε κατά διαστήματα δημιουργώντας έτσι έδαφος κατάλληλο για καλλιέργεια. Ίσως και άλλοι οικισμοί να είχαν δημιουργηθεί σε επίκαιρες θέσεις κοντά στον ποταμό, οι οποίοι έχουν καλυφθεί πια από τις προσχώσεις του Πηνειού.

Στην κτηματική περιοχή του Δήμου Φαρκαδώνας, εκτός από την Πλατιά Μαγούλα Ζάρκου, έχουν καταγραφεί προϊστορικοί οικισμοί – μαγούλες, όπως η Μαγούλα Γριζάνου, η Μαγούλα Τσαϊρια, σε κοινοτική έκταση νότια της Φαρκαδόνας, η Μαγούλα Κουτσάκη, η θέση «Άγιος Βασίλειος», η θέση «Άγιοι Ταξιάρχες», στο Κεραμίδι και αλλού. Κατά τις εργασίες διαπλάτυνσης της Ε. Ο. Λάρισας – Τρικάλων, στο τμήμα Φαρκαδόνας – Μεγαλοχωρίου, αποκαλύφθηκαν αρχαιολογικά ευρήματα, όπως στη θέση «Ασβεσταριά», με πολλά τμήματα οικοδομημάτων με τοίχους κατασκευασμένους από αργούς λίθους, κιβωτιόσχημοι τάφοι και πληθώρα μικρών κινητών ευρημάτων και κεραμικής, που χρονολογούνται στη Μέση και Ύστερη Εποχή του Χαλκού. Η συνέχιση της ανασκαφικής έρευνας είναι σημαντική, καθώς στην εν λόγω θέση τοποθετείται η ομηρική «Οιχαλία». Ο Στράβων αναφέρει «…την δε Οιχαλίαν πόλιν Ευρύτου λεγομένην εν τε τοις τόποις τούτοις ιστορούσι και εν Ευβοία και εν Αρκαδία».

Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

 

Την θρεπτική αξία του γάλακτος έχει σκοπό να προωθήσει η Παγκόσμια Ημέρα του Γάλακτος η οποία σε όλο τον κόσμο εορτάζεται την 1η Ιουνίου.

Να σημειωθεί ότι ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) δημιούργησε αυτή την ημέρα το 2001, για να αναδεικνύονται οι αξίες του γάλακτος, όπως : η φυσική προέλευση του, η θρεπτική του αξία, τα πολλά και νόστιμα γαλακτοκομικά προϊόντα που απολαμβάνουν τόσοι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο και η οικονομική σημασία του γάλακτος για τις αγροτικές περιοχές και την τροφική αλυσίδα στο σύνολο της.

Το γάλα είναι μια πολύ πλούσια, υψηλής διατροφικής αξίας τροφή, που έχουμε ανάγκη από πολύ μικροί για να κτίσουμε και να διατηρήσουμε έναν υγιή και γερό οργανισμό. Το γάλα περιέχει μεγάλη ποικιλία συστατικών, (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λίπη, άλατα και βιταμίνες) σε υψηλή συγκέντρωση και άμεσα διαθέσιμων για αφομοίωση από τον οργανισμό. Η μεγάλη σημασία του γάλατος και των προϊόντων του στη ανάπτυξη και διατήρηση της υγείας, σε όλα τα στάδια της ζωής ( παιδική, εφηβική, ενήλικη ) υπογραμμίζεται και από τις συστάσεις Διεθνών Οργανισμών Υγείας που ξεχωρίζουν τα Γαλακτοκομικά ως ιδιαίτερη ομάδα τροφίμων συστήνοντας την κατανάλωση 2 ή 3 μερίδων  καθημερινά στο πλαίσιο  μιας ισορροπημένης διατροφής.

Πρωτεΐνες


Οι πρωτεΐνες αποτελούν το βασικό δομικό συστατικό του οργανισμού. Διασφαλίζουν τη σωστή λειτουργία του καθώς και την ανάπτυξη των μυών. Πρόσληψη  2 ποτηριών γάλακτος την ημέρα  καλύπτει το 25% των ημερήσιων αναγκών ενός μέσου ανθρώπου σε πρωτεΐνη.

Καζεϊνη


Το γάλα είναι το μοναδικό τρόφιμο στη φύση που περιέχει την υψηλής βιολογικής σημασίας πρωτεΐνη, γνωστή ως καζεΐνη Η διατροφική  αξία της καζεΐνης ξεπερνά την κλασική έννοια της θρεπτικότητας και επεκτείνεται στην λειτουργικότητα και την επίδρασή της στη φυσιολογία και στην υγεία  του οργανισμού. Σύμφωνα με τα δεδομένα νεότερων επιστημονικών ερευνών, τα πεπτίδια που προέρχονται από την καζεΐνη έχουν μεταξύ άλλων τις ακόλουθες ιδιότητες :

•   Ενισχύουν τη φυσική άμυνα του οργανισμού

•   Ρυθμίζουν τη σωστή πίεση του αίματος

•   Βοηθούν στην αντιμετώπιση του στρες

Έχει δειχθεί  επίσης ότι τα πεπτίδια που προέρχονται από την καζεϊνη έχουν και καταπραϋντικές ιδιότητες. Αυτό εξηγεί τη συνήθεια του μέσου καταναλωτή να δίνει ένα ποτήρι γάλα στο ανήσυχο παιδί.

Λακτόζη


Το γάλα είναι το μοναδικό τρόφιμο στη φύση που περιέχει τον υδατάνθρακα λακτόζη. Η λακτόζη διασπάται με αργό ρυθμό στον οργανισμό σε γλυκόζη και γαλακτόζη και αποτελεί σημαντική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό.

Η μοναδικότητα της λακτόζης συνίσταται επίσης στο γεγονός ότι τα προϊόντα διάσπασής της (γαλακτόζη), χρησιμοποιούνται στη σύνθεση ουσιών που αποτελούν συστατικά του αναπτυσσόμενου εγκεφάλου και των νεύρων των παιδιών.

Το γάλα είναι μια θαυμάσια πηγή βιταμινών


Το σημαντικό γεγονός είναι ότι το γάλα περιέχει λιποδιαλυτές και υδατοδιαλυτές βιταμίνες. Οι περισσότερες τροφές, όπως π.χ. τα λαχανικά και τα φρούτα περιέχουν κυρίως υδατοδιαλυτές βιταμίνες, ενώ το λάδι της ελιάς μόνο λιποδιαλυτές. Δύο ποτήρια γάλα καλύπτουν σημαντικό ποσοστό των ημερήσιων αναγκών σε βιταμίνες Α, Β12, Β1,Β3, Παντοθενικό οξύ.  Το γάλα, σε σύγκριση με  άλλα ζωϊκά προϊόντα, περιέχει επίσης και μικρή ποσότητα  βιταμίνης C, πολύτιμο αντιοξειδωτικό και απαραίτητη για τον σχηματισμό και τη ανάπτυξη των ιστών.

Βιταμίνη D

Η βιταμίνη D έχει βασικό ρόλο στον ανθρώπινο οργανισμό για τη διατήρηση κανονικών επιπέδων ασβεστίου και φωσφόρου. Είναι απαραίτητη για την απορρόφηση από το έντερο του ασβεστίου. Συμβάλλει καθοριστικά στην κατασκευή και διατήρηση των οστών.

Το ενισχυμένο σε βιταμίνη D γάλα, γαλακτοκομικά και άλλα προϊόντα (δημητριακά προγεύματος), είναι καλές πηγές της εν λόγω βιταμίνης.

Βιταμίνη Κ

Η βιταμίνη Κ έχει σημαντικό ρόλο στην πήξη του αίματος και στην υγεία των οστών.

Βιταμίνη Α

Το γάλα είναι πλούσιο σε βιταμίνη Α. Βοηθά τα μάτια, την όραση, συμβάλλει στην άμυνα του οργανισμού, στην ανάπτυξη και στην υγεία του δέρματος.

Βιταμίνη C

Η βιταμίνη C είναι ισχυρός αντιοξειδωτικός παράγοντας πολύτιμος για τον οργανισμό. Παράλληλα βοηθά στην απορρόφηση του ασβεστίου από το έντερο.

Πιθανόν να συμβάλλει στην πρόληψη ορισμένων καρκίνων, βοηθά στην επούλωση των πληγών και βοηθά στην απορρόφηση του σιδήρου.

Βιταμίνη Β2 (Ριβοφλαβίνη)

Η ριβοφλαβίνη έχει σημαντικό ρόλο για υγιές δέρμα και καλή όραση. Επίσης είναι αναγκαία για την υγεία του καρδιαγγειακού συστήματος και την παραγωγή ενέργειας.

Βιταμίνη Β1 (Θειαμίνη)

Τα κύτταρα του νευρικού συστήματος απαιτούν βιταμίνη Β1 για να λειτουργούν κανονικά. Είναι αναγκαία για τον καταβολισμό των υδατανθράκων, των λιπών, των πρωτεϊνών και για την παραγωγή ενέργειας για τον οργανισμό (ATP). Έχει ιδιαίτερη σημασία για τη μνήμη και τις γνωσιακές ικανότητες.

Βιταμίνη Β3 (Νιακίνη)

Η βιταμίνη Β3 εμπλέκεται στη ρύθμιση της χοληστερόλης, στην απελευθέρωση ενέργειας από τους υδατάνθρακες, στον καταβολισμό του αλκοόλ και στο μεταβολισμό των λιπών.

Βιταμίνη Η (Βιοτίνη)

Η βιοτίνη παίζει σημαντικό ρόλο στις χημικές αντιδράσεις κατά τις οποίες γίνεται επεξεργασία λιπών, υδρογονανθράκων και για την παραγωγή ενέργειας.

Βιταμίνη Β5 (Παντοθενικό οξύ)

Πρόκειται για βιταμίνη απαραίτητη για το μεταβολισμό πρωτεϊνών, υδατανθράκων και λιπιδίων. Βοηθά στη σύνθεση αντισωμάτων, στο μεταβολισμό ανόργανων στοιχείων και ιχνοστοιχείων. Είναι απαραίτητο για τη διατήρηση κανονικών επιπέδων γλυκόζης στο αίμα.

Βιταμίνη Β9 (Φολικό οξύ)

Το φολικό οξύ είναι υδατοδιαλυτή βιταμίνη. Βοηθά στη δημιουργία των ερυθρών αιμοσφαιρίων, αποτρέπει ορισμένες αναιμίες και συμβάλλει στη σύνθεση του γενετικού υλικού σε όλα τα κύτταρα του οργανισμού.

Το φολικό οξύ είναι απαραίτητο στις φάσεις ανάπτυξης κατά την κύηση και στην παιδική ηλικία. Η έλλειψη φολικού οξέος στα πρώτα στάδια της εγκυμοσύνης είναι δυνατό να οδηγεί σε εκ γενετής ανωμαλίες του νευρικού συστήματος.

Οι γυναίκες που είναι πιθανόν να μείνουν έγκυες, θα πρέπει καθημερινά να λαμβάνουν φολικό οξύ. Θα πρέπει να αρχίζουν την πρόληψη αυτή προτού ακόμη μείνουν έγκυες.

Επίσης το φολικό οξύ βοηθά τις πνευματικές λειτουργίες, τη μνήμη και συμβάλλει κατά των καρδιοπαθειών. Θεωρείται ότι βοηθά στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού, του παχέος εντέρου και βοηθά εναντίον των καρδιακών παθήσεων.

Βιταμίνη Β12

Η βιταμίνη Β12 είναι αναγκαία για το αιμοποιητικό σύστημα και για το νευρικό σύστημα.

Ασβέστιο

Η κατανάλωση των γαλακτοκομικών προϊόντων αποτελεί την κύρια πηγή εξασφάλισης στον οργανισμό της αναγκαίας ποσότητας Ασβεστίου (π.χ  2 ποτήρια γάλα καλύπτουν το 75% των ημερήσιων αναγκών σε Ασβέστιο).

Η περιεκτικότητα του  γάλακτος σε ασβέστιο και η ευκολία με την οποία απορροφάται από τον οργανισμό, σε σχέση με τη πτωχή απορροφησιμότητα των φυτικών 

πηγών ασβεστίου., βοηθούν στο «χτίσιμο» και στην προστασία του σκελετού από την οστεοπόρωση  και στην εξασφάλιση της υγείας  των δοντιών.

Το ασβέστιο χρησιμεύει επίσης

•   στη διατήρηση της κανονικής πίεσης του αίματος

•   στην μετάδοση των νευρικών ερεθισμάτων  και στη σύσπαση των μυών

Ασβέστιο, σύμμαχος στο αδυνάτισμα;


Εκτός  από τις παραπάνω ιδιότητες του Ασβεστίου, πρόσφατες  έρευνες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση 1000 – 1200 mg   Ασβεστίου (3-4 μερίδες ημι- και αποβουτυρωμένων γαλακτοκομικών καθημερινά) φαίνεται να συνεισφέρει στη ρύθμιση του σωματικού βάρους και στην απώλεια λίπους. 

Φωσφόρος

Ο φωσφόρος είναι μεταλλικό ανόργανο στοιχείο το οποίο απαιτείται από κάθε κύτταρο στο σώμα για να λειτουργήσει σωστά. Ο φωσφόρος είναι απαραίτητος για την κατασκευή και διατήρηση των οστών και των δοντιών. Επιπρόσθετα είναι βασικό στοιχείο στους μηχανισμούς παραγωγής ενέργειας του οργανισμού.

Μαγνήσιο

Το μαγνήσιο είναι απαραίτητο στο μεταβολισμό των οστών, των πρωτεϊνών και τη σύνθεση λιπαρών οξέων που είναι απαραίτητα για τη δημιουργία νέων κυττάρων. Η έκκριση ινσουλίνης και η λειτουργία της, απαιτούν μαγνήσιο.

Η ενεργοποίηση των βιταμινών Β, η χαλάρωση των μυών, η πήξη του αίματος, η μείωση της αρτηριακής πίεσης και η παραγωγή ενέργειας στον οργανισμό (ATP), χρειάζονται μαγνήσιο.
 

Κάλιο

Η διατροφή πλούσια σε κάλιο βοηθά στη διατήρηση της πίεσης σε κανονικά επίπεδα. Το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, ιδιαίτερα το γιαούρτι, παρέχουν ικανοποιητικές ποσότητες καλίου.

Ιώδιο

Το ιώδιο είναι βασικό στοιχείο για τη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα.

Σελήνιο

Το σελήνιο έχει δράσεις στην πρόληψη κατά του καρκίνου.

Λινολεϊκό οξύ

Το συζευγμένο λινολεϊκό οξύ είναι ευεργετικό λιπαρό οξύ που σε πειραματόζωα καταστέλλει διάφορες μορφές καρκίνου. Επίσης σε έρευνες βρέθηκε ικανό να σκοτώνει κύτταρα καρκίνου των ανθρώπων όπως αυτά του καρκίνου του δέρματος, του παχέος εντέρου, του μαστού. Επίσης μπορεί να μειώνει τη χοληστερόλη και να προλαμβάνει την αθηρωμάτωση.

Ενδεικτική μέση περιεκτικότητα του αγελαδινού γάλακτος σε σημαντικά κύρια και δευτερεύοντα συστατικά.

ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ	ΠΕΡΙΕ ΚΤΙΚΟ ΤΗΤΑ	ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ	ΠΕΡΙΕ ΚΤΙΚΟ ΤΗΤΑ
Κύρια συστατικά		Βιταμίνες
Νερό (%)	87,3	Βιταμίνη Α (mg/L)	0.4
Λακτόζη (%)	4,60	Βιταμίνη D (mg/L)	0.0006
Λίπος (%)	3,90	Βιταμίνη Ε (mg/L)	0.98
Πρωτεΐνη (%)	3,25	Θειαμίνη, Β1 (mg/L)	0.44
Ανόργανα συστατικά  (%)	0,65	Ριβοφλαβίνη, Β2 (mg/L)	1.75
Ανόργανα συστατικά		Νιασίνη (mg/L)	0.94
Ασβέστιο (mg/100g)	125	Παντοθενικό οξύ (mg/L)	3.46
Φώσφορος (mg/100g)	100	Βιταμίνη Β6 (mg/L)	0.64
Κάλιο (mg/100g)	150	Βιοτίνη (mg/L)	0.031
Νάτριο (mg/100g)	44	Φυλλικό οξύ (mg/L)	0.050
Μαγνήσιο (mg/100g)	13	Βιταμίνη Β12 (mg/L)	0.0043
Ψευδάργυρος (μg/kg)	3900	Βιταμίνη C (mg/L)	21.1
Σίδηρος (μg/kg)	200

Συμπερασματικά ο άνθρωπος είναι το μόνο θηλαστικό που συνεχίζει να καταναλώνει γάλα μετά το τέλος της περιόδου θηλασμού του, δείχνει την αναγκαιότητα πρόσληψης γάλακτος, κυρίως λόγω της πλούσιας περιεκτικότητας του σε ασβέστιο, βιταμίνη D και άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Ο αντίλογος στην πρόσληψη γάλακτος στον ενήλικα στηρίζεται σε 3 κυρίως θέματα: στην υπερκατανάλωση (χρειάζεται πρόσληψη στον αναγκαίο βαθμό), στη δυσανεξία στη λακτόζη (εναλλακτικά: γαλακτοκομικά με "προ-μεταβολισμένη" λακτόζη, γάλα από σόγια, και χυμοί πλούσιοι σε ασβέστιο) και η κατανάλωση γάλακτος από υπερπαραγωγή με χρήση ορμονών και άλλων πιθανώς βλαπτικών μεταβολιτών. Ο καθένας πρέπει να ζυγίσει τα υπερ και τα κατά και να διαμορφώσει ένα κατάλληλο για αυτόν διαιτολόγιο.

Το βασικό ένζυμο που διασπά τη λακτόζη είναι η λακτάση και αυτή απουσιάζει σε πολλούς ενήλικες. Ο οργανισμός μας σταματάει να παράγει λακτάση από δύο χρονών και έπειτα. Πολλοί επιστήμονες σήμερα υποστηρίζουν ότι η ιδιαιτερότητα δεν είναι να μην μπορείς να χωνέψεις το γάλα αλλά το να μπορείς και κατηγοριοποιούν αυτούς τους ανθρώπους ως lactase tolerant people. Το μεγαλύτερο ποσοστό αυτής της κατηγορίας απαντάται στους Βορειοευρωπαίους όπου στην κορυφή βρίσκονται οι Σκανδιναβοί που δείχνουν να απολαμβάνουν ανενόχλητοι το γάλα τους. Αντίθετα όσο κατεβαίνουμε προς το νότο οι ενήλικες υποφέρουν συχνά πίνοντας το.  Οι δε Αφρικανοί και Ασιάτες δεν μπορούν να το χωνέψουν σε συντριπτική πλειοψηφία. Μια θεωρεία υποστηρίζει ότι στη Βόρεια Ευρώπη λόγω της έλλειψης ήλιου και της βιταμίνης D o οργανισμός προσαρμόστηκε κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να απορροφά τα πολύτιμα στοιχεία του γάλακτος.

Όταν κάποιος είναι δυσανεκτικός στη λακτόζη η κατανάλωση γαλακτοκομικών που την περιέχουν προκαλεί συμπτώματα όπως τυμπανισμό, κοιλιακό άλγος ή διαρροϊκές κενώσεις. Στην περίπτωση λοιπόν που ο ενήλικας δεν μπορεί να πέψη το γάλα και συχνά ούτε το γιαούρτι, μπορεί να προμηθευτεί το ασβέστιο και από άλλες τροφές όπως το κίτρινο τυρί, τα μικρά ψάρια με το κόκαλο (ιδίως οι σαρδέλες), το σουσάμι και τα παράγωγα του, οι ξηροί καρποί και τα αποξηραμένα φρούτα

Πηγή: medlabnews.gr iatrikanea 

Κάθε χρόνο περισσότεροι από 23 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη παθαίνουν τροφική δηλητηρίαση. Οι πιο συχνές αιτίες της τροφικής δηλητηρίασης είναι ιοί και βακτήρια, αλλά μπορεί να οφείλονται και σε παράσιτα ή ακόμα και σε τοξίνες.

Την περίοδο πριν το Πάσχα, για όσους νηστεύουν αλλά και γι’ αυτούς που δεν θα τηρήσουν ευλαβικά τη νηστεία, αυξάνεται σημαντικά η κατανάλωση θαλασσινών. Για όλους όμως ισχύει ότι πρέπει να είναι προσεκτικοί με το τι καταναλώνουν, που το καταναλώνουν και πόσο φρέσκο είναι.

Τα ψάρια και τα θαλασσινά αποτελούν μία συνηθισμένη πηγή τροφικών δηλητηριάσεων, αναφέρει η Ειδική Παθολόγος δρ Χρυσούλα Λιάκου, MD, PhD. «Τα φρέσκα ψάρια που δεν φυλάσσονται σε σωστή θερμοκρασία έχουν υψηλό κίνδυνο να χαλάσουν και να παρουσιάσουν συσσώρευση ισταμίνης. Η ισταμίνη των ψαριών (ή σκομβοροτοξίνη) είναι μία τοξική ουσία, την οποία παράγουν τα βακτήρια που περιέχουν», εξηγεί. «Η ουσία δεν καταστρέφεται με το μαγείρεμα του ψαριού και η συνέπεια μπορεί να είναι ένα είδος τροφικής δηλητηρίασης που λέγεται σκομβροειδής δηλητηρίαση».

Η σκομβροειδής δηλητηρίαση μπορεί να προκληθεί και από τα ψάρια σε κονσέρβα ή τα καπνιστά ψάρια που δεν υφίστανται τη σωστή επεξεργασία. Έχει παρατηρηθεί με πολλά είδη ψαριών, όπως τόνος, σκουμπρί, σαρδέλες, γαύρο κ.λπ. Είναι επίσης πιθανό να μην προσβάλλει ένα, αλλά πολλά άτομα ταυτοχρόνως που μοιράζονται τα μολυσμένα ψάρια.

Η δηλητηρίαση αυτή προκαλεί πολλά συμπτώματα, τα οποία συνήθως αρχίζουν 10-90 λεπτά μετά την κατανάλωση του μολυσμένου ψαριού. Ανάμεσά τους συμπεριλαμβάνεται κοκκίνισμα του προσώπου, δερματικό εξάνθημα (κνίδωση), αίσθημα καύσου (κάψιμο) στο στόμα και τον λαιμό, αίσθημα παλμών («φτερουγίσματα» της καρδιάς), ίλιγγος, ναυτία, έμετος, διάρροια, πόνος στην κοιλιά κ.ά.

Το εξάνθημα συνήθως διαρκεί 2-5 ώρες, ενώ τα υπόλοιπα συμπτώματα υποχωρούν εντός 36 ωρών. Έχουν όμως περιγραφεί και πιο σοβαρά συμπτώματα, όπως βρογχόσπασμος και αναπνευστική δυσχέρεια, επισημαίνει η δρ Λιάκου.

Ειδικά μετά την κατανάλωση ψαριών από την Καραϊβική και τον Ειρηνικό έχουν αναφερθεί δηλητηριάσεις από μία ουσία που λέγεται σιγουατοξίνη (ciguatoxin). Η τοξίνη αυτή ανευρίσκεται κυρίως στα ψάρια των ζεστών, τροπικών υδάτων.

Υπολογίζεται ότι ετησίως παθαίνουν δηλητηρίαση από αυτήν 10.000-50.000 άνθρωποι που ζουν ή επισκέπτονται τροπικές περιοχές. Ωστόσο ο αριθμός αυτός πιστεύεται πως αποτελεί μόνο το 2-10% των αληθινών περιστατικών.

Όπως συμβαίνει με την ισταμίνη των ψαριών (ή σκομβοροτοξίνη), έτσι και η σιγουατοξίνη δεν καταστρέφεται με το μαγείρεμα. Έτσι, η τοξίνη μπορεί να υπάρχει και στο καλά μαγειρεμένο ψάρι. Στα πιθανά συμπτώματά της συμπεριλαμβάνονται γαστρεντερικές εκδηλώσεις (διάρροια, ναυτία, έμετος, πόνος στην κοιλιά), καρδιαγγειακές διαταραχές (π.χ. αρρυθμία, υπέρταση, βραδυκαρδία) και ποικίλα νευρολογικά προβλήματα (π.χ. παραισθησία των άκρων, πόνοι στους μυς και τις αρθρώσεις, πονοκέφαλος, αδυναμία κ.λπ.).

Τα θαλασσινά, όπως τα μύδια, τα στρείδια, τα χτένια, οι γαρίδες και τα καβούρια, επίσης μπορεί να προκαλέσουν τροφική δηλητηρίαση. Αυτή μπορεί να προκληθεί αν είναι μολυσμένα από βακτήρια ή, πιο συχνά, ιούς. Ενδέχεται επίσης να είναι μολυσμένα από τοξίνες που παράγουν τα φύκια, τα οποία αποτελούν την τροφή τους.

Οι τοξίνες από τα φύκια μπορεί να συσσωρευθούν στη σάρκα των οστρακόδερμων, προκαλώντας δηλητηρίαση στους ανθρώπους. Οι τροφικές δηλητηριάσεις από τις τοξίνες των οστρακόδερμων μπορεί να είναι διαφόρων ειδών, π.χ. παραλυτικού, διαρροϊκού ή νευροτοξικού τύπου, αναφέρει η δρ Λιάκου. Κάθε μία από αυτές έχει τα δικά της, χαρακτηριστικά συμπτώματα. Παρότι, όμως, αυτές ακούγονται πολύ ανησυχητικές, συνήθως υποχωρούν γρήγορα και σπανίως γίνονται επικίνδυνες.

Αντίστοιχα, οι τροφικές δηλητηριάσεις από τους ιούς και τα βακτήρια των οστρακόδερμων συχνά είναι πιο ήπιες και εκδηλώνονται κυρίως με γαστρεντερικά συμπτώματα (ναυτία, έμετο, διάρροια, πόνο και κράμπες στην κοιλιά). Τα συμπτώματά συνήθως αρχίζουν μέσα σε 4-48 ώρες από την κατανάλωση του μολυσμένου οστρακόδερμου. Όταν ο ασθενής έχει αίμα στα κόπρανά του και πυρετό, είναι πιθανό να έχει τροφική δηλητηρίαση από βακτήριο των οστρακόδερμων.

Σε κάθε περίπτωση «αν ο ασθενής δεν μπορεί να πιει υγρά, έχει πυρετό ή αίμα στα κόπρανά του, ή αναπτύξει άλλο ανησυχητικό σύμπτωμα, πρέπει αμέσως να συμβουλευθεί γιατρό», τονίζει η δρ Λιάκου. Ιδιαίτερη προσοχή, εξάλλου, χρειάζονται τα μικρά παιδιά και οι ηλικιωμένοι, γιατί αφυδατώνονται εύκολα από τους εμέτους και τις διάρροιες.

Η θεραπεία για τις τροφικές δηλητηριάσεις από ψάρια και οστρακόδερμα εξαρτάται από την αιτία και τα συμπτώματα. Συνήθως εμπεριέχει επαρκή πρόσληψη υγρών και αποφυγή χρήσης των περισσότερων αντιεμετικών και αντιδιαρροϊκών φαρμάκων, διότι εμποδίζουν την αποβολή του υπαίτιου παθογόνου ή τοξίνης από τον οργανισμό και έτσι παρατείνουν τη λοίμωξη.

Εάν ο ασθενής δεν μπορεί να αναπληρώσει τα υγρά που χάνει με τον έμετο και τη διάρροια, μπορεί να χρειασθεί νοσηλεία στο νοσοκομείο για να του χορηγηθούν ενδοφλεβίως και να μην αφυδατωθεί.

«Οι τροφικές δηλητηριάσεις από ψάρια και θαλασσινά μερικές φορές μπορεί να είναι σοβαρές. Επομένως, συνιστάται να τηρούνται οι οδηγίες ασφαλείας (όπως αυτές που εκδίδει ο ΕΦΕΤ) για την προμήθεια αυτών των τροφίμων και αν είναι δυνατό να προτιμώνται τα προϊόντα της χώρας μας, που δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα υδραργύρου ή άλλων βαρέων μετάλλων όπως άλλες χώρες», συνιστά η δρ Λιάκου. «Είναι επίσης σημαντικό να διατηρούμε τα ψάρια και τα θαλασσινά μόνο για μία ημέρα στο ψυγείο. Μετά χρειάζονται κατάψυξη. Και, βεβαίως, πρέπει να τα μαγειρεύουμε καλά. Τα οστρακόδερμα θα είναι έτοιμα όταν θα ανοίξει το κέλυφός τους. Αν δεν ανοίξει, δεν πρέπει να καταναλωθούν».

 

 

Ενα στα δύο φρούτα και λαχανικά με απαγορευτικές συγκεντρώσεις φυτοφαρμάκων, παράγονται στη γειτονική Τουρκία. Μεγάλο μέρος της τουρκικής παραγωγής περνά ή καταναλώνεται στην Ελλάδα, όμως οι έλεγχοι στα σύνορα φαίνεται πως είναι ανύπαρκτοι.

Την ίδια στιγμή, οι Έλληνες αγρότες αναζητούν στη μαύρη αγορά φθηνά τουρκικά φυτοφάρμακα, που έχουν αποσυρθεί εδώ και δεκαετίες ως τοξικά και καρκινογόνα.

Στο βίντεο του 24MEDIA LAB προσπαθούμε να καταλάβουμε τι συμβαίνει στην άλλη πλευρά των συνόρων και πόσο ασφαλή είναι τα φρούτα και τα λαχανικά που τελικά φτάνουν στο πιάτο μας.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ

Πηγή: news247.gr

Τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε σελήνιο βελτιώνουν την κατάσταση ασθενών με Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασαν πρόσφατα Κινέζοι ερευνητές.

Η νέα μελέτη δείχνει ότι πλούσια σε σελήνιο συστατικά μπορούν να εμποδίσουν φλεγμονές και το οξειδωτικό στρες. 

Μια κοινή ομάδα έρευνας με ερευνητές από το Ινστιτούτο Μικροβιολογίας της Ακαδημίας Επιστημών της Γκουανγκντόνγκ και άλλους θεσμούς προτείνει τον εν δυνάμει παρεμβατικό μηχανισμό συστατικών πλούσιων σε σελήνιο για τη βελτίωση των ασθενών με Αλτσχάιμερ.

Τέτοια στοιχεία υπάρχουν σε πολλά φυτά και μικροοργανισμούς, όπως τα σταυρανθή λαχανικά, η μαγιά και τα μανιτάρια.

Η μελέτη έδειξε, επίσης, πως η ενζυμική υδρόλυση και η φυσική επεξεργασία (όπως η επεξεργασία με θερμότητα, υψηλή πίεση και μικροκύματα) είναι οι κύριες τεχνικές για την τροποποίηση των ιδιοτήτων του διαιτητικού σελήνιου.

Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση Critical Reviews in Food Science and Nutrition.

Το Αλτσχάιμερ είναι μια νευρολογική νόσος που χαρακτηρίζεται από απώλεια μνήμης και μείωση της μαθησιακής ικανότητας και μπορεί να εμποδίσει την ικανότητα ενός προσώπου να εκτελεί καθημερινές δραστηριότητες και να επιδεινώσει την ποιότητα ζωής του.

Υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για τις ευεργετικές ιδιότητες της διαίτας – ειδικά αυτής που είναι πλούσια σε σελήνιο – για ασθενείς με Αλτσχάιμερ.

Mε πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, Xinhua

Της Γιάννας Μπαλαφούτη

Στις 12 Αυγούστου 2022 η ΕΕ ανακοίνωσε ότι μία νέα τροφή πρόκειται να μπει στη διατροφή του ανθρώπου τα επόμενα χρόνια: Τα έντομα.

Είτε πρόκειται για σνακ είτε για συστατικό φαγητού, γνωρίζατε ότι υπάρχουν τρία έντομα εγκεκριμένα στην ΕΕ ως «καινοφανή τροφή»; Ο οικιακός γρύλος (house cricket), το κίτρινο αλευροσκουλήκι (yellow mealworm) και η αποδημητική ακρίδα (migratory locus) είναι οι τρεις τύποι εντόμων που έχουν εγκριθεί ως «νέα τρόφιμα» στην αγορά της ΕΕ. Στις αρχές του Ιανουαρίου 2023, ενέκρινε τη διάθεση του τέταρτου εντόμου ως τροφή, το μικρότερο αλευροσκουλήκι ή σκαθαράκι (Alphitobius diaperionus), τη μερική διάθεση  του πέμπτου εντόνου, οικιακού γρύλου (acheta domesticus) μόνο σε μορφή σκόνης, ενώ εξετάζονται ακόμη 8 αιτήσεις.

Στην ίδια ανακοίνωση, έδωσε το πράσινο φως για την πώληση της νέας τροφής από οικιακό γρύλο σε αποξηραμένη, σκόνη, πάστα ή κατεψυγμένη μορφή. Η τροφή αυτή προορίζεται για διάθεση στην αγορά ως συστατικό σε διάφορα προϊόντα διατροφής για τον γενικό πληθυσμό.

Πρέπει να τρώμε έντομα;
Σε αυτή την ερώτηση η ΕΕ απαντάει ότι οι καταναλωτές μπορούν να αποφασίσουν εάν θέλουν να τρώνε έντομα ή όχι. Ωστόσο, η χρήση των εντόμων ως εναλλακτική πηγή πρωτεΐνης δεν είναι νέα και τα έντομα τρώγονται τακτικά σε πολλά μέρη του κόσμου. Σύμφωνα με τη διεθνή Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας, τα έντομα ως τροφή, αποτελούν ένα ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα του αιώνα μας, λόγω του αυξανόμενου κόστους της ζωικής πρωτεΐνης, της επισιτιστικής ανασφάλειας, των περιβαλλοντικών πιέσεων, της αύξησης του πληθυσμού και της αυξανόμενης ζήτησης για πρωτεΐνη. Επομένως, πρέπει να βρεθούν εναλλακτικές λύσεις στη συμβατική κτηνοτροφία. 

Πράσινη Συμφωνία – Από το αγρόκτημα στο πιάτο
Η διεθνής Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας υποδεικνύει ότι τα έντομα είναι μια εξαιρετικά θρεπτική και υγιεινή πηγή τροφής, με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, πρωτεΐνες, βιταμίνες, φυτικές ίνες και μέταλλα. Ως εκ τούτου, αποτελούν μια εναλλακτική πηγή πρωτεΐνης που διευκολύνει τη στροφή προς την υγιεινή και βιώσιμη διατροφή. Στο πλαίσιο του Horizon Europe, το οποίο είναι ένα πρόγραμμα χρηματοδότησης για την έρευνα και την καινοτομία, οι πρωτεΐνες με βάση τα έντομα θεωρούνται ήδη ένας από τους βασικούς τομείς έρευνας. Οπως υποστηρίζεται, τα περιβαλλοντικά οφέλη από την εκτροφή εντόμων για τη διατροφή του ανθρώπου βασίζονται στα εξής: α) αποτελεσματική μετατροπή οργανικών ουσιών σε τροφή β) λιγότερες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου γ) Λιγότερη χρήση νερού και καλλιεργήσιμων εκτάσεων δ) Χρήση βιο-μετατροπής με βάση τα έντομα για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων.

Επενδύσεις στον κλάδο εκτροφής εντόμων

Φάρμα Εντόμων – Από το έδαφος στο πιάτο
Η Ÿnsect ιδρύθηκε το 2011 στο Παρίσι της Γαλλίας από επιστήμονες και περιβαλλοντικούς ακτιβιστές, με πιστοποίηση Next40 και B Corp, έχει ηγετική θέση στην παραγωγή πρωτεϊνών και φυσικών λιπασμάτων από έντομα. Εκτρέφει και επεξεργάζεται έντομα σε υψηλής ποιότητας συστατικά όχι μόνο για τα κατοικίδια, τα ψάρια και τα φυτά αλλά και για τη διατροφή του ανθρώπου. Χρησιμοποιεί πρωτοποριακή ιδιόκτητη τεχνολογία που καλύπτεται από 377 διπλώματα ευρεσιτεχνίας σε 44 κατηγορίες, για την παραγωγή μικρότερων και κίτρινων αλευροφόρων σκουληκιών σε πλήρως αυτοματοποιημένες κάθετες φάρμες. Διαχειρίζεται τρεις εγκαταστάσεις παραγωγής, μία στο Dole της Γαλλίας (2016), μία στην Ολλανδία (2017), μία στις ΗΠΑ (2022) και μια νέα τοποθεσία που βρίσκεται υπό κατασκευή για τη μεγαλύτερη καθετοποιημένη φάρμα στον κόσμο, στην περιοχή Αμιέν της Γαλλίας. Απασχολεί 360+ άτομα, έχει συγκεντρώσει περίπου 500 εκατομμύρια δολάρια από μεγάλα παγκόσμια επενδυτικά κεφάλαια, τράπεζες και δημόσιους φορείς και εξάγει τα προϊόντα της σε όλο τον κόσμο.

Στις 16 Ιανουαρίου 2023 κέρδισε το Βραβείο Αειφορίας στην κατηγορία τροφίμων του παγκόσμιου διαγωνισμού Zayed 2023 των ΗΑΕ, που αναγνωρίζει την αριστεία στη βιωσιμότητα. Η αξία του επάθλου αγγίζει τα $600.000 και θα επενδυθεί στην αύξηση της παγκόσμιας επισιτιστικής ασφάλειας και την παραγωγή πιο θρεπτικών τροφίμων με λιγότερους πόρους.

Η Ÿnsect εκτρέφει και επεξεργάζεται έντομα σε υψηλής ποιότητας συστατικά

«Είμαστε εξαιρετικά περήφανοι που επιλεχτήκαμε ως νικητές αυτού του βραβείου κύρους. Στην Ÿnsect, επιθυμία μας είναι να ανταποκριθούμε σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της εποχής μας: να ταΐσουμε τον πλανήτη διατηρώντας τον. Η κατάκτηση του βραβείου θα μας επιτρέψει να κλιμακώσουμε την εταιρεία από 100.000 τόνους χωρητικότητας σε περισσότερους από 1 εκατομμύριο τόνους, κάτι που θα μας επιτρέψει να ταΐσουμε περισσότερους από 10 εκατομμύρια ανθρώπους, ενώ θα μειώσουμε δραστικά τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στον αγροτικό τομέα», λέει ο Διευθύνων Σύμβουλος Antoine Hubert.

Φάρμα Εντόμων – Food Chain 2.0: Μετατροπή των απορριμμάτων σε τροφή
Μια εντελώς διαφορετική φιλοσοφία για τη δημιουργία φάρμας εντόμων, έχει προσεγγίσει η νεοφυής εταιρία βιοτεχνολογίας Better Origin. Αποστολή της είναι να διορθώσει τη σπασμένη τροφική αλυσίδα, εξαλείφοντας τη σπατάλη τροφίμων και τις εκπομπές που τη συνοδεύουν. Ο Ελληνας ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος Φώτης Φωτιάδης και ο Σλοβένος βιολόγος Μίχα Πίπαν, έχουν αναπτύξει το πρότυπο προϊόν – μίνι φάρμας εντόμων Χ1, που λειτουργεί μέσα σε container και αξιοποιεί τα απορρίμματα των τοπικών υπεραγορών. Με χρήση της τεχνολογίας μετατρέπουν τα απορρίμματα σε μία μορφή πολτού (smoothies), με τα οποία εκτρέφουν τα έντομα, τα οποία με τη σειρά τους γίνονται ζωοτροφή για τα κοτόπουλα. 

 

Τροφική Αλυσίδα 2.0

Ενα κυκλικό (όχι γραμμικό) σύστημα εμπνευσμένο από τη φύση. Στο Food Chain 2.0 τα θρεπτικά συστατικά παραμένουν εντός του συστήματος. Ενα κομμάτι φρούτου που σαπίζει γίνεται τροφή για έντομα, τα οποία στη συνέχεια τρώγονται από μεγαλύτερα ζώα. Ακόμη και τα απόβλητα που παράγονται από την αλυσίδα εφοδιασμού των ζώων μπορούν να ανακυκλωθούν σε θρεπτικά συστατικά για τα φυτά και το έδαφος. Τα έντομα είναι ένα κρίσιμο συστατικό σε αυτό: τα απορρίμματα τροφίμων είναι η τροφή τους.

«Τα απορρίμματα και η έννοια των απορριμμάτων είναι δημιούργημα του ανθρώπου. Ο άνθρωπος καλείται να λύσει ένα πρόβλημα που έχει δημιουργήσει μόνος του. Στη φύση δεν υπάρχει η έννοια του απορρίμματος. Αυτό που εμείς ονομάζουμε απόρριμμα, στη φύση είναι τροφή για το επόμενο κομμάτι της τροφικής αλυσίδας», εξηγεί ο Φώτης Φωτιάδης στο podcast με τίτλο «Better Origin: Αποκαθιστώντας τη σπασμένη τροφική αλυσίδα».

Η startup Better Origin με έδρα στο Cambridge, έχει συγκεντρώσει συνολικά χρηματοδοτήσεις που αγγίζουν τα 19 εκατομμύρια δολάρια. Μεταξύ άλλων, κέρδισε £1,1 εκατομμύρια από τα £10 εκατομμύρια του UK Government’s Industrial Strategy Challenge Fund, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει στην ανάπτυξη του τομέα βιομετατροπής των εντόμων – επιταχύνοντας τη μετάβαση σε βιώσιμες μεθόδους καλλιέργειας.

Τροφή για σκέψη: Τρώμε ήδη έντομα;
Αν σας έλεγαν ότι το κόκκινο χρώμα προέρχεται από έντομα θα το πιστεύατε; Και όμως είναι αλήθεια.
Το κόκκινο χρώμα που συναντάται στα αλλαντικά, τα αναψυκτικά, τα red velvet cakes, τα παιδικά ζελεδάκια και σε άλλα τρόφιμα, προέρχεται από μία ουσία που ονομάζεται καρμίνη ή αλλιώς Κοχενίλη ή Καρμινικό οξύ (E120).  Η λέξη cochineal προέρχεται από τη λατινική λέξη “coccinus” που σημαίνει “κόκκινο χρώμα”. Το καρμινικό οξύ είναι μια χημική ουσία με κόκκινη απόχρωση, που παράγεται από τα θηλυκά έντομα και τα αυγά τους, του είδους Cochineal Dactylopius coccus Casta. Το Cochineal, Dactylopius coccus, είναι ένα έντομο μικρού μεγέθους, που ζει στους κάκτους nopal του γένους Opuntia, πιο γνωστή σε εμάς ως φραγκοσυκιά.

Το κόκκινο χρώμα στα παιδικά ζελεδάκια περιέχει καρμίνη που παράγεται από τα θηλυκά έντομα και τα αυγά τους

Είναι καταχωρημένο ως πρόσθετο στη βάση δεδομένων της EFSA με την αρίθμηση Ε120 που αντιστοιχεί σε εκχύλισμα κοχίνης, καρμινικού οξέος και καρμίνης. Λόγω της προέλευσής του δεν είναι κατάλληλο για όσους ακολουθούν vegan τρόπο ζωής, ωστόσο είναι ένα καλό παράδειγμα για να κατανοήσουμε ότι ήδη τρεφόμαστε με έντομα, μόνο που δεν το γνωρίζαμε καθώς υπήρχε σε μία διαφορετική σύσταση. 

Αλλωστε, το αίσθημα της «αηδίας» που προκαλείται στο άκουσμα της διατροφής με έντομα, έχει ήδη εντοπιστεί από τις εταιρίες marketing και γι’ αυτό πρόκειται να κυκλοφορήσουν, αρχικά, σε μορφή σκόνης. 

Πηγή: newmoney.gr