Οκτώ χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τη δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου σε ένα κοσμηματοπωλείο στην οδό Γλάδστωνος στο κέντρο της Αθήνας.
Οκτώ χρόνια από την ημέρα που ένα νέο παιδί έχασε άδικα τη ζωή του και οι άνθρωποί του βίωσαν τη χυδαία ενοχοποίησή του χωρίς κανένα στοιχείο.
Έπρεπε να ανεχθούν μέσα στον πόνο τους όλους όσοι δεν γνωρίζουν την αξία της αποδοχής και την ομορφιά της διαφορετικότητας. Όλους όσοι έψαχναν ένοχο σε λάθος πρόσωπο και δικαιολογούσαν τους πραγματικούς ενόχους.
Διάβαζαν και διαβάζουν ακόμα και σήμερα σχόλια προσβλητικά για τη μνήμη της Zackie Oh που «σκοτώθηκε» πολλές φορές μετά από εκείνο το μεσημέρι.
Η ομάδα Justice for Zak/Zackie απευθύνει κάλεσμα σε μαζική πορεία που θα πραγματοποιηθεί σήμερα με σημείο συνάντησης την οδό Γλάδστωνος, στις 18.30.
Η ανακοίνωση
8 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ, ΑΚΟΜΗ ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ
Για τον Ζακ. Για τη Zackie. Για όλ@ μας.
«Συνειδητοποιείς πως η δύναμή σου είναι αυτή ακριβώς η ευαλωτότητα. Είναι η θέληση και η ελευθερία του να είσαι εσύ και να συνεχίσεις να ζεις παραμένοντας εσύ. Ο ευάλωτος εσύ. […] Το να μπορείς να είσαι αυτό που είσαι.
Και να έχεις το κουράγιο να συνεχίζεις να περπατάς».
— Ζακ Κωστόπουλος, Zackie Oh (22 Αυγούστου 1985 – 21 Σεπτεμβρίου 2018)
Ο Σεπτέμβρης πονάει λίγο περισσότερο, γιατί κάθε 21 του μήνα προσθέτει έναν ακόμη χρόνο στην απώλεια, στο πένθος, σε εκείνη την τρύπα οδύνης που μεγαλώνει μαζί με την απουσία.
Οκτώ χρόνια χωρίς τον Ζακ. Χωρίς τη Zackie. Χωρίς το γέλιο, την τρυφερότητα, την πολιτική οξυδέρκεια, την οργή, τη λάμψη. Χωρίς έναν άνθρωπο που αρνήθηκε να μικρύνει για να χωρέσει στις κανονικότητες των άλλων.
Ο Ζακ ήταν περήφανο μέλος της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, ανοιχτά οροθετικός, genderqueer, drag queen, ακτιβιστής, ένας άνθρωπος που μιλούσε για όσα άλλοι ήθελαν να μείνουν στη σιωπή. Για τον HIV και το στίγμα, για το φύλο και την ελευθερία, για τον ρατσισμό, την ομοφοβία, την πατριαρχία, τον κοινωνικό εκφασισμό. Για το δικαίωμα να υπάρχεις χωρίς να απολογείσαι για το σώμα σου, την επιθυμία σου, την ταυτότητά σου, την ευαλωτότητά σου.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη παρακαταθήκη του:
Το να συνεχίζεις να περπατάς.
Οκτώ χρόνια μετά, κάποια πράγματα έχουν αλλάξει. Έχουμε κερδίσει ορατότητα, αλλά όχι ασφάλεια· δικαιώματα, αλλά όχι ισότητα. Έχουμε βρει λέξεις, αλλά όχι πάντα τον χώρο για να υπάρξουμε.
Η τρανσφοβία, η ομοφοβία και η πατριαρχία συνεχίζουν να δολοφονούν. Ο ρατσισμός και η ξενοφοβία συνεχίζουν να στοχοποιούν. Οι φτωχές, οι μετανάστριες, οι τρανς άνθρωποι, οι σεξεργάτριες, τα ανάπηρα σώματα, τα οροθετικά άτομα, όσα, όσες και όσοι χρησιμοποιούν ουσίες συνεχίζουν να αντιμετωπίζονται ως ζωές δεύτερης κατηγορίας. Οι πόλεμοι, η γενοκτονική βία, η προσφυγιά και η αποικιοκρατία συνεχίζουν να μας θυμίζουν καθημερινά πόσο άνισα μοιράζεται η αξία της ανθρώπινης ζωής.
Δεν μπορούμε να μιλάμε για ελευθερία αν δεν είναι ελευθερία για όλες.
Δεν υπάρχει queer απελευθέρωση χωρίς αντιρατσισμό. Δεν υπάρχει φεμινισμός χωρίς τρανς συμπερίληψη. Δεν υπάρχει δικαιοσύνη χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη. Δεν υπάρχει ασφάλεια όταν η αστυνομική βία παρουσιάζεται ως κανονικότητα. Δεν υπάρχει ζωή χωρίς την αναγνώριση ότι κάθε σώμα έχει δικαίωμα να υπάρχει.
Και οκτώ χρόνια μετά, η δικαιοσύνη δεν στάθηκε στο ύψος της.
Οι αστυνομικοί που συμμετείχαν στην επίθεση στη Γλάδστωνος αθωώθηκαν. Οι δύο ιδιώτες κρίθηκαν ένοχοι σε δεύτερο βαθμό για θανατηφόρα σωματική βλάβη και όχι για ανθρωποκτονία, και καταδικάστηκαν σε ποινές πέντε και έξι ετών.
Η δικαιοσύνη μπορεί να εξέδωσε αποφάσεις. Για εμάς, όμως, δεν στάθηκε στο ύψος της ζωής που χάθηκε, ούτε της βίας που εκτυλίχθηκε μπροστά στα μάτια μιας ολόκληρης πόλης.
Γιατί δικαιοσύνη δεν είναι μόνο μια καταδίκη. Δικαιοσύνη είναι να αναγνωρίζεται η αξία μιας ζωής. Να αναγνωρίζεται η βία που ασκήθηκε πάνω της. Να μην αθωώνονται εκείνοι που είχαν καθήκον να προστατεύσουν. Να μην αντιμετωπίζεται με επιείκεια η βία που οδήγησε στον θάνατο ενός ανθρώπου.
Και η ιστορία δεν τελειώνει εδώ.
Ο Αθανάσιος Χορταριάς, καταδικασμένος σε έξι χρόνια κάθειρξη, παραμένει στη φυλακή, όμως το ενδεχόμενο αποφυλάκισής του μπορεί να επανέλθει ανά πάσα στιγμή μέσα από τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Και κάθε φορά που ανοίγει ξανά αυτή η συζήτηση, θυμόμαστε κάτι απλό:
Ο Ζακ δεν μπορεί να ζητήσει πίσω τη ζωή του.
Δεν μπορεί να ξαναπερπατήσει στη Γλάδστωνος. Δεν μπορεί να ξαναφορέσει τα ρούχα του, να κάνει drag, να γελάσει με τους φίλους του, να ερωτευτεί, να γράψει, να θυμώσει, να μας μιλήσει, να μεγαλώσει.
Εμείς μπορούμε.
Και γι’ αυτό θα συνεχίσουμε.
Οκτώ χρόνια μετά, δεν κάνουμε μνημόσυνο. Κατεβαίνουμε στον δρόμο. Κοιτάμε γύρω μας και αναγνωρίζουμε όλα όσα ο Ζακ πολέμησε όσο ζούσε και όλα όσα συνεχίζουν να κάνουν τις ζωές κάποιων ανθρώπων πιο δύσκολες, πιο επισφαλείς, πιο αναλώσιμες.
Κατεβαίνουμε στον δρόμο για τον Ζακ. Για τη Zackie. Για όλες τις ζωές που μας είπαν πως αξίζουν λιγότερο.
Για να μη γίνει η βαρβαρότητα κανονικότητα.
Για να μη γίνουμε ξανά το πλήθος που κοιτάζει.
Για να μπορούμε όλες, όλοι και όλα να περπατάμε ελεύθερα.
Με την ευαλωτότητά μας δύναμη.
Με την αλληλεγγύη μας ασπίδα.
Με την οργή μας αντίσταση.
Με αγάπη και γκλίτερ.
Οκτώ χρόνια χωρίς τον Ζακ.
Οκτώ χρόνια χωρίς τη Zackie.
Οκτώ χρόνια μνήμη, οργή και αγώνα.
8 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ, ΑΚΟΜΗ ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ.
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ – ΠΟΡΕΙΑ
ΔΕΥΤΕΡΑ 21 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ, ΕΝΑΡΞΗ ΠΟΡΕΙΑΣ 18:30
Προσυγκέντρωση στη Γλάδστωνος.
Σεξιστικές, παραβιαστικές, εξουσιαστικές, ομοφοβικές, τρανσφοβικές, ιντερφοβικές, μισαναπηρικές και ρατσιστικές συμπεριφορές δεν θα γίνουν αποδεκτές».
Η μητέρα του Ζακ, Ελένη Κωστοπούλου, είχε γράψει για τον γιο της ένα ποίημα-νανούρισμα.
Ο Σπύρος Γραμμένος το μελοποίησε και η Ελένη Τσαλιγοπούλου το ερμηνεύει με τη χαρακτηριστική χροιά και το βάθος της φωνής της.
«Λύκου κραυγή», ένα τραγούδι μιας μητέρας που απευθύνεται στο δολοφονημένο παιδί της και προκαλεί απέραντη συγκίνηση.
Βρίσκεται στο άλμπουμ του Σπύρου Γραμμένου με τίτλο «Συγγνώμη που υπήρξα». Παρουσιάστηκε με αυτή τη σύνθεση στην περσινή συναυλία του καλλιτέχνη στην Τεχνόπολη.
Μία συγκινητική ανάρτηση με αφορμή τα 41 χρόνια από τη γέννηση του Ζακ Κωστόπουλουμοιράστηκε η μητέρα του, Ελένη Κωστοπούλου.
Στην ανάρτησή της, η μητέρα του Ζακ – γνωστός και ως Zackie Oh – μοιράστηκε δημόσια τα λόγια που θα ήθελε να πει στο παιδί της, αν δεν είχε δολοφονηθεί τον Σεπτέμβριο του 2018 στην Ομόνοια.
«Πόσο τυχερός ήσουν που στη σύντομη ζωή σου, γέμισε το μέσα σου με τόσο φως και αγάπη αλλά ίσως να ήταν η αντανάκλαση του δικού σου φωτός και αγάπης που εξέπεμπες και χάριζες απλόχερα σε όλους. Σε αυτή τη ζωή ό,τι δίνεις παίρνεις, αργά η γρήγορα, τώρα η μετά, στη ζωή η στο θάνατο», γράφει σε ανάρτησή της, την οποία συνοδεύει με μία φωτογραφία από τη γέννησή του.
«Σήμερα σκέφτομαι τη γέννηση σου, πόσο ήσυχα και ανώδυνα ήρθες στη ζωή μου για να φύγεις με τόση φασαρία και πόνο… Σε τριάντα μέρες θα είναι η επέτειος της δολοφονίας σου, η μέρα που εγώ θα σε χάσω κι εσύ θα μείνεις για πάντα τριάντα τριών», γράφει η Ελένη Κωστοπούλου.
Αναλυτικά η ανάρτησή της:
«Σήμερα θα γινόσουν 41. Σήμερα θα ήταν μέρα χαράς, γελιων, δακρύων, φιλιών και ευχών. Σημερα θα έκανες τον απολογισμό σου για άλλη μια φορά και σίγουρα θα ήσουν ευχαρισμενος με την περιουσία που είχες αποκτήσει. Αμέτρητες αγκαλιές, μυριάδες φιλιά, άπειρα συναισθήματα, ατερμονοι αγώνες και νοιαξιμο, ατελείωτο βασανιστικό νοιαξιμο για ολους.
Γιατί ήσουν άνθρωπος του δίνω, συμπάσχω, βοηθω, διεκδικώ, επιμένω, μαχομαι, μοιράζομαι, αγαπώ. Και σαν τέτοιος άνθρωπος λάμβανες από τους συνανθρώπους σου τα καλύτερα συναισθήματα και ο,τι έβγαινε μέσα από τις καρδιες τους.
Το ένιωσα κι εγώ μετά, τόση αγάπη και σεβασμό από ανθρώπους που δεν γνώριζα. Ποσο τυχερος ήσουν που στη σύντομη ζωή σου, γεμισε το μέσα σου με τόσο φως και αγάπη αλλά ίσως να ήταν η αντανάκλαση του δικού σου φωτός και αγάπης που εξεπεμπες και χάριζες απλόχερα σε όλους. Σε αυτή τη ζωή ο,τι δίνεις παίρνεις, αργά η γρήγορα, τώρα η μετά, στη ζωή η στο θάνατο.
Σήμερα σκέφτομαι τη γέννηση σου, πόσο ήσυχα και ανωδυνα ήρθες στη ζωή μου για να φύγεις με τόση φασαρία και πόνο. Νιώθω ακόμη τη χαρά που ζεχειλιζε από το στήθος μου, που δεν μπορούσα να την περιορίσω, που δεν την είχα φανταστεί, που από τότε όταν βλέπω σκηνές γέννας πάντα κλαίω. Θυμαμαι το καλαθακι που κοιμόσουν, δίπλα στον κουκλάκι με τη γαλάζια φορεσιά, τα δαντελωτά σεντονακια , την πλεχτη κουβερτουλα και με πλημμυρίζουν όλα τα συναισθήματα που ένιωθα τότε μεχρι που η αλήθεια να μου ρίξει το χαστούκι της και να τα σκεπάσει όλα η πίκρα.
Σήμερα θυμάμαι τη γέννηση σου. Σε τριάντα μέρες θα είναι η επέτειος της δολοφονίας σου, η μέρα που εγώ θα σε χάσω κι εσύ θα μείνεις για πάντα τριάντα τριών.
Ο S.C. ή αλλιώς ο «άνδρας με το κίτρινο μπλουζάκι» ήταν μάρτυρας – κλειδί στον θανάσιμο ξυλοδαρμό του Ζακ Κωστόπουλου/ της Zakie Oh, τον οποίο η αστυνομία δήλωνε αδυναμία να εντοπίσει. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του ΟΜΝΙΑ tv, ο συγκεκριμένος βρίσκεται ανάμεσα στα 9 άτομα που συνελήφθησαν την Παρασκευή για σύσταση εγκληματικής οργάνωσης.
Η εγκληματική οργάνωση προχωρούσε και σε απάτες σε βάρος του Δημοσίου, μέσω της δημιουργίας 40 εταιρειών-«φαντάσματα» που είχαν ως «βιτρίνα» αστέγους, ως σύστημα μη απόδοσης ΦΠΑ ενώ ανάμεσα στους συλληφθέντες είναι και 4 αστυνομικοί που υπηρετούσαν στην ομάδα ΔΙ.ΑΣ. και στην Οικονομική Αστυνομία.
Στην παρούσα δικογραφία ο S.C. παρουσιάζεται ως μέλος της εγκληματικής οργάνωσης, επιφορτισμένος με την αυτοπρόσωπη επίβλεψη δυο εταιριών στη Λεωφόρο Βουλιαγμένης και στην Αργυρούπολη, πραγματοποιούσε επισκέψεις στο στρατηγείο της εγκληματικής οργάνωσης ενώ συναντούσε ανά τακτά χρονικά διαστήματα και τους υπαρχηγούς της οργάνωσης. Σύμφωνα με το πόρισμα της αρχής, προκύπτουν εμβάσματα από λογαριασμούς εταιρίας της οργάνωσης σε τραπεζικό λογαριασμό Λιθουανίας του S.C. ενώ στην ΕΡΓΑΝΗ είχε εγγραφεί ως υπάλληλος γραφείου εταιρίας της οργάνωσης.
Η αστυνομία δεν μπορούσε να τον εντοπίσει
Όπως εξηγεί η Άννα Νίνη στο ΟΜΝΙΑ, τoν Δεκέμβριο του 2021 και ενώ η δίκη για τον φονικό ξυλοδαρμό του Ζακ Κωστόπουλου σε πρώτο βαθμό βρισκόταν σε εξέλιξη, κατέθεσαν οι αυτόπτες μάρτυρες του περιστατικού από τον κατάλογο του παραπεμπτικού βουλεύματος. Η αστυνομία τότε είχε απαντήσει πως δεν κατάφερε να βρει τον «άντρα με το κίτρινο μπλουζάκι».
Οι γονείς του Ζακ Κωστόπουλου είχαν αναγκαστεί να καταφύγουν σε έκκληση με επιστολή προς τους υπουργούς Δημόσιας Τάξης, Θεοδωρικάκο και Δικαιοσύνης, Τσιάρα, προκειμένου η αστυνομία να κάνει ό,τι προβλέπεται από τον νόμο και να φέρει στο δικαστήριο τον άνδρα με το κίτρινο μπλουζάκι. Το δικαστήριο διέταξε τη βίαιη προσαγωγή του διότι κλητεύθηκε εμπρόθεσμα και δεν εμφανίστηκε, καθώς η μαρτυρία το κλήθηκε αναγκαία.
Όπως αναφέρεται στην παρούσα δικογραφία που σχηματίστηκε από την αστυνομία όμως, το ίδιο διάστημα και συγκεκριμένα την 6/1/2022 είχε συλληφθεί από Τμήμα Ασφαλείας Παλαιού Φαλήρου διότι εκκρεμούσε σε βάρος του απόφαση του Ε´ Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Παρόλα αυτά, η αστυνομία απάντησε και πάλι πως δεν μπορεί να εντοπιστεί ώστε να καταθέσει στο δικαστήριο για τον φονικό ξυλοδαρμό του Ζακ Κωστόπουλου. Συνελήφθη επιπλέον και στις 5-12-2022 από την Υποδιεύθυνση Ασφαλείας Αθηνών, διότι εκκρεμούσε βάρος του ένταλμα σύλληψης από το 2017.
Ο συγκεκριμένος άνθρωπος είχε διαδραματίσει κομβικό ρόλο την ημέρα της δολοφονίας. Είχε εμφανιστεί σε βίντεο έξω από το κατάστημα «Βενέτης» στη συμβολή των οδών Γλάδστωνος και Πατησίων, όπου υπάρχει και η πρώτη οπτική καταγραφή του Ζακ Κωστόπουλου. Ο Ζακ τότε είχε εμφανιστεί να προσπαθεί να μπει στο αρτοποιείο, αλλά εμποδίστηκε έντονα από τον συγκεκριμένο άνθρωπο έξω από το κατάστημα.
Στο βίντεο αυτόπτη μάρτυρα που καταγράφει με κινητό την επίθεση στο κοσμηματοπωλείο, ο άνδρας με το κίτρινο μπλουζάκι φαίνεται να είναι παρών από την αρχή και καθ’ όλη τη διάρκειά της. Δεν φαίνεται να συμμετέχει ο ίδιος στην επίθεση, αλλά την παρακολουθεί από κοντά και μιλάει στο κινητό του. Όταν ο Ζακ βρίσκεται αιμόφυρτος στο έδαφος, ακούγεται να κλείνει το τηλέφωνο λέγοντας «φίλε αυτόν, ήταν στον Βενέτη, στον Βενέτη, έλα».
Ο S.C. είχε αποφύγει να εμφανιστεί ως μάρτυρας στο στάδιο της ανάκρισης. Τότε μάλιστα η ΕΛ.ΑΣ. απάντησε στο αίτημα του ανακριτή ότι ο μάρτυρας «δεν βρέθηκε» χωρίς να μεσολαβήσει ούτε καν μία ημέρα αναζήτησης. Είχε αναγκαστεί τελικά να προσέλθει στον ανακριτή, μετά από ευρεία δημοσιοποίηση της παρουσίας και των ερωτηματικών για τον ρόλο του στα γεγονότα από το ερευνητικό κέντρο Forensic Architecture. Όμως στην κατάθεσή του στον ανακριτή είπε εμφανώς ψέμματα σε κάποια σημεία, ενώ συσκότισε ακόμα περισσότερο τα πράγματα σε άλλα.
Τελικά, με τη βοήθεια της αστυνομίας, δεν κατέθεσε στην πολύκροτη δίκη, ούτε πρωτόδικα, αλλά ούτε και στο Εφετείο.
Με συνθήματα και δάκρυα στο ακροατήριο έγινε δεκτή η ομόφωνη απόφαση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου που καταδίκασε σε έξι χρόνια κάθειρξη τον μεσίτη Αθανάσιο Χορταριά και σε πέντε χρόνια κάθειρξη τον κοσμηματοπώλη Σπυρίδωνα Δημόπουλο για το φονικό λιντσάρισμα του ΛΟΑΤΚΙ ακτιβιστή Ζακ Κωστόπουλου.
Οταν η πρόεδρος της έδρας Αλεξάνδρα Βασιλακάκου ανακοίνωσε τη λήξη της χθεσινής συνεδρίασης, της 21ης κατά σειρά, ύστερα από σχεδόν επτά ολόκληρους μήνες μετά την έναρξη της δίκης στις 15 Δεκεμβρίου 2023, το ακροατήριο άρχισε να φωνάζει ρυθμικά «δολοφόνοι – δολοφόνοι», καθώς η αστυνομία περνούσε χειροπέδες στους καταδικασθέντες και τους οδηγούσε εκτός της δικαστικής αίθουσας από τις πλαϊνές πόρτες. Αποχωρώντας ο μεσίτης σήκωσε προκλητικά τα χέρια με τις χειροπέδες σε μια εμφανή επίδειξη έλλειψης μεταμέλειας. Πλήθος κουίρ ατόμων, μελών ΛΟΑΤΚΙ οργανώσεων, φεμινιστικών συλλογικοτήτων και άλλων αλληλέγγυων είχαν γεμίσει ασφυκτικά την αίθουσα, όπως και τους διαδρόμους έξω από την αίθουσα αλλά και την είσοδο του δικαστικού μεγάρου, σε μια διαρκή ζωντανή υπόμνηση του αιτήματος για δικαιοσύνη.
Με τα ίδια συνθήματα συνόδευσαν και την αποχώρηση των συγγενών και φίλων του κ. Χορταριά (ο κ. Δημόπουλος δεν φάνηκε να συνοδεύεται από συγγενικό ή άλλο πρόσωπο), που φυγαδεύτηκαν με αστυνομική συνοδεία από τις πλαϊνές εξόδους για να αποφευχθούν πιθανές εντάσεις. Ιδιαίτερα φορτισμένη ήταν η στιγμή που η μητέρα του Ζακ, Ελένη Κωστοπούλου, φώναξε «Ζαχαρία μου», απευθυνόμενη στον νεκρό γιο της, πέφτοντας με λυγμούς στην αγκαλιά του αδελφού του Ζακ, Νίκου Κωστόπουλου, υπό το συγκινημένο βλέμμα του πατέρα του Ζακ, Ευθύμιου.
Συγκέντρωση στον τόπο της δολοφονίας του Ζακ πραγματοποίησαν εκατοντάδες άτομα που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα των συλλογικοτήτων «Κιουρί-at», «Συνέλευση 8 Μάρτη» και «Μαχητικές και Ελεύθερες», «για να δείξουμε ότι η μνήμη της Zackie παραμένει ζωντανή και ότι η πραγματική δικαιοσύνη θα έρθει μέσα από τον καθημερινό μας αγώνα για απελευθέρωση»
Το δικαστήριο δέχτηκε ομόφωνα την ενοχή και των δύο κατηγορουμένων για θανατηφόρα σωματική βλάβη, σύμφωνα με το κατηγορητήριο. Αναγνώρισε επίσης και στους δύο καταδικασθέντες το ελαφρυντικό του σύννομου πρότερου βίου, ενώ στον κ. Δημόπουλο αναγνώρισε επιπλέον το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2 εδάφιο γ του Ποινικού Κώδικα, ότι δηλαδή η πράξη του «ωθήθηκε από ανάρμοστη συμπεριφορά του παθόντος ή παρασύρθηκε από οργή ή βίαιη θλίψη από άδικη εναντίον του πράξη». Το δικαστήριο επέβαλε και στους δύο τη μέγιστη ποινή μετά την αναγνώριση των ελαφρυντικών, μειωμένη ωστόσο αισθητά από την πρωτόδικη ποινή των δέκα ετών κάθειρξη στον καθένα. Επέβαλε επίσης 2.000 ευρώ δικαστικά έξοδα στον καθένα.
Ο κ. Δημόπουλος θα εκτίσει την ποινή του σε κατ’ οίκον περιορισμό, όπως εξάλλου είχε αποφασίσει και το πρωτόδικο δικαστήριο εκτιμώντας ότι έχει περάσει την ηλικία των 75 ετών. Ο κ. Χορταριάς θα οδηγούνταν από το δικαστήριο στη φυλακή, όπως και μετά την πρωτόδικη καταδίκη του, αν και έπειτα από μόλις δύο μήνες είχε ζητήσει και πετύχει αναστολή της εκτέλεσης της ποινής, κερδίζοντας τότε την απελευθέρωσή του.
Ο εισαγγελέας
Νωρίτερα, ο εισαγγελέας της έδρας Στυλιανός Κωσταρέλος είχε προτείνει να απορριφθούν όλα τα ελαφρυντικά που είχε ζητήσει η υπεράσπιση, πρόταση που έγινε δεκτή με παρατεταμένο χειροκρότημα από το ακροατήριο. Ο κ. Κωσταρέλος σημείωσε ότι για την αναγνώριση του πρότερου σύννομου βίου λαμβάνονται υπόψη οι περιστάσεις αλλά και το γεγονός ότι μετά την αναγνώριση των ελαφρυντικών η ποινή δεν πρέπει να βρίσκεται σε δυσαναλογία με τη βαρύτητα της πράξης. Επισήμανε ότι ο κ. Δημόπουλος, αν και μπορούσε, δεν άνοιξε την πόρτα του κοσμηματοπωλείου να φύγει ο Ζακ, ενώ του κατάφερε το πιο καίριο χτύπημα, κλοτσώντας τον στο κεφάλι με τρόπο που να χτυπήσει στο έδαφος.
Για τον κ. Χορταριά, σημείωσε ότι στην πρωτόδικη απολογία του είχε πει πως «ενήργησε ενστικτωδώς» και παρατήρησε ότι δεν ισχύει σε καμία περίπτωση ο ισχυρισμός του στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο ότι άρχισε τις κλοτσιές από αλτρουιστικά αισθήματα. Σημείωσε επίσης ότι το θύμα δεν είχε επιδείξει καμία ανάρμοστη συμπεριφορά προς τους δράστες, όπως και ότι δεν προέκυψε μεταμέλεια των δραστών μετά την πράξη.
Από την πλευρά της υπεράσπισης, ο συνήγορος του κ. Χορταριά, Ιωάννης Γλύκας, επισήμανε την αντίφαση στους ισχυρισμούς του εισαγγελέα, καθώς ο κ. Κωσταρέλος ήταν ο εισαγγελέας Εφετών που το καλοκαίρι του 2022 είχε προτείνει στους δικαστές του Β’ Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου να κάνουν δεκτό το αίτημα αναστολής της ποινής του, όπως και έγινε (βλ. «Εισαγγελέας-έκπληξη στη δίκη για το λιντσάρισμα του Ζακ», «Εφ.Συν.», 14/1/24).
Ο συνήγορος του κ. Δημόπουλου, Χάρης Αναγνωστόπουλος, ισχυρίστηκε ότι ο εντολέας του, αντικρίζοντας κόσμο συγκεντρωμένο έξω από το κατάστημα και βλέποντας τον Ζακ Κωστόπουλο μέσα, «υπολαμβάνοντας εύλογα ως αιτία αυτής τον βανδαλισμό, αισθανόμενος συναισθήματα απόγνωσης, παρωθήθηκε σε αυτή την άτυχη προσπάθεια αναχαίτισής του».
Ελένη Κωστοπούλου, στην «Εφ.Συν.»: «Είμαι σίγουρη πως είδα γκλίτερ να πέφτει από τον ουρανό»
Κάθομαι στην αίθουσα εν αναμονή της τελικής απόφασης για τη δολοφονία του παιδιού μου, του Ζακ. Με την άκρη του ματιού μου βλέπω τους κατηγορούμενους. Ο κοσμηματοπώλης κάθεται στη θέση του. Σκέφτεται το μαγαζί του που έκλεισε, τα κέρδη που έχασε, το βραχιολάκι στο πόδι του και τον κατ’ οίκον περιορισμό που εκτίει από την πρωτόδικη απόφαση. Τότε, όπως και τώρα, κανένας δεν του μιλά, ούτε του συμπαραστέκεται. Το πρωί τον είδα να περπατά μόνος πηγαίνοντας προς το Εφετείο. Δεν θα έπρεπε να συνοδεύεται από αστυνομικούς;
Ο μεσίτης περιφέρεται και μιλάει με τους συγγενείς και τους φίλους που ήρθαν να τον υποστηρίξουν. Στην πρώτη δίκη κανένας από αυτούς δεν εμφανίστηκε. Φαίνεται ήρεμος και ευδιάθετος. Στο πρόσωπο του Ζακ σκότωσε ό,τι μισεί. Μας είπε ότι νιώθει ήρωας, ότι προσπάθησε να βοηθήσει, ότι είναι άνθρωπος του καθήκοντος.
Η έδρα ανακοινώνει ότι οι κατηγορούμενοι κηρύσσονται ομόφωνα ένοχοι. Στη διαδικασία των ελαφρυντικών, ο συνήγορος του μεσίτη διαβάζει τις καταθέσεις των φίλων του Χορταριά. «Είναι καλός οικογενειάρχης, βοηθάει κόσμο, έχει σύννομο βίο». Παρόλο που ο εισαγγελέας προτείνει τη μη αναγνώριση των ελαφρυντικών, τελικά κάποια αναγνωρίζονται.
Κατόπιν ακούμε τις ποινές, 5 έτη κάθειρξη για τον κοσμηματοπώλη Δημόπουλο, 6 έτη για τον μεσίτη Χορταριά. Κάνουμε ησυχία και ακούμε τα κλικ των χειροπεδών στους καρπούς τους. Φεύγουν από την πίσω πόρτα της αίθουσας ακολουθούμενοι από τους φίλους και συγγενείς, οι οποίοι βρίζουν και χειρονομούν εναντίον μας. Τέλος.
Θέλω να διαγράψω τα πρόσωπα τα γεμάτα μίσος και απέχθεια, τα γεμάτα αγριάδα και έπαρση. Θέλω να σβήσω από τα αυτιά μου τις συκοφαντίες, τα ψέματα, τα ανήθικα επιχειρήματα των δικηγόρων τους, τον τρόπο που χειραγωγούσαν την έδρα. Θέλω να τινάξω από πάνω μου τη βρόμικη σκόνη της μισαλλοδοξίας, της βαρβαρότητας, της απανθρωπιάς, του ξεπεσμού του ανθρώπινου είδους.
Στα αυτιά μου ηχούν τα συνθήματα υπέρ του Ζακ, η αγκαλιά μου γέμισε με ζεστές καρδιές και τα μάτια μου με πρόσωπα αγάπης και αποδοχής. Οταν βγήκα στον καθαρό αέρα είμαι σίγουρη ότι είδα γκλίτερ να πέφτει από τον ουρανό και χαμογέλασα.
Ναι, η Ζάκι ζει. Και θα ζει για πάντα γιατί γράφτηκε στην Ιστορία.
Μια δικαίωση
Κλειώ Παπαπαντολέων, συνήγορος υποστήριξης της κατηγορίας
Μετά από μια μακρά ακροαματική διαδικασία, η απόφαση σφράγισε την ενοχή των κατηγορουμένων, ομόφωνα και με τον ορθότερο τρόπο, αξιολογώντας το ισχυρότατο αποδεικτικό υλικό και ιδίως τις ιατροδικαστικές εκθέσεις και το ψηφιακό υλικό, τον αδιάψευστο μάρτυρα του εγκλήματος αυτού. Η απόφαση αυτή είναι μια δικαίωση για την οικογένεια του Ζακ, η οποία έζησε με αξιοσημείωτη αξιοπρέπεια τα πολλαπλά λιντσαρίσματα σε βάρος του παιδιού της, τόσο πριν όσο και μετά τον θάνατό του. Οσον αφορά την αναγνώριση των ελαφρυντικών, παρά την αντίθετη εισαγγελική πρόταση, και επισημαίνοντας ότι πράγματι στο στάδιο της αναγνώρισης των ελαφρυντικών -στο οποίο η υποστήριξη της κατηγορίας δεν έχει λόγο- σταθμίζονται άλλα στοιχεία που υπερβαίνουν την πράξη, δεν μπορεί να μη διαπιστωθεί μια δυσαρμονία μεταξύ της βαρύτατης ηθικής απαξίας των πράξεων και της ποινής. Το δικαστήριο πήρε απόσταση από την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου στην υπόθεση Κορκονέα και μπορεί να ελεγχθεί αναιρετικά από το Ανώτατο Δικαστήριο.
Αγώνας για το αυτονόητο
Αννυ Παπαρρούσου, συνήγορος υποστήριξης της κατηγορίας
Η σημερινή απόφαση για την υπόθεση της θανατηφόρας σωματικής βλάβης του Ζαχαρία Κωστόπουλου οδήγησε τον έναν κατηγορούμενο στη φυλακή με έξι έτη κάθειρξης και τον άλλον σε πέντε έτη κατ’ οίκον έκτιση της ποινής. Η ομόφωνη αποδοχή της ενοχής των κατηγορουμένων αποτελεί τη μόνη βάσιμη νομικά, ηθικά και πραγματολογικά απόφαση που θα μπορούσε να ληφθεί από το δικαστήριο. Προβληματική σε νομικό επίπεδο κρίνεται η χορήγηση των ελαφρυντικών του πρότερου σύννομου βίου και της προηγούμενης συμπεριφοράς του θύματος, εν όψει των δεδομένων της δικογραφίας που ανέδειξαν ένα ειδεχθές έγκλημα. Εστω και με αυτόν τον τρόπο ένας εξαετής δικαστικός αγώνας για το αυτονόητο κλείνει με μία απόφαση που καταδίκασε τους κατηγορουμένους για το αδίκημα για το οποίο παραπέμφθηκαν.
Ικανοποίηση με αστερίσκους για ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά
Για «ελάχιστη απαιτούμενη δικαίωση για τους γονείς του αδικοχαμένου ακτιβιστή και το πλατύ κίνημα που ζητούσε δικαιοσύνη» κάνει λόγο ο ΣΥΡΙΖΑ σε ανακοίνωσή του και σημειώνει ότι «προκαλεί προβληματισμό η αποδοχή του ελαφρυντικού περί “ανάρμοστης συμπεριφοράς του θύματος”». Η αξιωματική αντιπολίτευση υπενθυμίζει ότι έχουν βγει εκτός κάδρου «οι τουλάχιστον άστοχοι χειρισμοί των αστυνομικών» και παραθέτουν τη φράση της μητέρας του Ζακ έξω από το δικαστήριο: «Ξέρουμε όμως ότι ζούμε σε μια χώρα όπου οι περισσότεροι από εμάς πρέπει να αρκούμαστε στο λίγο. Λίγη δικαιοσύνη, λίγη υγεία, λίγος μισθός…».
Για «ανεπούλωτο τραύμα» κάνει λόγο σε ανακοίνωσή της η Νέα Αριστερά, σημειώνοντας πως «σε κάποιον βαθμό παραμένει [η αίσθηση] πως κανείς δεν τιμωρήθηκε πραγματικά και αναλογικά για αυτή την άγρια δολοφονία» και υπογραμμίζοντας πως «η δικαίωση του Ζακ Κωστόπουλου / της Zackie Oh είναι ακόμη ένα ανικανοποίητο αίτημα». Η Νέα Αριστερά επαναφέρει την πρόταση να μετονομαστεί η Γλάδστωνος σε οδό Ζακ Κωστόπουλου/Zackie Oh.
Δεν περνάει... από τον δήμο η μετονομασία της οδού Γλάδστωνος
Να μετονομαστεί σε οδό Ζακ/ZackieOh η Γλάδστωνος διεκδικεί στην πράξη το κίνημα αλληλεγγύης
Το αυτονόητο αίτημα για μετονομασία της οδού Γλάδστωνος σε οδό «Ζακ Κωστόπουλου/Zackie Oh» επανέφερε με ανάρτηση-ανοιχτή επιστολή προς τον Δήμο Αθηναίων ο βουλευτής της Νέας Αριστεράς, Νάσος Ηλιόπουλος, με αφορμή την απόφαση του Εφετείου. «Ο Ζακ δεν δολοφονήθηκε μόνο μία φορά. Δολοφονήθηκε η μνήμη του όλο αυτό το διάστημα. Δολοφονήθηκε από ΜΜΕ και όσες και όσους μιλούσαν για “ληστή και τοξικοεξαρτημένο”. Από όσες και όσους αναπαρήγαγαν έναν λόγο μίσους, ρατσιστικό και ομοφοβικό», θύμισε ο βουλευτής, τονίζοντας: «Είναι χρέος μας να μην αφήσουμε να ξεχαστεί αυτή η πληγή, να μην την αφήσουμε να κλείσει με όρους λήθης και σιωπής».
Η (αρνητική) απάντηση από πλευράς δήμου είχε δοθεί λίγο νωρίτερα στη διάρκεια του χθεσινού δημοτικού συμβουλίου: «Η γενικότερη γραμμή είναι να μην αλλάζουμε ονόματα δρόμων. Θα ήταν ευχής έργον, κατά τη γνώμη μου, να βρεθεί κάποιο άλλο κτίριο να πάρει το όνομα του ανθρώπου που αδικοσκοτώθηκε», ανέφερε η αντιδήμαρχος Αστικής Αναζωογόνησης, Μάρω Ευαγγελίδου.
Δικαιοσύνη για τον/την Ζακ/Zackie Oh. Στη φυλακή όλοι οι δολοφόνοι.
Η πρόταση του εισαγγελέα για την ενοχή και των δυο κατηγορουμένων, στη δίκη σε β' βαθμό των δολοφόνων του Ζακ Κωστόπουλου, είναι μία νίκη για την οικογένεια και τους φίλους του Ζακ, την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα και το κίνημα αλληλεγγύης που παλεύουν από το 2018 για να αποδοθεί δικαιοσύνη και να καταδικαστούν οι δολοφόνοι που προσπαθούν να διαστρεβλώσουν την αλήθεια και να πέσουν στα μαλακά.
Ο/Η Ζακ-Zackie Oh δολοφονήθηκε στις 21/9/18 σε κοινή θέα, μέρα μεσημέρι, από την αστυνομία και “νοικοκυραίους μαγαζάτορες ευυπόληπτους πολίτες”. Όλοι οι αστυνομικοί που συνέβαλαν στη δολοφονία του είναι ελεύθεροι, ο ένας από τους δύο δολοφόνους βρίσκεται απλά σε κατ΄οίκον περιορισμό και ο Χορταριάς, γνωστό ακροδεξιό στοιχείο, μπήκε μόνο για δύο μήνες φυλακή και βγήκε έπειτα από πρόταση του εισαγγελέα, ο οποίος είναι ο ίδιος εισαγγελέας στη τωρινή δίκη.
Απαιτούμε δικαιοσύνη. Στη φυλακή όλοι οι δολοφόνοι του. Ενάντια στο σεξισμό και την τρανσφοβία.
Την ενοχή των δυο κατηγορουμένων για τη δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου, όπως είχε συμβεί και πρωτοδικώς, πρότεινε ο εισαγγελέας της έδρας Στέλιος Κωσταρέλλος στο Μικτό Ορκωτό Εφετείο Αθηνών.
Στη σύντομη αγόρευσή του απέρριψε τους ισχυρισμούς των κατηγορουμένων ότι βρίσκονταν σε νόμιμη άμυνα. Σημείωσε ότι ο Ζακ Κωστόπουλος είχε εγκλωβιστεί στο κοσμηματοπωλείο. Υπογράμμισε πως δεν είχε μπει για να κλέψει και ότι οι δυο κατηγορούμενοι βρίσκονταν έξω από το κοσμηματοπωλείο και ασφαλείς και άρα δεν κινδύνευαν.
Η δίκη συνεχίζεται στις 4 Ιουνίου με τις αγορεύσεις των συνηγόρων.
Για το…καλό του Ζακ Κωστόπουλου υποστήριξε προκλητικά πως ενήργησε ο 63χρονος Μεσίτης Αθανάσιος Χορταριάς, φτάνοντας στο σημείο μάλιστα να κάνει λόγο για «αλτρουισμό», με την πρόταση του Εισαγγελέα της Έδρας του Μικτού Ορκωτού Εφετείου για την ενοχή ή μη, των δύο, πρωτόδικα καταδικασμένων επιχειρηματιών για τον θάνατο από άγριο λιντσάρισμα του ακτιβιστή, έξω από το κοσμηματοπωλείο του ενός εκ των κατηγορουμένων στην οδό Γλάδστωνος στις 21 Σεπτεμβρίου 2018, να αναμένεται την Πέμπτη.
Σήμερα στο δικαστήριο απολογήθηκαν οι δύο κατηγορούμενοι, ο 80χρονος κοσμηματοπώλης Σπύρος Δημόπουλος και ο 63χρονος μεσίτης Αθανάσιος Χορταριάς, οι οποίοι σε πρώτο βαθμό έχουν καταδικαστεί για θανατηφόρα σωματική βλάβη σε κάθειρξη 10 ετών ο καθένας.
Οι κατηγορούμενοι αρνούνται ότι ο θάνατος του 33χρονου ακτιβιστή επήλθε από τα δικά τους χτυπήματα.
«Εγώ πήγα να βοηθήσω τον Κωστόπουλο. Αν γνώριζα ποια θα ήταν η εξέλιξη δεν θα ανακατευόμουν. Το έκανα για καλό και όχι για κακό.. Πραγματικά στεναχωρήθηκα όταν έμαθα ότι πέθανε. Δεν φοβήθηκα όμως, γιατί ξέρω τι έκανα. Με μια μελανιά δεν μπορεί κάποιος να πεθάνει», ανέφερε στο δικαστήριο ο μεσίτης.
Όπως είπε μάλιστα στην απολογία του ο 63χρονος, κλωτσούσε στον αέρα και «άθελα του» κλώτσησε δύο φορές τον Κωστόπουλο -που προσπαθούσε να απεγκλωβιστεί από το κοσμηματοπωλείο επιχειρώντας να βγει από την βιτρίνα- αποκλείοντας ωστόσο αυτά τα χτυπήματα να οδήγησαν στον θάνατο το θύμα, το οποίο -σύμφωνα με τον κατηγορούμενο- κρατούσε μαχαίρι.
«Είδα το μαχαίρι και φοβήθηκα ότι αν έβγαινε θα γινόταν κάποιο κακό. Σκέφτηκα να φύγω και τότε τον είδα με το κεφάλι να βαράει τη τζαμαρία. Η αντίδρασή μου ήταν για καλό. Σκέφτηκα ότι στην προσπάθειά του να σπάσει με το κεφάλι τη τζαμαρία θα χτυπήσει. Στιγμιαία σκέφτηκα να κάνω κάτι για να μην κόψει το λαιμό του. Χτύπησα πάνω δεξιά γιατί ήταν ο πιο ασφαλής τρόπος για να ρίξω τη τζαμαρία και να του απελευθερώσω την έξοδο. Προσπαθώ να κάνω κάτι για καλό και φοβάμαι μαζί. Με το που βγάζει το κεφάλι τον πετυχαίνω, αλλά η κλωτσιά αυτή δεν είναι δυνατή για να του κάνω κακό. Δεν συνεχίζω. Τον τραβάω έξω από την μπλούζα, του πιάνω τον καρπό και του πήρα το μαχαίρι που το πέταξα μέσα στο κοσμηματοπωλείο..», συνέχισε, επιδεικνύοντας τον «αλτρουισμό» του.
Μεσίτης: Το ένστικτο του αλτρουισμού με οδήγησε στο να εμπλακώ
Λέγοντας στην οικογένεια Κωστόπουλου πως δεν φταίει ο ίδιος για τον θάνατο, ο μεσίτης ανέφερε πως «θέλω να κριθώ δίκαια και αμερόληπτα. Η αδικία η δική μου, δεν είναι δικαιοσύνη για κανέναν».
Εισαγγελέας: Τι σας οδήγησε να εμπλακείτε;
Κατηγορούμενος: Το ένστικτο του αλτρουισμού …
Εισαγγελέας: Στο βίντεο δεν ακούγεται να λέτε «κάτσε μέσα»…
Κατηγορούμενος: Δεν ξέρω αν είχε δυνατότητα να καταγράφει.
Εισαγγελέας: Βλέπω να κλωτσάτε 9 φορές και οι 5 στο κεφάλι…
Κατηγορούμενος: Όχι, οι 2 μάξιμουμ να τον βρήκαν, οι άλλες είναι στον αέρα.
Κοσμηματοπώλης: «Στόχος ήταν να μείνει μέσα στο κατάστημα»
Και ο κοσμηματοπώλης στην απολογία του αρνήθηκε ότι ο θάνατος του 33χρονου προήλθε από χτυπήματα που του κατάφεραν ο ίδιος και ο συγκατηγορούμενος του, λέγοντας πως τον χτύπησε «μόνο δύο -τρεις φορές», με στόχο να μην διαφύγει αλλά να παραμείνει στο κατάστημα για να έρθει η αστυνομία να τον συλλάβει.
Πρόεδρος: Όμως αφού είχε βγει από τη τζαμαρία, συνεχίζετε και χτυπάτε…
Κατηγορούμενος: Όχι δεν χτύπησα. Έμεινα μακριά.
Πρόεδρος: Από τη στιγμή που ξάπλωσε, δεν δέχθηκε κανένα χτύπημα;
Κατηγορούμενος: Όχι από κανένα μας.
Εισαγγελέας: Στο βίντεο φαίνεται ότι τον χτυπάτε 5 φορές και οι 3 στο κεφάλι και μάλιστα στη μία τον κλωτσάτε και το κεφάλι του χτυπάει στο έδαφος.
Κατηγορούμενος: Δεν το θυμάμαι. Είδα το βίντεο αλλά δεν το θυμάμαι…
Πρόεδρος: Πέρα από το βίντεο, μάρτυρας κατέθεσε ότι σας φώναξε «σταματήστε, θα τον σκοτώσετε». Είχατε διατηρήσει την ψυχραιμία σας;
Κατηγορούμενος: Δεν ήμουν πολύ… γενικά όλη η κατάσταση… δεν είναι εύκολο να βλέπεις την περιουσία σου να καταστρέφεται…
Εισαγγελέας: Τη στιγμή που τον τραβάει έξω ο συγκατηγορούμενος σας πώς ήταν ο Ζακ Κωστόπουλος;
Κατηγορούμενος: Εντάξει ήταν. Δεν μιλούσε, κάτι ασυνάρτητα…
Εισαγγελέας: Ο διασώστης είπε ότι ήταν αναίσθητος.
Κατηγορούμενος: Ε ναι, ήταν.
Παρόντες στο δικαστήριο εκτός από την οικογένεια και τους φίλους του Ζακ Κωστόπουλου, ήταν οι πολιτικοί Νίκος Φίλης, Νίκος Βρούτσης, Νάσος Ηλιόπουλος και Θεανώ Φωτίου.
Στο δικαστήριο παρουσιάστηκαν την Τρίτη οι μάρτυρες υπεράσπισης του κατηγορούμενου Χορταριά, δηλαδή κάποιοι φίλοι και η γυναίκα του. Εκτιμώ ότι συνεισφέρουν σημαντικά στη διαδικασία, γιατί με αυτούς έχουμε ένα παράθυρο σε αυτόν τον άλλο κόσμο, αυτό το παράλληλο σύμπαν όπου ο Χορταριάς είναι ένας άνθρωπος που δεν ήθελε παρά μόνο να βοηθήσει, δεν χτύπησε τον Ζακ (!), δεν είναι ακροδεξιός, μάλιστα αγόραζε και χαρτομάντιλα στα φανάρια από αλλοδαπούς. Από τους μάρτυρες αυτούς δεν είχε κανείς σόσιαλ μίντια για να δει τι ανέβαζε εκεί ο θύτης, με εξαίρεση τον πρώτο που είχε μια σχέση μεγαλύτερου θράσους με την αλήθεια, κάποιοι είπαν ότι δεν έχουν δει το βίντεο του ξυλοδαρμού, αλλά το βασικό είναι το εξής: όσα έλεγε ο Χορταριάς στα σόσιαλ, αυτό το προφίλ που έλεγε ότι χαιρόταν με τη βία εναντίον μειονοτήτων, δεν τα μοιραζόταν με τους οικείους του. Εκεί είχε μόνο αγάπη να μοιράσει. Ήταν υποστηρικτικός και παρών για την οικογένειά του, που ως γνωστόν αρκεί για να ξεχάσουμε όλα τα υπόλοιπα.
Ο κατηγορούμενος Αθ. Χορταριάς | Σκίτσο (από το αρχείο του πρωτοδίκου): Π. Μητσομπόνος
πρώτος μάρτυρας κατέθεσε με ένα απολύτως μειλίχιο ύφος, γεμάτο συγκατάβαση και κατανόηση, ότι την ώρα που όλοι κάθονταν και δεν έκαναν τίποτα, ένας μόνο αποφάσισε να δράσει, ο Χορταριάς, γιατί τον διακρίνει η αίσθηση του καθήκοντος.
Ρωτά η συνήγορος Κλ. Παπαπαντολέων, αργότερα, αν πήρε τηλέφωνο την αστυνομία, απαντά όχι και πάμε παρακάτω.
«Μέσα σε αυτό το επιστέγασμα της απάθειας και αδιαφορίας, ο Θανάσης βλέποντας αυτή τη κατάσταση ανέλαβε μια πρωτοβουλία».
[…]
«Πήγε και σήκωσε το πόδι του 7 φορές, από αυτές οι 5 στη τζαμαρία. Πήγε να τον βγάλει από κει, τον πήρε από τον γιακά και τον έβγαλε έξω».
Και πιο κάτω:
Αζαρ: Ο Θανάσης είναι τέρας ψυχραιμίας και πήγε με έναν σκοπό εκεί.
Πρόεδρος: Με ποιο σκοπό;
Αζαρ: Ένα, να προστατεύσει τον νεαρό που είχε ένα περιλαίμιο με τζάμια και βγαίνοντας δεν ήξερε τι θα συμβεί με τους απ’ έξω, ήθελε να τον βγάλει έξω…
(Καταγραφή από ZackieOh Justice Watch)
Και προστάτευε και τους απ’ έξω, γιατί ως γνωστόν ο Ζακ σύμφωνα με την υπεράσπιση των κατηγορουμένων και τους μάρτυρές τους ήταν οπλισμένος, με το περίφημο μαχαίρι που ποτέ δεν είδαμε να κρατάει.
Βεβαίως όταν ρωτά (εύλογα) ο εισαγγελέας, πώς και δεν τον άφησε μέσα στο κατάστημα τον Ζακ ο Χορταριάς, αφού ήθελε να προστατεύσει τον κόσμο, απαντά ότι θα έβγαινε έτσι κι αλλιώς, αφού προσπαθούσε να σπάσει την τζαμαρία με το κεφάλι του.
Καλύφθηκε ο εισαγγελέας με αυτή την απάντηση, καλύφθηκα κι εγώ, αν μου επιτρέπετε.
Τον ρωτούν για το τουίτερ και είναι ο πρώτος που θα μας πει ότι δεν έχει social media, όπως και κανείς άλλος. Ευτυχώς, διότι κάτι τέτοιο θα αποκάλυπτε μια εντελώς διαφορετική εικόνα για τον φίλο τους.
Βρίσκω εντυπωσιακό ότι αυτοί οι άνθρωποι της μειλίχιας μισανθρωπίας, δεν εκφράζουν κανέναν προβληματισμό μπροστά στο ερώτημα αν θεωρούν ότι κάτι έπρεπε να γίνει διαφορετικά.
Ερωτήθηκε από τον συνήγορο του Χορταριά αν εκ των υστέρων δικαιώνεται η συμπεριφορά του φίλου του και απάντησε πως είναι προφανές ότι δικαιώνεται! Με νεκρό έναν άνθρωπο που δεν έφταιξε σε τίποτα, ο μάρτυρας υπεράσπισης του Χορταριά έρχεται στο δικαστήριο και δηλώνει με απόλυτη ψυχραιμία ότι η πράξη του φίλου του δικαιώθηκε.
Η δεύτερη μάρτυρας τον γνωρίζει 40 χρόνια και επίσης έχει συνεργαστεί μαζί του, αλλά βεβαίως δεν έχει δει το βίντεο, γιατί η ζωή είναι πιο εύκολη για να υπερασπιστείς κάποιον που έχει κλωτσήσει κάποιον αθώο σχεδόν μέχρι θανάτου, αν δεν δεις το βίντεο που είναι το βασικό πειστήριο του εγκλήματος.
Απαιτείται όμως ένα ακόμη άλμα πίστης στη συνέχεια, όταν πρέπει και εκείνη να πει ότι για «Όλους αυτούς τους χαρακτηρισμούς για δεξιό, φασίστα, δεν έχει υποπέσει στην αντίληψή μου κάτι». […] «Τον έχω αντιληφθεί ως άνθρωπο που έχει μέλημα την οικογένειά του, τα παιδιά του».
Δηλαδή είναι μια μάρτυρας που λέει ότι τον ξέρει σαράντα χρόνια, αλλά δεν έχει καταλάβει αν είναι (ακρο)δεξιός γιατί δεν έχει σόσιαλ μίντια και δεν έχει δει και το βίντεο.
Όσο για την οικογενειακή θαλπωρή που αποπνέουν οι μαρτυρίες για τον Χορταριά, θέλω να εκφράσω την αδιαφορία μου για τη στάση του απέναντι στους δικούς του ανθρώπους. Δεν είμαι γιος του, κόρη του, σύζυγός του, ούτε ο Ζακ ήταν. Επειδή μπορεί μια χαρά ένας άνθρωπος να συνδυάζει τη βαρβαρότητα κατά την επίθεση σε μέλη μειονοτήτων, με την αγάπη ή και την τρυφερότητα προς τα παιδιά του, θέλω να εξηγήσω με έμφαση ότι το ένα δεν αποκλείει το άλλο. Το μόνο που προσφέρει μια τέτοια επιχειρηματολογία είναι να γαργαλήσει τα πατριαρχικά αντανακλαστικά του «καλού οικογενειάρχη» έναντι του υποτιθέμενου περιθωρίου. Τα ίδια ισχύουν σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό με την επόμενη μαρτυρία, της συζύγου του.
Ξεκινώντας, λέει ότι είναι σαράντα χρόνια μαζί και ότι πρόκειται για άνθρωπο που υπήρξε πάντα υποστηρικτικός απέναντι στην οικογένειά του.
Προσπερνώ βιαστικά αλλά χωρίς να την αποσιωπήσω την κρίσιμη πληροφορία για τα χαρτομάντιλα, ότι το αυτοκίνητό του ήταν γεμάτο χαρτομάντιλα που πουλούσαν αλλοδαποί στα φανάρια. Η πρόεδρος μάλωσε την αίθουσα που ξέσπασε σε γέλια και η δίκη συνεχίστηκε με ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το πώς μπορεί να περιγράψει κανείς τα ίδια γεγονότα που είδαμε όλοι.
Μεταφέρει τη φράση του Χορταριά ότι «Προσπάθησα να χτυπήσω πάνω δεξιά για να πέσουν τα γυαλιά και να μην τον τραυματίσουν» και αναφέρει ότι δεν του άρεσε που στο τέλος ο καταστηματάρχης τον κλώτσησε. «Ο στόχος δεν ήταν να χτυπήσουμε αυτόν τον άνθρωπο», της έλεγε ο κατηγορούμενος Χορταριάς όταν γύρισε σπίτι μετά την επίθεση στον Ζακ, και αυτή η ολισθηρή πλαγιά της απομάκρυνσης από την πραγματικότητα καταλήγει με την αξεπέραστη κορωνίδα ότι ο βίαιος σε αυτή την ιστορία ήταν ο Ζαχαρίας Κωστόπουλος. Είπε ότι οι κλωτσιές δεν τον πέτυχαν και όταν πια επικαλέστηκε την πραγματογνωμοσύνη που αναφέρει ότι κανένα χτύπημα δεν ήταν μοιραίο, η μητέρα του Ζακ βγήκε από την αίθουσα αποκαλώντας τον Χορταριά δολοφόνο, φέρνοντας μια ισορροπία σε σχέση με όσα εξωφρενικά είχαν προηγηθεί.
Για τις θέσεις του Χορταριά πέσαμε και πάλι στο τείχος των ανθρώπων χωρίς πρόσβαση στο ίντερνετ, είπε ότι δεν έχει τουίτερ, συνεπώς αγνοεί τη χυδαία επιδοκιμασία για τον ξυλοδαρμό Μπουτάρη, διότι λογικά αυτά ο Χορταριάς τα γράφει μόνο στο τουίτερ, κατά τη φυσική συναναστροφή είναι μόνο ένας υποστηρικτικός οικογενειάρχης.
Όταν και πάλι της ζητήθηκε να κάνει τον απολογισμό αυτών που έχουν συμβεί, απάντησε ότι είναι δυσαρεστημένη για αυτά που αναγκάστηκαν να υποστούν.
Βρισκόμαστε την τελική φάση της δίκης, θα ολοκληρώνονταν οι μαρτυρικές καταθέσεις αν δεν επέμενε η πλευρά της υπεράσπισης των κατηγορουμένων να φέρει στην επόμενη δικάσιμο τη δική τους πραγματογνώμονα, η οποία απουσίαζε στις 21, για να μπούμε και πάλι στη συζήτηση για τα ιατροδικαστικά δεδομένα, όπου θα αξιολογούμε πάλι και πάλι το κατά πόσο ο ομαδικός ξυλοδαρμός συνεισέφερε στον θάνατο ή μήπως ήταν σύμπτωση…
Ο λόγος των μαρτύρων υπεράσπισης βασίζεται σε μερικές πολύ σταθερές προκείμενες, εντελώς σαφείς και ορατές: αυτός ο άνθρωπος που εκφραζόταν από τον δικό του λογαριασμό στο τουίτερ με τόσο μισανθρωπικό λόγο, ήταν στην προσωπική του ζωή ένα αρνάκι γεμάτο όρεξη για βοήθεια και προσφορά.
Και αυτό το βίντεο που όλοι είδαμε, αδυνατεί να περιγράψει την μεγάλη αγκαλιά του προς τα μέλη της οικογένειάς του. Ξαναλέω ότι αυτό δεν έχει καμία σημασία αν είναι αλήθεια ή ψέματα. Η αλήθεια είναι ότι κάποιος που διακόπτει το φαγητό του σε γειτονική ταβέρνα για να τσακίσει στο ξύλο έναν άγνωστο, είναι παντελώς αδιάφορο αν τα δικά του παιδιά τα χτυπάει ή τα χαϊδεύει.
Θα παρατηρήσατε ότι δεν υπήρξαν αντίστοιχοι μάρτυρες υπεράσπισης για τον κοσμηματοπώλη Δημόπουλο. Δεν μπορούμε να ξέρουμε τους λόγους, αν δεν βρέθηκαν ή δεν το προτίμησε η υπεράσπισή του, αλλά για μας δεν θα λείψει καθόλου λίγη ακόμα οικογενειολατρεία για να ξεπλύνει ένα έγκλημα.
Το έγκλημα περιγράφεται με πολύ μεγάλη ακρίβεια στον λόγο αυτών που φώναξαν έξω από την αίθουσα του δικαστηρίου: «Στην Ομόνοια δεν έγινε ληστεία, μπάτσοι και αφεντικά κάναν δολοφονία».
Αρνητική έκπληξη προκαλεί η παρουσία του εισαγγελέα Εφετών Στέλιου Κωσταρέλλου στην εισαγγελική έδρα του Μικτού Ορκωτού Εφετείου που δικάζει σε δεύτερο βαθμό το φονικό λιντσάρισμα του Ζακ Κωστόπουλου. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο κ. Κωσταρέλλος παρίσταται ως εισαγγελέας σε δίκη που αφορά τους κατηγορούμενους για το λιντσάρισμα του ακτιβιστή· αντιθέτως, έχει δώσει πολύ σαφή δείγματα γραφής υπέρ του ενός κατηγορουμένου, του μεσίτη Αθανάσιου Χορταριά.
Ο κ. Κωσταρέλλος υπήρξε ο εισαγγελέας Εφετών που το καλοκαίρι του 2022, μόλις δύο μήνες μετά την πρωτόδικη καταδίκη του κ. Χορταριά σε δέκα χρόνια κάθειρξη, χωρίς αναστολή και χωρίς την αναγνώριση κανενός ελαφρυντικού, πριν καν καθαρογραφεί η καταδικαστική απόφαση πρότεινε στους δικαστές του Β’ Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου να κάνουν δεκτό το αίτημα αναστολής της ποινής του κ. Χορταριά, όπως και έγινε, με αποτέλεσμα την αποφυλάκισή του. Ηταν το πρώτο αίτημα αναστολής ποινής που είχε υποβάλει ο πρωτόδικα καταδικασμένος μεσίτης, ο οποίος βρέθηκε στη φυλακή μόλις δύο μήνες για μια ανθρωποκτονία για την οποία δεν επέδειξε καμία μεταμέλεια κατά τη διάρκεια της απολογίας του. Αφθονούν τα βίντεο που αποτυπώνουν τη βαναυσότητα των χτυπημάτων των κατηγορουμένων προς τον ακτιβιστή το μοιραίο μεσημέρι της 18ης Σεπτεμβρίου 2018.
Στη συνέχεια, η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου ζήτησε να αναιρεθεί η απόφαση αναστολής της ποινής του μεσίτη, αλλά ο Αρειος Πάγος αποφάσισε διαφορετικά. Ομως, εκείνο που έχει σημασία είναι ότι στη θέση του εισαγγελέα της έδρας που δικάζει τους κατηγορουμένους σε δεύτερο βαθμό βρίσκεται ένας εισαγγελέας που έχει ήδη αποφανθεί υπέρ της άμεσης αποφυλάκισης του ενός κατηγορουμένου, παρά την πρωτόδικη δικαστική απόφαση.
Προφανώς ο κ. Κωσταρέλλος δεν έκρινε ότι συντρέχει λόγος να ζητήσει να αυτοεξαιρεθεί από την έδρα του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου. Γεγονός παραμένει, ωστόσο, ότι η παρουσία του προκάλεσε έκπληξη και συνεχίζει να προκαλεί τουλάχιστον αμηχανία, όχι μόνο στην οικογένεια του Ζακ Κωστόπουλου, ούτε μόνο στο κίνημα που ζητά δικαιοσύνη για τη δολοφονία του κουίρ ακτιβιστή, αλλά και στο κοινό περί δικαίου αίσθημα, καθώς η άμεση αποφυλάκιση του κ. Χορταριά έχει θεωρηθεί άκρως προκλητική και απόφαση-ντροπή για τη Δικαιοσύνη.
Η δίκη, που ξεκίνησε με απόφαση της έδρας παρά την αποχή των δικηγόρων, από την οποία είχε πάρει εξαίρεση ο Χάρης Αναγνωστόπουλος, συνήγορος του κατηγορούμενου κοσμηματοπώλη, είχε προγραμματιστεί να συνεχιστεί χθες, αλλά διακόπηκε για τις 18 Ιανουαρίου (αίθουσα Δ70Α, 1ος όροφος, Μικτό Ορκωτό Εφετείο, είσοδος από Λουκάρεως) λόγω κωλύματος του συνηγόρου του κ. Χορταριά, Ιωάννη Γλύκα.
