Πρόκειται για τη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Δανία, τη Νορβηγία, την Ολλανδία, τη Σουηδία και τη Φινλανδία.

Το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου. Ο Αμερικανός πρόεδρος επισημαίνει ότι την 1η Ιουνίου οι δασμοί θα αυξηθούν στο 25%.

Σε μακροσκελή ανάρτησή του στο Truth Social γράφει:

«Εδώ και πολλά χρόνια, επιδοτούμε τη Δανία, όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλες χώρες, χωρίς να τους επιβάλλουμε δασμούς ή άλλες μορφές αποζημίωσης. Τώρα, μετά από αιώνες, ήρθε η ώρα η Δανία να ανταποδώσει – διακυβεύεται η παγκόσμια ειρήνη!

Η Κίνα και η Ρωσία θέλουν τη Γροιλανδία και η Δανία δεν μπορεί να κάνει τίποτα για να το αποτρέψει. Αυτή τη στιγμή διαθέτουν δύο έλκηθρα με σκύλους για προστασία, το ένα από τα οποία προστέθηκε πρόσφατα. Μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, υπό τον ΠΡΟΕΔΡΟ ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΡΑΜΠ, μπορούν να παίξουν σε αυτό το παιχνίδι, και μάλιστα με μεγάλη επιτυχία!

Κανείς δεν θα αγγίξει αυτό το ιερό κομμάτι γης, ειδικά αφού διακυβεύεται η εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών και του κόσμου γενικότερα. Πάνω από όλα, η Δανία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και η Φινλανδία έχουν ταξιδέψει στη Γροιλανδία, για άγνωστους σκοπούς. Αυτή είναι μια πολύ επικίνδυνη κατάσταση για την ασφάλεια και την επιβίωση του πλανήτη μας. Αυτές οι χώρες, που παίζουν αυτό το πολύ επικίνδυνο παιχνίδι, έχουν θέσει σε κίνδυνο ένα επίπεδο ρίσκου που δεν είναι διατηρήσιμο ή βιώσιμο.

Επομένως, είναι επιτακτική ανάγκη, προκειμένου να προστατευθεί η παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια, να ληφθούν ισχυρά μέτρα ώστε αυτή η δυνητικά επικίνδυνη κατάσταση να τελειώσει γρήγορα και χωρίς αμφιβολία.

Από την 1η Φεβρουαρίου 2026, όλες οι προαναφερθείσες χώρες (Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία και Φινλανδία) θα επιβαρύνονται με δασμό 10% για όλα τα εμπορεύματα που αποστέλλονται στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Την 1η Ιουνίου 2026, ο δασμός θα αυξηθεί στο 25%.

Ο δασμός αυτός θα είναι απαιτητός και πληρωτέος έως ότου επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολική αγορά της Γροιλανδίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να πραγματοποιήσουν αυτή τη συναλλαγή για πάνω από 150 χρόνια. Πολλοί πρόεδροι έχουν προσπαθήσει, και για καλό λόγο, αλλά η Δανία πάντα αρνιόταν.

Τώρα, λόγω του Χρυσού Θόλου και των σύγχρονων οπλικών συστημάτων, τόσο επιθετικών όσο και αμυντικών, η ανάγκη για ΑΠΟΚΤΗΣΗ είναι ιδιαίτερα σημαντική. Εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια δαπανώνται επί του παρόντος για προγράμματα ασφάλειας που έχουν να κάνουν με τον «Θόλο», μεταξύ τους και της πιθανής προστασίας του Καναδά, και αυτό το πολύ έξυπνο, αλλά εξαιρετικά περίπλοκο σύστημα μπορεί να λειτουργήσει στο μέγιστο του δυναμικού και της αποτελεσματικότητάς του, λόγω των γωνιών, των ορίων και των συνόρων, μόνο εάν αυτή η γη συμπεριληφθεί σε αυτό.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής είναι άμεσα ανοιχτές σε διαπραγματεύσεις με τη Δανία και/ή οποιαδήποτε από αυτές τις χώρες που έχουν θέσει σε τόσο μεγάλο κίνδυνο, παρά όλα όσα έχουμε κάνει για αυτές, συμπεριλαμβανομένης της μέγιστης προστασίας, για τόσες πολλές δεκαετίες».

ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΔΑΡΓΑΚΗΣ

Ο Ντόναλντ Τραμπ, μετά τη Βενεζουέλα, έχει βάλει στο στόχαστρό του τη Γροιλανδία, το ημιαυτόνομο νησί της Αρκτικής που ελέγχεται από τη Δανία.

Το 85% των Γροιλανδών αντιτίθενται στην ένταξη του νησιού στις ΗΠΑ

Μάλιστα, ο Λευκός Οίκος έφτασε να επιβεβαιώσει ότι εξετάζεται ακόμη και η «χρήση στρατού» για την κατάκτηση της Γροιλανδίας, αν και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ τοποθετείται σε πιο ήπιους τόνους, με τον Μάρκο Ρούμπιο να υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να την «αγοράσουν».

Το Politico, σε δική του ανάλυση, παρουσιάζει τις τέσσερις κινήσεις που θα μπορούσε να κάνει ο Τραμπ για να επιτύχει τον στόχο του, σχολιάζοντας ότι αυτή η στρατηγική μοιάζει να έχει βγει από «το εγχειρίδιο» του Βλαντίμιρ Πούτιν αφού παρουσιάζει πολλές ομοιότητες.

Βήμα πρώτο: Εκστρατεία επιρροής για την ενίσχυση του κινήματος ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας

Το Politico θυμίζει ότι από την πρώτη στιγμή που ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο ξεκίνησε να μιλά για την ανεξαρτησία της Γροιλανδίας.

Μια πλήρως ανεξάρτητη Γροιλανδία θα μπορούσε να υπογράψει συμφωνίες με τις ΗΠΑ, ενώ υπό το τωρινό status quo χρειάζεται την έγκριση της Κοπεγχάγης.

Για να αποκτήσουν την ανεξαρτησία τους, οι Γροιλανδοί θα πρέπει να ψηφίσουν σε δημοψήφισμα και στη συνέχεια να διαπραγματευτούν μια συμφωνία που θα πρέπει να εγκρίνουν τόσο η Νουούκ όσο και η Κοπεγχάγη.

Σε δημοσκόπηση του 2025, το 56% των Γροιλανδών δήλωσε ότι θα ψήφιζε υπέρ της ανεξαρτησίας, ενώ το 28% δήλωσε ότι θα ψήφιζε κατά.

Αμερικανοί με δεσμούς με τον Τραμπ έχουν πραγματοποιήσει μυστικές επιχειρήσεις επιρροής στη Γροιλανδία, σύμφωνα με δημοσιεύματα των δανικών μέσων ενημέρωσης, με την υπηρεσία ασφάλειας και πληροφοριών της Δανίας, PET, να προειδοποιεί ότι η περιοχή «είναι στόχος διαφόρων ειδών εκστρατειών επιρροής».

Ο Φελίξ Κάρτε, εμπειρογνώμονας σε θέματα ψηφιακής πολιτικής που έχει συμβουλεύσει θεσμικά όργανα της ΕΕ και κυβερνήσεις, μίλησε τις τακτικές της Μόσχας για την επηρεασμό των πολιτικών εξελίξεων σε χώρες όπως η Μολδαβία, η Ρουμανία και η Ουκρανία.

Στη Γροιλανδία, οι ΗΠΑ φαίνεται να εφαρμόζουν τουλάχιστον μερικές από αυτές τις μεθόδους.

Λάντρι: Στόχος να γίνει το νησί «μέρος των ΗΠΑ»

Ο Στίβεν Μίλερ, αναπληρωτής προσωπάρχης του Τραμπ, δήλωσε τη Δευτέρα στο CNN ότι «κανείς δεν θα πολεμήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας».

Τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ δημιούργησε τη θέση του ειδικού απεσταλμένου στη Γροιλανδία και διόρισε τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζέφ Λάντρι, σε αυτή τη θέση.

 

Ο ίδιος δήλωσε ότι στόχος του είναι «να κάνει τη Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ».

Εν τω μεταξύ, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, κατά την επίσκεψή του στην περιοχή τον Μάρτιο, δήλωσε ότι «ο λαός της Γροιλανδίας θα έχει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης».

Ο Βανς πρόσθεσε: «Ελπίζουμε ότι θα επιλέξουν να συνεργαστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επειδή είμαστε η μόνη χώρα στον πλανήτη που θα σεβαστεί την κυριαρχία και την ασφάλειά τους».

Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς – Φρέντερικ Νίλσεν και η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν.

Βήμα δεύτερο: Προσφορά μιας «ευνοϊκής» συμφωνίας

Το Politico σημειώνει ότι αν υποθέσουμε ότι οι προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ να επιταχύνει το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Γροιλανδίας αποδώσουν καρπούς και οι κάτοικοι της περιοχής ψηφίσουν υπέρ της αποχώρησης από τη Δανία, το επόμενο βήμα θα είναι να τη φέρει υπό την επιρροή των ΗΠΑ.

Μια προφανής μέθοδος θα ήταν να ενσωματωθεί η Γροιλανδία στις ΗΠΑ ως μια ακόμη πολιτεία — μια ιδέα που έχουν επανειλημμένα εξετάσει οι στενοί συνεργάτες του Τραμπ.

Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, αναγκάστηκε τη Δευτέρα να δηλώσει ότι «οι ΗΠΑ δεν έχουν δικαίωμα να προσαρτήσουν» τη Γροιλανδία, μετά την ανάρτηση της Κέιτι Μίλερ — συζύγου του Στίβεν Μίλερ — στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που αποτύπωνε το νησί στην Αρκτική καλυμμένο με την αμερικανική σημαία και τη λέξη «ΣΥΝΤΟΜΑ».

Η ανάρτηση της Μίλερ:

 

Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι μια άμεση ανταλλαγή της Δανίας με τις ΗΠΑ φαίνεται σε μεγάλο βαθμό μη αποδεκτή από το μεγαλύτερο μέρος του ντόπιου πληθυσμού.

Η προαναφερθείσα δημοσκόπηση έδειξε επίσης ότι το 85% των Γροιλανδών αντιτίθεται στην ένταξη της περιοχής στις ΗΠΑ, και ακόμη και τα μέλη του κινήματος ανεξαρτησίας, που είναι φιλικά προς τον Τραμπ, δεν είναι ενθουσιασμένα με αυτή την προοπτική.

Πηγή: Verian

Το Politico, ωστόσο, γράφει ότι υπάρχουν κι άλλες επιλογές.

Από τον περασμένο Μάιο κυκλοφορούν φήμες ότι η κυβέρνηση Τραμπ θέλει η Γροιλανδία να υπογράψει μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης (COFA) — όπως αυτές που έχει ήδη υπογράψει με τη Μικρονησία, τις Νήσους Μάρσαλ και το Παλάου. Με βάση τις συμφωνίες αυτές, οι ΗΠΑ παρέχουν βασικές υπηρεσίες, προστασία και ελεύθερο εμπόριο σε αντάλλαγμα για την απεριόριστη στρατιωτική δράση τους στο έδαφος αυτών των χωρών.

Η ιδέα επανήλθε στο προσκήνιο αυτή την εβδομάδα.

Τι υποστηρίζει βουλευτής υπέρ της ανεξαρτησίας

Ο Κούνο Φένκερ, βουλευτής της αντιπολίτευσης της Γροιλανδίας που υποστηρίζει την ανεξαρτησία, ο οποίος παρευρέθηκε στην ορκωμοσία του Τραμπ και συναντήθηκε με τον Ρεπουμπλικανό βουλευτή Άντι Όγκλις πέρσι, δήλωσε ότι προσπαθεί να «εξηγήσει (σ.σ. στους Αμερικανούς) ότι δεν θέλουμε να γίνουμε σαν το Πουέρτο Ρίκο ή οποιοδήποτε άλλο έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών. Αλλά μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης, διμερείς συμφωνίες ή ακόμα και ευκαιρίες και άλλα πράγματα που ίσως δεν μπορώ να φανταστώ — ας έρθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και οι Γροιλανδοί θα αποφασίσουν σε δημοψήφισμα».

Σε σύγκριση με τη συμφωνία της Νουούκ με την Κοπεγχάγη, τα πράγματα «μπορούν μόνο να πάνε προς τα πάνω», τόνισε.

Αναφερόμενος στον ισχυρισμό του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ έχουν «ανάγκη» για τη Γροιλανδία, ο Φένκερ πρόσθεσε: «Η Δανία δεν έχει πει ποτέ ότι ‘χρειάζεται’ τη Γροιλανδία. Η Δανία έχει πει ότι η Γροιλανδία είναι ένα έξοδο και ότι θα μας αφήσει αν γίνουμε ανεξάρτητοι. Επομένως, πιστεύω ότι είναι μια πολύ πιο θετική δήλωση από ό,τι έχουμε ακούσει ποτέ από τη Δανία».

Αναλυτής προειδοποιεί τους Γροιλανδούς

Ωστόσο, ο Τόμας Κρόσμπι, αναπληρωτής καθηγητής στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Βασιλικό Δανικό Κολλέγιο Άμυνας, το οποίο παρέχει εκπαίδευση και κατάρτιση στις δανικές αμυντικές δυνάμεις, προειδοποίησε ότι η Γροιλανδία είναι απίθανο να υπερισχύσει του Τραμπ σε μια διαπραγμάτευση.

«Η κύρια ταυτότητα του Τραμπ ως διαπραγματευτή είναι ότι επιβάλλει τη θέλησή του στους ανθρώπους με τους οποίους διαπραγματεύεται και έχει μακρά ιστορία προδοσίας των ανθρώπων με τους οποίους έχει διαπραγματευτεί συμφωνίες, μη τήρησης των δεσμεύσεών του, τόσο στην ιδιωτική όσο και στη δημόσια ζωή, και εκμετάλλευσης των ανθρώπων γύρω του… Πραγματικά δεν βλέπω κανένα όφελος για τον λαό της Γροιλανδίας, εκτός από μια πολύ προσωρινή ενίσχυση της αυτοεκτίμησής του».

Ο Κρόσμπι πρόσθεσε: «Θα ήταν τρελό να συμφωνήσεις σε κάτι με την ελπίδα ότι θα επιτευχθεί μια συμφωνία. Εννοώ, αν παραχωρήσεις το έδαφός σου με την ελπίδα ότι θα επιτευχθεί μια συμφωνία αργότερα, αυτό θα ήταν πραγματικά απερίσκεπτο».

Διαδήλωση στη Γροιλανδία ενάντια στον Ντόναλντ Τραμπ και τις ΗΠΑ, 15 Μαρτίου 2025.

Βήμα τρίτο: Να εντάξει την Ευρώπη στο σχέδιο

Η Ευρώπη, και ιδίως οι σύμμαχοι της Δανίας στην ΕΕ, θα αντιδρούσαν σε οποιαδήποτε προσπάθεια αποκόλλησης της Γροιλανδίας από την Κοπεγχάγη.

Ωστόσο, όπως γράφει το Politico, η αμερικανική κυβέρνηση διαθέτει ένα ατού σε αυτό το μέτωπο: την Ουκρανία.

Καθώς οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις έχουν ενταθεί, το Κίεβο έχει δηλώσει ότι οποιαδήποτε συμφωνία με τον Πούτιν πρέπει να υποστηρίζεται από σοβαρές, μακροπρόθεσμες εγγυήσεις ασφάλειας από τις ΗΠΑ.

Οι ΗΠΑ έχουν υπεκφύγει σε αυτό το μέτωπο και, σε κάθε περίπτωση, το Κίεβο είναι επιφυλακτικό όσον αφορά τις εγγυήσεις ασφάλειας, δεδομένου ότι αυτές που έχει λάβει τόσο από τη Ρωσία όσο και από τη Δύση στο παρελθόν δεν έχουν αποφέρει κανένα αποτέλεσμα.

Ένα πιθανό σενάριο που πρότεινε ένας διπλωμάτης της ΕΕ θα ήταν μια συνολική συμφωνία ασφάλειας-για-ασφάλεια, βάσει της οποίας η Ευρώπη θα λάβει πιο σταθερές διαβεβαιώσεις από την κυβέρνηση Τραμπ για την Ουκρανία, σε αντάλλαγμα για έναν διευρυμένο ρόλο των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.

Αν και αυτό φαίνεται σαν ένα πικρό χάπι, σημειώνει το Politico, θα μπορούσε να είναι πιο εύκολο να το καταπιεί κανείς από την εναλλακτική λύση, που είναι να ενοχλήσει τον Τραμπ, ο οποίος μπορεί να ανταποδώσει επιβάλλοντας κυρώσεις, αποσύροντας τις ΗΠΑ από τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις  ή υποστηρίζοντας τον Πούτιν στις διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία.

Βήμα τέταρτο: Στρατιωτική εισβολή

Αλλά τι θα συμβεί αν η Γροιλανδία — ή η Δανία, από την οποία η Νουούκ χρειάζεται το «ΟΚ» αν θέλει να αποσχιστεί — πει «όχι» στον Τραμπ, αναρωτιέται το Politico;

Η στρατιωτική κατάληψη της εξουσίας στις ΗΠΑ θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς μεγάλη δυσκολία, υποστηρίζει το γνωστό μέσο.

Ο Κρόσμπι, από το Βασιλικό Δανικό Κολλέγιο Άμυνας, δήλωσε ότι οι σύμβουλοι του Τραμπ πιθανότατα του παρουσιάζουν διάφορες επιλογές.

«Το πιο ανησυχητικό θα ήταν μια στρατηγική τύπου τετελεσμένου γεγονότος, την οποία βλέπουμε συχνά και σκεφτόμαστε πολύ στους στρατιωτικούς κύκλους, η οποία θα συνίστατο απλώς στην κατάληψη της γης με τον ίδιο τρόπο που ο Πούτιν προσπάθησε να καταλάβει, να διεκδικήσει εδαφικά δικαιώματα, την Ουκρανία. Θα μπορούσε απλώς να στείλει στρατεύματα στη χώρα και να πει ότι τώρα ανήκει στις ΗΠΑ… Ο αμερικανικός στρατός έχει τη δυνατότητα να αποβιβάσει οποιονδήποτε αριθμό στρατευμάτων στη Γροιλανδία, είτε αεροπορικώς είτε δια θαλάσσης, και στη συνέχεια να διεκδικήσει ότι είναι αμερικανικό έδαφος», σημείωσε.

Σύμφωνα με τη Λιν Μόρτενσγκααρντ, ερευνήτρια στο Δανικό Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών και εμπειρογνώμονα σε θέματα ασφάλειας της Γροιλανδίας, η Ουάσινγκτον διαθέτει επίσης περίπου 500 στρατιωτικούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένων ντόπιων συνεργατών, στη βόρεια διαστημική βάση Πιτούφικ και λίγο λιγότερους από 10 υπαλλήλους στο προξενείο της στη Νουούκ.

Σε αυτούς προστίθενται περίπου 100 στρατιώτες της Εθνικής Φρουράς από τη Νέα Υόρκη, οι οποίοι συνήθως αποστέλλονται εποχιακά το καλοκαίρι στον Αρκτικό Κύκλο για να υποστηρίξουν ερευνητικές αποστολές.

Η πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, Νουούκ.

Ελάχιστα μέσα άμυνας

Η Γροιλανδία, εν τω μεταξύ, διαθέτει ελάχιστα μέσα άμυνας. Δεν υπάρχει ντόπιος στρατός, σύμφωνα με τη Μόρτενσγκααρντ, ενώ η Κοινή Αρκτική Διοίκηση της Δανίας στην πρωτεύουσα Νουούκ διαθέτει ελάχιστα και ξεπερασμένα στρατιωτικά μέσα, τα οποία περιορίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τέσσερα σκάφη επιθεώρησης και του ναυτικού, μια περιπολία με έλκηθρα που σέρνονται από σκύλους, αρκετά ελικόπτερα και ένα αεροσκάφος θαλάσσιας περιπολίας.

Ως αποτέλεσμα, αν ο Τραμπ κινητοποιήσει τις αμερικάνικες δυνάμεις επί τόπου — ή στείλει ειδικές δυνάμεις — οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταλάβουν τον έλεγχο της Νουούκ «σε μισή ώρα ή και λιγότερο», είπε η Μόρτενσγκααρντ.

Οποιαδήποτε εισβολή δεν θα είχε «νομική βάση» σύμφωνα με το αμερικανικό και το διεθνές δίκαιο, δήλωσε ο Ρόμεν Τσούφαρτ, επικεφαλής του Arctic Institute, ενός think tank με έδρα την Ουάσινγκτον που ασχολείται με θέματα ασφάλειας.

Οποιαδήποτε κατοχή που θα ξεπερνούσε τις 60 ημέρες θα απαιτούσε, επίσης, την έγκριση του Κογκρέσου των ΗΠΑ.

Εν τω μεταξύ, μια εισβολή θα «σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ», είπε ο ίδιος, και οι «ΗΠΑ θα έβαζαν αυτογκόλ και θα αποχαιρετούσαν μια συμμαχία που οι ίδιες βοήθησαν να δημιουργηθεί».

Το Politico σημειώνει ότι το ΝΑΤΟ δεν θα ήταν σε θέση να ανταποκριθεί, δεδομένου ότι η στρατιωτική δράση πρέπει να εγκριθεί ομόφωνα και οι ΗΠΑ είναι το βασικό μέλος της συμμαχίας, αλλά οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα μπορούσαν να αποστείλουν στρατεύματα στη Γροιλανδία μέσω άλλων συμμαχιών, όπως η Κοινή Εκστρατευτική Δύναμη Ηνωμένου Βασιλείου – Σκανδιναβίας ή η πενταμελής Βορειοευρωπαϊκή Αμυντική Συνεργασία, δήλωσε ο Εντ Άρνολντ, υψηλόβαθμος ερευνητής στο Royal United Services Institute.

Ωστόσο, προς το παρόν, όπως υποστηρίζει το Politico, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ παραμένουν ψύχραιμοι όσον αφορά την πιθανότητα επίθεσης.

«Είμαστε ακόμα μακριά από αυτό το σενάριο», δήλωσε υψηλόβαθμος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ.

«Μπορεί να υπάρξουν δύσκολες διαπραγματεύσεις, αλλά δεν νομίζω ότι είμαστε κοντά σε κάποια εχθρική εξαγορά», υποστήριξε.

Πηγή: in.gr

Ορισμένοι άνδρες αποκτούν τεράστιο αριθμό παιδιών μέσω δωρεάς σπέρματος. Αυτή την εβδομάδα, έρευνα του BBC αποκάλυψε την περίπτωση δότη του οποίου το σπέρμα έφερε γενετική μετάλλαξη που αύξανε σημαντικά τον κίνδυνο καρκίνου για ορισμένους από τους απογόνους του. Το γενετικό του υλικό χρησιμοποιήθηκε σε 14 χώρες και οδήγησε στη γέννηση τουλάχιστον 197 παιδιών, αναδεικνύοντας το πραγματικό μέγεθος της βιομηχανίας δωρεάς σπέρματος.

Η δωρεά σπέρματος δίνει τη δυνατότητα σε γυναίκες να γίνουν μητέρες όταν αυτό δεν θα ήταν διαφορετικά εφικτό — είτε επειδή ο σύντροφός τους είναι υπογόνιμος, είτε επειδή βρίσκονται σε σχέση με άτομο του ίδιου φύλου, είτε επειδή επιλέγουν να μεγαλώσουν μόνες τους ένα παιδί.

Η κάλυψη αυτής της ανάγκης έχει εξελιχθεί σε μια ιδιαίτερα επικερδή δραστηριότητα. Εκτιμάται ότι η αγορά στην Ευρώπη θα ξεπεράσει τα 2 δισ. λίρες έως το 2033, με τη Δανία να αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς σπέρματος.

Γιατί όμως ορισμένοι δότες γίνονται πατέρες τόσο πολλών παιδιών; Πώς εξηγείται η δημοφιλία του δανέζικου ή λεγόμενου «σπέρματος των Βίκινγκ» και χρειάζεται τελικά αυστηρότερος έλεγχος του κλάδου αναρωτιέται το BBC;

Το σπέρμα των περισσότερων ανδρών δεν είναι κατάλληλο

Αν είστε άνδρας και διαβάζετε αυτές τις γραμμές, ίσως απογοητευτείτε, αλλά η ποιότητα του σπέρματός σας πιθανότατα δεν επαρκεί για να γίνετε δότης: λιγότεροι από πέντε στους εκατό εθελοντές περνούν με επιτυχία τα απαραίτητα τεστ.

Αρχικά απαιτείται επαρκής αριθμός σπερματοζωαρίων στο δείγμα (σπερματικός αριθμός), στη συνέχεια ελέγχεται η κινητικότητά τους —το πόσο καλά «κολυμπούν»— καθώς και το σχήμα τους (μορφολογία).

Το σπέρμα εξετάζεται επίσης για να διαπιστωθεί αν μπορεί να αντέξει την κατάψυξη και τη μακροχρόνια αποθήκευση σε τράπεζα σπέρματος.

Ακόμη και άνδρες με αποδεδειγμένη γονιμότητα και πολλά παιδιά μπορεί να μην πληρούν τα κριτήρια.

Οι κανονισμοί διαφέρουν ανά χώρα, ωστόσο στο Ηνωμένο Βασίλειο απαιτείται, μεταξύ άλλων, ο δότης να είναι ηλικίας 18 έως 45 ετών, απαλλαγμένος από λοιμώξεις όπως ο HIV και η γονόρροια και να μην είναι φορέας γενετικών μεταλλάξεων που προκαλούν ασθένειες όπως η κυστική ίνωση, η νωτιαία μυϊκή ατροφία και η δρεπανοκυτταρική αναιμία.

Συνολικά, αυτό σημαίνει ότι ο αριθμός των διαθέσιμων δοτών είναι μικρός. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μάλιστα, περίπου το μισό σπέρμα εισάγεται από το εξωτερικό.

Ωστόσο, η βιολογία επιτρέπει σε έναν περιορισμένο αριθμό δοτών να αποκτούν πάρα πολλά παιδιά. Αρκεί ένα μόνο σπερματοζωάριο για να γονιμοποιηθεί ένα ωάριο, ενώ σε κάθε εκσπερμάτιση υπάρχουν δεκάδες εκατομμύρια.

Οι άνδρες επισκέπτονται την κλινική μία ή δύο φορές την εβδομάδα κατά τη διάρκεια της δωρεάς, η οποία μπορεί να διαρκέσει για μήνες.

Η Σάρα Νόρκρος, διευθύντρια του φιλανθρωπικού οργανισμού Progress Educational Trust που δραστηριοποιείται στον τομέα της γονιμότητας και της γονιδιωματικής, σημείωσε ότι η έλλειψη δοτών έχει καταστήσει το σπέρμα «πολύτιμο αγαθό» και ότι «οι τράπεζες σπέρματος και οι κλινικές γονιμότητας μεγιστοποιούν τη χρήση των διαθέσιμων δοτών για να καλύψουν τη ζήτηση».

Κάποια σπέρματα είναι πιο δημοφιλή

Μέσα σε αυτή τη μικρή δεξαμενή δοτών, το σπέρμα ορισμένων ανδρών είναι απλώς πιο περιζήτητο.

Οι δότες δεν επιλέγονται τυχαία. Η διαδικασία μοιάζει αρκετά με τη σκληρή πραγματικότητα των εφαρμογών γνωριμιών, όπου κάποιοι άνδρες λαμβάνουν πολύ περισσότερα «ταιριάσματα» από άλλους.

Ανάλογα με την τράπεζα σπέρματος, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δουν φωτογραφίες, να ακούσουν τη φωνή του δότη, να μάθουν το επάγγελμά του —αν είναι μηχανικός ή καλλιτέχνης— καθώς και στοιχεία όπως το ύψος και το βάρος του.

«Αν λέγεται Σβεν, έχει ξανθά μαλλιά, ύψος 1,93, είναι αθλητικός, παίζει βιολί και μιλά επτά γλώσσες, είναι προφανώς πολύ πιο ελκυστικός από έναν δότη που μοιάζει με εμένα», λέει ο ειδικός στην ανδρική γονιμότητα, καθηγητής Άλαν Πέισι, ο οποίος στο παρελθόν διηύθυνε τράπεζα σπέρματος στο Σέφιλντ.

«Στην ουσία, οι άνθρωποι κάνουν “swipe” δεξιά ή αριστερά και στη δωρεά σπέρματος».

Πώς το «σπέρμα των Βίκινγκ» κατέκτησε τον κόσμο

Η Δανία φιλοξενεί μερικές από τις μεγαλύτερες τράπεζες σπέρματος παγκοσμίως και έχει αποκτήσει φήμη ως χώρα παραγωγής «μωρών των Βίκινγκ».

Ο Όλε Σχου, 71 ετών, ιδρυτής της Cryos International —όπου ένα φιαλίδιο 0,5 ml κοστίζει από 100 έως και πάνω από 1.000 ευρώ— εξηγεί ότι η κουλτούρα γύρω από τη δωρεά σπέρματος στη Δανία είναι πολύ διαφορετική από άλλες χώρες.

«Ο πληθυσμός λειτουργεί σαν μια μεγάλη οικογένεια», λέει. «Υπάρχει λιγότερο ταμπού και είμαστε ένας αλτρουιστικός λαός· πολλοί δότες σπέρματος είναι και αιμοδότες».

Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, επέτρεψε στη Δανία να εξελιχθεί σε «μία από τις ελάχιστες χώρες που εξάγουν σπέρμα».

Ο Σχου υποστηρίζει επίσης ότι το δανέζικο σπέρμα είναι δημοφιλές και για γενετικούς λόγους. Όπως εξήγησε στο BBC, τα «γονίδια των ξανθών μαλλιών και των γαλανών ματιών» είναι υπολειπόμενα, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να προέρχονται και από τους δύο γονείς για να εκδηλωθούν στο παιδί.

Έτσι, τα χαρακτηριστικά της μητέρας —όπως τα σκούρα μαλλιά— μπορεί να επικρατήσουν στο παιδί που θα γεννηθεί.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η ζήτηση προέρχεται κυρίως από «ανύπαντρες, υψηλού μορφωτικού επιπέδου γυναίκες γύρω στα 30», οι οποίες πλέον αντιστοιχούν στο 60% των αιτημάτων.

Μετά την αποκάλυψη της υπόθεσης δότη που μετέφερε γονίδιο συνδεδεμένο με καρκίνο σε δεκάδες παιδιά, το Βέλγιο ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη δημιουργία πανευρωπαϊκού μητρώου δοτών, ώστε να υπάρχει καλύτερη παρακολούθηση της διακίνησης σπέρματος. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας έχει προτείνει ανώτατο όριο 50 οικογενειών ανά δότη σε επίπεδο ΕΕ.

Οι ανησυχίες δεν περιορίζονται μόνο σε νομικό επίπεδο, αλλά αγγίζουν και σοβαρά ψυχολογικά και ηθικά ζητήματα. Παιδιά που γεννιούνται μέσω δωρεάς σπέρματος ενδέχεται να βιώσουν έντονη αναστάτωση όταν ανακαλύπτουν ότι έχουν εκατοντάδες ετεροθαλή αδέλφια, ενώ αντίστοιχα και οι ίδιοι οι δότες συχνά αγνοούν την έκταση χρήσης του γενετικού τους υλικού. Οι κίνδυνοι αυτοί ενισχύονται από τη διάδοση των τεστ DNA και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που διευκολύνουν την αναζήτηση συγγενικών δεσμών.

Ο ειδικός στη βιοηθική δρ Τζον Άπλμπι κάνει λόγο για ένα «τεράστιο ηθικό ναρκοπέδιο», καθώς τίθενται ζητήματα ταυτότητας, ιδιωτικότητας, συναίνεσης και αξιοπρέπειας. Παρότι η βιομηχανία γονιμότητας καλείται να θέσει σαφέστερα όρια, η υιοθέτηση κοινών παγκόσμιων κανόνων παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, ενώ ακόμη και η ιδέα ενός διεθνούς μητρώου δοτών συνοδεύεται από σημαντικές νομικές και ηθικές προκλήσεις.

Εκ νέου παρατηρήθηκαν drones να πετούν πάνω από στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Δανία, μέσα στη νύχτα, για δεύτερο συναπτό 24ωρο, ανακοίνωσε σήμερα ο δανέζικος στρατός.

«Οι ένοπλες δυνάμεις επιβεβαιώνουν πως ντρόουν παρατηρήθηκαν σε αρκετές εγκαταστάσεις τους κατά τη διάρκεια της νύχτας. Διάφορα μέσα κινητοποιήθηκαν», αναφέρει ο στρατός σε ένα δελτίο Τύπου.

Στην ανακοίνωση δεν δίνεται καμία λεπτομέρεια σχετικά με τα περιστατικά ούτε την απάντηση του στρατού.

Δανέζικα ΜΜΕ μετέδωσαν πως κανένα αεροδρόμιο δεν έκλεισε κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Η μυστηριώδης εμφάνιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Δανία και τη Νορβηγία από την 22α Σεπτεμβρίου οδήγησε στο κλείσιμο αεροδρομίων, με την Κοπεγχάγη να υπαινίσσεται μια πιθανή ρωσική εμπλοκή.

Χθες, ο στρατός της Δανίας έκανε γνωστό πως άγνωστης προέλευσης drone παρατηρήθηκαν πάνω από «στρατιωτικές εγκαταστάσεις» τη νύχτα της Παρασκευής προς Σάββατο, ωστόσο δεν υπεισήλθε σε λεπτομέρειες.

Η αστυνομία επιβεβαίωσε πως «ένα έως δύο drone» παρατηρήθηκαν να πετάνε το βράδυ της Παρασκευής σε κοντινή απόσταση ή πάνω από τη στρατιωτική βάση του Καρούπ, τη μεγαλύτερη της χώρας, όπου στεγάζονται μεταξύ άλλων όλα τα ελικόπτερα των ενόπλων δυνάμεων, οι υπηρεσίες επιτήρησης του εναέριου χώρου, η σχολή πιλότων.

Η Κοπεγχάγη θα φιλοξενήσει την Τετάρτη και την Πέμπτη μια Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη συμμετοχή αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων.

Ως “την πιο σοβαρή επίθεση που έχει γίνει μέχρι σήμερα σε υποδομή της Δανίας” χαρακτήρισε την εισβολή drones στον εναέριο χώρο της χώρας, η πρωθυπουργός, Μέτε Φρεντέρικσεν.

Τα σενάρια για την προέλευση των drones “φουντώνουν” με τη Φρεντέρικσεν, το ΝΑΤΟ αλλά και εκπρόσωπο της ΕΕ να μην αποκλείουν εμπλοκή της Ρωσίας, κατηγορίες που η Μόσχα απορρίπτει ως αβάσιμες.

Οι δανικές υπηρεσίες πληροφοριών έκαναν λόγο για “σημαντική απειλή δολιοφθοράς”. “Ενδεχομένως δεν θα μας επιτεθούν, αλλά μας ασκούν πίεση για να δουν πώς αντιδράμε», δήλωσε στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο διευθυντής επιχειρήσεων των υπηρεσιών πληροφοριών (PET) Φλέμινγκ Ντρέγιερ.

Τα σενάρια για την προέλευση των drones και η Ρωσία

Η αστυνομία ερευνά πολλά σενάρια για την προέλευση των drones, περιλαμβανομένου του ενδεχομένου να εξαπολύθηκαν από πλοία, δήλωσε ο αστυνομικός διευθυντής Γενς Γέσπερσεν.

Η πρωθυπουργός της Δανίας, ερωτηθείσα από δημοσιογράφους αν το περιστατικό θα μπορούσε να συνδέεται με τη Ρωσία, δεν το απέκλεισε.

«Δεν μπορώ να αποκλείσω ότι είναι η Ρωσία από πίσω. Έχουμε δει drones πάνω από την Πολωνία, έχουμε δει δραστηριότητα στη Ρουμανία, έχουμε δει παραβιάσεις του εναέριου χώρου της Εσθονίας, έχουμε δει επιθέσεις χάκερ σε ευρωπαϊκά αεροδρόμια το Σαββατοκύριακο.

Τώρα έχουμε drones στη Δανία, και φαίνεται ότι υπήρξαν και στο Όσλο. Επομένως, μπορώ μόνο να πω ότι, κατά την άποψή μου, πρόκειται για σοβαρή επίθεση σε κρίσιμες υποδομές της Δανίας» είπε χαρακτηριστικά η Φρεντέρικσεν,

Σύμφωνα με τον Guardian, που επικαλείται το τοπικό μέσο DR, η Φρεντέρικσεν πρόσθεσε ότι η πρόθεση (της Ρωσίας) θα μπορούσε να ήταν «να διαταραχθεί η κατάσταση και να δημιουργηθεί αναστάτωση, ανησυχία· να δουν πόσο μακριά μπορούν να φτάσουν και να δοκιμάσουν τα όριά μας».

Κατά την ενημέρωση Τύπου, η εκπρόσωπος της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Ανίτα Χίπερ, σχολίασε ότι τα περιστατικά με drones σε Δανία και Νορβηγία ταιριάζουν με το μοτίβο των «αμελών» ενεργειών της Ρωσίας.

«Έχουμε γνώση του περιστατικού και είμαστε σε πλήρη αλληλεγγύη με τη Δανία και τη Νορβηγία, τους συγχαίρουμε ήδη για την ταχεία αντίδραση και πρέπει να περιμένουμε το τελικό αποτέλεσμα των ερευνών. Αλλά ό,τι έχουμε δει τις τελευταίες εβδομάδες δείχνει προς τη Ρωσία όσον αφορά τις ανεύθυνες ενέργειες της σε τουλάχιστον τρία κράτη μέλη – πρώτα στην Πολωνία, έπειτα στη Ρουμανία και πιο πρόσφατα στην Εσθονία.

Αυτό που έχουμε δει από τη Ρωσία είναι ότι δεν έχουν “κατά λάθος” παραβιάσει τον εναέριο χώρο των κρατών μελών της ΕΕ, αλλά ότι πρόκειται για σκόπιμη παραβίαση του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου και εδώ βλέπουμε ένα σαφές μοτίβο.

Η Ρωσία δοκιμάζει τα σύνορα της Ευρώπης, ερευνά την αποφασιστικότητά μας και υπονομεύει την ασφάλειά μας» τόνισε η Χίπερ.

«Πρέπει ακόμα να περιμένουμε το τελικό αποτέλεσμα της έρευνας, οπότε δεν θα το προδικάσουμε , αλλά έχουμε δει ένα σαφές μοτίβο όσον αφορά την εκτόξευση drones που παραβιάζουν τον εναέριο χώρο μας, και αυτό δείχνει προς τη Ρωσία» πρόσθεσε.

ΝΑΤΟ: Οι ενέργειες της Ρωσίας «θέτουν σε κίνδυνο ζωές»

Το ΝΑΤΟ δήλωσε ότι «καταδικάζει με σφοδρότητα» την «επικίνδυνη» παραβίαση του εναέριου χώρου της Εσθονίας από τη Ρωσία την περασμένη εβδομάδα, η οποία, όπως τόνισε, ήταν «μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου όλο και πιο ανεύθυνων ρωσικών ενεργειών», ενώ άφησε ανοιχτό παράθυρο για εμπλοκή της Μόσχας στο χθεσινοβραδινό περιστατικό.

«Αυτή είναι η δεύτερη φορά σε δύο εβδομάδες που το Συμβούλιο Βόρειας Ατλαντικού συνεδριάζει σύμφωνα με το Άρθρο 4» ανέφερε, με την πρώτη σύνοδο να πραγματοποιείται μετά την ευρεία παραβίαση του εναέριου χώρου της Πολωνίας από ρωσικά drones.

Πρόσθεσε ότι «αρκετοί άλλοι σύμμαχοι – συμπεριλαμβανομένων της Φινλανδίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Νορβηγίας και της Ρουμανίας – έχουν επίσης πρόσφατα βιώσει παραβιάσεις του εναέριου χώρου τους από τη Ρωσία».

«Η Ρωσία φέρει πλήρη ευθύνη για αυτές τις ενέργειες, οι οποίες είναι κλιμακούμενες, κινδυνεύουν να προκαλέσουν λανθασμένη εκτίμηση και θέτουν σε κίνδυνο ζωές. Πρέπει να σταματήσουν» σημειώνεται στην αυστηρή δήλωση.

Η συμμαχία τόνισε ότι θα «ενισχύσει τις ικανότητές μας και θα ενδυναμώσει τη στάση αποτροπής και άμυνάς μας, περιλαμβανομένων αποτελεσματικών συστημάτων αεροπορικής άμυνας.»

«Η Ρωσία δεν πρέπει να αμφιβάλλει: Το ΝΑΤΟ και οι Σύμμαχοι θα χρησιμοποιήσουν, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όλα τα απαραίτητα στρατιωτικά και μη στρατιωτικά εργαλεία για να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας και να αποτρέψουμε όλες τις απειλές από όλες τις κατευθύνσεις. Θα συνεχίσουμε να απαντούμε με τον τρόπο, το χρόνο και τον τομέα που επιλέγουμε εμείς. Η δέσμευσή μας για το Άρθρο 5 είναι ακλόνητη. Οι σύμμαχοι δεν θα πτοηθούν από αυτές και άλλες ανεύθυνες πράξεις της Ρωσίας από τις διαρκείς δεσμεύσεις τους να στηρίξουν την Ουκρανία, της οποίας η ασφάλεια συμβάλλει στη δική μας, στην άσκηση του εγγενούς δικαιώματός της για αυτοάμυνα κατά του βίαιου και αδικαιολόγητου πολέμου επιθετικότητας της Ρωσίας» καταλήγει η δήλωση του ΝΑΤΟ.

Νορβηγία: Η Ρωσία παραβίασε τον νορβηγικό εναέριο χώρο τρεις φορές φέτος

Σε δήλωση που εκδόθηκε μετά τη συνάντηση του ΝΑΤΟ, η νορβηγική κυβέρνηση καταδίκασε την παραβίαση του εναέριου χώρου της Εσθονίας από τη Ρωσία την περασμένη εβδομάδα και αποκάλυψε ότι η Ρωσία έχει παραβιάσει τον νορβηγικό εναέριο χώρο τρεις φορές κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού φέτος.

«Τα περιστατικά στη Νορβηγία είναι μικρότερης έκτασης σε σχέση με τις παραβιάσεις του εναέριου χώρου της Εσθονίας, της Πολωνίας και της Ρουμανίας. Παρ’ όλα αυτά, πρόκειται για περιστατικά που τα θεωρούμε πολύ σοβαρά», δήλωσε ο Νορβηγός πρωθυπουργός, Γιόνας Γκάρ Στόρε.

Πρόσθεσε ότι δύο περιστατικά συνέβησαν στη θάλασσα βορειοανατολικά του Βάρντο τον Απρίλιο και τον Αύγουστο, και το τρίτο σε ακατοίκητη περιοχή κατά μήκος της χερσαίας μεθορίου στην Ανατολική Φινλανδία τον Ιούλιο.

Οι παραβιάσεις των συνόρων — που αφορούσαν αεροσκάφη SU-24, SU-33 και L410 Turbolet — διήρκεσαν από ένα έως τέσσερα λεπτά, είπε, σημειώνοντας ότι η Νορβηγία δεν μπορούσε να προσδιορίσει αν ήταν σκόπιμες ή «λόγω λαθών πλοήγησης».

Ρ«Ανεξαρτήτως του λόγου, αυτό δεν είναι αποδεκτό και το έχουμε καταστήσει σαφές στις ρωσικές αρχές», ανέφερε ο Στόρε.

“Αβάσιμες κατηγορίες” λέει η Μόσχα

Η Ρωσία υποστήριξε ότι δεν έχει ανάμιξη στις πτήσεις drones πάνω από το αεροδρόμιο της Κοπεγχάγης, που μπλόκαραν χθες, Δευτέρα, για τέσσερις ώρες την αεροπορική κυκλοφορία.

«Κάθε φορά, ακούμε αβάσιμες κατηγορίες», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ στη διάρκεια της καθημερινής ενημέρωσης των δημοσιογράφων.

Η Δανία προχώρησε στην πρώτη επίσημη συγγνώμη της για το σκάνδαλο του υποχρεωτικού προγράμματος αντισύλληψης, κατά την διάρκεια του οποίου χιλιάδες ανήλικα κορίτσια και γυναίκες στη Γροιλανδία υποβλήθηκαν σε τοποθέτηση ενδομήτριων σπειραμάτων (IUD) χωρίς τη συγκατάθεσή τους.

Η πρωθυπουργός, Μέτε Φρεντέρικσεν, χαρακτήρισε την πρακτική «συστημική διάκριση» από το δανικό σύστημα υγείας, που προκάλεσε «σωματική και ψυχολογική βλάβη».

Ορισμένα από τα θύματα ήταν μόλις 12 ετών, καθώς το πρόγραμμα φέρεται να στόχευε στον περιορισμό του πληθυσμού της Γροιλανδίας, η οποία ήταν αποικία της Δανίας μέχρι το 1953 και ανέλαβε τον έλεγχο του δικού της συστήματος υγείας μόλις το 1992.

Εκτιμάται ότι περίπου 4.500 γυναίκες και κορίτσια επηρεάστηκαν μεταξύ 1966 και 1970. Ο πρώην πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Μούτε Μπ. Έγκεδε, είχε χαρακτηρίσει την υπόθεση «γενοκτονία».

Κοινή συγγνώμη Δανίας – Γροιλανδίας

Η συγγνώμη της Φρεντέρικσεν καλύπτει την περίοδο έως το 1992, ενώ ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρεντερίκ Νίλσεν, ζήτησε συγγνώμη για περιστατικά που συνέβησαν αργότερα, αφού η χώρα ανέλαβε την ευθύνη για την υγειονομική της πολιτική.

Ο Νίλσεν ανακοίνωσε ότι από τον Ιανουάριο επεξεργάζεται σχέδιο αποζημίωσης για τις γυναίκες που υπέστησαν βλάβες και σύντομα θα δημοσιοποιηθούν οι λεπτομέρειες.

Παράλληλα, 143 γυναίκες έχουν καταθέσει αγωγή κατά του δανικού κράτους, ζητώντας αποζημιώσεις ύψους 43 εκατ. κορωνών.

Μαρτυρίες και αντιδράσεις

 

Η Ναάγια Χ. Ναθαναλσεν, υπουργός Δικαιοσύνης και Ισότητας της Γροιλανδίας, δήλωσε ότι η συγγνώμη ήταν «αναπόφευκτη» και ότι πρέπει να συνοδευτεί από αποζημίωση. Η Αάγια Κέμνιτς, βουλευτής του δανικού κοινοβουλίου για το κόμμα Inuit Ataqatigiit, τόνισε ότι η απολογία ανοίγει τον δρόμο για μια «νέα σχέση» μεταξύ Δανίας και Γροιλανδίας.

Η Μπούλα Λάρσεν, μία από τις γυναίκες που μήνυσαν το κράτος, εξέφρασε ανακούφιση: «Μου δίνει γαλήνη στο μυαλό να κλείσω επιτέλους αυτό το σκοτεινό κεφάλαιο της ζωής μου». Η ίδια ήταν 14 ετών όταν οδηγήθηκε χωρίς εξήγηση σε νοσοκομείο, όπου γιατρός της τοποθέτησε με βίαιο τρόπο IUD, αφήνοντάς την αργότερα στείρα.

«Κακό» timing της συγνώμης

Ορισμένοι αμφισβήτησαν το timing της συγνώμης, καθώς ήρθε λίγες ώρες μετά τη διπλωματική ένταση με τις ΗΠΑ για φερόμενη εκστρατεία επιρροής στη Γροιλανδία.

Μέχρι πρόσφατα, η δανική κυβέρνηση είχε δηλώσει πως θα περίμενε την ολοκλήρωση της επίσημης έρευνας πριν απολογηθεί.

Η έρευνα για την υπόθεση αναμένεται να δημοσιευθεί τον Σεπτέμβριο, ενώ μια ξεχωριστή ομάδα ειδικών εξετάζει πιθανές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με τα αποτελέσματα να αναμένονται τον Ιανουάριο.

«Να μάθουμε από το σκοτεινό παρελθόν»

Η Φρεντέρικσεν υπογράμμισε ότι η υπόθεση εξακολουθεί να αποτελεί «πηγή θυμού και θλίψης» για πολλές οικογένειες στη Γροιλανδία και επηρεάζει την εικόνα της Δανίας. «Δεν μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν, αλλά μπορούμε να αναλάβουμε την ευθύνη», είπε.

Η ίδια αναφέρθηκε και σε «άλλα σκοτεινά κεφάλαια» αποικιοκρατικής φύσης, στα οποία Γροιλανδοί αντιμετωπίστηκαν ως «πολίτες δεύτερης κατηγορίας».

Η Δανία σχεδιάζει να καταργήσει τον ΦΠΑ στα βιβλία, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει την ανάγνωση και να αντιμετωπίσει αυτό που οι αρχές χαρακτηρίζουν ως αυξανόμενη «κρίση ανάγνωσης».

Στη χώρα, ο ΦΠΑ στα βιβλία ανέρχεται σήμερα στο 25%, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά παγκοσμίως, το οποίο, σύμφωνα με την κυβέρνηση, έχει επηρεάσει αρνητικά τις αναγνωστικές συνήθειες των πολιτών.

Ο Υπουργός Πολιτισμού, Jakob Engel-Schmidt, ανακοίνωσε ότι στο πλαίσιο του νέου προϋπολογισμού η κυβέρνηση θα προτείνει την κατάργηση του ΦΠΑ για τα βιβλία. Η κίνηση αυτή αναμένεται να κοστίσει περίπου 330 εκατομμύρια δανέζικες κορώνες ετησίως (περίπου 44 εκατομμύρια ευρώ).

«Πρόκειται για μια πρωτοβουλία για την οποία αγωνίστηκα προσωπικά, γιατί πιστεύω ότι πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να βάλουμε τέλος στην κρίση ανάγνωσης που έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια», δήλωσε ο Engel-Schmidt στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Ritzau.

Ο ίδιος πρόσθεσε: «Δεν συμβαίνει κάθε μέρα να πείθεις τους συναδέλφους σου να επενδύσουν τόσο πολύ στον πολιτισμό και στην εγχώρια κατανάλωση».

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, το 2023 πωλήθηκαν στη Δανία 8,3 εκατομμύρια βιβλία, τόσο σε καταστήματα όσο και online, σε μια χώρα με πληθυσμό πάνω από 6 εκατομμύρια. Τα πιο δημοφιλή ήταν τα βιβλία για μικρά παιδιά, ιδιαίτερα αυτά με εικόνες και δραστηριότητες, ενώ ακολουθούσαν τα θρίλερ για ενήλικες. Η κατάργηση του ΦΠΑ στα βιβλία αποτελεί ένα από τα μέτρα της δανέζικης κυβέρνησης για να ενισχύσει την ανάγνωση και να φέρει τη λογοτεχνία πιο κοντά σε όλες τις ηλικίες.

Σύγκριση με άλλες χώρες

Αντίθετα με τη Δανία, άλλες σκανδιναβικές χώρες εφαρμόζουν χαμηλότερους συντελεστές ΦΠΑ στα βιβλία: η Φινλανδία 14%, η Σουηδία 6% και η Νορβηγία μηδέν ΦΠΑ. Στη Σουηδία, για παράδειγμα, η μείωση του φόρου το 2001 οδήγησε σε άμεση αύξηση των πωλήσεων, κυρίως από τακτικούς αναγνώστες και όχι απαραίτητα από νέους.

Στην Ευρώπη, εκτός από τη Νορβηγία και τη Δανία, υπάρχουν κι άλλες χώρες με μηδενικό ΦΠΑ στα βιβλία (έντυπα και ηλεκτρονικά). Αυτές είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, η Τσεχία και η Ιρλανδία. Εκτός Ευρώπης, η Ινδία, η Νότια Κορέα, η Ταϊλάνδη και το Μεξικό έχουν προχωρήσει στην υιοθέτησει του ίδιου μέτρου.

Ο Engel-Schmidt τόνισε ότι στόχος της κυβέρνησης δεν είναι μόνο η μείωση των τιμών, αλλά και η προσέγγιση της λογοτεχνίας στα παιδιά και τους νέους: «Γι’ αυτό έχουμε ήδη διαθέσει κονδύλια για να ενισχύσουμε τη συνεργασία μεταξύ δημόσιων βιβλιοθηκών και σχολείων. Θέλουμε περισσότερα παιδιά να έχουν την ευκαιρία να ζήσουν την ποιοτική λογοτεχνία».

Η Ελλάδα, από την άλλη, εφαρμόζει ΦΠΑ 6% στα βιβλία, το οποίο είναι χαμηλότερο από τον κανονικό συντελεστή, αλλά όχι μηδενικό.

ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΟΥ

Την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τις προσπάθειες προσάρτησης της Γροιλανδίας ένα εκρηκτικό ντοκιμαντέρ με τίτλο «Ο λευκός χρυσός της Γροιλανδίας», έχει γίνει σημείο αιχμής στη συνεχιζόμενη προσπάθεια του νησιού της Αρκτικής για αποαποικιοποίηση και ελευθερία από τους άπληστους ξένους.

Το ντοκιμαντέρ, σε σκηνοθεσία των Claus Pilehave και Otto Rosing, υποστηρίζει ότι μεταξύ 1854 και 1987, οι δανικές εταιρείες εξόρυξαν πολύτιμο ορυκτό αξίας άνω των 60 δισ. δολαρίων, το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για την παραγωγή αλουμινίου, αλλά άντλησαν ελάχιστο από αυτόν τον τεράστιο πλούτο πίσω στην οικονομία της Γροιλανδίας.

Στο σημείο αυτό να αναφερθεί ότι στη Δανία υπήρχε πάντα η αφήγηση ότι η χώρα πλήρωνε πολλά χρήματα για την ανάπτυξη της Γροιλανδίας.

Για δύο εβδομάδες στη Δανία το θέμα του ντοκιμαντέρ ήταν «μεγαλύτερο από τον Τραμπ», λέει ο παραγωγός Michael Bévort.

Οργή και βαθιά θλίψη στην Γροιλανδία

Στη Γροιλανδία, η οποία παραμένει μέρος του δανικού βασιλείου, με τη Δανία να εξακολουθεί να ελέγχει την εξωτερική και αμυντική πολιτική της, υπήρχαν συναισθήματα οργής και βαθιάς θλίψης.

Η χώρα βρισκόταν εν μέσω εκλογών που παρακολουθούσε ο κόσμος χάρη στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ να αναλάβει τον έλεγχο του νησιού της Αρκτικής. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της  εφημερίδας Sermitsiaq στην Γροιλανδία, περισσότεροι από το ένα τρίτο των ψηφοφόρων δήλωσαν ότι το ντοκιμαντέρ θα επηρέαζε την ψήφο τους.

Υπήρχε επίσης μια αίσθηση πολυαναμενόμενης αναγνώρισης – ότι οι ιστορίες που οι άνθρωποι είχαν ακούσει από τους φίλους και τους συγγενείς τους σχετικά με το τι συνέβη στην εγκαταλελειμμένη πλέον πόλη Ivittuut (όπου υπήρχε το ορυχείο) επιβεβαιώνονταν τελικά από ένα δημόσιο ίδρυμα τόσο μεγάλο όσο το DR, το δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό της Δανίας.

Ενώ αρχικά υπήρξαν κάποιες θετικές κριτικές στη Δανία, τα δανέζικα μέσα ενημέρωσης γύρισαν γρήγορα σε επίθεση, αφού ένας από τους οικονομολόγους που εμφανίστηκαν στο ντοκιμαντέρ κατήγγειλε την ερμηνεία των αριθμών του. «Ήταν φρικτό», δήλωσε ο Bévort, σύμφωνα με τον Guardian. 

Η κριτική στο ντοκιμαντέρ επικεντρώθηκε στο ποσό των 400 δισ. δανικών κορωνών (60,8 δισ. δολάρια), το ποσό που η ομάδα υπολόγισε ότι ήταν το ακαθάριστο εισόδημα της Δανίας από το ορυχείο για 133 χρόνια, προσαρμοσμένο στη σημερινή αξία.

«Κακή δημοσιογραφική τέχνη» το ντοκιμαντέρ λένε οι δανοί πολιτικοί

Για 10 ημέρες, το DR έπαιζε το ντοκιμαντέρ. Παρά τις επικρίσεις πολλών πολιτικών, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Πολιτισμού των Δανών μετριοπαθών, Jakob Engel-Schmidt, ο οποίος κατήγγειλε την «κακή δημοσιογραφική τέχνη».

Ο υπουργός Πολιτισμού κατηγόρησε τους δημιουργούς του ντοκιμαντέρ ότι δεν ξεκαθάρισαν «τη διαφορά μεταξύ εσόδων και κέρδους».

«Είναι παραπλανητικό, ανεύθυνο και έρχεται στη χειρότερη στιγμή», δήλωσε ο Engel-Schmidt στο Facebook αναφερόμενος στο γεγονός ότι προβλήθηκε ενόψει εκλογών που θεωρούνται κρίσιμες για τη διαμόρφωση των μελλοντικών σχέσεων της Γροιλανδίας τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με τη Δανία, η οποία αποίκισε τη Γροιλανδία πριν από 300 χρόνια και εξακολουθεί να ελέγχει την εξωτερική πολιτική, την άμυνα και άλλες υποθέσεις της.

Ο διευθυντής ειδήσεων του DR, Sandy French, αρνήθηκε να υποχωρήσει, λέγοντας: «Δεν υπήρξαν παραβιάσεις των κατευθυντήριων γραμμών δημοσιογραφικής δεοντολογίας».

Τελικά, η DR ανακοίνωσε την απόσυρση και «αποδημοσίευση» του ντοκιμαντέρ. Η επίσημη αιτιολογία ήταν ένα γραφικό διάγραμμα για τις πωλήσεις του ορυκτού που είχε αφαιρεθεί επειδή κρίθηκε ανακριβές. Αυτό προκάλεσε την απόλυση του αρχισυντάκτη του DR Thomas Falbe, σύμφωνα με πληροφορίες, για την προβολή του ντοκιμαντέρ.

Για τους Γροιλανδούς, το ότι το ντοκιμαντέρ ακυρώθηκε – αφού το DR ήταν ο μόνος τρόπος για να το δουν – «ήταν πραγματικά ένα χαστούκι στο πρόσωπο», λέει ο παραγωγός του Michael Bévort,  σύμφωνα με το variety.com. «Θέλω να πω, εδώ ήταν μια ταινία που μιλούσε γι’ αυτούς και θεωρήθηκε ως φωνή των Γροιλανδών στη συζήτηση», λέει. «Και μετά αποσύρθηκε από μια συζήτηση για τους αριθμούς».

Τι θέλουν οι Γροιλανδοί

Το ντοκιμαντέρ χτύπησε σαφώς μια χορδή με τους Γροιλανδούς καθώς σκέφτονταν το γεωπολιτικό τους μέλλον.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Verian Group που διεξήχθη πριν από τις εκλογές για την εθνική εφημερίδα Sermitsiaq, το 36% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ο «Λευκός Χρυσός» θα επηρέαζε την ψήφο τους, αν και η έρευνα δεν διευκρίνισε πώς.

Στις εκλογές επικράτησε αιφνιδιαστικά ο Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, ηγέτης του κεντροδεξιού κόμματος Demokraatit, ο οποίος, στα 33 του χρόνια, έγινε ο νεότερος πρωθυπουργός της χώρας. Ο Νίλσεν, ο οποίος προτιμά μια πιο ήπια προσέγγιση της ανεξαρτησίας από τη Δανία σε σχέση με τους αντιπάλους του, έσπευσε να αντιταχθεί τόσο στους στόχους του Τραμπ για τη Γροιλανδία όσο και στους αποικιοκρατικούς περιορισμούς της Δανίας.

«Δεν θέλουμε να είμαστε Αμερικανοί. Όχι, δεν θέλουμε να είμαστε Δανοί. Θέλουμε να είμαστε Γροιλανδοί», δήλωσε στο Sky News.

Ο Νίλσεν αντιμετώπισε τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς με ψυχρότητα όταν επισκέφθηκε τη διαστημική βάση Πιτούφικ στη βορειοδυτική Γροιλανδία στα τέλη Μαρτίου. Αφού ο Βανς αποχώρησε, ο Τραμπ στην Ουάσιγκτον δήλωσε δυσοίωνα στο NBC News ότι η στρατιωτική βία δεν έχει φύγει από το τραπέζι όσον αφορά την προσάρτηση του νησιού.

«Αυτό που συμβαίνει είναι ότι η Γροιλανδία ήθελε να είναι ανεξάρτητη εδώ και δεκαετίες», λέει ο παραγωγός του ντοκιμαντέρ Bévort.

«Αλλά υπάρχει μια μεγάλη παρεξήγηση σχετικά με αυτό στο εξωτερικό, αλλά και στη Δανία», σημειώνει.

«Νομίζω ότι για τους Γροιλανδούς αυτό δεν σημαίνει ότι θέλουν να είναι μόνοι τους στη μέση του πουθενά. Σημαίνει απλώς ότι θέλουν να επαναδιαπραγματευτούν τη σχέση τους με τη Δανία προκειμένου να έχουν ισότιμη θέση».

Πηγή: in.gr

Η αστυνομία της Δανίας συνέλαβε σήμερα την ακτιβίστρια Γκρέτα Τούνμπεργκ στην Κοπεγχάγη σε διαδήλωση διαμαρτυρίας κατά του πολέμου στη Γάζα, όπως ανακοίνωσε εκπρόσωπος της ομάδας φοιτητών που διοργάνωσε την διαδήλωση.

Εξι άνθρωποι συνελήφθησαν στον τόπο της διαδήλωσης στο πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, αφού περίπου 20 άτομα μπλόκαραν την είσοδο στο κτίριο και τρία άτομα κατάφεραν να εισέλθουν, είπε στο Ρόιτερς εκπρόσωπος της αστυνομίας.

Η αστυνομία αρνήθηκε να επιβεβαιώσει τις ταυτότητες των συλληφθέντων, αλλά εκπρόσωπος της οργάνωσης Students Against the Occupation δήλωσε στο Ρόιτερς ότι συνελήφθη η Γκρέτα.

Φωτογραφία της Τούνμπεργκ που δημοσιεύτηκε από την εφημερίδα Ekstra Bladet την εμφανίζει να φοράει, όπως επισημαίνει το έντυπο, χειροπέδες.

Μεγάλης κλίμακας πυρκαγιά κατακαίει τα γραφεία του φαρμακευτικού κολοσσού Novo Nordisk της Δανίας, στα περίχωρα της Κοπεγχάγης, ανακοίνωσε η πυροσβεστική υπηρεσία.

«Είναι μια τεράστια πυρκαγιά. Εχουμε αναπτύξει περί τους 100 πυροσβέστες», δήλωσε ο επικεφαλής επιχειρήσεων Μάρτιν Σμιθ διευκρινίζοντας ότι το κτίριο έχει εκκενωθεί.

Η πυρκαγιά εκδηλώθηκε σε κοντέινερ σε εργοτάξιο της Novo Nordisk και επεκτάθηκε στην στέγη γειτονικού κτιρίου γραφείων της εταιρείας.

Ο καπνός είναι ορατός από απόσταση 30 χιλιομέτρων.

Η σημερινή πυρκαγιά εκδηλώθηκε λιγότερο από μία εβδομάδα μετά τη πυρκαγιά της 16ης Μαΐου σε άλλο εργοτάξιο της Novo Nordisk, στο Κάλουντμποργκ, η οποία δεν είχε συνέπειες στην παραγωγή της εταιρείας.