Χιλιάδες Δανοί φοιτητές και μαθητές διαδήλωσαν την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, ενάντια στο κυβερνητικό σχέδιο για περικοπή των φοιτητικών επιδομάτων, προσθέτοντας τη διαμαρτυρία τους στο κύμα δυσαρέσκειας της ευρωπαϊκής νεολαίας.

Το νομοσχέδιο προβλέπει τη μείωση ή την κατάργηση των κρατικών ενισχύσεων για φοιτητές των οποίων οι γονείς έχουν μεσαία ή υψηλά εισοδήματα, σύμφωνα με το Euronews.

Περίπου δώδεκα ενώσεις μαθητών λυκείων και φοιτητών πανεπιστημίων πραγματοποίησαν πορεία από την πλατεία του Δημαρχείου της Κοπεγχάγης προς το κοινοβούλιο, κρατώντας πανό με το σύνθημα «Ως εδώ πια!», καταγγέλλοντας τις προτεινόμενες περικοπές, οι οποίες αποσκοπούν στην εξοικονόμηση πόρων για την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών.

«Λιγότερη στήριξη, λιγότερη μόρφωση», «Αθετημένες υποσχέσεις» και «Μην εξαπατάτε τη νεολαία» ήταν μερικά από τα συνθήματα που φώναζαν οι χιλιάδες νέοι, υπό την επιτήρηση της αστυνομίας.

Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις, που ξεκίνησαν στη Γαλλία, έχουν εξαπλωθεί τις τελευταίες εβδομάδες και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στη Δανία, περίπου 40.000 μαθητές και φοιτητές από 57 εκπαιδευτικά ιδρύματα συμμετείχαν στην απεργία, ενώ 12.000 έως 13.000 άτομα έλαβαν μέρος στη διαδήλωση, η οποία πραγματοποιήθηκε σε ειρηνικό κλίμα.

«Στη Δανία λαμβάνουμε οικονομική ενίσχυση και στήριξη για να μπορέσουμε να σπουδάσουμε και είμαστε ιδιαίτερα περήφανοι γι’ αυτό», δήλωσε ο Όσκαρ Τόνσμπεργκ Χόφμαν, πρόεδρος της Ένωσης Μαθητών Λυκείων της Δανίας και ένας από τους διοργανωτές της κινητοποίησης.

Όπως τόνισε, θα ήταν λάθος να αποδομηθεί «ένα από τα ισχυρότερα εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο».

Οι φοιτητές αντιδρούν, καθώς διάφορες ενώσεις οργανώνουν κοινή διαδήλωση κατά των περικοπών στην εκπαίδευση μπροστά από το δανικό Κοινοβούλιο στην Κοπεγχάγη της Δανίας, στις 4 Νοεμβρίου 2026. Ritzau Scanpix/Ida Marie Odgaard μέσω REUTERS

Περικοπές στα φοιτητικά επιδόματα για οικογένειες με υψηλά εισοδήματα

Το προσχέδιο του προϋπολογισμού προβλέπει την κατάργηση του επιδόματος SU (η δανική ονομασία της φοιτητικής οικονομικής ενίσχυσης) για φοιτητές που εξακολουθούν να διαμένουν με τους γονείς τους, εφόσον το συνολικό ετήσιο εισόδημα των γονέων υπερβαίνει τις 700.000 δανικές κορώνες (94.000 ευρώ).

Το σχέδιο της κεντροαριστερής κυβέρνησης προβλέπει επίσης τη μείωση του επιδόματος για όσους φοιτητές έχουν γονείς με ετήσιο εισόδημα από 419.589 κορώνες (56.138 ευρώ) έως 700.000 κορώνες (94.000 ευρώ).

Το 2026, το διάμεσο ακαθάριστο εισόδημα ανά ενήλικο στη Δανία εκτιμάται σε 434.480 κορώνες ετησίως (περίπου 58.000 ευρώ), ενώ το 10% των πλουσιότερων πολιτών έχει ετήσιο εισόδημα 919.767 κορώνες (123.000 ευρώ), σύμφωνα με υπολογισμούς του Forbes και της βάσης δεδομένων World Inequality Database.

Μέχρι σήμερα, το επίδομα SU χορηγούνταν σε όλους τους φοιτητές άνω των 18 ετών.

«Είμαι εξοργισμένος που επιτέλους έχουμε στη Δανία μια κυβέρνηση που υποτίθεται ότι είναι “κόκκινη” και περιλαμβάνει αριστερά κόμματα, αλλά τελικά βλέπουμε περικοπές στο κοινωνικό κράτος και στο εισόδημα των νέων, την ώρα που χρηματοδοτούνται φορολογικές ελαφρύνσεις για τις επιχειρήσεις και πολεμικές δαπάνες», δήλωσε ο 23χρονος φοιτητής γεωπονίας Κίραν Χίντσο.

«Ελπίζω να δουν αυτή τη διαδήλωση και να αλλάξουν γνώμη», πρόσθεσε.

Περίπου 14.000 φοιτητές αναμένεται να χάσουν το επίδομα

Σύμφωνα με το υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης, το νομοσχέδιο θα οδηγήσει στην πλήρη απώλεια του επιδόματος για περίπου 14.000 φοιτητές, ενώ άλλοι 8.000 θα δουν το ποσό που λαμβάνουν να μειώνεται.

Το σύστημα SU, το οποίο ισχύει από το 1970, αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες του ισότιμου πανεπιστημιακού συστήματος της Δανίας, καθώς δίνει τη δυνατότητα στους νέους να αποκτήσουν πρόσβαση στην εκπαίδευση ανεξάρτητα από το εισόδημα των γονιών τους.

Σήμερα, το μηνιαίο επίδομα ανέρχεται σε 1.154 κορώνες (154 ευρώ) για όσους φοιτητές μένουν με τους γονείς τους και σε 7.426 κορώνες (993 ευρώ) για όσους ζουν μόνοι τους.

Η κυβέρνηση έχει επίσης προτείνει να χορηγείται επίδομα ανεργίας στους πρόσφατους αποφοίτους πανεπιστημίων μόνο εφόσον έχουν εργαστεί για τουλάχιστον 18 από τους τελευταίους 24 μήνες των σπουδών τους.

Η Ντάγκμαρ Ντέμουθ, μαθήτρια λυκείου που συμμετείχε στη διαδήλωση, υπογράμμισε ότι το SU διευκολύνει σημαντικά την καθημερινότητα των νέων.

«Είναι σημαντικό να υπάρχει αυτή η στήριξη όταν βρίσκεσαι στο σχολείο και προσπαθείς να μορφωθείς. Είναι δύσκολο να πρέπει να καλύπτεις μόνος σου όλα τα έξοδα, γι’ αυτό μερικές φορές είναι πολύ σημαντικό να έχεις μια μικρή οικονομική βοήθεια μέσω του SU», ανέφερε.

Οι φοιτητές αντιδρούν, καθώς διάφορες ενώσεις οργανώνουν κοινή διαδήλωση κατά των περικοπών στην εκπαίδευση μπροστά από το δανικό Κοινοβούλιο στην Κοπεγχάγη της Δανίας, στις 4 Νοεμβρίου 2026. Ritzau Scanpix/Ida Marie Odgaard μέσω REUTERS

Τα αριστερά κόμματα στηρίζουν τις περικοπές ως «συμβιβασμό»

Ο Όσκαρ Τόνσμπεργκ Χόφμαν δήλωσε ότι οι μαθητικές οργανώσεις έχουν επιχειρήσει να ξεκινήσουν διάλογο με την κυβέρνηση, χωρίς ωστόσο να έχουν αποτέλεσμα.

Παρά το γεγονός ότι στο παρελθόν είχαν αντιταχθεί στις περικοπές στην εκπαίδευση, ορισμένα κόμματα που συμμετέχουν στην κυβέρνηση, όπως το Σοσιαλιστικό Λαϊκό Κόμμα και το Κοινωνικό Φιλελεύθερο Κόμμα, υπερασπίστηκαν την πρόταση.

Η υπουργός Εσωτερικών και Οικονομικών Υποθέσεων, Πία Όλσεν Ντιρ, αναγκάστηκε να δώσει εξηγήσεις, καθώς στο παρελθόν είχε δεσμευτεί ότι το Σοσιαλιστικό Λαϊκό Κόμμα δεν θα προχωρούσε σε παρεμβάσεις στο σύστημα φοιτητικών επιδομάτων.

«Δεν είναι μυστικό ότι αυτή δεν είναι μια πρωτοβουλία που προέρχεται από εμάς. Ωστόσο, έχουμε κάνει συμβιβασμούς στο πλαίσιο αυτής της κυβέρνησης και αναλαμβάνω πλήρως την ευθύνη γι’ αυτούς», δήλωσε.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Βιομηχανίας και επικεφαλής του Κοινωνικού Φιλελεύθερου Κόμματος, Μάρτιν Λίντεγκααρντ, χαρακτήρισε την πρόταση «οικονομικά υπεύθυνη πολιτική», αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι οι περικοπές «δεν είναι ευχάριστες αποφάσεις».