ΜΟΝΙΚΑ ΑΡΤΙΝΟΥ

Η ΝΑSΑ προγραμματίζει για την Κυριακή 30 Αυγούστου 2026 την εκτόξευση του διαστημικού τηλεσκοπίου Νάνσι Γκρέις Ρόμαν από τον Διαστημικό Κέντρο Κένεντι. Το τηλεσκόπιο θα μεταφέρει στο διάστημα πύραυλος της εταιρείας Space X του Μασκ.

Η αποστολή τιμά τη Νάνσι Γκρέις Ρόμαν (1925–2018), την πρώτη επικεφαλής Αστρονομίας της ΝΑSΑ και μία από τις σημαντικότερες μορφές στον σχεδιασμό των μεγάλων αμερικανικών διαστημικών παρατηρητηρίων.

Συχνά αποκαλείται «μητέρα του τηλεσκοπίου Χαμπλ», επειδή συνέβαλε αποφασιστικά στην προετοιμασία των πρώτων διαστημικών τηλεσκοπίων. Το  τελευταίο που φέρει το όνομα της, θα καταγράφει τεράστιες εκτάσεις με υψηλή ανάλυση και ευαισθησία.

Ο κύριος καθρέφτης του Ρόμαν έχει διάμετρο 2,4 μέτρα, περίπου όσο και του Χαμπλ. Η διαφορά βρίσκεται κυρίως στο όργανο ευρέος πεδίου, μια κάμερα περίπου 300 megapixel με οπτικό πεδίο σχεδόν εκατό φορές μεγαλύτερο από εκείνο των υπέρυθρων καμερών του Χαμπλ.  Επιτρέποντας χαρτογράφηση του σύμπαντος έως και χίλιες φορές ταχύτερα.

Μετά την αποδέσμευσή του, το τηλεσκόπιο θα κατευθυνθεί στο σημείο Λαγκράνζ L2, περίπου 1,5 εκατομμύριο χιλιόμετρα από τη Γη. Εκεί θα βρίσκεται σε ένα ευνοϊκό θερμικό και γεωμετρικό περιβάλλον, κοντά στο τηλεσκόπιο Τζέιμς Γουέμπ, την ευρωπαϊκή αποστολή Ευκλείδη και το ρωσογερμανικό παρατηρητήριο ακτίνων Χ Σπεκτρ-ΡΓ.

Κεντρικός στόχος είναι η διερεύνηση της σκοτεινής ενέργειας, του άγνωστου συστατικού που συνδέεται με την επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος και εκτιμάται ότι αντιστοιχεί περίπου στα δύο τρίτα του κοσμικού ενεργειακού περιεχομένου.

Το Ρόμαν θα μελετήσει εκατοντάδες εκατομμύρια γαλαξίες. Τα δεδομένα θα δείξουν αν η σκοτεινή ενέργεια είναι κοσμολογική σταθερά ή αν μεταβάλλεται με τον χρόνο. Παράλληλα, οι μελέτες της σκοτεινής ύλης θα αποκαλύψουν πώς αυτή διαμόρφωσε γαλαξίες και σμήνη.

Η αποστολή θα επηρεάσει άμεσα και την έρευνα των εξωπλανητών, σημειώνει το Conversation. Παρακολουθώντας δεκάδες εκατομμύρια άστρα κοντά στο κέντρο του Γαλαξία, θα αξιοποιήσει τον βαρυτικό μικροφακό για να εντοπίσει ψυχρούς πλανήτες, μακρινούς κόσμους και περιπλανώμενα σώματα χωρίς μητρικό άστρο. Η ΝΑSΑ υπολογίζει ότι μπορεί να ανακαλύψει περίπου 2.500 πλανήτες.

Το πειραματικό στεμματογράφο του Ρόμαν θα μπλοκάρει το φως άστρων, ώστε να φωτογραφίζει μεγάλους εξωπλανήτες και δίσκους σκόνης με έως και χίλιες φορές μεγαλύτερη λεπτομέρεια από προηγούμενες διαστημικές προσπάθειες.

Δεν προορίζεται για μαζική απογραφή, αλλά για την εφαρμογή τεχνολογιών που θα μπορούσαν αργότερα να οδηγήσουν σε άμεσες εικόνες πλανητών παρόμοιων με τη Γη.

Η κύρια αποστολή αναμένεται να διαρκέσει πέντε χρόνια, με δυνατότητα παράτασης για άλλα πέντε. Σε αυτό το διάστημα μπορεί να μετρήσει το φως περισσότερων από ενός δισεκατομμυρίου γαλαξιών, ενώ θα καταγράφει και απομονωμένες μαύρες τρύπες, άστρα νετρονίων και βίαια κοσμικά φαινόμενα.

Πηγή: tvxs.gr