Το Κοινοβούλιο της Δανίας υπερψήφισε την Πέμπτη (27/08) σχετικό νομοσχέδιο, το οποίο καθορίζει εφάπαξ χρηματική καταβολή ύψους 300.000 δανικών κορωνών (περίπου 47.000 δολαρίων) για κάθε δικαιούχο.

«Είναι κάτι θετικό μέσα σε μια πολύ θλιβερή ιστορία», ανέφερε η Ναάγια Νατανίελσεν, μία εκ των δύο εκπροσώπων της Γροιλανδίας στο δανικό Κοινοβούλιο.

Η συγκεκριμένη υπόθεση είναι ευρύτερα γνωστή ως «Spiral Case», λόγω των αντισυλληπτικών σπειραμάτων που χρησιμοποιήθηκαν, και αποτελεί μία από τις πιο δραματικές σελίδες στην ιστορία των σχέσεων μεταξύ Γροιλανδίας και Δανίας.

Ξεκινώντας από τη δεκαετία του 1960 και για αρκετές δεκαετίες, ιατρικό προσωπικό υποβλήθηκε σε κλήσεις γυναικών και ανήλικων κοριτσιών στη Γροιλανδία για διενέργεια ιατρικών εξετάσεων, προχωρώντας, σε πολλές περιπτώσεις χωρίς καμία σχετική ενημέρωση, στην τοποθέτηση ενδομήτριων σπειραμάτων.

Ορισμένες από τις κοπέλες δεν ξεπερνούσαν την ηλικία των 12 ετών.

Πολλά από τα θύματα αντιλήφθηκαν την παρέμβαση μετά από χρόνια, όταν εκδηλώθηκαν προβλήματα στην υγεία τους. Αρκετές υπέφεραν από χρόνιους πόνους και διαταραχές γονιμότητας, ενώ άλλες οδηγήθηκαν σε οριστική στειρότητα.

Η τακτική αυτή διατηρήθηκε μέχρι και τη δεκαετία του 1990. Βάσει κρατικής έκθεσης που δημοσιεύθηκε το προηγούμενο έτος, η διαδικασία εφαρμόστηκε σε περισσότερες από 4.000 γυναίκες στη Γροιλανδία.

Για πολλές δεκαετίες, η πλειονότητα των πληγέντων απέφευγε τη δημόσια αναφορά στο θέμα. Όταν πριν από λίγα χρόνια ορισμένες αποφάσισαν να αποκαλύψουν όσα υπέστησαν, πυροδοτήθηκε ένα κύμα μαρτυριών που έφερε στην επιφάνεια το μέγεθος και τις επιπτώσεις της εκστρατείας.

Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, έχει ήδη προβεί σε δημόσια συγγνώμη.

«Εκ μέρους της Δανίας, θα ήθελα να πω συγγνώμη», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά.

Εντός των επόμενων ημερών αναμένεται η δημοσιοποίηση μίας ακόμα έκθεσης που ανατέθηκε από την κυβέρνηση, η οποία εστιάζει στις νομικές πτυχές του ζητήματος και στο κατά πόσο η συγκεκριμένη πρακτική μπορεί να εμπίπτει στον ορισμό της γενοκτονίας.

Οι σχέσεις με τη Γροιλανδία και ο παράγοντας Τραμπ

Η επικύρωση των αποζημιώσεων συμπίπτει με τις προσπάθειες της Κοπεγχάγης να ενισχύσει τους δεσμούς της με τη Γροιλανδία.

Το αρκτικό νησί αποτελεί αυτοδιοικούμενο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας, την ίδια ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ διατυπώνει επανειλημμένα την επιθυμία του να το θέσει υπό την δικαιοδοσία των ΗΠΑ.

Αν και σημαντική μερίδα των κατοίκων επιθυμεί τη διατήρηση των δεσμών με τη Δανία, υποθέσεις του παρελθόντος συνεχίζουν να σκιάζουν τη μεταξύ τους σχέση, με το πρόγραμμα υποχρεωτικής αντισύλληψης να θεωρείται από τις σοβαρότερες.

Όσες γυναίκες επιθυμούν να λάβουν την αποζημίωση καλούνται να καταθέσουν αίτηση, παραθέτοντας όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτομέρειες για τη δική τους περίπτωση.

«Γνωρίζουμε ότι μπορεί να είναι δύσκολο για μια γυναίκα να περιγράψει όσα έγιναν, όμως χρειαζόμαστε όσα μπορεί να θυμηθεί για να μπορέσουμε να εξετάσουμε την υπόθεσή της», επισήμανε η Τρίνε Μπέρνερ Μάντσεν, στέλεχος που συμμετέχει στη σχετική διαδικασία.

Η προσκόμιση ιατρικού φακέλου δεν είναι υποχρεωτική, αν και όσες διαθέτουν σχετικά έγγραφα μπορούν να τα συνυποβάλουν.

«Οι ουλές μέσα μας θα παραμείνουν»

Για την 64χρονη Άανα Ούλατ Μπαχ, συνταξιούχο εκπαιδευτικό από το Νουούκ, η απόφαση αυτή προσέφερε, όπως δήλωσε, «τεράστια ανακούφιση».

Η Μπαχ ήταν μόλις 13 ετών όταν υπέστη την τοποθέτηση του σπειράματος. Στη μετέπειτα ζωή της αντιμετώπισε σοβαρές επιπλοκές στη γονιμότητα, μεταξύ των οποίων απόφραξη στις σάλπιγγες και δύο εξωμήτριες κυήσεις που έθεσαν σε κίνδυνο τη ζωή της.

Παρά τις δυσκολίες, κατάφερε να αποκτήσει έναν γιο, τον οποίο αποκαλεί «θαύμα».

«Οι ουλές μέσα μας θα παραμείνουν», ανέφερε σε τηλεφωνική της συνέντευξη την Πέμπτη, συμπληρώνοντας: «Αλλά τώρα έχουμε την ευκαιρία να προχωρήσουμε».

Η Μπαχ υπήρξε από τις πρώτες γυναίκες που αποκάλυψαν δημόσια την περιπέτειά τους, διεκδικώντας τη δικαίωση από τις αρχές της Δανίας.

«Ο αγώνας μου γι’ αυτή την υπόθεση φτάνει στο τέλος του», σημείωσε, καταλήγοντας: «Δεν χρειάζεται πια να αναρωτιόμαστε αν κάποτε θα αναγνωριστούν όσα μας συνέβησαν».