Προηγμένοι εξωγήινοι πολιτισμοί ενδέχεται να επικοινωνούν με τρόπους εντελώς διαφορετικούς από αυτούς που αναζητούμε σήμερα – ακόμη και μέσω επαναλαμβανόμενων λάμψεων φωτός, παρόμοιων με εκείνες που χρησιμοποιούν οι πυγολαμπίδες, αναφέρει νέο επιστημονικό άρθρο στο Live Science.

Αν αυτή η υπόθεση ισχύει, τότε η εξωγήινη νοημοσύνη θα μπορούσε να παραμένει αόρατη στα υπάρχοντα εργαλεία παρατήρησης, καθώς οι επιστήμονες επικεντρώνονται κυρίως σε ραδιοσήματα.

Οι ίδιοι οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν ότι πρόκειται για ένα θεωρητικό πείραμα σκέψης και όχι για απόδειξη ύπαρξης τέτοιων σημάτων. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν εμπειρικά δεδομένα που να επιβεβαιώνουν ότι εξωγήινοι πολιτισμοί επικοινωνούν με φωτεινές λάμψεις.

Η «ανθρώπινη προκατάληψη» στην αναζήτηση εξωγήινης ζωής

Η αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης, όπως διεξάγεται μέχρι σήμερα, βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ανθρώπινες αντιλήψεις για το τι σημαίνει επικοινωνία. Οργανισμοί όπως το Ινστιτούτο SETI εστιάζουν κυρίως στον εντοπισμό ραδιοσημάτων από μακρινούς εξωπλανήτες ή θερμικών ιχνών από υποθετικές τεχνολογικές μεγακατασκευές, όπως η σφαίρα Dyson.

Ωστόσο, σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, αυτή η προσέγγιση μπορεί να πάσχει από ανθρωποκεντρική προκατάληψη: αναζητούμε νοήμονα ζωή με βάση τις δικές μας τεχνολογίες και τρόπους επικοινωνίας, αγνοώντας ενδεχομένως εντελώς διαφορετικά «σήματα» που δεν ταιριάζουν στα υπάρχοντα μοντέλα, αναφέρει το Live Science.

Επικοινωνία με φωτεινά μοτίβα

Στη μελέτη, η οποία έχει αναρτηθεί στο arXiv και βρίσκεται υπό αξιολόγηση για δημοσίευση, οι επιστήμονες προτείνουν ότι αντί για ραδιοκύματα, προηγμένοι πολιτισμοί θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν επαναλαμβανόμενες λάμψεις φωτός ως μέσο επικοινωνίας ή σήμανσης. Τέτοια φωτεινά μοτίβα θα μπορούσαν να λειτουργούν ως διαστρικοί «φάροι» ή ακόμη και ως ένας πιο σύνθετος κώδικας μετάδοσης πληροφοριών.

Το πρόβλημα, επισημαίνουν, είναι ότι τέτοια σήματα μπορεί να περνούν απαρατήρητα, επειδή δεν μοιάζουν με ό,τι συνήθως αναζητά η επιστημονική κοινότητα στο πλαίσιο της έρευνας SETI.

Το παράδειγμα των πυγολαμπίδων

Στη Γη, οι πυγολαμπίδες χρησιμοποιούν επαναλαμβανόμενες φωτεινές λάμψεις για να επικοινωνούν, επιτρέποντας σε διαφορετικά είδη να αναγνωρίζουν και να διαχωρίζουν τα σήματά τους. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ένας παρόμοιος μηχανισμός θα μπορούσε, θεωρητικά, να χρησιμοποιηθεί και από εξωγήινους πολιτισμούς για να δηλώσουν την παρουσία τους στο Σύμπαν.

Για να εξετάσουν πώς θα μπορούσαν να μοιάζουν τέτοια σήματα, ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 150 πάλσαρ – αστέρες νετρονίων με έντονα μαγνητικά πεδία που εκπέμπουν επαναλαμβανόμενες ακτινοβολίες. Αν και δεν εντοπίστηκαν τεχνητές ενδείξεις, οι επιστήμονες διαπίστωσαν μοτίβα που θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως οδηγός για μελλοντικές αναζητήσεις φωτεινών σημάτων.

Όπως δήλωσε στο Universe Today η Estelle Janin, συν-συγγραφέας της μελέτης και υποψήφια διδάκτορας στη Σχολή Επιστημών της Γης και του Διαστήματος του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Αριζόνα, «η επικοινωνία αποτελεί θεμελιώδες χαρακτηριστικό της ζωής σε όλα τα εξελικτικά κλαδιά και εκδηλώνεται σε μια εντυπωσιακή ποικιλία μορφών και στρατηγικών. Η εξέταση μη ανθρώπινων τρόπων επικοινωνίας είναι κρίσιμη αν θέλουμε να διευρύνουμε την κατανόησή μας για το πώς θα μπορούσε να μοιάζει η εξωγήινη επικοινωνία – και τι θα έπρεπε να εξηγεί μια ολοκληρωμένη θεωρία της ζωής».