Σε αδιέξοδο φέρονται να έχουν οδηγηθεί οι πολύμηνες επαφές της ελληνικής πλευράς με το Βρετανικό Μουσείο για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, καθώς Αθήνα και Λονδίνο εξακολουθούν να απέχουν στο θεμελιώδες ζήτημα του καθεστώτος υπό το οποίο θα μπορούσαν τα αρχαία να μεταφερθούν στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Telegraph, οι συνομιλίες έχουν πλέον «καταρρεύσει», με το Βρετανικό Μουσείο να προκρίνει μια συμφωνία μακροχρόνιου δανεισμού και την Αθήνα να επιμένει στην πλήρη και μόνιμη επανένωση των Γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης.

Στην καρδιά της διαφωνίας βρίσκεται το ζήτημα της κυριότητας.

Η ελληνική πλευρά δεν αποδέχεται μια συμφωνία δανεισμού η οποία θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αναγνώριση του Βρετανικού Μουσείου ως νόμιμου ιδιοκτήτη των Γλυπτών, όπως αναφέρεται.

Ως εκ τούτου, σύμφωνα πάντα με τη βρετανική εφημερίδα, απέρριψε τη λύση ενός «μακροπρόθεσμου δανείου».

Οι συζητήσεις για μια «υβριδική» λύση και ανταλλαγές αρχαιοτήτων

Οι δύο πλευρές είχαν επιχειρήσει κατά το προηγούμενο διάστημα να αναζητήσουν μια ενδιάμεση φόρμουλα που θα επέτρεπε να ξεπεραστούν οι νομικές και πολιτικές διαφωνίες.

Στο πλαίσιο αυτών των επαφών είχε εξεταστεί μια μορφή «υβριδικής» συμφωνίας, ενώ στο τραπέζι είχε βρεθεί και η δυνατότητα ανταλλαγής αρχαιοτήτων, με την Ελλάδα να παραχωρεί σημαντικά εκθέματα για περιοδικές εκθέσεις στο Λονδίνο ως μέρος μιας ευρύτερης διευθέτησης.

Ωστόσο, κατά την Telegraph, ούτε αυτή η προσπάθεια κατέληξε σε συμφωνία.

 

Η Ταπισερί της Μπαγιέ και η πρόταση που απέρριψε η Αθήνα

Καθοριστικό σημείο στην τελευταία φάση των συνομιλιών φέρεται να αποτέλεσε η επίκληση από τη διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου του παραδείγματος της περίφημης Ταπισερί της Μπαγιέ.

Το σχεδόν 1.000 ετών έργο παραχωρήθηκε από τη Γαλλία στη Βρετανία με τη μορφή προσωρινού δανεισμού και εκτίθεται στο Βρετανικό Μουσείο, ενώ σε αντάλλαγμα βρετανικοί αρχαιολογικοί θησαυροί μεταφέρθηκαν σε γαλλικά μουσεία.

Η διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου φέρεται να παρουσίασε αυτό το μοντέλο ως παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο δύο χώρες μπορούν να ανταλλάσσουν εξαιρετικά σημαντικά πολιτιστικά αγαθά χωρίς να μεταβάλλεται το ιδιοκτησιακό καθεστώς τους.

Η Αθήνα, ωστόσο, απέρριψε τον παραλληλισμό.

Κατά την ελληνική θέση που μεταφέρει το δημοσίευμα, οι δύο περιπτώσεις δεν μπορούν να εξομοιωθούν, καθώς η κυριότητα της Ταπισερί της Μπαγιέ «δεν είχε ποτέ αμφισβητηθεί ούτε το έργο είχε τεμαχιστεί».

Στην περίπτωση του Παρθενώνα, αντιθέτως, το ελληνικό αίτημα αφορά την επανένωση ενός ενιαίου μνημείου, τμήματα του γλυπτού διακόσμου του οποίου βρίσκονται σήμερα στην Αθήνα και άλλα στο Λονδίνο.

Στον πυρήνα της διαμάχης παραμένει η αφαίρεση των Γλυπτών

Πίσω από το σημερινό αδιέξοδο εξακολουθεί να βρίσκεται η πολύ παλαιότερη διαφωνία Αθήνας και Λονδίνου για τις συνθήκες υπό τις οποίες αφαιρέθηκαν τα Γλυπτά από τον Παρθενώνα στις αρχές του 19ου αιώνα από τον λόρδο Έλγιν.

Η βρετανική πλευρά έχει επικαλεστεί ιστορικά την ύπαρξη οθωμανικής άδειας, του λεγόμενου «φιρμανιού», ως βάση για τη νομιμότητα των ενεργειών του Έλγιν.

Η Ελλάδα, από την πλευρά της, απορρίπτει κατηγορηματικά ότι υπήρξε νόμιμη παραχώρηση κυριότητας των Γλυπτών και αντιμετωπίζει το ζήτημα όχι ως έναν συνηθισμένο δανεισμό αρχαιοτήτων μεταξύ μουσείων, αλλά ως αίτημα οριστικής επανένωσης των σωζόμενων τμημάτων ενός μνημείου.

Αυτή ακριβώς η διαφορά φαίνεται, σύμφωνα με την Telegraph, να έχει οδηγήσει τις συνομιλίες στο σημερινό αδιέξοδο: το Βρετανικό Μουσείο συζητά μια λύση βασισμένη στον δανεισμό, ενώ η Αθήνα δεν αποδέχεται μια φόρμουλα που θα μπορούσε να προϋποθέτει αναγνώριση βρετανικής κυριότητας επί των Γλυπτών.