Το αφήγημα του «στρέητ ομοφυλόφιλου» δεν είναι αστείο. Είναι επικίνδυνο

ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

«Εγώ δεν θα κάτσω να παίξω το παιχνίδι κανενός. Εγώ δεν είμαι γκέι, είμαι στρέητ ομοφυλόφιλος και αυτό τσαντίζει πάρα πολύ. Άντρας είμαι στον τρόπο που μιλάω, που υπάρχω, που θα ανοίξω την πόρτα στη γυναίκα, δεν θα ανοίξω την πόρτα στον τακουνάτο άνδρα, θα βοηθήσω τη γιαγιά να περάσει τον δρόμο, θα φιλήσω το χέρι μιας άγνωστης, θα πω “γεια σας κυρία μου”. Τζέντλεμαν. Το ότι τον π@@@@@ δεν σημαίνει ότι γέρνω. Στρέιτ είμαι, ευθεία κοιτάω».

Αυτό είπε σε πόντκαστ το 2026 ένας ανοιχτά γκέι άντρας. Μπορεί να το είπε επειδή όντως το πιστεύει, ίσως προσπαθεί να βρίσκει τρόπους να παραμένει relevant -ο λόγος δεν έχει σημασία. Σημασία έχει το αποτέλεσμα. Και το ότι βλέπουμε πως μέσω του αυτοπροσδιορισμού του ως «στρέητ ομοφυλόφιλος» αισθάνεται διαφορετικός από τους άλλους, τους πραγματικούς ομοφυλόφιλους, άρα αξίζει μία θέση στο κόσμο του (ακρο)δεξιού Έλληνα στρέητ χριστιανού -δεν είναι τυχαίο ότι, για να κερδίσει αυτήν την αποδοχή, έκανε vidcast με την Ευρωβουλεύτρια που πρωτοέγινε viral από την απέχθειά της στην τριχοφυΐα στη γυναικεία μασχάλη.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Θυμίζει τον μονόλογο της Μέρεντιθ Γκρέι, απευθυνόμενη στον Ντέρεκ στο Grey’s Anatomy. «Pick me, choose me, love me». «Διάλεξέ με», Έλληνα σούπερ στρέητ άντρα, «αγάπα με». «Κάνε με παρέα, δες ότι εγώ δεν είμαι σαν τους άλλους, δες με -τους μισώ τόσο που βγαίνω δημόσια και λέω τέτοια πράγματα για να με δεις».

Όπως τόσο συχνά μιλάμε για εσωτερικευμένο μισογυνισμό, πάμε να δούμε τι είναι η εσωτερικευμένη ομοφοβία. Γιατί οι τρόποι με τους οποίους μπορεί να καταπιέζεται ένα άτομο, είναι πολλοί.

Μεγαλώνουμε και υπάρχουμε σε μία κοινωνία βαθιά πατριαρχική που έχει πολύ ξεκάθαρες τις έννοιες του σωστού και του λάθους. Το να είσαι στρέητ είναι το σωστό. Το να είσαι οτιδήποτε άλλο, είναι λάθος. Κι όλα τα αρνητικά στερεότυπα και οι προκαταλήψεις προκαλούν ντροπή σε πολλά LGBTQ+ άτομα. Η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η άρνηση της ταυτότητας, η περιφρόνηση της queer κοινότητας και του κινήματος και το μίσος προς τον ίδιο τον εαυτό είναι συνήθη. 

Η εσωτερικευμένη ομοφοβία, λοιπόν, είναι η υιοθέτηση των αρνητικών στερεοτύπων. Πηγάζει από την ομοφοβία της κοινωνίας. Και όταν αυτά τα στερεότυπα τα κάνεις δικά σου, όταν τα φοράς σαν πανοπλία για να αποδείξεις ότι «δεν είσαι σαν τους άλλους», τότε η εσωτερικευμένη ομοφοβία δεν μένει πια μέσα σου αλλά βγαίνει προς τα έξω. Γίνεται performance. Γίνεται περιφρόνηση της ίδιας σου της κοινότητας. Γίνεται η ανάγκη να αρνηθείς ό,τι σε κάνει «όχι στρέητ», για να χωρέσεις σε έναν κόσμο που δεν πρόκειται να σε δεχτεί, όσο κι αν προσπαθήσεις να του μοιάσεις.

Κι έτσι καταλήγουμε να βλέπουμε LGBTQ+ άτομα να αναπαράγουν ακριβώς ό,τι τους πλήγωσε. Να προσπαθούν να πείσουν ότι είναι «αρσενικά», «κανονικοί», «ευθείς» -λες και η ευθεία γραμμή είναι το μόνο μονοπάτι που οδηγεί στον σεβασμό. Να πιστεύουν ότι αν κρατήσουν αποστάσεις από την ίδια τους την κοινότητα, θα σωθούν από το στίγμα. Ότι αν υιοθετήσουν τον λόγο των καταπιεστών τους, ίσως κάποτε αυτοί να τους αντιμετωπίσουν ως ίσους.

Αλλά η πατριαρχία δεν σε δέχεται. Σε χρησιμοποιεί. Σε αφήνει να κάνεις λίγο ντόρο, να πεις δυο-τρεις ακραίες ατάκες, να την επιβεβαιώσεις και μετά σε επιστρέφει στη θέση που είχε πάντα για σένα: στο περιθώριο. Γιατί η πατριαρχία δεν φοβάται τον «στρέητ ομοφυλόφιλο». Φοβάται τον απενοχοποιημένο queer. Εκείνον που δεν ζητάει άδεια για να υπάρξει.

Η εσωτερικευμένη ομοφοβία δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο, ούτε «προσωπική επιλογή». Είναι εργαλείο της κυρίαρχης κουλτούρας. Και όσο δεν τη βλέπουμε κατάματα, τόσο θα συνεχίζει να απομονώνει, να διασπά και να πληγώνει LGBTQ+ άτομα. Να κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν ότι για να αγαπηθούν, πρέπει πρώτα να προδώσουν τον εαυτό τους.

Όμως δεν υπάρχει τίποτα πιο απελευθερωτικό από το να σπάσεις αυτόν τον κύκλο. Το να καταλάβεις ότι το πρόβλημα δεν είσαι εσύ αλλά τα κουτάκια. Είναι η κοινωνία που θέλει τους queer ανθρώπους αόρατους, ή «χαμηλών τόνων» -να μην προκαλούν, τέλος πάντων. Είναι το σύστημα που σε κάνει να ντρέπεσαι για αυτό που είσαι αντί να ντρέπεται το ίδιο για την καταπίεσή του.

Και κάπου εδώ αρχίζει η πραγματική διεκδίκηση. Να πάψουμε να ζητάμε αποδοχή από αυτούς που μας θέλουν μικρούς, να σταματήσουμε να χωράμε σε ρόλους που δεν έχουν φτιαχτεί για εμάς. Να διεκδικήσουμε χώρο χωρίς να απολογούμαστε.

Το να υπάρχεις όπως πραγματικά είσαι, δεν είναι λάθος. Το να υπάρχεις όπως πραγματικά είσαι, είναι αντίσταση.

Πηγή: rosa.gr