Από χθες (03/08), Ρωσία και Κίνα πραγματοποιούν κοινές ναυτικές ασκήσεις με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας που υπέγραψαν μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι εν λόγω ασκήσεις, μάλιστα, έρχονται μόλις 48 ώρες περίπου μετά την ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ,με την οποία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, γνωστοποίησε πως τοποθέτησε δυο πυρηνικά υποβρύχια στα «κατάλληλα σημεία». Η ανάρτηση Τραμπ ήρθε ως απάντηση στις απειλές του πρώην προέδρου της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ. Όπως ανακοίνωσε ο ρωσικός στόλος του Ειρηνικού, πολεμικά σκάφη του μαζί με πλοία του κινεζικού πολεμικού ναυτικού διεξάγουν ανθυποβρυχιακές ασκήσεις και βολές στη Θάλασσα της Ιαπωνίας στο πλαίσιο προγραμματισμένων κοινών γυμνασίων.
Μάλιστα, σύμφωνα με το ρωσικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Interfax, πολεμικά σκάφη των δυο χωρών κινούνταν σε κοινή ομάδα, στην οποία περιλαμβανόταν ένα μεγάλο ρωσικό ανθυποβρυχιακό πλοίο και δύο κινεζικά αντιτορπιλικά. Στην ανακοίνωση επισημαίνεται ότι, στα γυμνάσια, μετέχουν ντιζελοηλεκτρικά υποβρύχιααπό τις δύο χώρες, καθώς και ένα κινεζικό πλοίο διάσωσης υποβρυχίων.
«Άνευ όρων» συνεργασία
Σε δημοσίευμά του το Reuters, σημειώνει ότι, Ρωσία και Κίνα διεξάγουν τακτικές στρατιωτικές ασκήσεις για να εξασκήσουν τον συντονισμό μεταξύ των ενόπλων δυνάμεών τους και να στείλουν ένα... αποτρεπτικό μήνυμα στους αντιπάλους. Οι δύο, το 2022, λίγο πριν το Κρεμλίνο επιλέξει την άμεση εμπλοκή του στον πόλεμο στην Ουκρανία, υπέγραψαν στρατηγική συνεργασία «άνευ όρων».
Τα ναυτικά γυμνάσια αποτελούν μέρος ασκήσεων με τίτλο «Maritime Interaction-2025» που, βάσει προγράμματος, θα ολοκληρωθούν μέχρι την Τρίτη (05/08). Το Interfax αναφέρει πως Ρώσοι και Κινέζοι ναύτες θα διεξάγουν βολές πυροβολικού, θα εξασκηθούν σε ανθυποβρυχιακές και αποστολές αερανάμυνας και θα βελτιώσουν τις κοινές επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης στη θάλασσα.
Τραμπ - ανάρτηση - υποβρύχια
Από πλευράς Τραμπ υποστηρίζεται πως, η εντολή για μετακίνηση των αμερικανικών υποβρυχίων κοντά στη Ρωσία, ήρθε ως απάντηση στα «εξαιρετικά προκλητικά» σχόλια του Μεντβέντεφ αναφορικά με τον κίνδυνο πολέμου μεταξύ των δύο πυρηνικών υπερδυνάμεων.
Ισχυρός σεισμός μεγέθους 8,8 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ σημειώθηκε τα ξημερώματα της Τετάρτης (30/7) ανοιχτά της χερσονήσου Καμτσάτκα στη Ρωσία.
Μετά τον ισχυρό σεισμό που έπληξε την περιοχή της Καμτσάτκα, αρκετοί άνθρωποι υπέστησαν ελαφρά τραύματα, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο TASS.
Ζημιές καταγράφηκαν και στο περιφερειακό αεροδρόμιο, όπου εκδηλώθηκαν προβλήματα λόγω της δόνησης.
Το επίκεντρο του σεισμού εντοπίστηκε περίπου 125 χιλιόμετρα ανατολικά της πόλης Πετροπαβλόφσκ, σε βάθος 19 χιλιομέτρων. Λίγα λεπτά αργότερα ακολούθησαν ισχυροί μετασεισμοί εντάσεως 5,6 και 6,9 σύμφωνα με Γερμανικό Κέντρο Γεωεπιστημών (GFZ).
Οι τοπικές αρχές συνεχίζουν τις έρευνες για την εκτίμηση της κατάστασης και την παροχή βοήθειας στους πληγέντες, ενώ παραμένει σε ισχύ η επιφυλακή για τυχόν μετασεισμούς.
Επιπλέον, τσουνάμι ύψους 3 ως 4 μέτρων καταγράφηκε σε τομείς της περιφέρειας, ανέφερε το παράρτημα του ρωσικού υπουργείου Αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων.
Συνολικά, περίπου 2.700 κάτοικοι απομακρύνθηκαν εσπευσμένα από τις εστίες τους και μεταφέρθηκαν σε ασφαλείς τοποθεσίες στις Κουρίλες νήσους, σύμφωνα με τις αρχές.
Προειδοποιήσεις για τσουνάμι εκδόθηκαν για όλες τις περιοχές του Ειρηνικού, αλλά και για το Μεξικό, την Κίνα και τις Φιλιππίνες.
Δείτε όλες τις εξελίξεις μετά τον ισχυρό σεισμό στο Liveblog
18:11
Νησιά Γκαλαπάγκος: Προληπτική εκκένωση κατοίκων
Οι Αρχές των Νήσων Γκαλαπάγκος του Ισημερινού διέταξαν την Τετάρτη την προληπτική εκκένωση των κατοίκων των ευάλωτων παράκτιων περιοχών, μετά τον ισχυρό σεισμό μεγέθους 8,8 Ρίχτερ που προκάλεσε συναγερμό για τσουνάμι σε ολόκληρο τον Ειρηνικό Ωκεανό.
Οι αρμόδιες Αρχές των νησιών, που βρίσκονται περίπου 970 χιλιόμετρα (600 μίλια) ανοικτά των ακτών του Ισημερινού, κάλεσαν τους κατοίκους των ευάλωτων περιοχών να μεταβούν σε ασφαλείς ζώνες που έχουν καθοριστεί από την υπηρεσία διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων της χώρας.
18:05
Βίντεο: Η στιγμή του σεισμού εν μέσω χειρουργικής επέμβασης
Μια ομάδα γιατρών βρισκόταν εν μέσω χειρουργικής επέμβασης στην απομακρυσμένη ανατολική ρωσική πόλη Πετροπαβλόφσκ-Καμτσάτσκυ, όταν ένας από τους ισχυρότερους σεισμούς που έχουν καταγραφεί ποτέ συγκλόνισε τον εξοπλισμό τους και το δάπεδο κάτω από τα πόδια τους.
Οι γιατροί χρησιμοποίησαν τα χέρια τους για να σταθεροποιήσουν τόσο τον ασθενή όσο και τον εξοπλισμό τους, όπως δείχνουν εικόνες από κάμερες CCTV που δημοσίευσε το υπουργείο Υγείας της περιοχής Καμτσάτκα.
«Παρά τον κίνδυνο, οι γιατροί παρέμειναν ψύχραιμοι και έμειναν με τον ασθενή μέχρι το τέλος», έγραψε ο υπουργός Υγείας Όλεγκ Μέλνικοφ στο Telegram. Δεν έδωσε λεπτομέρειες για την εγχείρηση, αλλά είπε ότι ο ασθενής είναι εκτός κινδύνου.
Ο περιφερειάρχης Βλάντιμιρ Σολόντοφ δήλωσε στο Telegram ότι θα προτείνει τους γιατρούς για κρατικές διακρίσεις, προσθέτοντας: «Τέτοιο θάρρος αξίζει τον υψηλότερο έπαινο».
15:18
Φάλαινες ξεβράστηκαν στις ακτές της Ιαπωνίας μετά το τσουνάμι
Φάλαινες έχουν ξεβραστεί στις ακτές της Ιαπωνίας από τα κύματα του τσουνάμι, που ακολούθησε τον μεγάλο σεισμό στα ανοικτά της ανατολικής ακτής της Ρωσίας.
Ένα βίντεο που αναρτήθηκε στην πλατφόρμα X (πρώην Twitter) και μεταδόθηκε ζωντανά στην τοπική τηλεόραση, δείχνει τέσσερις φάλαινες να έχουν ξεβραστεί στην παραλία Χιρασούνα (Hirasuna Beach), στην Τσίμπα (Chiba), σήμερα (Τετάρτη, 30/7).
Οι Κουρίλες νήσοι (Kuril) της Ρωσίας και το βόρειο νησί Χοκάιντο (Hokkaido) της Ιαπωνίας έχουν πληγεί από τα κύματα του τσουνάμι μετά τον υποθαλάσσιο σεισμό μεγέθους 8,8 Ρίχτερ, ο οποίος είναι ένας από τους ισχυρότερους σεισμούς που έχουν καταγραφεί ποτέ και ο μεγαλύτερος μετά τον σεισμό της Ιαπωνίας το 2011.
Οι φάλαινες που ξεβράζονται στην παραλία της Ιαπωνίας είναι πιθανώς αποτέλεσμα των αλλαγών στα επίπεδα του νερού και στα ρεύματα κοντά στην ακτή μετά τον σεισμό. Όταν η ένταση μεταξύ των τεκτονικών πλακών απελευθερώνεται σε περίπτωση σεισμού, οι δονήσεις που διαδίδονται στον πυθμένα του ωκεανού μπορούν να μετακινήσουν μεγάλους όγκους νερού, προκαλώντας κύματα με πολύ μεγαλύτερη κίνηση. Η ταχεία αλλαγή στο ρεύμα του νερού μπορεί στη συνέχεια να σύρει θαλάσσια ζώα, όπως φάλαινες, στην ακτή.
15:09
Κρεμλίνο: Δεν υπήρξαν θύματα από τον σεισμό
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε, το μεσημέρι της Τετάρτης, ότι δεν υπήρξαν θύματα στη Ρωσία από τον σεισμό που έπληξε την Καμτσάτκα.
Ο Ρώσος αξιωματούχος απέδωσε την απουσία νεκρών στη στιβαρή κατασκευή των κτιρίων και την ομαλή λειτουργία των συστημάτων συναγερμού.
15:08
ΙΑΕΑ: Καμία επίπτωση στην ασφάλεια των πυρηνικών σταθμών των ακτών του Ειρηνικού
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας δήλωσε την Τετάρτη πως δεν υπάρχουν ενδείξεις για επιπτώσεις στην ασφάλεια των πυρηνικών σταθμών κατά μήκος της ακτής του Ειρηνικού.
13:54
Υποβάθμισε τον κίνδυνο η Ιαπωνία
Η Ιαπωνία υποβάθμισε την προειδοποίηση για τσουνάμι σε πολλές παράκτιες περιοχές, σύμφωνα με το κρατικό ΝΗΚ.
13:52
Η Γαλλική Πολυνησία «μπορεί να πληγεί από κύματα ύψους έως και 4 μέτρων»
Οι αρχές της Γαλλικής Πολυνησίας αναθεώρησαν την προειδοποίηση για τσουνάμι για το αρχιπέλαγος των Νήσων Μαρκέζας, αναφέροντας ότι κύματα ύψους έως 4 μέτρων (13 ποδιών) ενδέχεται να φτάσουν στα νησιά Ua Huka, Nuku Hiva και Hiva Oa κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Μια προηγούμενη προειδοποίηση έκανε λόγο για κύματα ύψους έως 2,2 μέτρων.
Νωρίτερα την Τετάρτη, οι γαλλικές ένοπλες δυνάμεις στη Γαλλική Πολυνησία δήλωσαν ότι βρίσκονται «σε επιφυλακή» για να βοηθήσουν σε τυχόν επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης ή ιατρικής διακομιδής.
Η Γαλλική Πολυνησία είναι ένα ημιαυτόνομο γαλλικό έδαφος και αποτελείται από ένα τεράστιο αρχιπέλαγος 118 νησιών.
12:53
Εντολή εκκένωσης στη Χαβάη
Η Υπηρεσία Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών της Χαβάης (EMA) ανακοίνωσε ότι η εντολή εκκένωσης έχει αρθεί και ότι είναι ασφαλές να επιστρέψουν οι κάτοικοι στις περιοχές που είχαν εκκενωθεί, σύμφωνα με το Reuters.
12:04
Προειδοποίηση και για τον νότιο Ειρηνικό
Η αμερικανική πρεσβεία στην Παπούα Νέα Γουινέα εξέδωσε προειδοποίηση για τσουνάμι για περιοχές στον κεντρικό και νότιο Ειρηνικό Ωκεανό, όπου αναμένονται τα κύματα από τον σεισμό στη ρωσική Απω Ανατολή να φτάσουν αργότερα.
Πρόκειται τόσο για την Παπούα Νέα Γουινέα, όσο και για τις νησιωτικές περιοχές του Βανουάτου και των Νήσων του Σολωμόντα.
11:49
Το τσουνάμι έφτασε σε Αλάσκα και Καλιφόρνια
Τα πρώτα κύματα έφτασαν και στην Αλάσκα. Η Καλιφόρνια άρχισε επίσης να βλέπει τα πρώτα κύματα τσουνάμι με αυξημένα επίπεδα νερού κοντά στα σύνορα με το Όρεγκον, γνωστοποίησε το CNN.
Η πόλη βρίσκεται σε ένα τμήμα 160 χιλιομέτρων της ακτής της Βόρειας Καλιφόρνιας που βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού για τσουνάμι, το υψηλότερο επίπεδο συναγερμού. Η περιοχή αυτή βρίσκεται σε αυξημένο κίνδυνο για τσουνάμι, επειδή η μοναδική υποβρύχια γεωγραφία της έχει την ικανότητα να «συγκεντρώνει την ενέργεια των κυμάτων», σύμφωνα με την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία.
Το υπόλοιπο της δυτικής ακτής των ΗΠΑ βρίσκεται σε κατάσταση προειδοποίησης για τσουνάμι.
10:55
Με «ταχύτητα ενός αεροσκάφους» τα κύματα ενός τσουνάμι
Η βόρεια ακτή της Χαβάης «πιθανότατα» θα πλημμυρίσει με την άφιξη των κυμάτων του τσουνάμ, ενώ τα κύματα ενδέχεται να είναι μικρότερα στην δυτική ακτή των ΗΠΑ, δήλωσε ο Yong Wei, ανώτερος ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον και στο Εργαστήριο Θαλάσσιου Περιβάλλοντος του Ειρηνικού της NOAA.
Ο Wei προειδοποίησε τους ανθρώπους να είναι σε εγρήγορση και να μείνουν μακριά από παράκτιες περιοχές, εξηγώντας ότι τα κύματα του τσουνάμι διαφέρουν σημαντικά από τα τυπικά κύματα του ωκεανού.
«Ταξιδεύουν με ταχύτητα περίπου 700 χιλιομέτρων την ώρα, που είναι ανάλογη ενός αεροπλάνου», εξήγησε ο ίδιος στο CNN.
Μόλις το κύμα του τσουνάμι φτάσει σε ρηχά νερά, η ενέργεια απελευθερώνεται στο ύψος του κύματος, με τη δυναμική να προκαλέσει σοβαρές ζημιές κατά μήκος της ακτογραμμής, είπε ο Wei.
10:54
«Αρκετοί τραυματισμοί» στην Καμτσάτκα
Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές της χερσονήσου Καμτσάτκα της Ρωσίας, «αρκετοί άνθρωποι τραυματίστηκαν» κατά τη διάρκεια του ισχυρού σεισμού, χωρίς όμως να δώσουν τον ακριβή αριθμό τους.
10:35
Χαβάη: «Ένα κύμα ξεπέρασε τα 1,8 μέτρα
Ο Τζος Γκριν , κυβερνήτης της Χαβάης ανέφερε ότι «ένα κύμα ξεπέρασε τα 1,8 μέτρα».
Επίσης τόνισε: «Σας ζητώ να παραμείνετε ήρεμοι. Αν βρίσκεστε σε χαμηλό υψόμετρο, μεταβείτε σε υψηλότερο έδαφος», λέει.
Επισημαίνει ότι οι δρόμοι είναι γεμάτοι, ζητά από τους ανθρώπους να παραμείνουν ήρεμοι, να συνεργαστούν και να μεταβούν σε υψηλότερο έδαφος.
«Αν βρίσκεστε σε ασφαλές μέρος, παραμείνετε εκεί, και αν δεν είστε, μεταβείτε σε υψηλότερο έδαφος».
«Μην θέσετε τον εαυτό σας σε κίνδυνο», συμπλήρωσε.
Στη Χαβάη, τα αυτοκίνητα έκαναν ουρά καθώς οι άνθρωποι ακολουθούσαν τις εντολές εκκένωσης και εγκατέλειπαν τις παράκτιες περιοχές.
Στην Χονολουλού, ηχούν επίσης σειρήνες προειδοποίησης.
10:32
Τσουνάμι ύψους ενός μέτρου στην Ιαπωνία
Την ίδια ώρα, τσουνάμι ύψους άνω του ενός μέτρου σημειώθηκε στην Ιαπωνία.
Το κρατικό δίκτυο NHK World αναφέρει ότι τα κύματα του τσουνάμι έφτασαν τα 1,3 μέτρα στο λιμάνι Kuji στη βορειοανατολική Ιαπωνία.
Τα κύματα έφτασαν επίσης τα 80 εκατοστά στο Nemuro Hanasaki και τα 70 εκατοστά στο λιμάνι Ishinomaki, όπως αναφέρει το Al Jazeera.
Το ύψος των κυμάτων αυξάνεται σταθερά σε άλλες περιοχές της Ιαπωνίας, φτάνοντας τα 50 και 60 εκατοστά, από 20 εκατοστά νωρίτερα το πρωί.
Οι ιαπωνικές αρχές αναφέρουν ότι τα κύματα ενδέχεται να φτάσουν τα 3 μέτρα και σημείωσαν ότι η προειδοποίηση για τσουνάμι ενδέχεται να παραμείνει σε ισχύ για τις επόμενες 24 ώρες.
10:31
Τέσσερα κύματα τσουνάμι
Το τέταρτο κύμα του τσουνάμι έφτασε στην πόλη Σεβέρο-Κουρίλσκ στην περιοχή Σαχαλίν της Ρωσίας, αλλά ήταν ήδη αδύναμο, σύμφωνα με τον δήμαρχο της περιοχής Σεβέρο-Κουρίλσκ, Αλεξάντερ Οβσάνικοφ, ο οποίος μίλησε στο πρακτορείο ειδήσεων Interfax.
«Το πιο σοβαρό ήταν το τρίτο κύμα, το οποίο προκάλεσε πολλές ζημιές. Προκάλεσε ζημιές στις υποδομές του λιμανιού. Όλος ο μικρός στόλος παρασύρθηκε στη θάλασσα και τώρα βρίσκεται στο στενό, ενώ μερικά από τα πλοία ξεβράστηκαν στην ακτή», είπε.
Η προειδοποίηση για τσουνάμι παραμένει. Ωστόσο, στο Σεβέρο-Κουρίλσκ, ισχύει για την περιοχή του λιμανιού. Η ίδια η πόλη βρίσκεται σε ένα λόφο σε ασφαλές μέρος, πρόσθεσε ο δήμαρχος.
Δεν υπήρξαν θύματα.
10:25
Τσουνάμι στη Χαβάη – «Πρέπει να ληφθούν επείγοντα μέτρα»
Ολόκληρη η πολιτεία της Χαβάης έχει τεθεί σε κατάσταση συναγερμού μετά από τον ισχυρό σεισμό μεγέθους 8,8 Ρίχτερ που έπληξε την ανατολική πλευρά της χερσονήσου Καμτσάτκα της Ρωσίας.
Ανακοίνωση στο διαδίκτυο από ομάδα χάκινγκ που αποκαλείται Silent Crow ανέλαβε την ευθύνη για μια επίθεση στην πληροφοριακή υποδομή της ρωσικής αεροπορικής εταιρείας Aeroflot.
Το Reuters δεν μπορεί να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα την αυθεντικότητα της ανακοίνωσης, η οποία αναφέρει επίσης ότι ενεπλάκησαν Λευκορώσοι χάκερ.
Η Aeroflot ανακοίνωσε νωρίτερα σήμερα ότι ακύρωσε τουλάχιστον 40 πτήσεις έπειτα από πρόβλημα στη λειτουργία των πληροφοριακών συστημάτων της, όπως είπε.
Ο εθνικός αερομεταφορέας της Ρωσίας δεν έδωσε λεπτομέρειες σχετικά με την αιτία του προβλήματος ή τον χρόνο που θα χρειαστεί προκειμένου να αντιμετωπιστεί.
Αφότου η Ρωσία εξαπέλυσε τον πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας τον Φεβρουάριο του 2022, οι ταξιδιώτες στη Ρωσία έχουν συνηθίσει τις διαταραχές στις πτήσεις. Ωστόσο, αυτές οι καθυστερήσεις προκαλούνται συνήθως από προσωρινό κλείσιμο αεροδρομίων έπειτα από επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones).
Σύμφωνα με την Aeroflot, «ειδικοί εργάζονται αυτή την ώρα προκειμένου να ελαχιστοποιήσουν τον αντίκτυπο στο πρόγραμμα πτήσεων και να αποκαταστήσουν τη λειτουργία της υπηρεσίας».
Στο Telegram, η εταιρεία παρέθεσε περισσότερες από 40 πτήσεις που ακυρώθηκαν σε προορισμούς σε όλη τη Ρωσία, καθώς και στην πρωτεύουσα της Λευκορωσίας, Μινσκ, και την αρμενική πρωτεύουσα, Γερεβάν.
Η Aeroflot κάλεσε τους επιβάτες που ακυρώθηκαν οι πτήσεις τους από το αεροδρόμιο Σερεμέτιεβο της Μόσχας να παραλάβουν τις αποσκευές που είχαν παραδώσει όταν έκαναν τσεκ-ιν και να φύγουν.
Ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Baza μετέδωσε σκηνές χάους στο αεροδρόμιο, καθώς επιβάτες σχημάτιζαν ουρές απλώς για να φύγουν.
Αν και οι κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία για τον πόλεμό της εναντίον της Ουκρανίας έχουν περιορίσει δραστικά τα αεροπορικά ταξίδια, η Aeroflot παραμένει μεταξύ των 20 κορυφαίων αεροπορικών εταιρειών παγκοσμίως σε αριθμό επιβατών.
Το 2024, ο αριθμός των επιβατών του Ομίλου Aeroflot έφθασε τα 55,3 εκατομμύρια, σύμφωνα με ανακοίνωση που έχει αναρτηθεί στον ιστότοπο της αεροπορικής εταιρείας.
Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας και ο δήμαρχος της Μόσχας ανακοίνωσαν ότι οι ρωσικές δυνάμεις κατέρριψαν 142 μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (drones) στη διάρκεια της νύχτας, συμπεριλαμβανομένων 27 πάνω από την περιοχή της Μόσχας.
Τα drones ανακοινώθηκε ότι καταρρίφθηκαν σε αριθμό περιοχών στο ευρωπαϊκό τμήμα της Ρωσίας, όπως και πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα.
Κατά τις επιθέσεις αυτές 4 drones κατευθύνονταν προς τη ρωσική πρωτεύουσα, τα οποία καταρρίφθηκαν σήμερα το πρωί, ανακοίνωσε σε ανάρτησή του στο Telegram γύρω στις 10:00 τοπική ώρα (και ώρα Ελλάδος) ο δήμαρχος της Μόσχας Σεργκέι Σομπιάνιν.
Σύμφωνα με την αρχή πολιτικής αεροπορίας της Ρωσίας Rosaviatsia, τέσσερα μεγάλα αεροδρόμια που εξυπηρετούν τη Μόσχα –Σερεμέτιεβο, Βνούκοβο, Ντομοντέντοβο και Ζουκόφσκι– επηρεάστηκαν, με αποτέλεσμα την ανακατεύθυνση 134 πτήσεων.
Ως τις 10:00 ώρα Μόσχας, μόνον δύο αεροδρόμια παρέμεναν κλειστά στην εναέρια κυκλοφορία –το Βνούκοβο στην περιοχή της Μόσχας και το Γκράμπτσεβο στην περιοχή της Καλούγκα.
Από την αποθήκευση κιτ τραυμάτων για μαζικά πλήγματα και θύματα μέχρι τον εξοπλισμό των γιατρών με ενισχυμένους θώρακες, ο σχεδιασμός υγείας για καιρό πολέμου δεν είναι πλέον υποθετικός στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
Καθώς οδηγούσε με ασθενοφόρο στην οδό Φάμπρικο προς το σχολείο Λιετάβος, η Μαρτίνα Βερόνικα Νορεϊκαΐτε ένιωθε απροετοίμαστη. Ένιωθε την καρδιά της να χτυπάει δυνατά.
Ήταν ένα ηλιόλουστο πρωινό Τρίτης στα μέσα Μαΐου, όταν Νορεϊκαΐτε ενημερώθηκε από τον ασύρματο για μια έκρηξη στη Γιόναβα, μια πόλη 30.000 κατοίκων στην κεντρική Λιθουανία.
Στα τρία χρόνια που ήταν διασώστρια, οι κλήσεις κατά τη διάρκεια μιας συνηθισμένης μέρας, αφορούσαν υψηλή αρτηριακή πίεση ή πόνους στο στήθος. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που η Νορεϊκαΐτε βρισκόταν μπροστά σε μαζικά θύματα.
Καθώς πλησίαζαν στο σχολείο, με τις σειρήνες να ηχούν, το κτίριο ήταν καλυμμένο από καπνό.
«Άνθρωποι έτρεχαν τριγύρω, ξαπλωμένοι στο έδαφος, ουρλιάζοντας», είπε η Νορεϊκαΐτε, ενώ θυμόταν το χάος στο στάδιο του σχολείου. Αστυνομικοί, πυροσβέστες και στρατιωτικό προσωπικό ήταν ήδη στο σημείο.
Η Νορεϊκαΐτε και η συνάδελφός της ήταν οι πρώτοι παραϊατρικοί που έφτασαν. «Όταν βλέπεις τι συνέβη – τον πανικό, τις κραυγές – δεν ξέρεις τι να κάνεις ή πού να πας. Τα ξεχνάς όλα. Χάνεις την ισορροπία σου».
Το πρωτοφανές αυτό περιστατικό καταστροφής σε ένα ειρηνικό ευρωπαϊκό κράτος ήταν ακριβώς ο λόγος που οι λιθουανικές αρχές είχαν οργανώσει τις διήμερες στρατιωτικές ασκήσεις «Σιδερένιος Λύκος» («Geležinis Vilkas»).
Ο στόχος ήταν να ενισχυθεί ο στρατός, η αστυνομία, οι πυροσβέστες, τα νοσοκομεία και οι παραϊατρικοί για να λειτουργήσουν υπό εξαιρετικές συνθήκες – καθώς η Λιθουανία προετοιμάζεται για το χειρότερο σενάριο: μια επίθεση στην ανατολική πλευρά του ΝΑΤΟ. Από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η απειλή στρατιωτικής σύγκρουσης έχει γίνει μεγάλη.
«Όταν τα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ο πόλεμος είχε ξεκινήσει στην Ουκρανία, ήταν τρομακτικό», είπε η Νορεϊκαΐτε. «Ήταν τρομακτικό στην εργασία επειδή δεν ξέραμε αν είχαμε αρκετούς πόρους ή αν ήμασταν προετοιμασμένοι αν συνέβαινε εδώ».
Η Νορεϊκαΐτε αισθάνεται τώρα πιο ήρεμη. Επικεντρώνεται στην εκπαίδευση και την τελειοποίηση των πρωτοκόλλων διαλογής. Ασκήσεις, όπως αυτή στη Γιόναβα, βοηθούν. Πράγματι, πιστεύει ότι «θα πρέπει να γίνονται πιο συχνά».
Η Λιθουανία δεν αποτελεί εξαίρεση: Όλες οι χώρες της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ επανεξετάζουν τα πρωτόκολλα αντιμετώπισης κρίσεων για τις εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης, οργανώνουν ασκήσεις εκπαίδευσης, επενδύουν σε αντιβαλλιστικά κράνη και γιλέκα και μεταφέρουν τα χειρουργεία στα υπόγεια. Αυτό συμβαίνει από τότε που η σύγκρουση στην Ουκρανία έχει διαλύσει την ψευδαίσθηση ότι η Ευρώπη είναι ασφαλής από τον πόλεμο.
«Δεν τίθεται θέμα αν [η Ρωσία] θα επιτεθεί», δήλωσε ο Ragnar Vaiknemets, αναπληρωτής γενικός διευθυντής του Εσθονικού Συμβουλίου Υγείας, το οποίο επιβλέπει την ετοιμότητα για κρίσεις από πανδημίες έως πόλεμο. «Το ερώτημα είναι πότε».
Πρώην υπό σοβιετική κατοχή, οι χώρες στα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης γνωρίζουν πολύ καλά πόσο γρήγορα μπορούν να φτάσουν εκεί τα στρατεύματα.
«Έχουμε κακούς γείτονες εδώ: τη Ρωσία και τη Λευκορωσία», δήλωσε ο Ντάνιελ Ναούμοβας, αναπληρωτής υπουργός Υγείας της Λιθουανίας, σε μια εκδήλωση τον Φεβρουάριο. Η χώρα του συνδέει το ΝΑΤΟ με τις χώρες της Βαλτικής μέσω του Διαδρόμου Σουβάλκι – ενός στενού, ευάλωτου διαδρόμου που θεωρείται ένας από τους πιο πιθανούς στόχους μιας μελλοντικής ρωσικής επίθεσης. Ενώ όλες οι χώρες της ΕΕ βρίσκονται «στην ίδια βάρκα», μερικές βρίσκονται στην εμπροσθοφυλακή «όπου το νερό είναι κρύο», είπε ο Ναούμοβας. «Νερό πιτσιλάει το πρόσωπό μας, νερό πολέμου».
Για τις χώρες στα ανατολικά του ΝΑΤΟ, η ετοιμότητα για πόλεμο δεν είναι προαιρετική – είναι επείγουσα.
«Λίγες χώρες της ΕΕ είναι χώρες πρώτης γραμμής», δήλωσε η Katarzyna Kacperczyk, υφυπουργός στο υπουργείο Υγείας της Πολωνίας. «Για αυτές το ζήτημα είναι πιο σημαντικό».
Η Πολωνία έχει αναδείξει το ζήτημα της ασφάλειας της υγείας σε περιόδους συγκρούσεων κατά τη διάρκεια της εκ περιτροπής προεδρίας της στο Συμβούλιο της ΕΕ, όπου η ασφάλεια της Ευρώπης ήταν το κεντρικό θέμα.
«Δεν μπορούμε να προετοιμάσουμε ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης ή στρατηγικό σχέδιο για τον στρατιωτικό τομέα ή τον οικονομικό τομέα ή τον ενεργειακό τομέα και να αποκλείσουμε τον τομέα της υγείας», δήλωσε η Kacperczyk.
Νοσοκομεία υπό πυρά
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει δείξει ότι οι σύγχρονες συγκρούσεις αφορούν και τις υπηρεσίες υγείας – και τους πολίτες που εξυπηρετούν. Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης το λαμβάνουν υπόψη.
Το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Βίλνιους Santaros Clinics που βρίσκεται μόλις 50 χιλιόμετρα από τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ με τη Λευκορωσία αναπτύσσει υπόγειες υποδομές, καταφύγια, χώρους προσγείωσης ελικοπτέρων και αυτόνομα συστήματα που θα του επιτρέψουν να λειτουργεί ακόμη και αν διακοπεί η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος ή νερού.
Το Santaros είναι συνηθισμένο.
Στην Εσθονία, εκτός από τις θωράκιση σώματος για τα πληρώματα ασθενοφόρων, θα διανεμηθούν δορυφορικά τηλέφωνα για τη διατήρηση των επικοινωνιών σε περίπτωση που τα παραδοσιακά δίκτυα αποτύχουν. Υπάρχουν ακόμη και σχέδια για τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου διαδικτύου, εάν χρειαστεί.
Ηλεκτρικές γεννήτριες εγκαθίστανται σε όλο το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης, μετά την εμπειρία της Ουκρανίας με τις ρωσικές επιθέσεις που διακόπτουν συστηματικά την πολιτική ηλεκτροδότηση.
«Γνωρίζουμε με βεβαιότητα ότι η Ρωσία στοχεύει τις πολιτικές υποδομές και τις ενεργειακές δομές, και αυτό σημαίνει ότι δεν μπορείτε να έχετε τέτοιου είδους καταστάσεις όπου το νοσοκομείο δεν λειτουργεί επειδή υπάρχουν ορισμένα προβλήματα με τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας», δήλωσε ο Βάικνεμετς.
(AP Photo/Martin Meissner)
Πολλά νοσοκομεία στην Ανατολική Ευρώπη – λείψανα της σοβιετικής εποχής – είναι ιδιαίτερα ευάλωτα. «Έχουμε ψηλά κτίρια, έχουμε μεγάλα κτίρια. Βρίσκονται σε ένα συγκρότημα, σε μια περιοχή», πρόσθεσε ο Βάικνεμετς.
Τα νοσοκομεία εξετάζουν τώρα πώς να επαναχρησιμοποιήσουν υπόγεια για να γίνουν χειρουργεία σε περίπτωση ανάγκης. «Δεν μπορώ να φανταστώ να εργάζομαι σε ένα όροφο του νοσοκομείου που απλώς περιμένει να χτυπηθεί», είπε.
Η Εσθονία προμηθεύεται κινητές ιατρικές μονάδες που μπορούν να αναπτυχθούν σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, κάτι που μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της περιορισμένης χωρητικότητας κρίσιμης φροντίδας στην Ευρώπη.
Ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν κατά μέσο όρο 11,5 κλίνες εντατικής θεραπείας ανά 100.000 κατοίκους, «οι ανάγκες σε καιρό πολέμου θα μπορούσαν να απαιτήσουν τρεις έως πέντε φορές αυτή τη χωρητικότητα», δήλωσε ο Bjørn Guldvog, ειδικός σύμβουλος στη Νορβηγική Διεύθυνση Υγείας, σε μια εκδήλωση για την ασφάλεια της υγείας τον Απρίλιο. Η διατήρηση μεγάλου όγκου εργασιών για εβδομάδες ή μήνες θα ήταν επίσης δύσκολη: «Οι περισσότερες εγκαταστάσεις μπορούν να διατηρήσουν ίσως το 120-150 τοις εκατό του κανονικού χειρουργικού όγκου για 24 έως 48 ώρες», είπε. Τα αποθέματα αίματος και οξυγόνου θα γίνουν επίσης κρίσιμα.
Αποθέματα και αλυσίδες εφοδιασμού
Ακόμα και τα καλύτερα προετοιμασμένα νοσοκομεία δεν μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς φάρμακα, προμήθειες και εξοπλισμό, και οι χώρες της Βαλτικής προετοιμάζονται για μαζικές απώλειες. Η Εσθονία, για παράδειγμα, έχει διαθέσει 25 εκατομμύρια ευρώ για προμήθειες μαζικών ατυχημάτων, συμπεριλαμβανομένου ορθοπεδικού εξοπλισμού, αιμοστατικών επιδέσμων και κιτ τραυμάτων – «η μόνη μεγάλη επένδυση που έχουμε κάνει», δήλωσε η υπουργός Υγείας Riina Sikkut σε μια εκδήλωση τον Φεβρουάριο.
Τα αποθέματα θα διασφάλιζαν ότι τα νοσοκομεία θα μπορούσαν να λειτουργήσουν μέχρι να φτάσουν σε αυτά οι προμήθειες από τους συμμάχους, δήλωσε ο Βάικνεμετς, προσθέτοντας ότι το ΝΑΤΟ είναι ζωτικής σημασίας για την εξασφάλιση οδών εφοδιασμού.
Στη Λετονία, τα ιδρύματα υγειονομικής περίθαλψης υποχρεούνται από την εποχή του Covid-19 να διατηρούν μια τριμηνιαία προμήθεια φαρμάκων. «Ποτέ δεν σκέφτηκα ότι θα έλεγα ευχαριστώ στον Covid, αλλά χάρη στον Covid… βρήκαμε οικονομικούς πόρους», δήλωσε η Agnese Vaļuliene, υφυπουργός υγείας. Η χώρα εργάζεται επίσης για τα εθνικά αποθέματα.
Ωστόσο, οι χώρες της Βαλτικής βρίσκονται πολύ κοντά στις πρώτες γραμμές για να διατηρήσουν ασφαλείς τις προμήθειες έκτακτης ανάγκης, δήλωσε ο Jos Joosten, ιατρικός σύμβουλος στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, το διπλωματικό σώμα της ΕΕ. Ως αποτέλεσμα, άλλες χώρες της ΕΕ πρέπει «να εντοπίσουν τα πράγματα που είναι σπάνια, που είναι πολύ δύσκολο να οργανωθούν, ειδικά για τα μικρά έθνη», δήλωσε ο Joosten. «Και τότε θα πρέπει να παραχωρήσουμε κάποια κυριαρχία, να την δώσουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση για να λαμβάνει αποφάσεις» σχετικά με την κατανομή των αναγκών.
Τα αποθέματα από τον Ερυθρό Σταυρό, τα εθνικά αποθέματα και το rescEU, την υπηρεσία έκτακτης ανάγκης της ΕΕ, πρέπει να είναι έτοιμα να φτάσουν στην πρώτη γραμμή — και στους άμαχους ασθενείς. «Πρέπει να έχουμε καλά σχέδια αντιμετώπισης κρίσεων», δήλωσε ο Sikkut.
Στελέχωση της πολεμικής προσπάθειας
Η ετοιμότητα για πόλεμο υπερβαίνει την πολιτική — χρειάζεται ανθρώπους.
Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού αποτελούν θεμελιώδη πρόκληση για τις χώρες της Βαλτικής, όπου το προσωπικό υγείας στην καθημερινή ζωή είναι ήδη περιορισμένο. Η Εσθονία, με πληθυσμό 1,3 εκατομμυρίων, έχει σχεδόν το μισό εργατικό δυναμικό στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης σε σχέση με τη Γερμανία.
Ως αποτέλεσμα, οι ασθενείς «από την πρώτη γραμμή» δεν μπορούν να περιμένουν την ίδια φροντίδα που θα λάμβαναν σε περιόδους ειρήνης, είπε η Βάικνεμετς, η οποία είναι «η κύρια και υποκείμενη αρχή του σχεδιασμού μας για μέτρα κρίσης».
Υπάρχει όμως ένα άλλο πρόβλημα: Δεν είναι όλοι διατεθειμένοι να μείνουν.
Όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, η Νορεϊκαΐτε, όπως όλοι οι παραϊατρικοί, έπρεπε να υπογράψει μια δήλωση που έλεγε ότι αν ξεσπούσε πόλεμος στη Λιθουανία, θα παρέμενε και θα εργαζόταν. «Αλλά πώς θα ήταν πραγματικά – ποιος θα ερχόταν και ποιος όχι – δεν ξέρω. Προσωπικά, δεν έχω παιδιά ή οικογένεια ακόμα, οπότε νομίζω ότι θα έμενα», είπε.
Μια λιθουανική έρευνα διαπίστωσε ότι πάνω από το ένα τέταρτο των εργαζομένων στον τομέα της υγείας πιθανότατα θα έφευγαν κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ λιγότερο από το 40% θα έμεναν και το ένα τρίτο δεν ήταν σίγουρο.
Η Εσθονία αναμένει παρόμοια μοτίβα: «Υπάρχουν πατριώτες, οι άνθρωποι που γνωρίζουμε αναμφίβολα ότι θα μείνουν», είπε ο Βάικνεμετς. «Φυσικά, υπάρχουν και επικριτές που μιλούν για άμεση μετάβαση στην Ισπανία». Πρόσθεσε πως περίπου το 50% έως 60% του πληθυσμού δεν γνωρίζει ακόμη πώς θα αντιδράσει.
Ενώ είναι βέβαιος ότι οι περισσότεροι γιατροί και νοσηλευτές θα παραμείνουν, οι αρχές της Εσθονίας εργάζονται για να μετριάσουν τις ανησυχίες, ειδικά για την ασφάλεια της οικογένειας. «Είναι πολύ ανθρώπινο: Αν δεν νιώθω ασφαλής, αν δεν έχω την εμπιστοσύνη ότι η οικογένειά μου είναι ασφαλής, δεν θα το κάνω», είπε ο Βάικνεμετς.
Στη Λετονία, ο πνευμονολόγος Ρούντολφς Βίλντε είπε ότι ορισμένοι γιατροί με τους οποίους μίλησε σκέφτονται να φύγουν αν ξεσπάσει πόλεμος – ειδικά γονείς που «δεν βλέπουν πώς θα ήταν κατάλληλο για αυτούς να εγκαταλείψουν τα παιδιά κάπου και να βρίσκονται στο νοσοκομείο σε περιόδους στρατιωτικής κρίσης», είπε.
Μόλις μια εβδομάδα πριν από τη συνέντευξη, ο Βίλντε και οι συνάδελφοί του στο Κλινικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Pauls Stradiņš κλήθηκαν επίσης να υπογράψουν ένα έγγραφο που αναγνωρίζει ότι είναι κρίσιμο προσωπικό που υποχρεούται να παρουσιαστεί στην εργασία του εάν ηχήσουν σειρήνες.
Ο ίδιος ο Βίλντε σχεδιάζει να παραμείνει, αλλά τόνισε ότι χρειάζεται περισσότερες πληροφορίες για να νιώθει σίγουρος σε περίπτωση που συμβεί το χειρότερο.
«Πρέπει να είμαι προετοιμασμένος… να παρέχω κάποιο είδος στρατιωτικής ιατρικής ή απλώς να είμαι προετοιμασμένος να έρθω στην κανονική μου εργασία και να έχω απλώς μεγαλύτερη ροή ασθενών;» ρώτησε ο Βίλντε. «Επειδή αυτά είναι δύο πολύ διαφορετικά πράγματα και πιθανώς και τα δύο θα έπρεπε να λειτουργήσουν κατά τη διάρκεια του πολέμου».
Και τον Βίλντε δεν πειράζει να ξοδεύει επιπλέον ώρες εκτός από την εργασία του ως γιατρός για εκπαίδευση «γιατί… το βλέπω αυτό ως έναν τρόπο να διατηρήσω τα πράγματα όπως είναι».
«Αν θέλω να μπορώ να κάνω την πνευμονολογική μου δουλειά και ίσως να προσπαθήσω να αναπτύξω πράγματα στη Λετονία, τότε θα πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει η Λετονία, σωστά;»
Το νοσοκομείο του στη Ρίγα έχει επίσης ξεκινήσει εκπαιδευτικές συνεδρίες πολέμου, είπε ο Βίλντε. Άλλα νοσοκομεία και χώρες έχουν αρχίσει επίσης να εντείνουν τις ασκήσεις ετοιμότητας πολέμου.
Η Εσθονία ενισχύει την εκπαίδευσή της σε ολόκληρο το σύστημα. Τα νοσοκομεία, τα πληρώματα ασθενοφόρων και οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας λαμβάνουν οδηγίες για το πώς να μεταβούν σε «κατάσταση κρίσης», στην οποία πρέπει να αντιμετωπίσουν μεγάλες εισροές ασθενών και να θεραπεύσουν τραυματίες πολέμου – συμπεριλαμβανομένων τραυμάτων από έκρηξη, τραυμάτων από πυροβολισμούς, εγκαυμάτων, ακρωτηριασμών και τραυματισμών στη σπονδυλική στήλη ή στο κεφάλι – που είναι σπάνιοι σε πολιτικά περιβάλλοντα.
Στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Βίλνιους της Λιθουανίας, «διεξάγονται ασκήσεις εκκένωσης και ασκήσεις ετοιμότητας για την υποδοχή μεγάλου αριθμού θυμάτων για το προσωπικό του νοσοκομείου» μαζί με τις Λιθουανικές Ένοπλες Δυνάμεις και την Ένωση Τυφεκιοφόρων, δήλωσε ο επικεφαλής του νοσοκομείου Τόμας Γιοβάισα.
Μόνο φέτος, η Λιθουανία σχεδιάζει επτά ασκήσεις με τον στρατό και πάνω από 10 ασκήσεις πολιτικής ασφάλειας για επαγγελματίες υγείας, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Υγείας Julijanas Gališanskis. Η Λιθουανία σχηματίζει επίσης μια ομάδα επειγόντων ιατρικών περιστατικών και οι ειδικευόμενοι γιατροί φιλοξένησαν τον περασμένο μήνα ένα φόρουμ αφιερωμένο στην ετοιμότητα υγειονομικής περίθαλψης σε καιρό πολέμου. Μερικοί γιατροί ταξιδεύουν στην Ουκρανία για να μάθουν από πρώτο χέρι πώς τα νοσοκομεία αντιμετωπίζουν πυραυλικές επιθέσεις, μαζικά θύματα και διακοπές ρεύματος.
Η Βάιβα Γιανκιένε, νοσοκόμα και συντονίστρια στο Blue/Yellow Medical, το οποίο παρέχει ιατρική περίθαλψη σε πολίτες κοντά στην πρώτη γραμμή της Ουκρανίας με τη Ρωσία, έχει προσφέρει εθελοντική εργασία πάνω από 20 φορές στην Ουκρανία από τον Απρίλιο του 2022 — συμπεριλαμβανομένης της πόλης Μπούτσα που επλήγη από τις φρικαλεότητες λίγο μετά την απελευθέρωσή της. Είπε ότι ο καλύτερος τρόπος για να προετοιμάσει κανείς ειδικούς στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης είναι μέσω της εθελοντικής εργασίας στην Ουκρανία.
Περιέγραψε την κλίμακα των τραυματισμών και των ασθενειών στην Ουκρανία ως «δύσκολη στην κατανόηση» — πολλά τραύματα είναι διαφορετικά από οτιδήποτε έχει ξαναδεί, λόγω των νέων τακτικών πολέμου.
«Μετά τις επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οι συνέπειες είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς», είπε η Γιανκιένε. «Τέτοιοι τραυματισμοί», αναστέναξε, «κάθε επαγγελματίας υγείας που τους είδε είπε το ίδιο πράγμα: Δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε ότι θα ήταν έτσι».
Ενώ ένας τραυματολόγος στη Λιθουανία μπορεί να εκτελεί έναν ακρωτηριασμό το χρόνο, στην Ουκρανία, ολόκληρες νοσοκομειακές πτέρυγες είναι γεμάτες με ασθενείς που αντιμετωπίζουν ακρωτηριασμούς ενός, δύο, τριών ή ακόμα και τεσσάρων άκρων — συν μια σειρά από άλλους σοβαρούς τραυματισμούς. «Έχουμε πολύ μικρή εμπειρία στην αντιμετώπιση τέτοιων σύνθετων, πολλαπλών τραυμάτων», είπε.
Ο κίνδυνος αύξησης των προσφύγων
Ο αντίκτυπος του πολέμου δεν θα σταματούσε στα εθνικά σύνορα.
Λόγω της χρήσης προηγμένων όπλων στην Ουκρανία – συμπεριλαμβανομένων πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς και στρατιωτικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών – η πρώτη γραμμή δεν αποτελεί πλέον σταθερό όριο. Οι επιθέσεις μπορούν πλέον να φτάσουν σε στόχους εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, θέτοντας σε κίνδυνο νοσοκομεία και πολιτικές υποδομές μακριά από ζώνες μάχης και καθιστώντας απαραίτητα τα σχέδια εκκένωσης.
Ως αποτέλεσμα, οι χώρες που βρίσκονται πιο μακριά από την πρώτη γραμμή πρέπει να προετοιμαστούν να υποδεχθούν ασθενείς και πρόσφυγες, δήλωσε ο Joosten, προειδοποιώντας ότι η αλληλεγγύη της ΕΕ θα δοκιμαστεί.
«Εάν η Λιθουανία καταληφθεί, ποιος είναι υπεύθυνος για τους Λιθουανούς, επειδή δεν υπάρχει πια Λιθουανία; Αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι (ακόμα εκεί)», είπε.
Ο Joosten προέτρεψε τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να δημιουργήσουν κεφάλαια για την αντιμετώπιση των θυμάτων μεταξύ αμάχων και στρατιωτικών, καθώς και των εκτοπισμένων πληθυσμών.
Πρόσθεσε ότι τα θύματα θα μπορούσαν να είναι δραματικά υψηλότερα από ό,τι στην Ουκρανία.
«Αυτοί οι 4.000 ασθενείς που μετακινήσαμε μακριά από την Ουκρανία, δεν είναι τίποτα, 4.000 σε τρία χρόνια», είπε. «Ας μιλήσουμε για 4.000 σε δύο εβδομάδες, και μετά ξανά τις επόμενες δύο εβδομάδες, και τις επόμενες δύο εβδομάδες… οι αριθμοί είναι τόσο διαφορετικοί όταν ξεκινήσει ο πραγματικός πόλεμος».
Κανείς δεν ξέρει πότε – ή αν – θα έρθει ο πόλεμος. Αλλά όπως το έθεσε ο Vaiknemets: «Η κρίση δεν φωνάζει ποτέ όταν έρχεται».
Γι’ αυτό οι Πολωνοί και οι χώρες της Βαλτικής «πρέπει να προετοιμαστούν για το χειρότερο», είπε ο Βαλιουλίνε. «Αλλά ελπίζουμε ότι δεν θα συμβεί».
Η Ουκρανία επιτέθηκε σε αεροπορικές βάσεις της Ρωσίας με 117 drones, πλήττοντας 40 μαχητικά αεροσκάφη στην επιχείρηση «Spiderweb», μία ημέρα πριν από τις συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη.
Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι υποστήριξε ότι εργάστηκε αντίστοιχος αριθμός χειριστών με τα drones, προσθέτοντας ότι ένα από τα μέρη από όπου είχε προετοιμαστεί η επίθεση βρισκόταν «ακριβώς δίπλα στο γραφείο» των ρωσικών υπηρεσιών ασφαλείας (FSB).
Πανηγυρίζει για τα αποτελέσματα της επίθεσης ο Ζελένσκι
Η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) ισχυρίζεται ότι η σημερινή επίθεση σε αεροδρόμια στη Ρωσία έπληξε το 34% των ρωσικών στρατηγικών βομβαρδιστικών που μπορούν να μεταφέρουν πυραύλους κρουζ.
Σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η SBU δήλωσε ότι η επιχείρηση κόστισε στη Ρωσία 7 δισεκατομμύρια δολάρια.
«Κάνουμε ό,τι μπορούμε για να διώξουμε τον εχθρό από τη γη μας! Θα τους χτυπήσουμε στη θάλασσα, στον αέρα και στην ξηρά. Αν χρειαστεί, θα τους χτυπήσουμε από το υπέδαφος», γράφει η SBU σε ανάρτησή της στο Telegram.
Δείτε βίντεο και φωτογραφίες:
Ο Λευκός Οίκος δεν είχε ειδοποιηθεί πριν από τις επιθέσεις στη Ρωσία
Αν και ο Λευκός Οίκος δεν έχει αναφερθεί ακόμη στην επίθεση, το CBS αναφέρει ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν είχε λάβει προειδοποίηση για τα χτυπήματα στις αεροπορικές βάσεις στη Ρωσία.
Πηγή της κυβέρνησης δηλώνει στο CBS News ότι η κυβέρνηση Τραμπ «δεν γνώριζε για τη σημερινή μεγάλης κλίμακας επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη από την Ουκρανία στη ρωσική στρατιωτική αεροπορία».
Ζελένσκι: «Ουκρανικές ενέργειες που αναμφίβολα θα μείνουν στα βιβλία της ιστορίας»
Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι σχολίασε για πρώτη φορά τις επιθέσεις με drones στις ρωσικές βάσεις.
«Ένα απολύτως λαμπρό αποτέλεσμα» και ένα αποτέλεσμα που «επιτεύχθηκε αποκλειστικά από την Ουκρανία» έγραψε στο Χ για τις επιθέσεις ο Ζελένσκι.
«Ένας χρόνος, έξι μήνες και εννέα ημέρες από την έναρξη του σχεδιασμού έως την αποτελεσματική εκτέλεση», συνέχισε. «Η πιο μακρινή επιχείρησή μας. Οι άνθρωποί μας που συμμετείχαν στην προετοιμασία της επιχείρησης αποσύρθηκαν εγκαίρως από το ρωσικό έδαφος», υποστήριξε, αν και η Ρωσία έχει αναφερθεί σε συλλήψεις.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι συναντήθηκε με τον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU), στρατηγό Βασίλ Μάλιουκ, και του ζήτησε να αποκαλύψει τις λεπτομέρειες και τα αποτελέσματα της επιχείρησης στο κοινό.
«Φυσικά, δεν μπορούν να αποκαλυφθούν όλα αυτή τη στιγμή, αλλά πρόκειται για ουκρανικές ενέργειες που αναμφίβολα θα μείνουν στα βιβλία της ιστορίας», πρόσθεσε.
«Η Ουκρανία υπερασπίζεται τον εαυτό της, και δικαίως – κάνουμε τα πάντα για να κάνουμε τη Ρωσία να νιώσει την ανάγκη να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο. Η Ρωσία ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο, η Ρωσία πρέπει να τον τερματίσει. Δόξα στην Ουκρανία!», τόνισε.
«Ο Πούτιν είναι έτοιμος να κάνει ειρήνη, αλλά όχι με οποιοδήποτε τίμημα», δήλωσαν ρωσικές πηγές που επικαλείται το πρακτορείο Reuters σε δημοσείυμα με τίτλο « οι όροι του Ρώσου προέδρου για ειρήνευση». Οι πηγές ανέφεραν ότι ο Πούτιν θέλει «γραπτή» δέσμευση από τις μεγάλες δυτικές δυνάμεις να μην διευρύνουν την υπό την ηγεσία των ΗΠΑ συμμαχία του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά, δηλαδή επίσημο αποκλεισμό της ένταξης της Ουκρανίας, της Γεωργίας και της Μολδαβίας και άλλων πρώην σοβιετικών δημοκρατιών.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Μόσχα επιδιώκει:
Ουδετερότητα της Ουκρανίας
Άρση κυρώσεων εις βάρος της Ρωσίας
Διευθέτηση του θέματος των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στη Δύση
Θεσμικές εγγυήσεις για την προστασία των ρωσόφωνων στην Ουκρανία
Το πρακτορείο Reuters υπενθυμίζει ότι «αφού μίλησε με τον Ντόναλντ Τραμπ για περισσότερες από δύο ώρες την περασμένη εβδομάδα, ο Πούτιν δήλωσε ότι θα συνεργαστεί με την Ουκρανία στη βάση μνημονίου θα καθόριζε το περίγραμμα μιας ειρηνευτικής συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένου του χρονοδιαγράμματος για κατάπαυση του πυρός. Το μνημόνιο παραμένει υπό σύνταξη σύμφωνα με τη Μόσχα, χωρίς εκτίμηση για πόσο χρόνο θα χρειαστεί ακόμη».
Κρεμλίνο: Δυνατή μόνο υπό συγκεκριμένες συμφωνίες με το Κίεβο μία συνάντηση Πούτιν-Τραμπ-Ζελένσκι
Μια συνάντηση μεταξύ των προέδρων Βλαντίμιρ Πούτιν, Ντόναλντ Τραμπ και Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που προτάθηκε από τον τελευταίο, πρέπει να είναι το αποτέλεσμα συγκεκριμένων συμφωνιών μεταξύ των δύο αντιπροσωπειών», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, αρνούμενος να σχολιάσει πάντως, τις τελευταίες σκληρές δηλώσεις του αμερικανού προέδρου.
Πάντως ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, διατηρεί άλλο τόνο: «Ο πρόεδρος Τραμπ είναι άνθρωπος που θέλει αποτελέσματα. Ασφαλώς, μπορεί να δείχνει συναισθήματα. Εν τω μεταξύ, το βασικό θέμα είναι να μην δίνουμε σημασία στα λόγια, αλλά να διασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη θα σταματήσει να υπονομεύει τις προσπάθειες ειρήνευσης στην Ουκρανική διαμάχη» αναφέρει ο Σεργκέι Λαβρόφ, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση επισημοποίησε το πρόγραμμα χρηματοδότησης για τον αμυντικό εξοπλισμό της.
Tο ρωσικό υπουργείο Άμυνας κατηγόρησε το Κίεβο ότι εντείνει τις επιθέσεις του στη Ρωσία προκειμένου να διαταράξει τη «διαδικασία των διαπραγματεύσεων» ανάμεσα στις δύο χώρες, έπειτα από αρκετές ημέρες φονικών πληγμάτων στην Ουκρανία.
Την ίδια στιγμή, επίσης δεκάδες χιλιάδες είναι οι Ουκρανοί πολίτες που επιχείρησαν να διαφύγουν από τη χώρα, προκειμένου να μην υποχρεωθούν να πολεμήσουν στο μέτωπο. Σημειώνεται ότι οι Ουκρανοί άνδρες ηλικίας από 18 έως 60 ετών απαγορεύεται να φύγουν από τη χώρα – πλην κάποιων εξαιρέσεων. Μοιραία, όσοι θέλουν να γλιτώσουν από τη στρατολόγηση, περνούν παράνομα τα σύνορα, μερικές φορές διακινδυνεύοντας τη ζωή τους.
Όπως ανακοίνωσε η ουκρανική συνοριοφυλακή, πάνω από 49.000 άνθρωποι έχουν συλληφθεί στην Ουκρανία επειδή επιχείρησαν να φύγουν από τη χώρα περνώντας παράνομα τα σύνορα, αφού επιβλήθηκε, το 2022, ο στρατιωτικός νόμος εξαιτίας της ρωσικής εισβολής.
«Από τις 24 Φεβρουαρίου 2022, περίπου 45.000 Ουκρανοί πολίτες, άνδρες ηλικίας από 18 έως 60 ετών, συνελήφθησαν από την Εθνική Υπηρεσία Συνοριοφυλάκων» ενώ προσπαθούσαν να φύγουν κρυφά από τη χώρα, είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο εκπρόσωπός της, Αντρίι Ντεμτσένκο. Εξάλλου, «περίπου 4.000» συνελήφθησαν επειδή επιχείρησαν να περάσουν τα σύνορα μέσω νόμιμων διαβάσεων αλλά έχοντας στην κατοχή τους πλαστά έγγραφα.
Το δίκτυο και το σύστημα
Οι περισσότεροι από τους Ουκρανούς που προσπαθούν να φύγουν περνούν από την Υπερκαρπαθία, μια ορεινή, δασώδη περιοχή στα σύνορα με τη Ρουμανία και την Ουγγαρία, που εδώ και πολύ καιρό ήταν χώρος διακίνησης διαφόρων λαθραίων προϊόντων.
Από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, το Κίεβο προσπαθεί να καταπολεμήσει τα δίκτυα των παράνομων διακινητών. Τον Ιανουάριο η αστυνομία ανακοίνωσε ότι έκανε περίπου 600 έρευνες για να συλλάβει εκείνους που βοήθησαν «εκατοντάδες άνδρες» να περάσουν τα σύνορα.
Το σύστημα στρατολόγησης στην Ουκρανία, που σημαδεύτηκε από σκάνδαλα, επικρίνεται δριμύτατα και θεωρείται γενικά αναποτελεσματικό, διεφθαρμένο και άδικο. Εξαιτίας των σκανδάλων, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι καθαίρεσε το 2023 όλους τους τοπικούς αξιωματούχους που ήταν αρμόδιοι για τη στρατολόγηση.
Εν μέσω φόβων για κυβερνοεπιθέσεις ή σαμποτάζ σε υποβρύχια καλώδια επικοινωνιών, τουλάχιστον πέντε χώρες της Βόρειας Ευρώπης –Φινλανδία, Σουηδία, Νορβηγία, Δανία και Φινλανδία- αναπτύσσουν συστήματα συναλλαγών με κάρτες που θα λειτουργούν ακόμα και χωρίς σύνδεση στο Διαδίκτυο.
«Η πιθανότητα μείζονων διακοπών έχει αυξηθεί καθώς η γεωπολιτική κατάσταση αλλάζει σε όλο τον κόσμο» δήλωσε ο Τουόμας Βαλιμάκι, μέλος του ΔΣ της Τράπεζας της Φινλανδίας, αναφερόμενος στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Τα συστήματα ηλεκτρονικών πληρωμών, προειδοποίησε, θα μπορούσαν να γίνουν στόχος επιθέσεων λόγω του κρίσιμου ρόλου τους στην οικονομία και την καθημερινή ζωή.
Σύμφωνα με δεδομένα της κεντρικής τράπεζας, μόνο το 10% των Φιλανδών χρησιμοποιεί τα μετρητά ως κύριο τρόπο πληρωμής, κάτι που σημαίνει ότι η χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ηλεκτρονικές πληρωμές.
Offline
«Δεδομένου ότι οι πληρωμές με κάρτες απαιτούν διεθνείς συνδέσεις δεδομένων, η Φινλανδία πρέπει να είναι προετοιμασμένη για διακοπές. Στην ίδια κατάσταση βρίσκονται εξάλλου και άλλα κράτη» είπε, κατονομάζοντας τις τρεις υπόλοιπες τρεις χώρες. Ανάλογα σχέδια ίσως έχουν και άλλες κυβερνήσεις, πρόσθεσε ο Βαλιμάκι.
Όπως είπε, το σχέδιο δεν έχει οριστικοποιηθεί, πιθανώς όμως θα αφορά τερματικές συσκευές που θα κρυπτογραφούν και θα αποθηκεύουν τα δεδομένα των συναλλαγών μέχρι να αποκατασταθεί η σύνδεση στο Διαδίκτυο.
Στη Σουηδία, εκπρόσωπος της κεντρικής τράπεζας δήλωσε πως το ίδρυμα σχεδιάζει να λανσάρει ως την 1η Ιουλίου ένα σύστημα που θα επιτρέπει στους καταναλωτές να πληρώνουν offline με κάρτες για βασικά αγαθά για διάστημα έως επτά ημερών.
Πέρυσι, η μεγαλύτερη τράπεζα της Σκανδιναβίας, η Nordea, χτυπήθηκε από κυβερνοεπίθεση DoS που διήρκεσε μέρες και σε πολλές περιπτώσεις μπλόκαρε το web banking.
Σύμφωνα με τον Βαλιμάκι, ολόκληρη η Ευρώπη είναι ώρα να μειώσει την εξάρτησή της από τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, τις οποίες διεκπεραιώνουν κυρίως οι αμερικανικές εταιρείες Visa και Mastercard.
«Μπορεί να έχουμε την εντύπωση ότι έχουμε επιλογές, όπως το να πληρώνουμε για παράδειγμα με πιστωτική ή χρεωστική κάρτα με ή Apple Pay, όμως όλα αυτά λειτουργούν μέσω των υποδομών της Visa και της Mastercard» είπε.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σχεδιάζει εδώ και καιρό μια ψηφιακή έκδοση του ευρώ, η οποία θα επέτρεπε άμεσες συναλλαγές. Σύμφωνα όμως με τον Βαλιμάκι, ακόμα και αν το ψηφιακό ευρώ εξασφαλίσει την πολιτική στήριξη των χωρών της ευρωζώνης θα χρειαζόταν χρόνια για να τεθεί σε κυκλοφορία.
Σε μια άλλη προσπάθεια προστασίας της οικονομικής ασφάλειας, η Φινλανδία ετοιμάζει εθνικό σύστημα που θα δίνει στους πολίτες πρόσβαση στις αποταμιεύσεις τους ακόμα και αν η τράπεζά τους τεθεί εκτός λειτουργίας.
Αποχωρούν από τη διαμεσολάβηση των ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, οι ΗΠΑ, όπως ανακοίνωσε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Σύμφωνα με το αμερικανικό ΥΠΕΞ, οι ΗΠΑ θα περιορίσουν τον ρόλο τους στη διαμεσολάβηση.
Υπενθυμίζεται ότι ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς είχε δηλώσει ότι ο πόλεμος «δεν θα τελειώσει σύντομα».
Κάνοντας μια δραματική στροφή στον ρόλο που διαδραμάτιζαν μέχρι τώρα στο Ουκρανικό, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι δεν θα ενεργούν πλέον ως διαμεσολαβητές στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας.
Η Τάμι Μπρους, εκπρόσωπος του υπουργείου, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ αλλάζουν «τη μεθοδολογία του τρόπου με τον οποίο συμβάλλουμε» στις συνομιλίες και ότι δεν θα «πετούν πλέον σε όλο τον κόσμο με το καπέλο στο χέρι» για συναντήσεις.
«Θα συνεχίσουμε να βοηθάμε, αλλά δεν θα πετάμε πλέον σε όλο τον κόσμο ως διαμεσολαβητές σε συναντήσεις», δήλωσε η Μπρους στους δημοσιογράφους. «Τώρα εναπόκειται στις δύο πλευρές, έχει έρθει η ώρα που πρέπει να παρουσιάσουν και να αναπτύξουν συγκεκριμένες ιδέες για το πώς θα τερματιστεί αυτή η σύγκρουση. Αυτό θα εξαρτηθεί από αυτές» συμπλήρωσε.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς είχε προειδοποιήσει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι απίθανο να τελειώσει σύντομα και είχε τονίσει ότι εναπόκειται τώρα στο Κίεβο και τη Μόσχα να καταλήξουν σε διευθέτηση.
Μιλώντας στο Fox News, ο Βανς είχε υποστηρίξει ότι ο Πρόεδρος Trump έφερε και τις δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά ότι οι ΗΠΑ δεν θα ηγούνται πλέον των προσπαθειών για τη διαμεσολάβηση στην ειρήνη.
«Δεν πάει πουθενά… δεν πρόκειται να τελειώσει σύντομα», είπε. «Θα πρέπει τώρα να καταλήξουν σε συμφωνία και να σταματήσουν αυτή τη βίαιη, κτηνώδη σύγκρουση».
Οι κινήσεις αυτές από πλευράς των ΗΠΑ έρχονται την ώρα που το Κρεμλίνο έχει εκφράσει ανοιχτά την προθυμία του για απευθείας συνομιλίες, αφού όμως απέρριψε μια πρόσφατη ειρηνευτική πρόταση των ΗΠΑ με την αιτιολογία ότι δεν παρέχει διεθνή αναγνώριση σε εδάφη που έχουν καταληφθεί από τις ρωσικές δυνάμεις.
Η Ουκρανία, από την πλευρά της, αρνείται σταθερά να αναγνωρίσει οποιαδήποτε ρωσική προσάρτηση, υποστηρίζοντας ότι ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δεν πρέπει να ανταμειφθεί για την εισβολή στο κυρίαρχο έδαφός της.
Την εξέλιξη αυτή, φοβούνταν εδώ και μέρες οι Ευρωπαίοι, καθώς υπήρχαν ενδείξεις ότι η κυβέρνηση Τραμπ, δεν ενδιαφερόταν ουσιαστικά για την επίτευξη μιας συμφωνίας ειρήνης, αλλά νοιαζόταν περισσότερο να κλείσει την συμφωνία για τα ορυκτά της Ουκρανίας με το Κίεβο.
