Στον Περσικό Kόλπο είναι στραμμένα τα βλέμματα καθώς το αεροπλανοφόρο Αβραάμ Λίνκολν και τρία αντιτορπιλικά να κατευθύνονται προς το Ιράν. Αν μας επιτεθούν οι Αμερικανοί, ο πόλεμος θα είναι ολοκληρωτικός, προειδοποιεί η Τεχεράνη. Σε πολεμική ετοιμότητα βρίσκεται και το Ισραήλ.

Οι απαιτούμενες δυνάμεις που έλειπαν από την περιοχή συγκεντρώνονται και ο Ντόναλντ Τραμπ ανεβάζει εκ νέου τους τόνους, διαμηνύοντας πως το ενδεχόμενο επίθεσης προς την Τεχεράνη βρίσκεται ακόμα στο τραπέζι. «Έχουμε μια μεγάλη δύναμη που κατευθύνεται προς το Ιράν» δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος την ίδια ώρα που το Ιράν προειδοποιεί τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να αποφύγουν οποιαδήποτε απερίσκεπτη ενέργεια που θα οδηγήσει σε γενικευμένο πόλεμο.

«Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης και το αγαπημένο Ιράν είναι πιο έτοιμοι από ποτέ. Βρίσκονται με το δάχτυλο στη σκανδάλη προκειμένου να εκτελέσουν τις εντολές και τις οδηγίες του ανώτατου διοικητή» δήλωσε ο Μοχάμαντ Πακπουρ, διοικητής των Χερσαίων Δυνάμεων των Φρουρών της Επανάστασης.

«Σε οχυρωμένο καταφύγιο ο Χαμενεΐ»

Την ίδια ώρα, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ έχει κρυφτεί σε ένα καταφύγιο στην Τεχεράνη, σύμφωνα με την αντιπολιτευόμενη ιστοσελίδα ειδήσεων Iran International, καθώς η χώρα προετοιμάζεται για μια πιθανή επίθεση των ΗΠΑ εν μέσω αυξημένων εντάσεων λόγω της βίαιης καταστολής των διαδηλώσεων νωρίτερα αυτό το μήνα.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το οποίο επικαλείται «πληροφορίες που έλαβε» η ιστοσελίδα, ο Χαμενεΐ κρύφτηκε μετά την εκτίμηση ανώτερων αξιωματούχων ότι «αυξήθηκε ο κίνδυνος πιθανής επίθεσης από τις ΗΠΑ», καθώς οι ΗΠΑ μετακινούν σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή.

Το δημοσίευμα προσθέτει ότι το καταφύγιο του ανώτατου ηγέτη είναι οχυρωμένο και διαθέτει ένα σύστημα «διασυνδεδεμένων τούνελ». Ενώ ο Χαμενεΐ κρύβεται, ο τρίτος γιος του, Μασούντ Χαμενεΐ, έχει αναλάβει τις καθημερινές λειτουργίες του γραφείου του πατέρα του και λειτουργεί ως «κύριος δίαυλος επικοινωνίας» με τους ηγέτες της κυβέρνησης, σύμφωνα με την αναφορά.

Που βρίσκεται η αμερικανική αρμάδα

Σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο FOX το αεροπλανοφόρο Αβραάμ Λίνκολν τις επόμενες μέρες θα βρίσκεται στον Περσικό Κόλπο, ενώ βρετανικά μαχητικά Eurofighter Typhoon οδεύουν προς το Κατάρ για την προστασία των κρατών του Κόλπου. Σε ύψιστη ετοιμότητα βρίσκεται και το Ισραήλ όπου εκεί βρίσκεται ο επικεφαλής της κεντρικής διοίκησης των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή, ενώ μεταβαίνουν και οι σύμβουλοι του Αμερικανού προέδρου Κούσνερ και Γουιτκοφ για συνομιλίες με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.

Ανησυχία για ενδεχόμενη αμερικανική επίθεση

Η αύξηση της αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή έρχεται δύο εβδομάδες αφότου ο πρόεδρος Τραμπ προέτρεψε τους Ιρανούς διαδηλωτές να συνεχίσουν τις αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις υποσχόμενος βοήθεια.

Κάτοικοι της Τεχεράνης εκφράζουν την ανησυχία τους για ενδεχόμενη αμερικανική επίθεση ενώ κάποιοι παραδέχονται πως υπάρχουν πολλοί που την επιθυμούν. Υπό τον φόβο της κλιμάκωσης μεγάλες αεροπορικές εταιρείες ακύρωσαν τις περισσότερες πτήσεις προς τις χώρες της Μέσης Ανατολής και αποφεύγουν τον εναέριο χώρο τους.

Ωστόσο, η Air France ανακοίνωσε πως θα πραγματοποιηθούν και πάλι πτήσεις προς το Ντουμπάι, αλλά θα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις για την ασφάλεια των επιβατών.

Αξιωματούχος δήλωσε την Κυριακή ότι οι Αρχές της χώρας έχουν επιβεβαιώσει τουλάχιστον 5.000 νεκρούς στις διαδηλώσεις στο Ιράν. Ανάμεσα στα θύματα ισχυρίζεται ότι περιλαμβάνονται και 500 μέλη των δυνάμεων ασφάλειας, ενώ κατήγγειλε «τους τρομοκράτες και τους ένοπλους ταραχοποιούς για το θάνατο αθώων Ιρανών».

Ο αξιωματούχος αρνήθηκε να δημοσιοποιήσει το όνομά του εξαιτίας της ευαίσθητης φύσης του ζητήματος. Σύμφωνα με όσα δήλωσε στο Reuters, μερικές από τις χειρότερες συγκρούσεις με το μεγαλύτερο αριθμό θανάτων έγιναν στις κουρδικές περιοχές του βορειοδυτικού Ιράν, μία περιοχή, όπου οι Κούρδοι αποσχιστές είναι ενεργοί και οι διαμαρτυρίες ήταν πιο βίαιες σε προηγούμενες περιόδους αποσταθεροποίησης.

«Ο τελικός απολογισμός των νεκρών δεν αναμένεται ότι θα αυξηθεί δραματικά», τόνισε, προσθέτοντας ότι «το Ισραήλ και οι ξένες ένοπλες δυνάμεις υποστήριξαν και εξόπλισαν αυτούς που βγήκαν στους δρόμους».

Την ίδια ώρα, πάντως, στελέχη της αντιπολίτευσης «φωνάζουν» ότι οι νεκροί είναι πολύ περισσότεροι και κάνουν λόγο για 10.000 έως 12.000 θύματα της ακραίας καταστολής.

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, προχώρησε το Σάββατο σε σκληρές δηλώσεις, χαρακτηρίζοντας τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ «εγκληματία», που φέρει την ευθύνη για τις καταστροφές και για τη συκοφάντηση του ιρανικού λαού κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων.

«Η τελευταία αντι-ιρανική στάση ήταν διαφορετική, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ ενεπλάκη προσωπικά», δήλωσε ο Χαμενεΐ και συμπλήρωσε:

«Όσοι συνδέονται με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ προκάλεσαν τεράστιες ζημιές και σκότωσαν χιλιάδες στις διαδηλώσεις. Οι υποκινητές των ταραχών ευθύνονται για όσα συνέβησαν τις τελευταίες ημέρες».

Σφοδρή επίθεση στον Ντόναλντ Τραμπ, με βαριές εκφράσεις, από τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, καθώς χαρακτήρισε τον πρόεδρο των ΗΠΑ «εγκληματία» και τον κατηγόρησε ως υπεύθυνο για «τους θανάτους, τις ζημιές και τη δυσφήμιση που προκάλεσε στον ιρανικό λαό» κατά τη διάρκεια των πρόσφατων διαδηλώσεων.

«Η τελευταία αντι-ιρανική στάση ήταν διαφορετική στο ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ενεπλάκη προσωπικά», είπε ο Χαμενεΐ.

Σύμφωνα με το Al Jazeera, ο Χαμενεΐ δήλωσε ότι παράγοντες συνδεδεμένοι με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ευθύνονται για τον θάνατο «εκατοντάδων χιλιάδων» ανθρώπων κατά τη διάρκεια των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στη χώρα.

Κατηγόρησε τις δύο χώρες για άμεση εμπλοκή στη βία, περιγράφοντας τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ως «εγκληματία». «Η τελευταία εξέγερση κατά του Ιράν ήταν διαφορετική, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ ενεπλάκη προσωπικά», είπε σύμφωνα με όσα μετέδωσαν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν.

Οι ιρανικές αρχές κατηγορούν όλο και περισσότερο τις ξένες δυνάμεις για τις αναταραχές, κατηγορώντας τους μακροχρόνιους γεωπολιτικούς αντιπάλους τους – κυρίως το Ισραήλ και τις ΗΠΑ – ότι υποθάλπουν την αστάθεια.

Ο Χαμενεΐ προειδοποίησε ότι, ενώ το Ιράν θα αποφύγει την κλιμάκωση πέρα από τα σύνορά του, όσοι θεωρούνται υπεύθυνοι θα αντιμετωπίσουν τις συνέπειες. «Δεν θα σύρουμε τη χώρα σε πόλεμο, αλλά δεν θα αφήσουμε τους εγχώριους ή διεθνείς εγκληματίες ατιμώρητους», δήλωσε.

Η πρώτη δημόσια παραδοχή

Σε ρεπορτάζ από την Τεχεράνη, το Al Jazeera εξηγεί ότι οι δηλώσεις του Χαμενεΐ επιβεβαίωσαν σε μεγάλο βαθμό τη μακροχρόνια θέση του Ιράν, αλλά εισήγαγαν επίσης μια σημαντική νέα αξίωση σχετικά με τις απώλειες.

Ο Χαμενεΐ ισχυρίστηκε ότι η εμπλοκή των ΗΠΑ ήταν βαθύτερη από ό,τι σε προηγούμενες αναταραχές. «Είπε ότι σε προηγούμενες διαμαρτυρίες η παρέμβαση των Αμερικανών ήταν περιορισμένη, αλλά αυτή τη φορά ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν κεντρική φιγούρα σε αυτό το διεθνές σχέδιο εναντίον του Ιράν», εξηγεί ο ανταποκριτής του Al Jazeera.

Αυτό που ξεχώρισε, ωστόσο, ήταν η κλίμακα του υποτιθέμενου αριθμού των θυμάτων. «Ένα νέο στοιχείο στην ομιλία του είναι ότι για πρώτη φορά δίνει μια εικόνα του αριθμού των ανθρώπων που σκοτώθηκαν» μετέδωσε το Al Jazeera και συμπλήρωσε: «Τόνισε ότι οι βίαιοι διαδηλωτές έχουν σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους».

Δεν υπάρχει ακόμη επιβεβαιωμένος αριθμός θυμάτων, αν και η αμερικανική οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα HRANA αναφέρει ότι 3.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στις διαδηλώσεις. Μέχρι στιγμής, οι ιρανικές αρχές έχουν αναγνωρίσει δημοσίως εκατοντάδες θανάτους, συμπεριλαμβανομένων μελών των δυνάμεων ασφαλείας.

Η δήλωση του Χαμενεΐ αποτελεί την πρώτη φορά που η ανώτατη αρχή της χώρας αναφέρεται σε χιλιάδες θύματα.

Σύμφωνα με το Al Jazeera, η δήλωση αυτή συνάδει, τουλάχιστον εν μέρει, με τις ισχυρισμούς ορισμένων διεθνών οργανώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα. «Λένε ότι ο αριθμός των νεκρών είναι πολύ υψηλότερος από αυτόν που ανακοινώνουν δημοσίως οι αρχές» εξηγεί το Al Jazeera.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποσύρουν μέρος του προσωπικού τους από τις βάσεις τους στη Μέση Ανατολή, δήλωσε την Τετάρτη ένας Αμερικανός αξιωματούχος, μετά την ανακοίνωση ενός ανώτερου Ιρανού αξιωματούχου ότι η Τεχεράνη προειδοποίησε τις γειτονικές χώρες ότι θα χτυπήσει τις αμερικανικές βάσεις αν η Ουάσιγκτον επιτεθεί.

Με την ηγεσία του Ιράν να προσπαθεί να καταστείλει τις χειρότερες εσωτερικές αναταραχές που έχει αντιμετωπίσει ποτέ η Ισλαμική Δημοκρατία, η Τεχεράνη επιδιώκει να αποτρέψει τις επαναλαμβανόμενες απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να παρέμβει υπέρ των αντικυβερνητικών διαδηλωτών.

Ένας Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποσύρουν μέρος του προσωπικού τους από βασικές βάσεις στην περιοχή ως προληπτικό μέτρο, λόγω των αυξημένων εντάσεων στην περιοχή, σύμφωνα με το Reuters

Δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ φαίνεται πιθανή, με τον έναν να αναφέρει ότι θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μέσα στις επόμενες 24 ώρες. Ένας Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε επίσης ότι ο Τραμπ φαίνεται να έχει λάβει την απόφαση να επέμβει, αν και το εύρος και ο χρόνος της επέμβασης δεν έχουν ακόμη καθοριστεί.

Το Κατάρ δήλωσε ότι η αποχώρηση από την αεροπορική βάση Al Udeid, τη μεγαλύτερη αμερικανική βάση στην περιοχή, «πραγματοποιείται ως απάντηση στις τρέχουσες εντάσεις στην περιοχή».

Το Ιράν «δεν είχε αντιμετωπίσει ποτέ τέτοιο βαθμό καταστροφής», δήλωσε την Τετάρτη ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων Αμπντολραχίμ Μουσαβί, κατηγορώντας ξένους εχθρούς. Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό περιγράφει την κατάσταση ως «τη βίαιότερη καταστολή στην σύγχρονη ιστορία του Ιράν».

Οι ιρανικές αρχές κατηγορούν τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ότι υποκίνησαν τις ταραχές, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν από άτομα που αποκαλούν ένοπλους τρομοκράτες.

Χάρτης των αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Μέση Ανατολή

Το Ιράν απειλεί με αντίποινα αν οι ΗΠΑ επιτεθούν

Το Ιράν προειδοποίησε ότι θα προχωρήσει σε αντίποινα αν δεχθεί επίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την ώρα που οι διαδηλωτές αψηφούν τη φονική καταστολή των αρχών.

Η άμεση επαφή και οι γραμμές επικοινωνίας ανάμεσα στον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί και τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ έχουν διακοπεί, σύμφωνα με υψηλόβαθμο αξιωματούχο του Ιράν που μίλησε στο Reuters.

Το Ιράν έχει ανακοινώσει ότι θα πλήξει το Ισραήλ και αμερικάνικες βάσεις στη Μέση Ανατολή αν οι ΗΠΑ του επιτεθούν

Αυτή η είδηση αυξάνει τον φόβο για αμερικάνικη επίθεση στο Ιράν, όπως έχει απειλήσει ο Ντόναλντ Τραμπ.

Νωρίτερα, η Τεχεράνη προειδοποίησε μια σειρά από κοντινές της χώρες ότι θα επιτεθεί σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στο έδαφός τους εάν η Ουάσινγκτον επιτεθεί στο Ιράν, όπως δήλωσε υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος στο Reuters.

«Η Τεχεράνη έχει ενημερώσει τις χώρες της περιοχής, από τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έως την Τουρκία, ότι οι αμερικανικές βάσεις σε αυτές τις χώρες θα δεχθούν επίθεση εάν οι ΗΠΑ στοχεύσουν το Ιράν», δήλωσε ο αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη είχε ζητήσει από τις κυβερνήσεις αυτές να προσπαθήσουν να αποτρέψουν οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση.

Δείτε σχετική ανάρτηση:

Ο υπουργός Άμυνας, Αζίζ Νασιρζαντέχ δήλωσε ότι το Ιράν θα απαντήσει σε οποιαδήποτε επίθεση και «θα υπερασπιστεί τη χώρα με όλη του τη δύναμη και μέχρι την τελευταία σταγόνα αίματος».

Οι ΗΠΑ απομακρύνουν προσωπικό από κομβικές βάσεις τους στη Μέση Ανατολή

Το μεσημέρι της Τετάρτης έγινε γνωστό ότι οι ΗΠΑ απομακρύνουν προσωπικό από τη μεγαλύτερη βάση τους στη Μέση Ανατολή, την Αλ Ουντέιντ.

Τώρα, το Reuters σημειώνει ότι το ίδιο ισχύει και για άλλες αμερικάνικες βάσεις στην περιοχή.

Χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν σήμερα σε μια μεγάλη πλατεία στο κέντρο της Τεχεράνης για να υποστηρίξουν την εξουσία του Ιράν, που βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ογκώδες κίνημα αμφισβήτησης, η καταστολή του οποίου έχει στοιχίσει τη ζωή σε εκατοντάδες ανθρώπους.

Έπειτα από τις επαναλαμβανόμενες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ περί στρατιωτικής παρέμβασης, εάν η καταστολή συνεχιστεί, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας επιβεβαίωσε σήμερα πως η χώρα του είναι έτοιμη για πόλεμο, αλλά επίσης να διαπραγματευτεί.

Μπροστά σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις μετά την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979, οι κυβερνώντες επιδιώκουν αυτήν τη στιγμή να πάρουν το πάνω χέρι κατεβάζοντας στους δρόμους χιλιάδες υποστηρικτές τους, αφού επέβαλαν την πλήρη διακοπή των διαδικτυακών επικοινωνιών από την 8η Ιανουαρίου.

Σήμερα, έπειτα από κάλεσμα του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, χιλιάδες Ιρανοί κατέκλυσαν την πλατεία της Επανάστασης, στην καρδιά της Τεχεράνης, κρατώντας τη σημαία της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ως ένδειξη στήριξης της εξουσίας και προκειμένου να αποτίσουν φόρο τιμής στα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, σύμφωνα με πλάνα που πρόβαλε η κρατική τηλεόραση.

Προσευχές αναπέμφθηκαν για τα θύματα αυτού που η κυβέρνηση χαρακτηρίζει «ταραχές». Το Ιράν διεξάγει έναν πόλεμο εναντίον των «τρομοκρατών», δήλωσε ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάρ, ενώπιον του πλήθους.

Ανάλογες συγκεντρώσεις έλαβαν χώρα σε διάφορες πόλεις, σύμφωνα με τα πλάνα των ιρανικών τηλεοπτικών δικτύων, την ώρα που η κυβέρνηση κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος.

Χιλιάδες οι νεκροί στις διαδηλώσεις, σύμφωνα με οργανώσεις

Επίσημα ιρανικά ΜΜΕ μεταδίδουν πως δεκάδες μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν σκοτωθεί από την αρχή των διαδηλώσεων, την 28η Δεκεμβρίου, την ώρα, ωστόσο, που οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με έδρα το εξωτερικό, κάνουν λόγο για εκατοντάδες ή ακόμα και χιλιάδες νεκρούς στην καταστολή.

Η ΜΚΟ Iran Human Rights (IHR), που εδρεύει στη Νορβηγία, ανέφερε χθες πως έχει επιβεβαιώσει τον θάνατο τουλάχιστον 192 διαδηλωτών, όμως προειδοποίησε πως ο απολογισμός θα μπορούσε να είναι πολύ μεγαλύτερος και κατήγγειλε μία «σφαγή».

«Μη επιβεβαιωμένες πληροφορίες αναφέρουν πως τουλάχιστον πολλές εκατοντάδες, ήτοι περισσότεροι από 2.000 άνθρωποι, βάσει ορισμένων πηγών, έχουν σκοτωθεί», υπογράμμισε η μη κυβερνητική οργάνωση, κάνοντας επίσης λόγο για περισσότερες από 2.600 συλλήψεις.

Από την πλευρά της, η οργάνωση προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με έδρα τις ΗΠΑ, HRANA, είπε πως έχει επαληθεύσει τους θανάτους 554 ανθρώπων, 496 διαδηλωτών και 48 μελών των δυνάμεων ασφαλείας, ενώ 10.681 άνθρωποι έχουν συλληφθεί από την 28η Δεκεμβρίου και την έναρξη των κινητοποιήσεων.

Οι Μουτζαχεντίν του Λαού, μια απαγορευμένη στο Ιράν οργάνωση, λένε πως, σύμφωνα με πηγές από το εσωτερικό της χώρας, περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί.

Σε ένα βίντεο, την αυθεντικότητα του οποίου πιστοποίησε χθες το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, διακρίνονται δεκάδες σοροί να έχουν τοποθετηθεί σε μαύρους σάκους μπροστά από ένα νεκροτομείο της πρωτεύουσας και ανθρώπους που φαίνεται πως είναι Ιρανοί που αναζητούν συγγενείς τους οι οποίοι αγνοούνται.

«Ανοικτός» δίαυλος επικοινωνίας

Το κίνημα διαμαρτυρίας, το οποίο αρχικά συνδέθηκε με το κόστος διαβίωσης, αψηφά αυτήν τη στιγμή ανοιχτά την εξουσία. Συνεχίζεται σε μια χώρα αποδυναμωμένη από τον πόλεμο των 12 ημερών με το Ισραήλ τον Ιούνιο του 2025 και τα πλήγματα εναντίον περιφερειακών συμμάχων της, όπως και από τις κυρώσεις που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμά της, τις οποίες επανάφερε τον Σεπτέμβριο ο ΟΗΕ.

Έπειτα από απειλές που επανειλημμένως διατύπωσε περί μιας στρατιωτικής παρέμβασης των ΗΠΑ, ο Αμερικανός πρόεδρος είπε χθες πως η ιρανική ηγεσία θέλει να «διαπραγματευτεί» και μια συνάντηση «προετοιμάζεται», χωρίς εντούτοις να απορρίψει τη στρατιωτική επιλογή.

Οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν ήδη τον Ιούνιο πλήγματα εναντίον των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, στηρίζοντας το Ισραήλ.

«Ίσως χρειαστεί να δράσουμε πριν από μία συνάντηση», επιβεβαίωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, προσθέτοντας πως ο αμερικανικός στρατός εξετάζει «πολύ σθεναρές επιλογές».

«Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν επιδιώκει τον πόλεμο, όμως είναι πλήρως προετοιμασμένη για τον πόλεμο», απάντησε σήμερα ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί.

«Είμαστε επίσης έτοιμοι για διαπραγματεύσεις, όμως αυτές οι διαπραγματεύσεις πρέπει να είναι ισότιμες (…) και να βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό», συμπλήρωσε ο ίδιος.

Επιπλέον, το υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε πως ένας δίαυλος επικοινωνίας είναι «ανοικτός» μεταξύ του Ιράν και του Αμερικανού απεσταλμένου για τη Μέση Ανατολή.

Όμως, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου απείλησε να δώσει στον Ντόναλντ Τραμπ ένα «αξέχαστο» μάθημα σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης.

Γεμάτα τα νοσοκομεία

Το Κέντρο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Ιράν, που εδρεύει στη Νέα Υόρκη, είπε χθες ότι τα νοσοκομεία έχουν «γεμίσει» από διαδηλωτές που έχουν τραυματιστεί και ότι τα αποθέματα αίματος εξαντλούνται.

Η κρατική τηλεόραση του Ιράν μετέδωσε εικόνες από κτίρια που έχουν τυλιχθεί στις φλόγες, μεταξύ αυτών ένα τέμενος, όπως εικόνες από κηδείες μελών των δυνάμεων επιβολής του νόμου.

Ο γιος του πρώην σάχη του Ιράν, πρόσωπο της ιρανικής αντιπολίτευσης που ζει εξόριστος στις ΗΠΑ, ο Ρεζά Παχλαβί, προέτρεψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τις ένοπλες δυνάμεις και τις δυνάμεις ασφαλείας να «σταθούν στο πλευρό του λαού».

 Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν προειδοποίησε ότι ο αμερικανικός στρατός και το Ισραήλ θα αποτελέσουν «νόμιμους στόχους» εάν η Αμερική πλήξει την Ισλαμική Δημοκρατία, όπως απείλησε ο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς οι διαδηλώσεις ξεπέρασαν τις δύο εβδομάδες.

Ο Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ δήλωνε τα παραπάνω την ώρα που οι βουλευτές ανέβηκαν στην έδρα της αίθουσας του κοινοβουλίου, φωνάζοντας: «Θάνατος στην Αμερική!».

Ευθέως ανάλογη με την μαζικότητα των διαδηλώσεων είναι η καταστολή τους, καθώς, σύμφωνα με τα δυτικά ΜΜΕ, οι νεκροί μέχρι στιγμής είναι τουλάχιστον 116, αν και οι πληροφορίες πλέον είναι δύκολο να διασταυρωθούν, καθώς το διαδίκτυο και οι τηλεφωνικές συνδέσεις έχουν διακοπεί στο Ιράν, με αποτέλεσμα, η καταγραφή των διαδηλώσεων από το εξωτερικό έχει γίνει πιο δύσκολη.

Ωστόσο, σύμφωνα με το Associated Press, που επικαλείται την αμερικανική ΜΚΟ Human Rights Activists, ο αριθμός των νεκρών στις διαδηλώσεις έχει αυξηθεί, ενώ 2.600 άλλοι έχουν συλληφθεί.

Ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε την υποστήριξή στους διαδηλωτές, λέγοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «το Ιράν κοιτάζει την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ίσως όπως ποτέ άλλοτε. Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν!!!».

Οι New York Times και η Wall Street Journal, επικαλούμενες Αμερικανούς αξιωματούχους, ανέφεραν το Σάββατο το βράδυ ότι στον Τραμπ δόθηκαν στρατιωτικές επιλογές για ένα χτύπημα στο Ιράν, αλλά δεν είχε λάβει τελική απόφαση.

Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ προειδοποίησε: «Μην παίζετε παιχνίδια με τον Πρόεδρο Τραμπ. Όταν λέει ότι θα κάνει κάτι, το εννοεί».

Συγκεντρώσεις στο Κοινοβούλιο

Η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ζωντανά τη συνεδρίαση του κοινοβουλίου. Ο Καλιμπάφ, ένας σκληροπυρηνικός που έχει διεκδικήσει την προεδρία στο παρελθόν, εκφώνησε μια ομιλία επευφημώντας την αστυνομία και την παραστρατιωτική Επαναστατική Φρουρά του Ιράν, ιδιαίτερα την εθελοντική Μπασίτζ, για την «σταθερότητά» τους κατά τη διάρκεια των διαμαρτυριών.

«Ο λαός του Ιράν θα πρέπει να γνωρίζει ότι θα τους αντιμετωπίσουμε με τον πιο αυστηρό τρόπο και θα τιμωρήσουμε όσους συλληφθούν», δήλωσε ο Καλιμπάφ.

Συνέχισε να απειλεί άμεσα το Ισραήλ, «την κατεχόμενη περιοχή», όπως την αποκαλούσε, και τον αμερικανικό στρατό, πιθανώς με προληπτικό χτύπημα.

«Σε περίπτωση επίθεσης κατά του Ιράν, τόσο τα κατεχόμενα εδάφη όσο και όλα τα αμερικανικά στρατιωτικά κέντρα, βάσεις και πλοία στην περιοχή θα είναι οι νόμιμοι στόχοι μας», δήλωσε ο Καλιμπάφ. «Δεν θεωρούμε ότι περιορίζουμε τους εαυτούς μας να αντιδράσουμε μετά την ενέργεια και θα ενεργήσουμε με βάση τυχόν αντικειμενικά σημάδια απειλής».

Παραμένει ασαφές πόσο σοβαρά το Ιράν σκέφτεται να εξαπολύσει μια επίθεση, ιδίως μετά την καταστροφή της αεράμυνας του κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου με το Ισραήλ τον Ιούνιο. Οποιαδήποτε απόφαση για πόλεμο θα ληφθεί από τον 86χρονο Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Ο αμερικανικός στρατός έχει δηλώσει στη Μέση Ανατολή ότι «έχει αναπτύξει δυνάμεις που καλύπτουν όλο το φάσμα των μαχητικών δυνατοτήτων για να υπερασπιστεί τις δυνάμεις μας, τους εταίρους και τους συμμάχους μας και τα συμφέροντα των ΗΠΑ».

Διαδηλώσεις στην Τεχεράνη και τη Μασάντ

Βίντεο στο διαδίκτυο που στάλθηκαν από το Ιράν, πιθανώς χρησιμοποιώντας δορυφορικούς πομπούς Starlink, φέρονται να έδειχναν διαδηλωτές να συγκεντρώνονται στη συνοικία Πουνάκ της βόρειας Τεχεράνης.

Εκεί, οι αρχές φαινόταν να έχουν αποκλείσει τους δρόμους, με τους διαδηλωτές να κουνούν τα αναμμένα κινητά τους τηλέφωνα.

Άλλοι χτυπούσαν μέταλλα ενώ εκτοξεύονταν πυροτεχνήματα.

Άλλα πλάνα φέρονται να έδειχναν διαδηλωτές να παρελαύνουν ειρηνικά σε έναν δρόμο και άλλους να κορνάρουν από τα αυτοκίνητα.

Στη Μασάντ, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του Ιράν, περίπου 725 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Τεχεράνης, πλάνα φέρονται να δείχνουν διαδηλωτές να αντιμετωπίζουν τις δυνάμεις ασφαλείας.

Φλεγόμενα συντρίμμια και κάδοι απορριμμάτων μπλόκαραν τον δρόμο.

Η Μασάντ φιλοξενεί το ιερό τέμενος του Ιμάμη Ρεζά, το ιερότερο στο σιιτικό Ισλάμ, γεγονός που καθιστά τις διαμαρτυρίες εκεί ιδιαίτερα σημαντικές για το καθεστώς.

Διαμαρτυρίες φαίνεται να πραγματοποιήθηκαν επίσης στο Κερμάν, 800 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Τεχεράνης.

Η ιρανική κρατική τηλεόραση το πρωί της Κυριακής έβαλε τους ανταποκριτές της να εμφανίζονται στους δρόμους αρκετών πόλεων για να δείξουν ήρεμες περιοχές με μια σφραγίδα ημερομηνίας στην οθόνη. Η Τεχεράνη και η Μασάντ δεν συμπεριλήφθηκαν. Μετέδιδαν επίσης φιλοκυβερνητικές διαδηλώσεις στο Κομ και το Καζβίν.

Ο Χαμενεΐ έχει σηματοδοτήσει μια επερχόμενη καταστολή, παρά τις προειδοποιήσεις των ΗΠΑ. Η Τεχεράνη κλιμάκωσε τις απειλές της το Σάββατο, με τον γενικό εισαγγελέα του Ιράν, Μοχάμεντ Μοβαχέντι Αζάντ, να προειδοποιεί ότι όποιος συμμετέχει σε διαμαρτυρίες θα θεωρείται «εχθρός του Θεού», κάτι που επισύρει την ποινή του θανάτου. Η δήλωση που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση ανέφερε ότι ακόμη και όσοι «βοήθησαν τους ταραχοποιούς» θα αντιμετωπίσουν την κατηγορία.

Περισσότερες διαδηλώσεις προγραμματίζονται για την Κυριακή.

Η κυβέρνησης απέκοψε το κράτος από το διαδίκτυο και τις διεθνείς τηλεφωνικές κλήσεις την Πέμπτη, αν και επέτρεψε σε ορισμένα κρατικά και ημιεπίσημα μέσα ενημέρωσης να δημοσιεύουν.

Το δίκτυο Al Jazeera του Κατάρ μετέδωσε ζωντανά από το Ιράν, αλλά φάνηκε να είναι το μόνο μεγάλο ξένο μέσο που μπορούσε να λειτουργήσει.

Ο εξόριστος πρίγκιπας διάδοχος του Ιράν Ρεζά Παχλεβί, ο οποίος κάλεσε σε διαμαρτυρίες την Πέμπτη και την Παρασκευή, ζήτησε στο τελευταίο του μήνυμά του από τους διαδηλωτές να βγουν στους δρόμους το Σάββατο και την Κυριακή. Προέτρεψε τους διαδηλωτές να κρατήσουν την παλιά σημαία του Ιράν με το λιοντάρι και τον ήλιο και άλλα εθνικά σύμβολα που χρησιμοποιούνταν κατά την εποχή του σάχη για να «διεκδικήσουν τους δημόσιους χώρους ως δικούς τους».

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν, με τον αριθμό των θυμάτων να ανεβαίνει δραματικά. Σύμφωνα με ακτιβιστικές οργανώσεις, ανάμεσα στους νεκρούς βρίσκονται τουλάχιστον τέσσερα παιδιά, ενώ η οργή της διεθνούς κοινότητας ξεχειλίζει μετά την εισβολή δυνάμεων ασφαλείας σε νοσοκομείο.

Οι κινητοποιήσεις, που ξεκίνησαν πριν από περίπου δέκα ημέρες με αφορμή την οικονομική κρίση και την ακρίβεια, έχουν πλέον εξαπλωθεί σε περισσότερες από 250 τοποθεσίες και 27 επαρχίες της χώρας. Η αμερικανική οργάνωση Human Rights Activists News Agency (HRANA) επιβεβαίωσε την Τρίτη ότι οι επιβεβαιωμένοι νεκροί έφτασαν τους 35, ενώ οι συλλήψεις ξεπερνούν τις 1.200.

Το «έγκλημα» στο νοσοκομείο του Ιλάμ

Το επίκεντρο των συγκρούσεων έχει μετατοπιστεί στη δυτική επαρχία Ιλάμ, κοντά στα σύνορα με το Ιράκ. Βίντεο που κάνουν τον γύρο των social media δείχνουν δυνάμεις καταστολής να εισβάλλουν σε νοσοκομείο της πόλης αναζητώντας τραυματισμένους διαδηλωτές.

«Η εισβολή σε θαλάμους, ο ξυλοδαρμός ιατρικού προσωπικού και η χρήση δακρυγόνων μέσα σε νοσοκομείο αποτελεί ξεκάθαρο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, τονίζοντας ότι «τα νοσοκομεία δεν είναι πεδία μάχης».

Η στάση της Τεχεράνης και η «έρευνα» Πεζεσκιάν

Ο Ιρανός πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, προσπαθώντας να εκτονώσει την πίεση, διέταξε «πλήρη έρευνα» για τα γεγονότα στο Ιλάμ. Ωστόσο, την ίδια ώρα, η κρατική προπαγάνδα και το πρακτορείο Fars παρουσιάζουν τους διαδηλωτές ως «οπλισμένους ταραχοποιούς», υποστηρίζοντας ότι εκατοντάδες αστυνομικοί έχουν τραυματιστεί. Τα θύματα είναι 29 διαδηλωτές, 4 παιδιά και 2 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας.

Η επαρχία Ιλάμ, κατοικούμενη κυρίως από Κούρδους και Λούρους, μαστίζεται από τη φτώχεια, γεγονός που τροφοδοτεί την ένταση.

Προειδοποίηση Τραμπ για παρέμβαση

Η κλιμάκωση της βίας έχει προκαλέσει την αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ «θα σπεύσουν να σώσουν» τον ιρανικό λαό εάν η Τεχεράνη συνεχίσει τις δολοφονίες ειρηνικών διαδηλωτών. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η κατάσταση θυμίζει τις μεγάλες εξεγέρσεις του 2022, με τη διαφορά ότι αυτή τη φορά η οικονομική εξαθλίωση είναι ο κύριος μοχλός της οργής.

Το Ιραν σχεδιάζει να μεταφέρει αλλού την πρωτεύουσα του και ο λόγος κρύβεται πίσω από τον συνήθη ύποπτο.

Το 1786, ο Αγά Μοχάμεντ Χαν Κατζάρ μετέφερε την πρωτεύουσα του Ιράν στον μικρό τότε οικισμό της Τεχεράνης. Περισσότερο από δύο αιώνες αργότερα, ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, εξετάζει και πάλι το ενδεχόμενο να αλλάξει η χώρα πρωτεύουσα.

Όπως αναφέρουν οι Financial Times, ο Πεζεσκιάν ζήτησε από την κυβέρνησή του να μελετήσει τη μεταφορά της πρωτεύουσας από την Τεχεράνη, επισημαίνοντας ότι τα σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα έχουν καταστήσει τη μεγαλούπολη των 10 εκατομμυρίων κατοίκων σχεδόν μη βιώσιμη. Σύμφωνα με τον ίδιο, η μετεγκατάσταση «δεν είναι πια επιλογή, αλλά αναγκαιότητα».

Ο πρόεδρος δήλωσε πρόσφατα ότι η Τεχεράνη έχει «επεκταθεί υπερβολικά και έχει φτάσει στα όριά της». Όπως εξήγησε, τα υπόγεια ύδατα έχουν εξαντληθεί, η πόλη εξαρτάται από υδάτινους πόρους άλλων περιοχών, και παρ’ όλα αυτά αντιμετωπίζει ελλείψεις. «Πώς μπορούμε να μιλάμε για ανάπτυξη όταν αγνοούμε τη βιωσιμότητα του περιβάλλοντος;» διερωτήθηκε.

Ο Πεζεσκιάν πρότεινε η νέα πρωτεύουσα να χτιστεί στη νότια, αραιοκατοικημένη παράκτια περιοχή του Μακράν, στον Κόλπο του Ομάν. Οι υποστηρικτές της ιδέας υποστηρίζουν ότι η περιοχή διαθέτει μεγάλο αναπτυξιακό δυναμικό και στρατηγική θέση κοντά σε σημαντικούς θαλάσσιους εμπορικούς δρόμους.

Ωστόσο, πολλοί ειδικοί απορρίπτουν την πρόταση -που βρίσκεται ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο- υποστηρίζοντας ότι το Ιράν δεν διαθέτει τους πόρους και τις δυνατότητες για ένα τόσο φιλόδοξο έργο. Στο παρελθόν, παρόμοια σχέδια είχαν επανειλημμένα προταθεί αλλά εγκαταλείφθηκαν λόγω του κόστους και των εμποδίων. Με την ιρανική οικονομία να πιέζεται από τις αμερικανικές κυρώσεις και την περιφερειακή αστάθεια, οι επικριτές θεωρούν ότι η δημιουργία μιας νέας πρωτεύουσας θα απαιτούσε τεράστιες επενδύσεις.

Όπως σημειώνει ο Αλί Μπεϊτολάχι, επικεφαλής του Κέντρου Έρευνας Οδοποιίας, Στέγασης και Αστικής Ανάπτυξης, «η ιδέα αυτή στηρίζεται σε μια απλοϊκή και λανθασμένη υπόθεση: ότι η αλλαγή τοποθεσίας της πρωτεύουσας θα οδηγήσει αυτόματα και σε μετακίνηση μεγάλων πληθυσμών».

Παρόλο που πολλές χώρες, από τη Βραζιλία έως το Καζακστάν, έχουν μεταφέρει τις πρωτεύουσές τους τις τελευταίες δεκαετίες, τέτοια έργα συνοδεύονται πάντα από τεράστιο οικονομικό και οργανωτικό κόστος.

Σε πτώχευση κηρύχθηκε η Τράπεζα Αγιαντέχ, μία από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές τράπεζες του Ιράν, σύμφωνα με απόφαση των κρατικών αρχών. Η Αγιαντέχ («μέλλον» στα περσικά), η οποία ιδρύθηκε το 2012, διατηρούσε δίκτυο 270 υποκαταστημάτων σε όλη τη χώρα, εκ των οποίων τα 150 στην Τεχεράνη.

Το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα είχε συσσωρεύσει ζημιές ύψους 5.400 τρισ. ριάλ (περίπου 4,5 δισ. ευρώ) και ακάλυπτες πιστώσεις άνω των 3.110 τρισ. ριάλ (περίπου 2,5 δισ. ευρώ), σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Isna.

Με απόφαση της Κεντρικής Τράπεζας, η δημόσια Τράπεζα Μελί («εθνική» στα περσικά) αναλαμβάνει την απορρόφηση των περιουσιακών στοιχείων και των καταθέσεων της Αγιαντέχ. Ο επικεφαλής της Μελί, Αμπολφαζί Νατζαρζαντέχ, επιβεβαίωσε ότι «η μεταβίβαση έχει ολοκληρωθεί πλήρως», διαβεβαιώνοντας ότι όλοι οι ιδιώτες πελάτες μπορούν να ανακτήσουν τα κεφάλαιά τους.

«Είμαστε υπερήφανοι που σας υποδεχόμαστε στη μεγάλη οικογένεια της Τράπεζας Μελί», ανέφερε η τράπεζα σε μήνυμά της προς τους νέους πελάτες.

Στην Τεχεράνη, ωστόσο, δεκάδες πολίτες σχημάτισαν ουρές έξω από πρώην υποκαταστήματα της Αγιαντέχ, με την αστυνομία να βρίσκεται επί τόπου, σύμφωνα με ανταπόκριση του Γαλλικού Πρακτορείου. Ο υπουργός Οικονομίας του Ιράν, Αλί Μαντανιζαντέχ, κάλεσε τους καταθέτες «να μην ανησυχούν», διαβεβαιώνοντας ότι τα δικαιώματά τους είναι εξασφαλισμένα.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Χαμ Μιχάν, η Αγιαντέχ είχε ουσιαστικά χρεοκοπήσει, καθώς δεν διέθετε ίδια κεφάλαια και βασιζόταν σε δανεισμό για να διατηρήσει ρευστότητα. Αξιωματούχοι της Κεντρικής Τράπεζας έκαναν λόγο για «χρέη υπό αμφισβήτηση», ενώ ανέφεραν πως πάνω από το 90% των κεφαλαίων της είχαν διοχετευθεί σε συνδεδεμένες εταιρείες ή έργα που διαχειριζόταν η ίδια η τράπεζα — χωρίς να εξοφληθούν ποτέ.

Η Αγιαντέχ είχε χρηματοδοτήσει και το υπερπολυτελές εμπορικό συγκρότημα Iran Mall στην Τεχεράνη, που θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο, με κινηματογράφους και πίστα πατινάζ.

Η Τράπεζα Μελί, μαζί με την Τράπεζα Σεπάχ, αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα δημόσια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της χώρας. Παράλληλα, άλλες πέντε ιδιωτικές τράπεζες –Σαρμαγέχ, Ντάι, Σεπάχ, Ιράν Ζαμίν και Μελάλ– αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα, σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim.

Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP