Με αφορμή τα ολοένα και συχνότερα περιστατικά κακοποίησης και βασανισμού αγριογούρουνων, εκφράζουμε την έντονη καταδίκη και τον βαθύ μας αποτροπιασμό για πρακτικές που προσβάλλουν κάθε έννοια ανθρωπιάς και πολιτισμού.
Το αγριογούρουνο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής πανίδας και του φυσικού οικοσυστήματος. Πρόκειται για ένα άγριο θηλαστικό με ανεπτυγμένη κοινωνική συμπεριφορά και ένστικτο επιβίωσης. Κανένα πλαίσιο δεν δικαιολογεί τέτοιες πράξεις ωμής κακοποίησης, παρατεταμένου πόνου ή εξευτελισμού του ζώου. Η θέση της Πανελλαδικής Φιλοζωικής και Περιβαλλοντικής Ομοσπονδίας ούτως ή άλλως είναι ενάντια στο κυνήγι, που δεν υπάρχει κανένας λόγος να νομιμοποιείται την εποχή που ζούμε.
Τα περιστατικά με τα αγριογούρουνα που τραυματίζονται σκόπιμα, καταδιώκονται μέχρι εξάντλησης ή βασανίζονται πριν θανατωθούν, συνιστούν κατάφωρη παραβίαση της νομοθεσίας και θεμελιωδών ηθικών αξιών. Ο βασανισμός ενός ζώου δεν μπορεί να θεωρείται «άθλημα» ούτε «παράδοση». Αντιθέτως, αποτελεί ένδειξη κοινωνικής εκτροπής και έλλειψης σεβασμού προς τη ζωή.
Η προστασία της άγριας ζωής δεν είναι απλώς περιβαλλοντικό ζήτημα· είναι δείκτης πολιτισμού. Επιπλέον, ο στόχος 15 από τους 17 Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης, υποστηρίζει την προστασία της ζωής στη στεριά. Η βιώσιμη ανάπτυξη δεν αφορά μόνο αριθμούς και είδη, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος συνυπάρχει με τη φύση. Ο σεβασμός προς τα άγρια ζώα αποτελεί προϋπόθεση κοινωνικής βιωσιμότητας.
Καλούμε τις αρμόδιες αρχές να εντείνουν τους ελέγχους, να εφαρμόζουν αυστηρά τις προβλεπόμενες ποινές και να διασφαλίσουν ότι κάθε καταγεγραμμένο περιστατικό διερευνάται σε βάθος.
Η κοινωνία οφείλει να στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η κακοποίηση ζώων δεν είναι ανεκτή. Ο σεβασμός προς τα ζώα και το φυσικό περιβάλλον αποτελεί θεμέλιο μιας σύγχρονης, ώριμης και ανθρώπινης κοινωνίας.
Για την Πανελλαδική Φιλοζωική και Περιβαλλοντική Ομοσπονδία
Σε αυτοσχέδιο καταφύγιο ζώων, με έντονη δυσοσμία και ακαθαρσίες είχε μετατρέψει το σπίτι του στη Θεσσαλονίκη ένας 55χρονος, ο οποίος συνελήφθη.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει η voria, μετά από καταγγελίες αστυνομικοί του Τμήματος Θέρμης πήγαν από κοινού, με υπαλλήλους της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής Υπηρεσίας και κλιμακίου της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας Θεσσαλονίκης στο σπίτι και βρέθηκαν μπροστά σε μια απαράδεκτη εικόνα.
Παρουσία τους, διενεργήθηκε έλεγχος και διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν 68 σκυλιά, ενώ παρατηρήθηκε μεγάλη ποσότητα περιττωμάτων στον αύλειο χώρο.
Επιπλέον, η περίφραξη ήταν πρόχειρη και αυτοσχέδια, σε κάποια τμήματά της, ενώ ο χώρος εντός της οικίας ήταν ακάθαρτος με έντονη δυσοσμία, χωρίς να εξασφαλίζεται άνετο και υγιεινό περιβάλλον τόσο για τα ζώα όσο και για τον άνθρωπο.
Στον συλληφθέντα βεβαιώθηκαν οι προβλεπόμενες διοικητικές ποινές που ανέρχονται συνολικά σε 68.500 ευρώ.
Ένα σοκαριστικό περιστατικό εκτυλίχθηκε χθες το πρωί σε περιοχή στην ανατολική Θεσσαλονίκη, όπου ένας 90χρονος έθαψε ζωντανό τον σκύλο του.
Σύμφωνα με την Αστυνομία, ο 90χρονος, αφού ακινητοποίησε με χρήση χαρτοταινίας τον σκύλο της 17χρονης κόρης του, τον έθαψε ζωντανό σε αγροτική έκταση στην περιοχή της Ν. Μηχανιώνας στη Θεσσαλονίκη.
Το περιστατικό αντιλήφθηκε ένας πολίτης ο οποίος εκείνη την ώρα περνούσε από το σημείο και ειδοποίησε αμέσως τις Αρχές.
Σώθηκε το ζώο
Στο σημείο έσπευσαν αστυνομικές δυνάμεις. Εκεί διαπιστώθηκε πως ο σκύλος ήταν ακόμη στη ζωή. Το ζώο μεταφέρθηκε σε κτηνίατρο για την απαραίτητη περίθαλψη και σύμφωνα με πληροφορίες είναι καλά στην υγεία του.
Αστυνομικοί του Αστυνομικού Τμήματος Θερμαϊκού πέρασαν χειροπέδες στον 90χρονο άνδρα. Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, φέρεται να ισχυρίστηκε πως προχώρησε σε αυτή την ενέργεια καθώς νόμιζε πως ο σκύλος δεν ανέπνεε και είχε πεθάνει.
Στον ηλικιωμένο συλληφθέντα επιβλήθηκαν τα προβλεπόμενα διοικητικά πρόστιμα ύψους 30.300 ευρώ.
28 γάτες ανάμεσά του και μωρά γατάκια βρίσκονταν «φυλακισμένες» σε ένα διαμέρισμα στην Πάτρα χωρίς νερό και φαγητό, στο απόλυτο σκοτάδι.
Η υπόθεση αποκαλύφθηκε μετά από καταγγελία που έγινε και με εισαγγελική διαταγή, η φρίκη που βίωναν τα ζώα έλαβε τέλος, καθώς ο χώρος που έμεναν τα ζώα κρίθηκε ακατάλληλος για διαβίωση.
Στο διαμέρισμα βρέθηκε σκελετός από νεκρή γάτα. Παρά τις τραγικές συνθήκες στις οποίες ζούσαν οι γάτες, φαίνεται πως κάποιος τις επισκεπτόταν για να τις ταίσει, καθώς τα ζώα δεν υπέφεραν από υποσιστισμό.
Οι περισσότερες γάτες είναι νεαρής ηλικίας, και φιλικές προς τον άνθρωπο. Όλα τα ζώα θα πέρασουν από κτηνιατρικό έλεγχο προκειμένου να ελεγχθεί η υγεία τους, και θα στειρωθούν.
Η Πανελλήνια Φιλοζωική Ομοσπονδία (ΠΦΠΟ), σε ανακοίνωση της, απηύθυνε έκκληση στους πολίτες να στηρίξουν τους εθελοντές της Πάτρας, είτε μέσω φιλοξενίας είτε υιοθεσίας, προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα ασφαλές και στοργικό περιβάλλον για τις γάτες.
Στον Γαλατά της Τροιζηνίας, τα αδέσποτα ζώα επιβιώνουν χάρη σε λίγους ανθρώπους που δεν έμαθαν να κοιτούν αλλού. Εκεί όπου ο νόμος προβλέπει καταφύγια, προσωπικό και φροντίδα, υπάρχει μια παλιά κουζίνα που λειτουργεί ως προσωρινός χώρος φιλοξενίας -χωρίς ρεύμα, χωρίς υποδομές, χωρίς όσα οφείλει να εξασφαλίζει ένας δήμος.
Τα αδέσποτα ζώα στην Ελλάδα παραμένουν στο περιθώριο, αφημένα στην τύχη τους. Όσα καταφέρνουν να σωθούν, το οφείλουν αποκλειστικά στην αφοσίωση των εθελοντών. Παρότι η νομοθεσία, όπως ο Ν. 4830/2021, θα μπορούσε να δώσει λύσεις, συχνά παραμένει ανενεργή στην πράξη. Οι δήμοι λαμβάνουν κονδύλια για στειρώσεις, εμβολιασμούς και δημιουργία ή συντήρηση καταφυγίων, αλλά δεν είναι λίγες οι φορές που τα χρήματα χάνονται χωρίς ίχνος διαφάνειας.
Πριν από λίγο χρονικό διάστημα επισκεφθήκαμε τον Δήμο Τροιζηνίας - Μεθάνων. Παρά τις προσπάθειες που καταβάλλει για να αντιμετωπίσει τον μεγάλο αριθμό αδέσποτων, η εικόνα στους δρόμους -ιδίως στον Γαλατά- αποκαλύπτει πως οι ενέργειες αυτές δεν επαρκούν. Τα ζώα εξακολουθούν να υποφέρουν και να ζουν σε συνθήκες που κάθε άλλο παρά αξιοπρεπείς μπορούν να χαρακτηριστούν.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με την υπ' αριθμόν 69/2025 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, με την οποία εγκρίθηκε το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Διαχείρισης Αδέσποτων Ζώων, ο Δήμος προϋπολογίζει για το 2025 το ποσό των 18.161,72 ευρώ για τις δράσεις του. Ωστόσο, η ίδια η απόφαση τεκμηριώνει την ανεπάρκεια των εγκαταστάσεων. Συγκεκριμένα, το έγγραφο αναφέρει ρητά (ενότητα Α.4: Χώρος Βραχείας Παραμονής) ότι «δεν λειτουργεί ειδικά οργανωμένος χώρος φιλοξενίας ζώων», παρά μόνο ένας «άτυπος χώρος» που προορίζεται για τη «σύντομη φιλοξενία έκτακτων περιστατικών». Αυτή η παραδοχή επιβεβαιώνει πως η προβλεπόμενη από τον νόμο ευζωία είναι ανύπαρκτη.
Τι προβλέπει ο νόμος... που έχει μείνει στα χαρτιά
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Ν. 4830/2021 (ΦΕΚ Α’ 169/18-09-2021), κάθε Δήμος υποχρεούται να διαθέτει ολοκληρωμένο επιχειρησιακό πρόγραμμα διαχείρισης των αδέσποτων ζώων συντροφιάς και πρόληψης δημιουργίας νέων.
Το πρόγραμμα αυτό πρέπει, κατ’ ελάχιστον, να περιλαμβάνει:
περισυλλογή,
ηλεκτρονική σήμανση και καταγραφή στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς (ΕΜΖΣ),
παροχή κτηνιατρικής περίθαλψης,
στείρωση,
φιλοξενία και υιοθεσία,
καθώς και μέριμνα για τα ζώα που επανεντάσσονται στο φυσικό τους περιβάλλον.
Οι δήμοι οφείλουν να εξασφαλίζουν τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους και να συνεργάζονται με εγγεγραμμένα φιλοζωικά σωματεία ή οργανώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα (άρθρα 3 και 9 του ίδιου νόμου).
Όπως ορίζει το άρθρο 28 του Ν. 4830/2021, καταφύγια ζώων συντροφιάς μπορούν να ιδρύουν και να λειτουργούν οι δήμοι, οι σύνδεσμοι δήμων, διαδημοτικές συνεργασίες ή εγγεγραμμένες φιλοζωικές οργανώσεις, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν καταχωρηθεί στο ΥποΜητρώο Καταφυγίων Ζώων Συντροφιάς του ΕΜΖΣ.
Τα καταφύγια πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες υγειονομικές και λειτουργικές προδιαγραφές -να διαθέτουν επαρκή χώρο, πρόσβαση σε νερό και ρεύμα, ιατρικό εξοπλισμό και μόνιμο προσωπικό για τη φροντίδα των ζώων.
Από όλα τα παραπάνω, ελάχιστα φαίνεται να εφαρμόζονται στην πράξη.Ο χώρος που έχει παραχωρηθεί από τον Δήμο Τροιζηνίας - Μεθάνων για τη φιλοξενία αδέσποτων ζώων δεν πληροί καμία από τις βασικές προϋποθέσεις που ορίζει ο Ν.4830/2021:
δεν πρόκειται για καταφύγιο εγκεκριμένο ή καταχωρημένο στο Υπομητρώο Καταφυγίων,
δεν υπάρχει σταθερό προσωπικό ή επαρκής φροντίδα,
ενώ οι εθελοντές καλούνται μόνοι τους να κρατούν τον χώρο καθαρό και ασφαλή.
Η απόσταση ανάμεσα στη νομοθεσία και την πραγματικότητα είναι τεράστια. Στον Γαλατά δεν υπάρχει η ευζωία του νόμου, αλλά μόνο η επιβίωση.
Στον Γαλατά, όμως, τι συμβαίνει;
Ο χώρος που έχει παραχωρηθεί από τον δήμο για τη φιλοξενία των αδέσποτων ζώων είναι προσωρινός και ανεπαρκής. Πρόκειται για μια παλιά κουζίνα που χρησιμοποιείται ως καταφύγιο, χωρίς τις κατάλληλες υποδομές. Εκεί φιλοξενούνται πάντα λίγα ζώα, καθώς ο χώρος δεν επιτρέπει τη φιλοξενία περισσότερων.
Στο διπλανό κτίριο στεγάζονται επίσης ζώα, κατ’ ανάγκη, ώστε να υπάρχει μια ελεγχόμενη κατάσταση. Ο δήμος δεν είχε ποτέ δικό του χώρο και η φροντίδα των ζώων στηρίζεται αποκλειστικά στις προσπάθειες των εθελοντών, οι οποίοι βρίσκονται συνεχώς εκεί.
Στους χώρους αυτούς επικρατούν ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες: σπασμένα ξύλα και γυαλιά, τρύπες σε μεσοτοιχίες, πόρτες χωρίς κλειδαριές που ασφαλίζονται με αυτοσχέδια λουκέτα, παλιοί πυροσβεστήρες, σπασμένα έπιπλα και πλακάκια, ρημαγμένες εγκαταστάσεις. Οι εξωτερικοί χώροι είναι περιφραγμένοι με συρματοπλέγματα, χωρίς πρόβλεψη για κανονικές πόρτες, γεγονός που δυσκολεύει ακόμα περισσότερο το τάισμα και την περιποίηση των ζώων από τους εθελοντές. Στους εξωτερικούς αυτούς χώρους υπάρχουν επίσης σπασμένα γυαλιά, κάδοι, βυτία και αυτοσχέδιες πόρτες από παλιοσίδερα.
Και στις φωτογραφίες αποτυπώνεται η πραγματικότητα ενός χώρου που θα έπρεπε να αποτελεί καταφύγιο, αλλά θυμίζει εγκατάλειψη: παλιά αντικείμενα, σκουριασμένα δοχεία, χώρος χωρίς ρεύμα και στοιχειώδη μέσα ασφάλειας.
Κι όμως, μέσα σε αυτές τις συνθήκες, οι εθελοντές δίνουν καθημερινά τη μάχη. Είναι οι μόνοι που φροντίζουν όχι μόνο για τη βασική καθαριότητα και την ασφάλεια των ζώων, αλλά και για το μέλλον τους -αναζητώντας με επιμονή ανθρώπους που θα τα αγαπήσουν και θα τους προσφέρουν ένα κατάλληλο και παντοτινό σπίτι.
Χωρίς εκείνους, το «προσωρινό» καταφύγιο του Γαλατά δεν θα υπήρχε καν.
Το ethnos.gr έκανε προσπάθεια επικοινωνίας με τον δήμο Τροιζηνίας - Μεθάνων. Προς το παρόν δεν έχει υπάρξει απάντηση.
Αποτροπιασμός για άνδρα που κρατούσε δεμένα και εγκλωβισμένα 15 ζώα, σε αποθήκη. Ο 47χρονος συνελήφθη για παραβίαση των κανόνων ευζωίας ζώων συντροφιάς στη Θεσσαλονίκη.
Έπειτα από έρευνα σε αποθήκη ιδιοκτησίας του διαπιστώθηκε να έχει δεμένα με αλυσίδα, δυσκολεύοντας την κίνησή τους, 14 σκυλιά και μία γάτα κλεισμένη σε κλουβί.
Σε βάρος του σχηματίστηκε δικογραφία για παράβαση της Νομοθεσίας περί ζώων, ενώ επιπλέον διαπιστώθηκε πως εκκρεμεί διαδικασία διοικητικής απέλασης από το Τμήμα Διαχείρισης Μετανάστευσης Αγίου Αθανασίου και θα οδηγηθεί αρμοδίως.
Το καλοκαίρι του 2024 η ηθοποιός Υρώ Λούπη (@iro_loupi_official) κατήγγειλε δημόσια την εγκατάλειψη δύο γαϊδουριών στο νησί Δοκός. Το ένα, λευκό και εμφανώς υποσιτισμένο, βρέθηκε σε άθλια κατάσταση. Παρά την κινητοποίηση των αρχών, η αυτοψία της αρμόδιας κτηνιατρικής υπηρεσίας κατέληξε ότι οι συνθήκες ήταν «σχεδόν τέλειες».
«Έβαλαν έναν κουβά με άχυρα μπροστά τους και φωτογράφισαν για να δείξουν ότι όλα ήταν καλά. Στην πραγματικότητα, στο νησί δεν υπάρχει βλάστηση, δεν υπάρχει τίποτα», αναφέρουν οι καταγγέλλοντες.
Λίγους μήνες αργότερα, το λευκό γαϊδούρι πιθανότατα πέθανε. Καμία αρχή δεν έδωσε επίσημη απάντηση για την τύχη του, ενώ στις γραπτές εκκλήσεις για την παραλαβή και φροντίδα του δεύτερου ζώου, ο Δήμος Ύδρας παρέμεινε σιωπηλός.
Σήμερα, όμως, εμφανίστηκε νέο γαϊδουράκι στη Δοκό. Τα ερωτήματα παραμένουν:
Ποιος μεταφέρει τα ζώα στο νησί και για ποιον σκοπό;
Γιατί δεν δηλώνεται ποτέ η ιδιοκτησία τους, όπως επιβάλλει ο νόμος;
Θα αφεθεί και αυτό το ζώο να πεθάνει, όπως το προηγούμενο;
Το νομικό πλαίσιο
? Σύμφωνα με τον Ν. 45555/2018, η ευθύνη φροντίδας ανεπιτήρητων ζώων ανήκει στον Δήμο Ύδρας. Παρ’ όλα αυτά, δεν υπήρξε καμία ενέργεια για την προστασία των γαϊδουριών της Δοκού.
Η αδιαφορία των αρχών
Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες απέφυγαν να απαντήσουν γραπτώς στα ερωτήματα για τις συνθήκες ευζωίας, ενώ ο Δήμος δεν ανταποκρίθηκε στις εκκλήσεις οργανώσεων και πολιτών.
«Αν ζει ή αν πέθανε το δεύτερο γαϊδούρι, κανείς δεν ξέρει. Κι όμως σήμερα, εμφανίζεται νέο ζώο στο νησί. Είναι δυνατόν να συνεχίζεται αυτό το θέατρο αδιαφορίας;» σημειώνεται σε σχετική καταγγελία.
Έκκληση προς την Πολιτεία
Ήρθε η ώρα να δημιουργηθεί σαφές θεσμικό πλαίσιο προστασίας των ιπποειδών. Για να μην πεθαίνουν σιωπηλά, σε έναν άγονο βράχο, ζώα που θα έπρεπε να προστατεύονται από τον νόμο και την κοινωνία.
Σοκ προκαλούν τα σοβαρά περιστατικά κακοποίησης γατών που έχουν σημειωθεί στην Πάρο, με τον βασανισμό να συνεχίζεται εδώ και μήνες.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά άγνωστος ή άγνωστοι πετούν καυστικά υγρά στα ανήμπορα ζώα προκαλώντας τους σοβαρότατα εγκαύματα.
Το γεγονός έχει προκαλέσει αποτροπιασμό και έχει φέρει κινητοποίηση των φιλοζωικών οργανώσεων, με τις τοπικές αρχές να ζητούν από τη Δικαιοσύνη να κινηθεί άμεσα προκειμένου να εντοπιστούν και να τιμωρηθούν οι δράστες.
Οι φιλοζωικές οργανώσεις, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Alpha, εντείνουν τις καμπάνιες ενημέρωσης για την προστασία των ζώων και ζητούν από τους πολίτες να καταγγέλλουν όποιες ύποπτες κινήσεις εντοπίζουν, αλλά και να στηρίξουν την υιοθεσία εγκαταλελειμμένων γατών.
Παράλληλα, το ethnos.gr, σε δικό του ρεπορτάζ επισημαίνει ότι οι πρώτες γάτες με σημάδια σε κεφάλι και σώμα εντοπίστηκαν τον Απρίλιο, με όσους τις φρόντιζαν να πίστευαν αρχικά πως οι πληγές προέρχονταν από ατύχημα.
Τον Μάιο, όμως εμφανίστηκε ακόμη μια γάτα με αντίστοιχα τράυματα και αφού ο κτηνίατρος της εξέτασε διαπίστωσε ότι πρόκειται για εγκαύματα, πιθανότατα από χημική ουσία ή καυστικό υγρό.
Τα περιστατικά αυξήθηκαν, καθώς παρατηρήθηκαν αρκετές γάτες της περιοχής με σημάδια ή ουλές, κάτι που σημαίνει ότι πρόκειται για συστηματική κακοποίηση από άνθρωπο.
Η Ύδρα, ένα από τα πιο γραφικά και όμορφα νησιά της χώρας, κρύβει πίσω από την τουριστική της εικόνα μια σκληρή πραγματικότητα.
Τα ιπποειδή εργασίας — μουλάρια, άλογα και γαϊδουράκια — παραμένουν για δεκαετίες χωρίς ουσιαστική προστασία, σε ένα πλαίσιο νομικών "συστάσεων" χωρίς κύρος και εφαρμογή. Οι εικόνες με τα φορτωμένα ζώα στον καύσωνα δεν είναι ακραίες, είναι καθημερινές. Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την ευζωία τους. Αποτυπώνει τις θεσμικές ελλείψεις, την αδυναμία ελέγχου, την έλλειψη πολιτικής βούλησης. Κι αυτό πρέπει να ειπωθεί. Ξεκάθαρα και τεκμηριωμένα.
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Προστασίας Ιπποειδών "Ιππόθεσις",σε ανακοίνωσή του, καταγγέλλει τη συγκεκριμένη κατάσταση, τονίζοντας μεταξύ άλλων ότι " κάθε χρόνο καταγράφονται περιστατικά όπου ιπποειδή αναγκάζονται να μεταφέρουν από ογκώδεις αποσκευές και υλικά κατασκευών, μέχρι ψυγεία, παραπατώντας από το βάρος, σε καύσωνα, φορτωμένα με βάρη που σαφώς υπερβαίνουν κάθε νόμιμο ή αποδεκτό όριο".
"Αυτό που λείπει δραματικά είναι αυτό που λέμε χρόνια τώρα. Ένα ενιαίο, δεσμευτικό πλαίσιο ευζωίας ιπποειδών εργασίας, όχι απλά εγκυκλίους. Ένα διαφανές και δημόσια προσβάσιμο μητρώο & ψηφιακή βάση δεδομένων που να επιτρέπει την απολύτως αξιόπιστη ταυτοποίηση, παρακολούθηση και εντοπισμό ζώων", επισημαίνεται στην ίδια ανακοίνωση.
Ολόκληρη η ανακοίνωση του συλλόγου "Ιππόθεσις":
Η κατάσταση των ιπποειδών εργασίας στην Ύδρα
Με αφορμή την κατάσταση που επικρατεί εδώ και χρόνια στην Ύδρα (και σε πολλούς άλλους τουριστικούς προορισμούς), και λαμβάνοντας υπόψη τόσο τον φετινό παρατεταμένο καύσωνα, όσο και την πρόσφατη - ανεξήγητη με τη λογική - εγκύκλιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης σχετικά με τα ιπποειδή εργασίας και τις θερμοκρασίες, είπαμε να κάνουμε μία νηφάλια και όσο γίνεται αποστασιοποιημένη αποτίμηση της κατάστασης, επισημαίνοντας ανεπάρκειες, χωρίς να στοχοποιούμε συλλήβδην ανθρώπους ή φορείς.
Νομοθετικό πλαίσιο… αντιφατικό και ανεπαρκές
Αν και η ελληνική νομοθεσία περιλαμβάνει νόμους (Ν. 1197/1981 και πιο πρόσφατα τον Ν. 4830/2021), οι οποίοι θέτουν γενικές υποχρεώσεις για την ευζωία των ζώων (τροφή, νερό, ξεκούραση, προστασία από πόνο και στρες), ωστόσο στην πραγματικότητα ισχύουν τα παρακάτω.
Δεν υπάρχει ειδική νομοθεσία ιδιαίτερα για τα ιπποειδή εργασίας ούτε για τα άλογα ούτε για τα γαϊδουράκια, ούτε για τα μουλάρια. Οι σχετικές εγκύκλιοι του ΥΠΑΑΤ (2018–2025) προβλέπουν μεν όρια βάρους (π. χ. έως 1/5 του σωματικού βάρους ή περίπου 100 kg), απαγόρευση εργασίας μεταξύ 13:00 και 17:00 όταν η θερμοκρασία υπερβαίνει τους 35 °C, και αυξημένους ελέγχους σε νησιά όπως η Ύδρα. Όμως αυτές οι εγκύκλιοι έχουν χαρακτήρα σύστασης και δεν επιβάλλουν κυρώσεις. Δεν συνοδεύονται από κάποιον σαφή μηχανισμό τήρησής τους.
Ήδη από τις αρχές 2022 ψηφίστηκε η ηλεκτρονική καταγραφή όλων των ιπποειδών σε ηλεκτρονικό μητρώο, ξεκινώντας την καταγραφή από τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχουν δημοσιευτεί σχετικά επίσημα στοιχεία.
Κακές πρακτικές
Τί κι αν υπάρχει θεσμικό πλαίσιο και σχετικές εγκύκλιοι; Στην πράξη δεν φαίνεται να αποδίδουν. Στην Ύδρα για παράδειγμα, κάθε χρόνο καταγράφονται περιστατικά όπου ιπποειδή αναγκάζονται να μεταφέρουν από ογκώδεις αποσκευές και υλικά κατασκευών, μέχρι ψυγεία, παραπατώντας από το βάρος, σε καύσωνα, φορτωμένα με βάρη που σαφώς υπερβαίνουν κάθε νόμιμο ή αποδεκτό όριο. Έχουμε επισημάνει πολλές φορές και με κάθε τρόπο πως στη χώρα μας δεν υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο συγκεκριμένα για την προστασία των ιπποειδών. Έχουμε μάλιστα καταθέσει και προτάσεις πριν τη ψήφιση του Ν. 4830/2021, οι οποίες αγνοήθηκαν εντελώς.
Υπερεργασία και κρυφτό
Είναι αδιαμφισβήτητο, πως παρά τις ακραίες κλιματικές συνθήκες και την ισχύ εγκυκλίων που απαγορεύουν την εργασία τους κατά τις μεσημεριανές ώρες, συχνά τα ζώα εργάζονται ενόσω η θερμοκρασία βρίσκεται σε τιμές πολύ πάνω των 35 °C, χωρίς πρόσβαση σε νερό ή σκιά. Η ρυθμιστική πρόβλεψη δεν τηρείται και έλεγχος… δεν υπάρχει. Σημαντικό επίσης είναι κι ένα φαινόμενο σχετικά πρόσφατο, όπου οι παρεμβάσεις του Λιμενικού Σώματος, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις ζητά την απομάκρυνση ζώων από αποβάθρες, στάσεις τουριστών και άλλα σημεία... ας πούμε ότι παρακάμπτονται. Οι αγωγιάτες/ιδιοκτήτες, επιλέγουν να μεταφέρουν τα ιπποειδή σε σημείο λίγο πιο μακριά, ουσιαστικά να τα "κρύψουν", ώστε να αποφύγουν παρατηρήσεις και ενδεχόμενα πρόστιμα, χωρίς όμως να αλλάξει κάτι ουσιαστικά στις συνθήκες διαβίωσης των ζώων.
Αυτό δημιουργεί ένα φαινόμενο τύπου "κρυφτό". Παρότι υπάρχει διαταγή απομάκρυνσης, όλα μένουν ίδια. Τα ζώα απλώς μεταφέρονται εκτός άμεσης θέας, αλλά συνεχίζουν να στέκονται στον ήλιο ή να εργάζονται χωρίς κάποια χαλάρωση των συνθηκών. Πρόκειται για συμπεριφορά η οποία δείχνει, πάνω απ’ όλα, έλλειψη θεσμικού βάρους και αξιοπιστίας στην εφαρμογή των μέτρων.
Ποιοι έχουν ρόλο σε όλα αυτά
Στην Ύδρα, οι βασικοί φορείς είναι η Δημοτική Αρχή που εκδίδει τις άδειες, θέτει τις προδιαγραφές και (θα έπρεπε να) κάνει το σχετικό έλεγχο. Είναι οι κτηνιατρικές υπηρεσίες της περιφέρειας που έχουν την αρμοδιότητα καταγραφής και ελέγχων. Είναι το Λιμενικό Σώμα & η Αστυνομία που δύναται να επιβάλλουν μέτρα επιτόπου (π.χ. πρόστιμα, απομάκρυνση ζώων από
συγκεκριμένα σημεία στο λιμάνι). Τέλος είναι οι ιδιοκτήτες / αγωγιάτες που παρουσιάζουν ποικίλες συμπεριφορές… κάποιοι συνεργάζονται, άλλοι αποφεύγουν την τήρηση των οδηγιών και μεταφέρουν απλά τα ζώα σε άλλα σημεία, χωρίς να βελτιώνεται η κατάσταση.
Αυτό που λείπει δραματικά είναι αυτό που λέμε χρόνια τώρα. Ένα ενιαίο, δεσμευτικό πλαίσιο ευζωίας ιπποειδών εργασίας, όχι απλά εγκυκλίους. Ένα διαφανές και δημόσια προσβάσιμο μητρώο & ψηφιακή βάση δεδομένων που να επιτρέπει την απολύτως αξιόπιστη ταυτοποίηση, παρακολούθηση και εντοπισμό ζώων. Τέλος εκπαίδευση και πιστοποίηση για όσους φροντίζουν ή εργάζονται με ιπποειδή, ώστε να καθορίζεται ποιος μπορεί νόμιμα να έχει άδεια και να εμπλέκεται, κάτι που ισχύει εν μέρει για ζώα συντροφιάς, αλλά όχι για τα ιπποειδή.
(ξανά) κάποιες προτάσεις για ουσιαστική πρόοδο
Έχουμε πολλές φορές προτείνει μια σειρά προσεγγίσεων προς τις αρμόδιες αρχές. Ας το κάνουμε άλλη μία με την ελπίδα πως κάποιος μπορεί να ακούσει.
Χρειαζόμαστε, για αρχή:
1. Θεσμοθέτηση ειδικού πλαισίου ευζωίας για τα ιπποειδή εργασίας, το οποίο να έχει δεσμευτικό χαρακτήρα.
2. Αυστηρή τήρηση της υποχρέωσης ηλεκτρονικής καταγραφής για όλα τα άλογα, μουλάρια και γαϊδουράκια, με βιβλιάριο υγείας.
3. Μόνιμους και αδιάβλητους ελέγχους από κτηνιατρικές υπηρεσίες και Αστυνομία/Λιμενικό, και επιβολή προστίμων και προσωρινή αναστολή εργασίας ζώου.
4. Εκπαιδευτικά προγράμματα πιστοποίησης για αγωγιάτες, αμαξάδες και ιδιοκτήτες ιπποειδών (π.χ. πρωτοβάθμια φροντίδα, καλή χρήση εργαλείων, διαχείριση καύσωνα).
5. Συνεργασία με δήμους (εν προκειμένω της Ύδρας για δημιουργία σημείων διαρκούς πρόσβασης σε νερό και σκιά στους σταθμούς εργασίας, ειδικά κατά τη θερινή περίοδο).
Η κατάσταση των ιπποειδών στην Ύδρα δεν αποτελεί μόνο ένα πλάνο αποτυχίας σύνδεσης νόμου και πράξης. Αντιπροσωπεύει το πρόβλημα ευρύτερων θεσμικών αδυναμιών: νομοθετικό κενό, ελλιπής καταγραφή, αναποτελεσματική εφαρμογή και έλλειψη θεσμικής υπευθυνότητας.
Ο οργανισμός μας ως φορέας δεν αποσκοπεί στη στοχοποίηση ανθρώπων ή φορέων. Αντίθετα, σκοπός μας είναι να κινητοποιήσουμε αλλαγή μέσω στοιχειώδους αναγνώρισης και θεσμικής ενίσχυσης. Γιατί η ευημερία των ζώων εργασίας δεν αφορά μόνο την ηθική, είναι μέτρο πολιτισμού.
Σταματήστε την μεταφορά των αιχμάλωτων δελφινιών του Αττικού Ζωολογικού Πάρκου σε δελφινάριο στις ΗΠΑ!
Πρόσφατα υποβλήθηκε αίτηση στην αμερικανική υπηρεσία NOAA Fisheries για την μεταφορά έως πέντε ενήλικων δελφινιών από το Αττικό Ζωολογικό Πάρκος σε ενυδρείο στη Φλόριντα, συγκεκριμένα στο Clearwater Marine Aquarium.
Το Αττικό Ζωολογικό Πάρκο το οποίο υποχρεώθηκε μετά από αγώνες πολλών ετών να διακόψει τις παράνομες παραστάσεις με τα δελφίνια, τώρα επιχειρεί να τα μετακινήσει εκτός Ελλάδας έτσι ώστε να συνεχιστεί η φυλάκιση τους και η επίδειξή τους για εμπορικούς σκοπούς.
Η ίδια η μακρινή αεροπορική μεταφορά των δελφινιών θα τα υποβάλει σε ένα βασανιστήριο και σε έντονο στρες και εγκυμονεί κινδύνους για τη ζωή τους.
Είναι πέρα από κάθε λογική, να μεταφερθούν σε άλλη ήπειρο τα δελφίνια, όταν στην Ελλάδα έχει δημιουργηθεί με παγκόσμια στήριξη ένα πρωτοποριακό κέντρο φροντίδας σε κλειστό κόλπο στους Λειψούς με πλήρεις εγκαταστάσεις.
Το φιλοζωικό κίνημα που έκανε τόσες προσπάθειες για να σταματήσει ο βασανισμός των δελφινιών δεν μπορεί να επιτρέψει να έχουν μια ακόμη χειρότερη μοίρα. Αρκετά βασανίστηκαν μέχρι σήμερα, είναι καιρός να σταματήσει αυτή η μαρτυρική ζωή για ζώα που είναι φτιαγμένα για να ταξιδεύουν σε ωκεανούς.
Ζητάμε από τα συναρμόδια Υπουργεία να μην εκδώσουν άδειες μεταφοράς. Συγκεκριμένα ζητάμε από:
- το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας που είναι υπεύθυνο για την έκδοση των σχετικών αδειών εξαγωγής προστατευόμενων ειδών, όπως τα δελφίνια, σύμφωνα με τις διεθνείς συμβάσεις και την εθνική νομοθεσία καθώς και από
- το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που εμπλέκεται στη διαδικασία, καθώς είναι αρμόδιο για την ευζωία των ζώων κατά τη μεταφορά.
Να κάνουν όλες τις αναγκαίες ενέργειες για να διασφαλιστεί η παραμονή των δελφινιών σε φυσικά καταφύγια στην Ελλάδα.
Δείτε σχετικά:
1. Για την αντίδραση στην αδειοδότηση της Αμερικάνικης Υπηρεσίας
