Εργαλεία ικανά να εντοπίζουν χρήστες της δορυφορικής υπηρεσίας διαδικτύου Starlink του Έλον Μασκ έχουν αναπτύξει δύο ισραηλινές εταιρείες, σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της εφημερίδας Haaretz.

Οι δυνατότητες αυτών των συστημάτων εγείρουν σοβαρές ανησυχίες για την ιδιωτικότητα, καθώς φέρεται να μπορούν να προσδιορίζουν τόσο τη γεωγραφική θέση όσο και την ταυτότητα των χρηστών.

Σύμφωνα με την έρευνα της Haaretz, η εταιρεία TargeTeam, με έδρα την Κύπρο, έχει αναπτύξει το σύστημα Stargetz, το οποίο — βάσει εσωτερικών εγγράφων — μπορεί να παρακολουθεί έως και ένα εκατομμύριο συσκευές Starlink σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το Starlink αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα δορυφορικά δίκτυα παροχής internet διεθνώς και παρέχει πρόσβαση στο διαδίκτυο ανεξάρτητα από τις επίγειες υποδομές τηλεπικοινωνιών. Μέσω περισσότερων από 8.000 δορυφόρων χαμηλής τροχιάς της SpaceX, επιτρέπει σύνδεση ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές χωρίς κάλυψη κινητής τηλεφωνίας.

Τι καταγράφουν τα επίμαχα συστήματα

Τα συγκεκριμένα συστήματα, τα οποία σύμφωνα με τα έγγραφα προωθούνται ακόμη και σε κυβερνήσεις, φέρεται να μπορούν να χαρτογραφούν τις τοποθεσίες των τερματικών Starlink παγκοσμίως, αποκαλύπτοντας τη θέση των χρηστών που συνδέονται μέσω αυτών των συσκευών.

Παράλληλα, η εταιρεία Rayzone αναπτύσσει αντίστοιχες δυνατότητες, αξιοποιώντας ανάλυση μεγάλων δεδομένων και τεχνικές «απο-ανωνυμοποίησης», σε αυτό που η Haaretz περιγράφει ως την πρώτη αποκάλυψη εμπορικών εργαλείων σχεδιασμένων ειδικά για την παρακολούθηση χρηστών Starlink.

Το σύστημα Stargetz, όπως αναφέρεται, μπορεί να εντοπίζει τη γεωγραφική θέση των συσκευών, να καταγράφει τον αριθμό των ενεργών συνδέσεων και να επιχειρεί ταυτοποίηση χρηστών μέσω τηλεφωνικών αριθμών ή συνδεδεμένων ψηφιακών λογαριασμών.

H θέση των εταιρειών και οι αντιδράσεις

Οι εταιρείες από την πλευρά τους υποστηρίζουν ότι δεν παραβιάζουν το ίδιο το δίκτυο Starlink ούτε υποκλέπτουν κρυπτογραφημένες επικοινωνίες, αλλά βασίζονται σε τεχνικές AdInt («διαφημιστικής πληροφορίας»), αξιοποιώντας δεδομένα από εμπορικές βάσεις που προέρχονται από εφαρμογές και πλατφόρμες ψηφιακής διαφήμισης.

Η Haaretz επισημαίνει ότι πρόκειται για μια νέα γενιά τεχνολογιών επιτήρησης που συνδυάζουν big data και τεχνητή νοημοσύνη για μαζική ανάλυση πληροφοριών, χωρίς τις παραδοσιακές μεθόδους υποκλοπής.

Ειδικοί σε θέματα ψηφιακών δικαιωμάτων προειδοποιούν ότι η αξιοποίηση δεδομένων που συλλέγονται για εμπορικούς σκοπούς σε πρακτικές παρακολούθησης ενδέχεται να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους, ιδιαίτερα για δημοσιογράφους, ακτιβιστές και απλούς χρήστες σε ζώνες συγκρούσεων ή σε χώρες με περιορισμένες ελευθερίες.