ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ

Η δεύτερη δίκη για το Predator, πιθανόν και μέσα στο καλοκαίρι, αποτελεί την επόμενη φάση της δικαστικής διερεύνησης για το σκάνδαλο των υποκλοπών ύστερα από τη δημοσιοποίηση της απόφασης – κόλαφος, έκτασης 1.930 σελίδων, του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου της Αθήνας.

Με ανοιχτό τον κίνδυνο παραγραφής σοβαρών αδικημάτων εντός του 2026 λόγω πενταετίας, καθώς οι περισσότερες παρακολουθήσεις υπήρξαν το 2021, στο εδώλιο του κατηγορουμένου θα βρεθούν τουλάχιστον εννιά Ελληνες και αλλοδαποί. Πρόκειται για δημιουργούς του παράνομου λογισμικού, στελέχη της Intellexa που εμπορεύονταν το σύστημα υποκλοπών ή προσπάθησαν να εξαφανίσουν κρίσιμα στοιχεία ως στενοί συνεργάτες των χειριστών του Predator, καθώς και δύο άτομα που φέρεται να σχετίζονται με την πληρωμή των SMS – παγίδα που είχαν στείλει οι χειριστές του «αρπακτικού» λογισμικού.

Μερικοί από αυτούς είτε δεν εμφανίστηκαν στο πρώτο δικαστήριο, παρότι κλήθηκαν, είτε έδωσαν καταθέσεις κατά τη διάρκεια της έρευνας με αναφερόμενη προσπάθεια «συγκάλυψης» του σκανδάλου.

Θεωρείται μάλιστα πιθανόν να υπάρξει και τρίτη δίκη για τυχόν τέλεση από τους ήδη κατηγορουμένους (καταδικασμένους πρωτόδικα σε συνολική φυλάκιση 126 χρόνων) και άλλων αξιόποινων πράξεων (όπως η κατασκοπεία) ή και για άλλα πρόσωπα που φαίνεται να συμμετείχαν στο σκάνδαλο, όπως μεσάζοντες οπλικών συστημάτων που μεσολάβησαν για την ενεργοποίηση του Predator στη χώρα μας, αποσπασμένοι αστυνομικοί στην ΕΥΠ που φαίνεται να συμμετείχαν στο «κοινό κέντρο» παρακολουθήσεων, αλλά και πρόσωπα που μπορεί να διαπιστωθεί ότι συμμετείχαν στη μεθόδευση συγκάλυψης των υποκλοπών.

Νομικοί κύκλοι που μίλησαν με «ΤΑ ΝΕΑ» υπογράμμιζαν ότι αφενός οι επόμενες δίκες μπορεί να καταλήξουν σε εξίσου βαριές ποινές και αφετέρου η νέα έρευνα μπορεί να οδηγήσει σε κύκλο νέων αποκαλύψεων και παραδοχών σε συνέχεια των δηλώσεων – βόμβα στο Μega του καταδικασθέντος Ισραηλινού Ταλ Ντίλιαν, ιδρυτή της Intellexa, που προανήγγειλε και επόμενες κινήσεις του, υπογραμμίζοντας ότι «δεν θα γίνω αποδιοπομπαίος τράγος».

Ο δικηγόρος Αθηνών Ζαχαρίας Κεσσές, νομικός εκπρόσωπος θυμάτων του Ρredator, μιλώντας στα «ΝΕΑ» σημείωσε ότι «η δικαστική εξέλιξη της υπόθεσης πλέον θα είναι πολυεπίπεδη και θα αφορά πληθώρα προσώπων και αδικημάτων. Τα νέα αποδεικτικά στοιχεία που έχουν προκύψει σε συνδυασμό με την εκκωφαντική αποδόμηση των μέχρι τώρα ερευνών της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, της Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής καιτου πορίσματος Ζήση καθιστούν δεδομένο ότι δεν μπορεί πλέον η αλήθεια να συγκαλυφθεί».

Ποιοι θα κατηγορηθούν και γιατί

Στην απόφασή του το Μονομελές Πλημμελειοδικείο της Αθήνας ζήτησε τη διερεύνηση τυχόν ποινικών ευθυνών –η οποία θα πραγματοποιηθεί με συνοπτικές διαδικασίες αφού έχει ήδη υπάρξει προκαταρκτική έρευνα – των παρακάτω προσώπων, τα οποία και κατονομάζει:

Του Rotem F. ο οποίος φέρεται να είναι ο δημιουργός του εν λόγω κακόβουλου λογισμικού. Ο συγκεκριμένος ιδιώτης ήταν συνδημιουργός της εταιρείας Cytrox Holdings Zrt (Ουγγαρία), η οποία ασχολούνταν με την ανάπτυξη και πώληση προϊόντων στον τομέα του «επιθετικού κυβερνοπολέμου» και ο οποίος προσδιορίζεται στη δικαστική απόφαση ως «πιθανός δημιουργός του κώδικα του λογισμικού Predator».

Του Μερομ Χ. που έχει ρουμανικό διαβατήριο και θεωρείται βασικός εκπρόσωπος της ομάδας των Ισραηλινών που έφεραν στην Ελλάδα το παράνομο κατασκοπευτικό λογισμικό Ρredator. Είναι πρώην στέλεχος – όπως και ο Ταλ Ντίλιαν – των ισραηλινών υπηρεσιών ασφαλείας και υπεύθυνος προσλήψεων της εταιρείας Intellexa.

Της Εϊνατ Σ. που προσδιορίζεται ως ανώτερο στέλεχος των εταιρειών συμφερόντων Ντίλιαν, η οποία ήλθε στην Ελλάδα, υπέγραψε τις συστάσεις των εταιρειών μαζί με την ήδη καταδικασθείσα για το παράνομο λογισμικό. H συγκεκριμένη, όπως μνημονεύεται στην απόφαση, «συντόνισε πρόσωπα και καταστάσεις και συνέταξε τα μισθωτήρια γραφείων της εταιρείας».

Των Δημήτρη Ξ., Ιωάννη Τ. και Ιωάννη Μπ. οι οποίοι ως υπάλληλοι της Ιntellexa είχαν πρόσβαση στους διακομιστές της που φιλοξενούνταν στην εταιρεία Hostmein αλλά και ρόλο στην αφαίρεση άρον άρον αυτών των διακομιστών, στις 16 Δεκεμβρίου 2021, ημέρα που είχε αποκαλυφθεί από διεθνή έρευνα η ύπαρξη του κακόβουλου λογισμικού. Σημειώνεται ότι όταν τον Φεβρουάριο του 2021 ξεκινούσε η μαζική αποστολή μηνυμάτων παγίδευσης, η Intellexa τετραπλασίασε τη χωρητικότητα των servers της στη Hostmein!

Του Σωτήρη Ντ. που θεωρείται στενός συνεργάτης του Γιάννη Λαβράνου και είχε τοποθετηθεί ως τεχνικός διευθυντής στην εταιρεία Krikel και o οποίος είχε την αποκλειστική επίβλεψη του τεχνικού τμήματος με γνώση όλων των προϊόντων του Ομίλου Εταιρειών Intellexa. Ανάμεσα στα άλλα, στον ίδιο αποδίδεται ότι επισκεπτόταν με το ΙΧ του εγκαταστάσεις της EYΠ στην Αγία Παρασκευή (εκεί εδρεύει το Κέντρο Τεχνολογικής Υποστήριξης, Ανάπτυξης και Καινοτομίας της ΕΥΠ) όπου γινόταν η διαχείριση των προϊόντων υποκλοπής του Predator, αλλά και ότι κατηύθυνε πρώην συνεργάτη του Γιάννη Λαβράνου στο τι ακριβώς θα πει στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής, δίνοντάς του μάλιστα εκ των προτέρων και ερωτήσεις που θα του υπέβαλλαν βουλευτές της ΝΔ!

Του Αιμίλιου Κ. που εργάζεται ως κρεοπώλης σε σουπερμάρκετ και ο οποίος ήταν κάτοχος προπληρωμένης τραπεζικής κάρτας που φέρεται να εκδόθηκε στις 2 Ιουνίου 2020 και η οποία, όπως αποδείχθηκε, χρησιμοποιήθηκε για την πληρωμή πλήθους συναλλαγών, συνολικού ύψους 3.370 ευρώ σε αγορά υπηρεσιών μαζικής αποστολής SMS-παγίδα και άλλων υπηρεσιών Διαδικτύου, που σχετίζονται με τη λειτουργία του κατασκοπευτικού λογισμικού. Με την τελευταία καταγεγραμμένη συναλλαγή να καταγράφεται πάλι στις 16 Δεκεμβρίου 2021, την ίδια ακριβώς ημέρα που αποκαλύφθηκε από εκθέσεις του Citizen Lab και της ΜΕΤΑ η χρήση του κατασκοπευτικού λογισμικού στην Ελλάδα!

Του Κώστα Π., πρώην υπαλλήλου καταστήματος πώλησης κινητών στον Αλιμο, που αναφέρθηκε – με έμμεσο τρόπο – από τον Αιμίλιο Κ. ότι ήταν αυτός που του έδωσε την προπληρωμένη κάρτα και ότι έχει σχέση με την ΕΥΠ. «ΤΑ ΝΕΑ» επικοινώνησαν μαζί του και μας απάντησε ότι «δεν είχα καμία σχέση με υπαλλήλους της ΕΥΠ» και «γνώριζα περιστασιακά ως πελάτες του καταστήματος, αξιωματικούς της ΕΛ.ΑΣ. που δεν σχετίζονται με την εν λόγω υπόθεση», καθώς και ότι «στο εν λόγω κατάστημα από το οποίο έχω αποχωρήσει, ασχολούμουν μόνο με τις συνδέσεις σταθερής τηλεφωνίας και Ιντερνετ».

Πηγή: tanea.gr

Τα όσα έχουν καταθέσει μέχρι στιγμής οι μάρτυρες στη δίκη για το σκάνδαλο των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων φαίνεται πως οδήγησαν τον εισαγγελέα του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών να προτείνει την κλήτευση νέων προσώπων. 

Το δικαστήριο αποδέχθηκε την πρόταση του εισαγγελέα και κάλεσε δέκα πρόσωπα, τα οποία στην πλειονότητά τους συνδέονται με τις εταιρείες Krikel και Intellexa.

Μεταξύ των «10» είναι ο Αιμίλιος Κοσμίδης, δηλαδή ο κάτοχος της προπληρωμένης κάρτας μέσω της οποίας πληρώθηκαν οι servers για να σταλούν τα κακόβουλα SMS με Predator στους Νίκο Ανδρουλάκη, Αντώνη Σαμαρά, Θανάση Κουκάκη κ.ά. Σημειώνεται ότι ο Αιμ. Κοσμίδης συμπεριλαμβάνεται στο υλικό της δικογραφίας που συνέλεξαν οι εισαγγελείς Πρωτοδικών και μηνύθηκε από τους Νίκο Ανδρουλάκη και Θανάση Κουκάκη, ωστόσο ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Αχιλλέας Ζήσης, δεν τον κάλεσε να απολογηθεί ως ύποπτο, αλλά ως μάρτυρα, και δεν τον συμπεριέλαβε στο κατηγορητήριο υποστηρίζοντας ότι δεν γνώριζε πώς η κάρτα του ενεργοποιήθηκε και χρησιμοποιήθηκε από τρίτους. 

ΣΤΑΘΗΣ ΓΚΟΤΣΗΣ

Προ ημερών το Documento αποκάλυψε το έγγραφο με τις χουντικής έμπνευσης προβλέψεις παρακολούθησης των υπαλλήλων του υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΟ) στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το οποίο έστειλε σε όλες τις υπηρεσίες και τους υπαλλήλους ο υπηρεσιακός γραμματέας του ΥΠΠΟ Δημήτριος Μήλιος στις 29 Οκτωβρίου. 

«Το Υπουργείο Πολιτισμού παρέχει κατευθύνσεις στους υπαλλήλους αναφορικά με την αποδεκτή συμπεριφορά τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», έγγραφε σε κάποιο σημείο του το 75σέλιδο κείμενο με τίτλο «Γενική Πολιτική Ασφάλειας Πληροφοριών του Υπουργείου Πολιτισμού». Και συνέχιζε: «Η διαδικτυακή παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρακολουθείται συστηματικά, ώστε να εντοπίζεται και να αντιμετωπίζεται εγκαίρως δημοσιευμένο υλικό που θα μπορούσε να έχει αρνητικό αντίκτυπο στο Υπουργείο Πολιτισμού. […] Οι υπάλληλοι οφείλουν να συμμορφώνονται με τις πολιτικές του Υπουργείου Πολιτισμού κατά τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην ιδιωτική τους ζωή, καθώς δύναται να θεωρηθεί ότι – έστω και ατύπως – εκπροσωπούν δημοσίως το Υπουργείο Πολιτισμού. Οφείλουν να διασφαλίζουν ότι οι ιδιωτικές δραστηριότητές τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν αντιτίθενται στις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει στο πλαίσιο της συνεργασίας τους με το Υπουργείο και διαχωρίζουν σαφώς την ιδιωτική παρουσία τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, από την επίσημη εκπροσώπηση του Οργανισμού».

Μετά τη δημοσιοποίηση του θέματος και τις γενικευμένες αντιδράσεις που σημειώθηκαν, το ΥΠΠΟ «μάζεψε» άρον άρον το έγγραφο και αναδιατύπωσε το επίμαχο σημείο ως εξής: «Το Υπουργείο Πολιτισμού παρέχει κατευθύνσεις στους υπαλλήλους του αναφορικά με την αποδεκτή συμπεριφορά τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όταν αυτή συναρτάται με υπηρεσιακούς και μόνο σκοπούς. […] Η διαδικτυακή παρουσία του Υπουργείου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρακολουθείται, ώστε να εντοπίζεται και να αντιμετωπίζεται εγκαίρως δημοσιευμένο υλικό που θα μπορούσε να έχει αρνητικό αντίκτυπο στο Υπουργείο Πολιτισμού». Η τελευταία, μάλιστα, παράγραφος απαλείφθηκε εντελώς! 

Σφοδρές αντιδράσεις των εργαζομένων

Είχε προηγηθεί αρχικά σφοδρή ανακοίνωση της Ενωτικής Αγωνιστικής Κίνησης εργαζομένων στο ΥΠΠΟ με τίτλο «Υπάρχουν πολλοί μιμητές του Ερντογάν στο Υπουργείο Πολιτισμού;», που, αφού συνοψίζε την άθλια κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα πληροφοριακά και ψηφιακά συστήματα εργασίας του ΥΠΠΟ, μεταξύ άλλων ανέφερε: «Σε αυτό το Υπουργείο, ο Υπηρεσιακός Γραμματέας εξέδωσε Απόφαση με την οποία “εγκρίνει” την “Πολιτική Ασφάλειας” του Υπουργείου Πολιτισμού. Το εγχειρίδιο αφορά μόνο την “κυβερνοασφάλεια” – την ασφάλεια της εργασίας των υπαλλήλων στα μπουντρούμια της Μπουμπουλίνας, με τους φοριαμούς να κλείνουν τους διαδρόμους, δεν την έχει σκεφτεί ο Υπηρεσιακός Γραμματέας. Η κυβερνοασφάλεια τον μάρανε»! Και επιπλέον: «Καταρχάς να ενημερώσουμε τον συντάκτη του εγγράφου ότι δεν έχουμε “συνεργασία με το Υπουργείο”, έχουμε υπαλληλική σχέση με το Υπουργείο – και μάλιστα πιο μακροχρόνια από αυτήν της όποιας πολιτικής ηγεσίας. Η υπαλληλική σχέση διέπεται από συγκεκριμένους νόμους και διατάξεις, που δεν “αλλάζουν” κατά το δοκούν με αποφάσεις του Υπηρεσιακού Γραμματέα», απαριθμώντας τις σχετικές με το θέμα νομοθετικές προβλέψεις. 

Σε αυστηρούς τόνους ήταν και η αντίδραση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ), κάνοντας λόγο για «ανεπίτρεπτη παρέμβαση στην ιδιωτική ζωή και στην ελευθερία έκφρασης […] για μια αδιανόητη απόφαση ελέγχου της ιδιωτικής ζωής και της ελευθερίας έκφρασης των υπαλλήλων, που θυμίζει μαύρες εποχές στη σύγχρονη ιστορία της χώρας» και ζητώντας την άμεση απαλοιφή των επίμαχων σημείων από την απόφαση, επικαλούμενος το Σύνταγμα και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Αντιδράσεις από τα κόμματα

Το θέμα πήρε γρήγορα και πολιτικές διαστάσεις με το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής να επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη οδηγία «υπερβαίνει τον σκοπό και τα όρια του Πλαισίου, δεν έχει καμία σχέση με κυβερνοασφάλεια και παραβιάζει ευθέως το Σύνταγμα, τον GDPR και το βασικό σώμα προστασίας των δικαιωμάτων των δημοσίων υπαλλήλων».

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος με ανακοίνωση του Τμήματος Πολιτισμού έκανε λόγο για «ευθύ πλήγμα που στρέφεται κατά της δημοκρατίας, της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών, της ακώλυτης διατύπωσης γνώμης και ασφαλώς ανασύρει στην μνήμη κάθε δημοκράτη πολίτη σκοτεινές στιγμές από την νεότερη ιστορία της χώρας». 

Επιπλέον, με πρωτοβουλία της βουλευτή Επικρατείας Πόπης Τσαπανίδου, της βουλευτή Κοζάνης Καλλιόπης Βέττα και του βουλευτή Δράμας Θεόφιλου Ξανθόπουλου, κατατέθηκε ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων (ΑΚΕ) προς την υπουργό Πολιτισμού, καθώς και προς τους Υπουργούς Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σχετικά με τις καταγγελλόμενες πρακτικές παρακολούθησης της διαδικτυακής παρουσίας των υπαλλήλων του υπουργείου Πολιτισμού. Οι βουλευτές σημείωναν πως «εγείρονται σοβαρά ζητήματα θεσμικού χαρακτήρα που αφορούν τα όρια της διοικητικής καθοδήγησης, την προστασία της ιδιωτικής ζωής και την κατοχύρωση της ελευθερίας της έκφρασης των δημοσίων υπαλλήλων», υπογραμμίζοντας «ότι η ελευθερία της έκφρασης είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα και δεν μπορεί να περιορίζεται με κανονιστικές διατάξεις που υπερβαίνουν το πλαίσιο των νόμιμων υπηρεσιακών υποχρεώσεων». 

Τέλος, για αντισυνταγματικό Μεσαίωνα που πλανάται πάνω από τη χώρα εδώ και καιρό έκανε λόγο σε ανακοίνωσή της η βουλευτής της Νέας Αριστεράς, Σία Αναγνωστοπούλου, σημειώνοντας πως «η αδιανόητη εντολή που εξέδωσε το Υπ. Πολιτισμού δείχνει πως η επιστροφή μας σε γκρίζες ζώνες της σύγχρονης ιστορίας όλο και βαθαίνει». 

Πηγή: documentonews.gr

Αφήνοντας αιχμές προς τα κυβερνητικά στελέχη και όχι μόνο αποχώρησε ο Νίκος Ανδρουλάκης από το δικαστήριο στο οποίο διεξάγεται η δίκη για τις παράνομες παρακολουθήσεις.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δήλωσε στις κάμερες ότι βρίσκεται εκεί για να υπερασπιστεί την τιμή της πατρίδας, επισημαίνοντας παράλληλα πως «λείπουν μερικά από τα θύματα» των παρακολουθήσεων.

Στην συνέχεια τόνισε πως η Ελλάδα πρέπει να λειτουργεί όπως κάθε ευρωπαϊκό κράτος, δηλαδή εύρυθμνα χωρίς να επισκιάζεται από τέτοια σκάνδαλα.

Επισήμανε πως δεν θα επιτρέψει να τους παρακρατικούς μηχανισμούς να αμαυρώνουν το κράτος δικαίου της χώρας και πως θα πάει την υπόθεση μέχρι τέλους.

Η δίκη ξεκίνησε με την κατάθεση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος περιέγραψε με λεπτομέρειες τον τρόπο με τον οποίο διαπίστωσε ότι το κινητό του τηλέφωνο είχε αποτελέσει στόχο του κακόβουλου λογισμικού Predator.

Ο κ. Ανδρουλάκης ανέφερε ότι το καλοκαίρι του 2022, ενώ βρισκόταν στη διαδικασία παραίτησής του από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να διεκδικήσει την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, συνεργάτης του τον προέτρεψε να ελέγξει το τηλέφωνό του μέσω ειδικής υπηρεσίας του Ευρωκοινοβουλίου. «Με ενημέρωσαν ότι το κινητό είχε προσβληθεί από το λογισμικό Predator. Δέκα ημέρες αργότερα παρέλαβα τα επίσημα ευρήματα και προσέφυγα στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου καταθέτοντας μήνυση», τόνισε.

Περιγράφοντας τη στιγμή που συνειδητοποίησε την απόπειρα παρακολούθησης, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ανέφερε πως, μετά την ειδοποίηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αναζήτησε ύποπτα μηνύματα στο κινητό του. «Όταν έμαθα για τα μηνύματα αυτά, τα εντόπισα μέσα σε δεκάδες που δεχόμουν εκείνη την περίοδο λόγω της εκστρατείας μου. Ένα από τα ύποπτα μηνύματα είχε ανοιχθεί, αλλά δεν είχα πατήσει τον σύνδεσμο. Ήταν μηνύματα-δολώματα που σχετίζονταν με την υποψηφιότητά μου».

Απαντώντας στις ερωτήσεις της έδρας, ο κ. Ανδρουλάκης υπογράμμισε ότι η επίθεση δεν συνδέεται με τη θητεία του ως ευρωβουλευτή, αλλά με την πολιτική του δραστηριότητα στην Ελλάδα. «Όταν ενημερώθηκα για τις ημερομηνίες που η ΕΥΠ παρακολουθούσε το τηλέφωνό μου, διαπίστωσα ότι αυτό έγινε μετά από τρεις αποτυχημένες προσπάθειες μόλυνσης με το Predator. Η παρακολούθηση ξεκινάει τότε και τελειώνει λίγες ημέρες μετά την εκλογή μου στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Δεν είναι αυτό ύποπτο;».

Σε έντονο ύφος, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ διερωτήθηκε μέσα στο δικαστήριο: «Ποιος υπερασπίζεται την ελληνική δημοκρατία; Εγώ είχα απόπειρα παρακολούθησης και είμαι εδώ! Αρχηγοί των Ενόπλων Δυνάμεων, που είχαν το Predator, δεν είναι καν παρόντες!» — ενώ παράλληλα επέκρινε την κυβέρνηση, λέγοντας ότι ο πρωθυπουργός «αρνείται να εφαρμόσει την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας» και πως «γι' αυτό έχουμε προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων».

Ο κ. Ανδρουλάκης υποστήριξε ότι η αποτυχημένη παγίδευση του τηλεφώνου του με το λογισμικό Predator οδήγησε στην απόφαση για τη συμβατική παρακολούθησή του από την ΕΥΠ. «Όπως μου εξήγησαν, το Predator χρησιμοποιείται όταν θέλουν να αντλήσουν περισσότερα δεδομένα από μια κλασική παρακολούθηση. Επειδή δεν πέτυχε η εγκατάσταση, στράφηκαν στην ΕΥΠ για να συλλέξουν ό,τι μπορούσαν».

Παράλληλα, έκανε λόγο για «καλά οργανωμένο παράκεντρο εξουσίας» που δρούσε στη χώρα, σημειώνοντας ότι «οι κατηγορούμενοι πουλούσαν υπηρεσίες σε συγκεκριμένα πολιτικά πρόσωπα».

Απαντώντας σε ερωτήσεις για τα πιθανά κίνητρα πίσω από την παρακολούθηση, είπε: «Θα μπορούσε να είναι είτε για εκβιασμό είτε για να γνωρίζουν τη στρατηγική του κόμματος. Όταν αποκτούν πρόσβαση σε ένα κινητό, αποκτούν πρόσβαση σε όλα. Εκείνη την περίοδο συνομιλούσα με πρώην πρωθυπουργούς, όπως τον κ. Σημίτη και τον κ. Παπανδρέου. Μέσω εμού, ουσιαστικά παρακολουθούσαν και εκείνους».

Όσον αφορά τους κατηγορουμένους, ο κ. Ανδρουλάκης ανέφερε ότι δεν τους γνωρίζει προσωπικά, αλλά εκτίμησε πως «είχαν σίγουρα οικονομικό όφελος» από τη δραστηριότητά τους.

Δύο οργανώσεις προσφεύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου κατά της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πληροφοριών (BND) και του δικαιώματός της να παρακολουθεί δημοσιογράφους εκτός και εντός της Γερμανίας.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρλσρούης απέρριψε την προσφυγή των Δημοσιογράφων χωρίς Σύνορα (Reporters Without Borders – RWB) και της Κοινωνίας για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (Gesellschaft für Freiheitsrechte – GFF) κατά της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πληροφοριών (BND), με τις δύο οργανώσεις να στρέφονται ακολούθως στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ).

Η νέα νομοθεσία σχετικά με την BND, όπως διαμορφώθηκε μετά την αναθεώρηση του 2020, «επιτρέπει την πλήρη παρακολούθηση ανθρώπων που εργάζονται σε μέσα ενημέρωσης, ιδίως εκτός Γερμανίας, θέτοντας με αυτόν τον τρόπο σε κίνδυνο την ελευθερία του Τύπου», αναφέρει στην αιτιολογία της η διευθύντρια των RWB, Άνια Όστερχαους. «Πρόκειται για σοβαρές παραβιάσεις της ιδιωτικής σφαίρας», οι οποίες θα μπορούσαν να αφορούν ευρύτερα τους πολίτες στη Γερμανία, προσθέτει ο Μπίγιαν Μοΐνι της GFF.

Η μακρά χείρα της BND

Στο πλαίσιο της «στρατηγικής απόκτησης πληροφοριών στο εξωτερικό» η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πληροφοριών έχει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει μέσα παρακολούθησης για ιδιώτες. Μεταξύ άλλων και το κρατικό λογισμικό Trojan – ένα software που εγκαθίσταται κρυφά σε ηλεκτρονικές συσκευές, όπως κινητά τηλέφωνα. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να ελέγξει όλες τις επικοινωνίες του εκάστοτε υπό παρακολούθηση ιδιώτη – σε παγκόσμιο επίπεδο αλλά και στη Γερμανία, όπου όμως η BND δεν επιτρέπεται να δραστηριοποιείται.

«Το νομικό πλαίσιο επιτρέπει περισσότερες παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων από ποτέ άλλοτε», επικρίνει ο Μοΐνι, χαρακτηρίζοντας θλιβερό το γεγονός ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο δεν δέχθηκε καν να εξετάσει επί της ουσίας την προσφυγή των δύο οργανώσεων. Και τον Μάιο του 2020 το ίδιο δικαστήριο είχε ασχοληθεί με το προηγούμενο νομικό πλαίσιο για την BND, κρίνοντας ότι αντίκειται στο γερμανικό Σύνταγμα.

«Νομικό και πολιτικό σκάνδαλο»

Ο Μοΐνι είναι υπεύθυνος για τον συντονισμό των διαδικασιών τόσο στην πρόσφατη όσο και στην παλαιότερη προσφυγή των δύο οργανώσεων. Και σύμφωνα με τον ίδιο το γεγονός ότι η σχετική νομοθεσία καθιστά δυνατή την παρακολούθηση ιδιωτών αποτελεί «νομικό και πολιτικό σκάνδαλο». Το ισχύον πλαίσιο, όπως και το παλαιότερο που είχε κριθεί αντισυνταγματικό, επιτρέπει στην BND την ηλεκτρονική παρακολούθηση στο εξωτερικό με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους και με τη βοήθεια όρων αναζήτησης.

Το απαράδεκτο κατά τον Μοΐνι είναι πως η BND μπορεί να συλλέξει υπερβολικά πολλά δεδομένα, να ερευνήσει υπερβολικά πολλούς τομείς, να παρακολουθήσει υπερβολικά πολλά άτομα και να έχει υπερβολικά εκτενή εποπτεία σε όσα κάνουν οι ερευνητικοί δημοσιογράφοι.

Σύμφωνα με τον ίδιο το νομικό πλαίσιο περιέχει πολλές ασάφειες σχετικά με την «αναγνώριση κινδύνου». Για παράδειγμα η BND μπορεί να παρακολουθεί ανθρώπους και διαύλους επικοινωνίας «για την προστασία της ικανότητας δράσης της Γερμανίας στο εξωτερικό». Ο συγκεκριμένος όρος ωστόσο είναι εξαιρετικά ευρύς, με αποτέλεσμα «να μπορούν να εμπίπτουν στο πεδίο του ουσιαστικά τα πάντα». Διότι δεν εξηγείται πουθενά επακριβώς τι σημαίνει ικανότητα δράσης ή πώς προστατεύεται αυτή.

Μεγαλύτερος ο κίνδυνος για τους μη Γερμανούς

Κατά τον Μοΐνι αντισυνταγματική είναι και η διάκριση που κάνει ο νόμος για την BND ανάμεσα σε άτομα με και χωρίς γερμανικό διαβατήριο. Με αυτήν τη λογική για παράδειγμα, εάν ένας Γερμανός έχει παντρευτεί με μία Τουρκάλα, ζουν στη Γερμανία αλλά περάσουν ένα διάστημα στο εξωτερικό, η BND θα μπορούσε να παρακολουθεί την Τουρκάλα, αλλά όχι τον σύζυγό της.

Η νομοθεσία δεν επιτρέπει την αξιολόγηση e-mail ή μηνυμάτων που έχουν σταλθεί από πλατφόρμες όπως το Telegram – αυτό όμως δεν αρκεί για να καθησυχάσει τον Μοΐνι. Επειδή η Υπηρεσία μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στα μεταδεδομένα και να διαπιστώνει ποιος επικοινωνεί με ποιον και για πόσο μεγάλο χρονικό διάστημα – και ως αποτέλεσμα να διαπιστώσει και να αναλύσει το δίκτυο επαφών του εκάστοτε ατόμου και κατ’ επέκταση να λάβει στοιχεία για τις δραστηριότητές του.

Επιπτώσεις στην κριτική δημοσιογραφία;

Η Χέλενα Χαν από τους RWB ανησυχεί πως για τους δημοσιογράφους αλλά και για άλλους επαγγελματίες, όπως τους γιατρούς και τους δικηγόρους, καθίσταται ολοένα πιο δύσκολη η προστασία των πηγών και των επαφών τους. Και την ίδια στιγμή «όταν κρυφακούει και ο κρατικός μηχανισμός, γίνεται πιο δύσκολη και η κριτική δημοσιογραφία».

Όλα αυτά δυσχεραίνουν και την πρόσβαση των δημοσιογράφων σε πληροφοριοδότες, διότι διαταράσσεται η σχέση εμπιστοσύνης – η οποία όμως είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την καλή, ανεξάρτητη, κριτική δημοσιογραφία.

Οι δύο οργανώσεις πάντως δεν θεωρούν απειλητική μόνο τη δραστηριότητα της BND. Για τη Χαν δεν έχει καμία σημασία ποια είναι η χώρα ή η κυβέρνηση που παρακολουθεί δημοσιογράφους και όχι μόνο. Επειδή οπουδήποτε και από οποιονδήποτε και αν επιχειρείται, η παρακολούθηση δημοσιογράφων αποτελεί «μία σοβαρότατη παραβίαση και επίθεση στην ελευθερία του Τύπου».

Πηγή: Deutsche Welle

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε έρευνα για την υπόθεση που αφορά την παραβίαση προσωπικών δεδομένων χρηστών τoυ WhatsΑpp από κακόβουλο λογισμικό.

Η έρευνα έρχεται μετά από ενημέρωση της ίδιας της εταιρείας, δεδομένου ότι ανάμεσα στα θιγόμενα φυσικά πρόσωπα περιλαμβάνονται και συνδρομητές στην Ελλάδα. 

Παράλληλα, η Αρχή  κίνησε διαδικασία αυτεπάγγελτης έρευνας σε σχέση με τη νομιμότητα, βάσει του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων, της εφαρμογής Τεχνητής Νοημοσύνης DeepSeek, η οποία είναι διαθέσιμη στην Ελλάδα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν αναφορές πως τις τελευταίες ημέρες εάν κάποιος χρήστης του Whatsapp πατήσει σε link η εφαρμογή στέλνει προειδοποιητικό μήνυμα.

Το ισραηλινό κατασκοπευτικό λογισμικό Paragon

Την ώρα που το σκάνδαλο των υποκλοπών εξακολουθεί να συνταράσσει την χώρα μας, η υπόθεση αποκτά ξεχωριστό ενδιαφέρον, καθώς τις προηγούμενες ημέρες η Meta, στην οποία ανήκει το Whatsapp, προειδοποίησε ότι αρκετοί δημοσιογράφοι και άλλα μέλη της κοινωνίας των πολιτών βρέθηκαν στο στόχαστρο του spyware Paragon, που ανήκει σε ισραηλινή εταιρεία κατασκευής λογισμικού hacking.

Το θέμα έχει ήδη πάρει διαστάσεις στη γειτονική Ιταλία με δύο ακτιβιστές και έναν δημοσιογράφο να καταγγέλλουν ότι τα κινητά τους τηλέφωνα είχαν στοχοποιηθεί με το συγκεκριμένο λογισμικό.

Η ιταλική κυβέρνηση δεν έχει σχολιάσει τις συγκεκριμένες καταγγελίες, όμως, και οι τρεις άνθρωποι που γνωστοποίησαν ότι ήταν μεταξύ των 90 ανθρώπων που στοχοποιήθηκαν από το κατασκοπευτικό λογισμικό, είναι δημόσια πρόσωπα που έχουν ασκήσει έντονη κριτική στην ακροδεξιά κυβέρνηση Μελόνι.

Η 2α Φεβρουαρίου πέφτει Κυριακή. Από εκείνη τη μέρα, το δικαίωμά μας να χανόμαστε στο πλήθος θα καταργηθεί. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα έχουν, και με τη βούλα του νόμου, τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) για να παρακολουθούν και να αναλύουν τη συμπεριφορά πολιτών σε δημόσιους χώρους, χρησιμοποιώντας τεχνολογίες αναγνώρισης προσώπων αλλά και συναισθημάτων, τόσο σε πραγματικό χρόνο όσο και εκ των υστέρων.

Αυτό το δυστοπικό –κυριολεκτικά και μεταφορικά– αύριο είναι επίτευγμα (και) της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Για δύο λόγους:

Πρώτον, με παρέμβασή της ζήτησε –και πέτυχε– να επεκταθεί η χρήση της AI στις φυλακές και τις συνοριακές ζώνες, απλώνοντας ένα δίχτυ μαζικής και αδιάκριτης παρακολούθησης των πολιτών σε εκτεταμένες περιοχές της χώρας.

Δεύτερον, ενώ πολλές άλλες κυβερνήσεις ζήτησαν να θεσμοθετηθούν δικλίδες ασφαλείας, η ελληνική κυβέρνηση ήταν η μόνη από τα κράτη-μέλη που τις απέρριψε όλες (και τις πέντε!). Μάλιστα σε δύο από τις πέντε ήταν μόνη της απέναντι στα άλλα κράτη-μέλη!

Η πολύχρονη διαπραγμάτευση για τον νέο ευρωπαϊκό νόμο για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) είχε ως διακύβευμα την απαγόρευση της χρήσης ΑΙ στον δημόσιο χώρο – εκτός εξαιρέσεων. Ομως η έρευνα των Investigate Europe - Reporters United - «Εφ.Συν.» [διαβάστε το δημοσίευμα των Reporters United ΕΔΩ] δείχνει ότι καθολική απαγόρευση στην πραγματικότητα δεν θα υπάρξει. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις όρισαν ποιες θα μπορούσαν να είναι οι χρήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης που εγκυμονούν κινδύνους και στη συνέχεια, με μια σειρά εξαιρέσεων, αναίρεσαν τον εαυτό τους επιτρέποντας τη χρήση τους από τις αρχές ασφαλείας – αλλά και από κάθε ιδιωτική εταιρεία που συνεργάζεται με αυτές.

Αποκτήσαμε πρόσβαση σε 100 εμπιστευτικά έγγραφα που περιγράφουν τις διαπραγματεύσεις για τον νέο ευρωπαϊκό νόμο, οι οποίες ολοκληρώθηκαν στα τέλη του 2023. Το συμπέρασμα: Κάθε φορά που μία κυβέρνηση, συνήθως η γαλλική, ζητούσε να διευρυνθεί η χρήση της ΑΙ, παραδείγματος χάριν για να κατηγοριοποιούν οι Αρχές τους πολίτες ανάλογα με τις πεποιθήσεις τους, για να συντάσσουν καταλόγους με πιθανούς μελλοντικά παραβάτες ή για να αναλύουν σε πραγματικό χρόνο ποιοι είναι οι πιο θυμωμένοι σε ένα πλήθος, η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθούσε χωρίς να διαφωνεί.

Στις 29 Νοεμβρίου 2023, ο εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης ζήτησε να μην ισχύει κανένας περιορισμός στη χρήση των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης σε πραγματικό χρόνο όταν πρόκειται για συνοριακές περιοχές και φυλακές.

Αυτό προκύπτει από αναφορά της γερμανικής διπλωματικής αποστολής που περιγράφει τη συνεδρίαση. Το έγγραφο περιλαμβάνεται σε αυτά που ήρθαν στην κατοχή μας. Η Ελλάδα «ζήτησε να εξαιρεθούν ρητά οι συνοριακές περιοχές και οι φυλακές από τον ορισμό του “δημόσια προσβάσιμου χώρου”, σε ό,τι αφορά τη χρήση RBI σε πραγματικό χρόνο» (RBI, δηλαδή Remote Biometric Identification, είναι η ταυτοποίηση βιομετρικών στοιχείων μέσω καμερών από τις αρχές ασφαλείας). Αν οι συνοριακές περιοχές και οι φυλακές δεν θεωρούνται «δημόσιος χώρος», τότε όποιοι περιορισμοί κι αν τεθούν στη χρήση βιομετρικών εργαλείων στον δημόσιο χώρο δεν θα τις αφορούν. Τα συστήματα ταυτοποίησης σε πραγματικό χρόνο περιλαμβάνονται στον κατάλογο των «εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης υψηλού κινδύνου» για τα θεμελιώδη δικαιώματα. Οι καθηγήτριες του Πανεπιστημίου του Μάαστριχτ, Αλις Τζανίνι και Σάρα Τας, εξηγούν: «Τα συστήματα RBI ταυτοποιούν άτομα που μπορεί να μην αποτελούν επισήμως αντικείμενο αστυνομικής έρευνας, να μην είναι ύποπτοι, αλλά απλά στοχοποιούνται. Ο όρος είναι εγγενώς ασαφής και άρα επιδέχεται πολλές ερμηνείες».

Παρ’ όλα αυτά, η Ελλάδα ζήτησε την εξαίρεση και αυτή εγκρίθηκε. Στη συνέχεια, «χάθηκε» στο κείμενο μιας πολύ ευρύτερης διατύπωσης, που επιτρέπει ακόμα περισσότερα. «Ενα κράτος-μέλος μπορεί να επιτρέψει την πλήρη ή μερική χρήση συστημάτων RBI σε πραγματικό χρόνο στον δημόσιο χώρο για λόγους τήρησης της τάξης», αναφέρει το άρθρο 5 του νέου ευρωπαϊκού νόμου για την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Τίθενται κάποιες προϋποθέσεις, παραδείγματος χάριν να υπάρχει αντίστοιχη πρόβλεψη στην εθνική νομοθεσία ή να ενημερώνεται για τη χρήση των συστημάτων η Κομισιόν, αλλά ούτε κι αυτές ισχύουν αν ένα κράτος επικαλεστεί λόγους εθνικής ασφαλείας.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προσπάθησε μάταια να αποτρέψει την εξέλιξη αυτή. «Ηταν μια από τις πιο σκληρές μάχες», μας είπε πηγή του Ευρωκοινοβουλίου που μετείχε στις διαπραγματεύσεις με τις κυβερνήσεις. «Χάσαμε».

Στη συνεδρίαση της 24ης Νοεμβρίου 2023, η Ελλάδα ζήτησε να καταργηθεί και κάθε δικλίδα ασφαλείας στη χρήση RBI εκ των υστέρων – ουσιαστικά να μην υπάρχουν όρια στην αναδρομική αξιοποίηση οπτικοακουστικού υλικού με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης.

Βιομετρική επιτήρηση στα σύνορα

Ζητήσαμε από τη Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία στις Βρυξέλλες περισσότερες λεπτομέρειες για τη στάση της κυβέρνησης, αλλά δεν λάβαμε απάντηση.

Το σίγουρο είναι ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν περιμένει την εφαρμογή του AI Act για να αξιοποιήσει τα καινούργια της εργαλεία. Οταν πραγματοποίησε την παρέμβαση υπέρ της βιομετρικής επιτήρησης στα σύνορα, τον Νοέμβριο του 2023, είχε μόλις κάνει χρήση των τεχνολογιών αυτών, στη δομή αιτούντων άσυλο της Σάμου. Αυτό αποκάλυψε διεθνής έρευνα του Solomon στα μέσα Ιανουαρίου του 2025. Η έρευνα περιγράφει τα συμβάντα του Οκτωβρίου του 2023, όταν στη δομή επικράτησε αναβρασμός λόγω των επιθέσεων της Χαμάς στο Ισραήλ και του Ισραήλ στη Γάζα. Με τη βοήθεια εικόνων από ντρόουν, που αναμεταδίδονταν στην Αθήνα, οι πύλες που χώριζαν τα διάφορα τμήματα του χρηματοδοτούμενου από την Ε.Ε. καμπ σφραγίστηκαν και πέντε αιτούντες άσυλο συνελήφθησαν.

«Οι κάμερες διαθέτουν έναν αλγόριθμο Τεχνητής Νοημοσύνης που τους επιτρέπει να εστιάζουν όπου υπάρχει αναταραχή, στέλνοντας ειδοποιήσεις τόσο στο υπουργείο Μετανάστευσης όσο και στον κόμβο καμερών της δομής», εξήγησε αρμόδιος στο Solomon.

Μια αναστάτωση σε κλειστή δομή προσφύγων για την Ελλάδα, μια διοργάνωση Ολυμπιακών Αγώνων για τη Γαλλία – κάθε χώρα βρίσκει αφορμές να δοκιμάσει και να νομιμοποιήσει τη χρήση εργαλείων τα οποία μπορεί να αποβούν πολύ επικίνδυνα για απλούς ανθρώπους που έτυχε να μοιάζουν με υπόπτους ή να έχουν καταχωριστεί σε βάση δεδομένων με πιθανούς μελλοντικά παραβάτες.

Τι αποκαλύπτει το γερμανικό έγγραφο

Ακολουθεί αυτούσιο το απόσπασμα από το γερμανικό διπλωματικό έγγραφο που αναφέρεται στην επίμαχη συνεδρίαση:

Εκ των υστέρων εξ αποστάσεως βιομετρική ταυτοποίηση (Post RBI)

1η Δικλίδα Ασφάλειας (ενημέρωση της εποπτικής αρχής): Υποστήριξη από Ιταλία, Δανία, Ιρλανδία, Πολωνία, Σλοβενία, Ολλανδία, Μάλτα. Απόρριψη: Ελλάδα.

2η Δικλίδα Ασφαλείας (ενημέρωση της αρχής προστασίας δεδομένων): Υποστήριξη από Ιταλία, Δανία, Ιρλανδία, Πολωνία, Σλοβενία, Ολλανδία, Μάλτα. Απόρριψη: Ελλάδα.

3η Δικλίδα Ασφαλείας (διευρυμένες υποχρεώσεις εγγραφής σε μητρώα): Υποστήριξη: Ιταλία, Δανία, Ιρλανδία, Πολωνία, Μάλτα. Απόρριψη: Γερμανία, Ελλάδα.

4η Δικλίδα Ασφαλείας (δυνατότητα για τα κράτη-μέλη να υιοθετήσουν πιο περιοριστικούς εθνικούς κανόνες): Υποστήριξη από Ιρλανδία, Πολωνία, Σλοβενία, Ολλανδία, Μάλτα. Απόρριψη: Ιταλία, Δανία, Ελλάδα.

5η Δικλίδα Ασφαλείας (υποχρέωση ενημέρωσης της Κομισιόν): Υποστήριξη από Ιρλανδία, Πολωνία, Σλοβενία, Ολλανδία, Μάλτα. Απόρριψη: Ιταλία, Δανία, Γερμανία, Ελλάδα.

Είναι χαρακτηριστική η έμμονη ιδέα της Αθήνας να αποφευχθούν με κάθε τρόπο οι θεσμικές εγγυήσεις που θα ανέμενε κανείς σε ένα σύγχρονο κράτος δικαίου. Οπως φαίνεται από το διπλωματικό έγγραφο, η κυβέρνηση Μητσοτάκη απέρριψε «την ενημέρωση της εποπτικής αρχής» και «της Αρχής Προστασίας Δεδομένων» (ΑΠΔ), αλλά και τη διεύρυνση της «υποχρέωσης εγγραφής σε μητρώα». Πρόκειται ακριβώς για ανάλογες πρακτικές με αυτές που η κυβέρνηση Μητσοτάκη χρησιμοποίησε στην υπόθεση των υποκλοπών, προκειμένου να εξουδετερώσει τα θεσμικά αντίβαρα της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) και της ΑΠΔ.

«Η εκ των υστέρων βιομετρική ταυτοποίηση, καθώς βασίζεται σε μεγαλύτερα σετ δεδομένων και έχει περισσότερο χρόνο στη διάθεσή της για την επεξεργασία δεδομένων, μπορεί να έχει ακόμη μεγαλύτερες επιπτώσεις στα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες από την ταυτοποίηση σε πραγματικό χρόνο», σημειώνουν οι καθηγήτριες Τζανίνι και Τας.

Αναγνώριση συναισθημάτων

Τα έγγραφα στα οποία είχαμε πρόσβαση δείχνουν τον ενθουσιασμό των κυβερνήσεων για τη χρήση εργαλείων προληπτικής αστυνόμευσης. Τα εργαλεία αυτά πράγματι επιτρέπονται στην τελική εκδοχή του νόμου, όπως επιτρέπονται και τα εργαλεία αναγνώρισης συναισθημάτων από τις Αρχές – ακόμα και μέσα σε σχολεία, πανεπιστήμια ή εργασιακούς χώρους, αρκεί να θεωρείται ότι συντρέχουν λόγοι ασφαλείας.

«Απαγορεύεται», γράφει το ΑΙ Αct, «η χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης για να συναχθούν συμπεράσματα για τα συναισθήματα ενός ατόμου στον χώρο εργασίας ή σε εκπαιδευτικά ιδρύματα, εκτός αν συντρέχουν ιατρικοί λόγοι ή λόγοι ασφαλείας».

Επίσης, επιτρέπεται στις κρατικές υπηρεσίες να συλλέγουν και να επεξεργάζονται οποιοδήποτε στοιχείο μπορεί να συναχθεί από την εμφάνιση και την παρουσία του καθενός στον δημόσιο χώρο. «Είναι πολύ σημαντικό να διατηρήσουμε τη δυνατότητα να αναζητούμε ένα άτομο που έχει εκφράσει μια θρησκευτική πεποίθηση ή μια πολιτική άποψη, όπως είναι το να φοράει μια κονκάρδα ή ένα αξεσουάρ», είπε ο αντιπρόσωπος της Γαλλίας στο Συμβούλιο της 24ης Νοεμβρίου 2023. Ολα αυτά «όταν πρόκειται για άτομο που εμπλέκεται σε βίαιο εξτρεμισμό ή θεωρείται ότι υπάρχει κίνδυνος να εμπλακεί σε τρομοκρατία». Ετσι, αν θεωρείται απαραίτητο για «την επιβολή του νόμου» το ΑΙ Αct επιτρέπει να χρησιμοποιείται η Τεχνητή Νοημοσύνη «για να προσδιοριστούν η φυλή, οι πολιτικές απόψεις, η συμμετοχή σε συνδικαλιστικούς φορείς, οι θρησκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις, η σεξουαλική ζωή ή ο σεξουαλικός προσανατολισμός».

«Οι κυβερνήσεις μας αναζητούν φορτικά όλο και περισσότερους πόρους, νόμους και τεχνολογικές δυνατότητες για την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την τιμωρία καθημερινών ανθρώπων», υποστήριξε η Σάρα Τσάντερ της οργάνωσης για την προστασία των ατομικών ελευθεριών Equinox.

Και στις ιδιωτικές εταιρείες

Στην πράξη τα δεδομένα των πολιτών δεν μένουν καν στις κρατικές υπηρεσίες, συγκεντρώνονται νομίμως από τις ιδιωτικές εταιρείες ή τις τρίτες χώρες που παρέχουν τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης στις αστυνομικές αρχές. O νόμος δίνει ακόμα μία καταπληκτική δυνατότητα στις ιδιωτικές εταιρείες που αναπτύσσουν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης: μπορούν μόνες τους να αποφασίσουν αν οι εφαρμογές χαρακτηρίζονται υψηλού ρίσκου και άρα αν θέλουν ή όχι να υποβληθούν σε απαγορεύσεις ή αυξημένους ελέγχους. Εσωτερικό έγγραφο της νομικής υπηρεσίας του Ευρωκοινοβουλίου, στο οποίο απέκτησε πρόσβαση η έρευνά μας, τονίζει ότι αυτό «αφήνει πολλά περιθώρια υποκειμενικών κρίσεων στις εταιρείες, σε αντίθεση με τους στόχους του AI Act, που είναι να ελαχιστοποιήσει τους κινδύνους από τη χρήση AI».

Αν όμως οι στόχοι δεν ήταν αυτοί; «Στην πραγματικότητα, η νομοθεσία είναι ένα εργαλείο υπέρ της βιομηχανίας, που είχε στόχο να ενισχύσει τις εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ευρώπη», θεωρεί η Τσάντερ.

● Η έρευνα της διασυνοριακής ομάδας δημοσιογράφων Investigate Europe δημοσιεύεται από τα μέσα ενημέρωσης Diclose (Γαλλία), EU Observer (Bελγιο), Ιl Fatto Quotidiano (Ιταλία), InfoLibre (Ισπανία), Netzpolitik (Γερμανία), Publico (Πορτογαλία) και «Εφ.Συν.» / Reporters United (Ελλάδα). 

Πηγή: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Ηυπηρεσία πληροφοριών της Ουγγαρίας κατασκόπευε αξιωματούχους της ΕΕ που επισκέπτονταν τη χώρα, ερευνώντας τα δωμάτια των ξενοδοχείων τους και καταγράφοντας τις τηλεφωνικές τους συνομιλίες, σύμφωνα με έκθεση-βόμβα που βλέπει το φως της δημοσιότητας.

Όπως αναφέρει το Politico, κοινή έρευνα των Direkt36 και De Tijd διαπίστωσε ότι η Υπηρεσία Πληροφοριών (IH) της Ουγγαρίας, το αντίστοιχο της CIA στη Βουδαπέστη, στόχευε τους ερευνητές της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), η οποία κάποια στιγμή εξέταζε μια ουγγρική εταιρεία που ανήκε στον γαμπρό του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν.

Η έκθεση του ουγγρικού ερευνητικού κέντρου μέσων ενημέρωσης Direkt36 και της βελγικής εφημερίδας De Tijd αναφέρει διάφορες περιπτώσεις μεταξύ 2015 και 2017, όταν αξιωματούχοι της ΕΕ που εργάζονταν για την OLAF και είχαν ταξιδέψει στην Ουγγαρία παρακολουθούνταν κατά τη διάρκεια των διαδρομών με αυτοκίνητο, ενώ παρακολουθούνταν και τα τηλέφωνά τους.

Η έκθεση προσθέτει πως είναι κοινή πρακτική της ουγγρικής υπηρεσίας κατασκοπείας να ερευνά τα δωμάτια των ξενοδοχείων των αντιπροσωπειών της ΕΕ που επισκέπτονται την χώρα και να «κατεβάζει» πληροφορίες από τους φορητούς υπολογιστές τους.

Σε επικοινωνία με το Politico, ο Bertalan Havasi, επικεφαλής Τύπου του γραφείου του Orbán, δήλωσε: «Δεν ασχολούμαστε με ψεύτικες ειδήσεις».

Η Βουδαπέστη έχει κατηγορηθεί εδώ και καιρό για παραβίαση των τηλεφώνων δημοσιογράφων, ακτιβιστών και στελεχών της αντιπολίτευσης, με έναν Ούγγρο νομοθέτη να αναγνωρίζει το 2021 ότι η κυβέρνηση είχε αγοράσει ισραηλινό κατασκοπευτικό λογισμικό. Νωρίτερα φέτος, ένας ευρωβουλευτής που ασκούσε κριτική στην Ουγγαρία έγινε επίσης στόχος κυβερνοεπίθεσης.

Στη χώρα που φημίζεται για την εφεύρεση της δημοκρατίας, υπάρχει η αίσθηση ότι αυτή φθείρεται, αναφέρει το POLITICO σε εκτενές δημοσίευμα με αφορμή τα Τέμπη, το προσφυγικό ναυάγιο της Πύλου και τις υποκλοπές.

«Η Ελλάδα έχει βιώσει μια σειρά από σκάνδαλα που, αν και όλα πολύ διαφορετικά, συνθέτουν την αίσθηση ότι η δικαιοσύνη καταρρέει και ότι οι κυβερνώντες δεν θέλουν να το διορθώσουν. Ή, ακόμη χειρότερα, είναι ένοχοι» αναφέρει το δημοσίευμα που υπογράφει η Νεκταρία Σταμούλη, ανταποκρίτρια του POLITICO στην Αθήνα.

«Υπάρχει η αίσθηση μιας συστηματικής και συντονισμένης προσπάθειας να υποβαθμιστούν ορισμένα περιστατικά», δήλωσε ο Ανδρέας Ποττάκης, ο Συνήγορος του Πολίτη, στο POLITICO. Αυτό γεννά «υποψίες για απόπειρα συγκάλυψης» και αμέλεια που «θα μπορούσε να αφορά την πολιτική ηγεσία».

«Τρεις τεράστιες υποθέσεις δοκίμασαν τα τελευταία δύο χρόνια την πίστη της χώρας στις δικαστικές της δομές» αναφέρει το δημοσίευμα, προσθέτοντας: «Δύο από αυτές σχετίζονται με καταστροφές: Ένα σιδηροδρομικό δυστύχημα τον Φεβρουάριο του 2023, στο οποίο έχασαν τη ζωή τους 57 άτομα, και ένα ναυάγιο στα ανοικτά των ακτών της Πελοποννήσου το περασμένο καλοκαίρι που άφησε εκατοντάδες Ασιάτες και Αφρικανούς μετανάστες και πρόσφυγες να πνιγούν. ..

Η τρίτη είναι ένα εκτεταμένο σκάνδαλο με λογισμικό κατασκοπείας που έχει εμπλέξει την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Πριν από μερικές ημέρες, ένας εισαγγελέας του ανώτατου δικαστηρίου απάλλαξε τους πολιτικούς, την αστυνομία και τις υπηρεσίες πληροφοριών της χώρας από αδικήματα».

«Από μόνα τους, αυτά μπορεί να μοιάζουν με το είδος των ατυχημάτων που μπορεί να έχει να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε κυβέρνηση.Όμως ο χειρισμός τους έχει εγείρει ανησυχητικά ερωτήματα. Κόμματα της αντιπολίτευσης, ομάδες θυμάτων και ανεξάρτητοι ερευνητές μιλούν για συγκάλυψη και ισχυρίζονται ότι κρίσιμοι μάρτυρες εμποδίστηκαν, νομικά έγγραφα αγνοήθηκαν και τα θύματα παραγκωνίστηκαν. Οι κοινοβουλευτικές έρευνες δεν έχουν κάνει τίποτα άλλο από το να θολώνουν τα νερά» σχολιάζει το δημοσίευμα.

«Δίνοντας μια παραπλανητική εντύπωση μιας καλά λειτουργούσας δημοκρατίας, με τις κοινοβουλευτικές εξεταστικές επιτροπές να μην μπορούν να διεξάγουν αποτελεσματικά το έργο τους, αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα ισοδυναμεί μερικές φορές με άμεση πολιτική ανάμειξη και εξουδετέρωση των μελών των ανεξάρτητων παρατηρητηρίων», δήλωσε ο Βασ. Παναγιωτόπουλος, ο οποίος καλύπτει την Ελλάδα για τους Δημοσιογράφους Χωρίς Σύνορα (RSF).

Οι Έλληνες «αντιλαμβάνονται ότι τα δημόσια πρότυπα έχουν διαβρωθεί, με αποτέλεσμα οι λεκτικές επιθέσεις σε δημοσιογράφους από υψηλόβαθμους πολιτικούς να έχουν γίνει καθημερινότητα, οι ανεξάρτητες αρχές υπονομεύονται, έχουν καταγγελθεί αρκετές απωθήσεις μεταναστών, η αστυνομική βία αυξάνεται και η κοινωνία των πολιτών και ο πλουραλισμός των μέσων ενημέρωσης απειλούνται» αναφέρει το POLITICO.

Σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη για λογαριασμό του Ινστιτούτου Eteron με αφορμή την 50ή επέτειο από την επιστροφή της Ελλάδας στη δημοκρατία, μόνο το 29% των πολιτών εμπιστεύεται τη δικαιοσύνη της χώρας.

Σε συνέντευξή του στο POLITICO, ο Μητσοτάκης υπερασπίστηκε το ρεκόρ της χώρας του. «Πάντα πίστευα ότι πρέπει να έχουμε εμπιστοσύνη στην ελληνική δικαιοσύνη», δήλωσε ο πρωθυπουργός.

Ακολουθούν τα τρία πιο σημαντικά πρόσφατα περιστατικά και γιατί είναι σημαντικά.

Το σιδηροδρομικό δυστύχημα

Τη νύχτα της 22ας Φεβρουαρίου 2023, μια μετωπική σύγκρουση τρένων σκότωσε 57 ανθρώπους, πολλοί από τους οποίους ήταν φοιτητές.

Καθώς η σκόνη έκατσε στην πιο θανατηφόρα σιδηροδρομική καταστροφή στην ελληνική ιστορία, προέκυψαν βαθύτεροι προβληματισμοί σχετικά με τη λειτουργία του κράτους.

«Η ευθύνη περνάει από την ηγεσία μέχρι τους ανθρώπους που βρίσκονταν στο σημείο», δήλωσε ο Ευάγγελος Βλάχος, ο οποίος έχασε τον 34χρονο αδελφό του, Βάιο. «Ψάχνεις για κάποιον που έκανε σωστά τη δουλειά του, για κάτι που λειτούργησε – και υπάρχει πλήρης κατάρρευση».

Οι επικριτές κάνουν λόγο για συγκάλυψη, ιδίως της κακοδιοίκησης σε ανώτατο επίπεδο, και για διαφθορά στους σιδηροδρόμους.

Αυτή η συγκάλυψη παίρνει μερικές φορές κυριολεκτική μορφή: Το σημείο του δυστυχήματος  »μπαζώθηκε», εμποδίζοντας τους εμπειρογνώμονες να ερευνήσουν, καθώς απομακρύνονταν τα κατεστραμμένα βαγόνια.

Αυτό συνέβη ενώ οι οικογένειες των θυμάτων ήλπιζαν ακόμη να βρουν τα λείψανά τους.

Δεν είναι ακόμη σαφές ποιος έδωσε αυτή την εντολή, αν και οι συγγενείς των θυμάτων λένε ότι γνωρίζουν την ταυτότητα του υπουργού και θα καταθέσουν στο δικαστήριο.

Ο Νίκος Πλακιάς, ο οποίος έχασε δύο κόρες στο δυστύχημα, βρήκε κάποια από τα μέλη του σώματός τους οκτώ μήνες αργότερα σε μια ξεχωριστή περιοχή όπου είχαν μετακινηθεί συντρίμμια και μπάζα.

«Βιάστηκαν να αλλάξουν την εικόνα απλά και μόνο για να αλλάξουν την κοινή γνώμη, για να φανεί ότι το θέμα έκλεισε το συντομότερο δυνατό», είπε, αποδίδοντας το γεγονός στις επερχόμενες εθνικές εκλογές, προσθέτοντας ότι μια σωστή έρευνα θα χρειαζόταν τους ειδικούς εκεί για μήνες.

Αρκετές από τις λεπτομέρειες που είναι γνωστές σήμερα, αποκαλύφθηκαν μόνο μετά από τεράστιες προσπάθειες των οικογενειών με την υποστήριξη ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων.

Ένα κοντέινερ τρένου που έλειπε από το σημείο, για παράδειγμα, βρέθηκε 16 μήνες αργότερα σε ιδιωτικό οικόπεδο. Κανείς δεν έχει παραδεχτεί ή γνωρίζει πώς κατέληξε εκεί.

Συστάθηκε κοινοβουλευτική έρευνα, αλλά αντί να επικεντρωθεί στο δυστύχημα, η προσοχή μετατοπίστηκε στην ιστορία του ελληνικού σιδηροδρομικού συστήματος.

Η κυβέρνηση, εν τω μεταξύ, απέρριψε τη δικογραφία του Ευρωπαίου εισαγγελέα που ζητούσε να ληφθούν μέτρα κατά δύο πρώην υπουργών Μεταφορών. Ο Χρήστος Σπίρτζης, από τον ΣΥΡΙΖΑ, ήταν ύποπτος για παράβαση καθήκοντος, ενώ ο Κωνσταντίνος Καραμανλής από τη Νέα Δημοκρατία ήταν ύποπτος για υπεξαίρεση κονδυλίων.

Με βάση την ελληνική νομοθεσία, μόνο το κοινοβούλιο της χώρας μπορεί να διερευνήσει εικαζόμενα παραπτώματα πρώην υπουργών. Η εισαγγελία της ΕΕ λέει ότι ο κανόνας αυτός αντιβαίνει στο δίκαιο της ΕΕ και έχει θέσει το ζήτημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε απάντηση, ο Μητσοτάκης κατηγόρησε την Ευρωπαία εισαγγελέα Λάουρα Κοβέζι ότι παρεμβαίνει σε μια εν εξελίξει υπόθεση και υπερβαίνει τις εξουσίες της.

Στη συνέντευξή του στο POLITICO, ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε ότι η δικαιοσύνη κινήθηκε με γοργούς ρυθμούς στην υπόθεση και ότι η κυβέρνησή του κατέβαλε σημαντικές προσπάθειες για να διασφαλίσει τη λήψη αποφάσεων.

«Εκτός από αυτό, υπάρχουν και συνταγματικοί περιορισμοί», είπε. «Έτσι βρισκόμαστε στο όριο του τι μας επιτρέπει το σύνταγμά μας να κάνουμε».

Τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης έχουν αποκαλύψει ότι συνομιλίες μεταξύ του μηχανοδηγού και του σταθμάρχη από τη νύχτα του ατυχήματος είχαν συρραφεί και προσφερθεί σε φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης, για να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι το ατύχημα οφειλόταν αποκλειστικά σε ανθρώπινο λάθος.

Οι οικογένειες έχουν απευθύνει έκκληση σε ευρωπαϊκούς φορείς να ρίξουν φως στην υπόθεση.

«Το έγκλημα στα Τέμπη καταδεικνύει με τον χειρότερο τρόπο τη διαφθορά στους σιδηροδρόμους ως μέρος ενός γενικότερου διεφθαρμένου συστήματος», δήλωσε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο η Μαρία Καρυστιάνου, επικεφαλής της ένωσης των οικογενειών.

Το σκάνδαλο του spyware

Το σκάνδαλο κατασκοπείας στην Ελλάδα – που ονομάστηκε «Predatorgate» – «έσκασε» το καλοκαίρι του 2022, όταν ο Νίκος Ανδρουλάκης, αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, ανακάλυψε παράνομο κατασκοπευτικό λογισμικό στο τηλέφωνό του. Στη συνέχεια αποκαλύφθηκε ότι ο ίδιος είχε παρακολουθηθεί και από την κρατική υπηρεσία κατασκοπείας.

Η υπόθεση μετατράπηκε σε ένα εκτεταμένο κατασκοπευτικό θρίλερ στο οποίο ανακαλύφθηκε το Predator, μια εξαιρετικά επεμβατική μορφή κατασκοπευτικού λογισμικού, σε δεκάδες τηλέφωνα που ανήκαν σε υπουργούς, στρατιωτικούς αρχηγούς, δημοσιογράφους και επιχειρηματίες. Περιελάμβανε επίσης την παράνομη εξαγωγή λογισμικού σε δικτατορικά καθεστώτα.

Δύο χρόνια αργότερα, οι δικαστικές αρχές απάλλαξαν όλους τους κρατικούς αξιωματούχους και τις κρατικές υπηρεσίες από την κατηγορία των αδικημάτων, σε αυτό που τα κόμματα της αντιπολίτευσης αποκάλεσαν «ημέρα ντροπής».

Μια έκθεση ενός αναπληρωτή εισαγγελέα επιβεβαίωσε ότι από τους 116 στόχους κατασκοπείας από το predator, 28 τηλεφωνικοί αριθμοί βρίσκονταν kai υπό νόμιμη κρατική παρακολούθηση κατά τη στιγμή της απόπειρας παραβίασης. Όμως το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε το εύρημα ως «σύμπτωση» και τα αρχεία που περιείχαν το εν λόγω υλικό παρακολούθησης καταστράφηκαν.

«Υπάρχει μεγάλη απογοήτευση σχετικά με τη δικαστική έρευνα, ειδικά όταν συνειδητοποιήσαμε πόσα στοιχεία που αποκάλυψε η δημοσιογραφική έρευνα και αποδείκνυαν τη σύνδεση μεταξύ της υπηρεσίας κατασκοπείας, του πρωθυπουργικού γραφείου και του Predator αγνοήθηκαν», δήλωσε η Ελίζα Τριανταφύλλου, δημοσιογράφος της ελληνικής ερευνητικής ιστοσελίδας Inside Story.

«Το ερώτημα που προκύπτει είναι ποιος θα προστατεύσει τελικά τους Έλληνες δημοσιογράφους από ένα κράτος που τους θεωρεί εθνικό κίνδυνο και τους παρακολουθεί με κάθε διαθέσιμη μέθοδο μόνο και μόνο επειδή κάνουν τη δουλειά τους;», διερωτήθηκε.

Η Τριανταφύλλου και ο συνάδελφός της Τάσος Τέλογλου, αποκάλυψαν ότι είχαν τεθεί υπό φυσική παρακολούθηση ενώ έκαναν ρεπορτάζ για το σκάνδαλο.

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος βρέθηκε 11 φορές στο στόχαστρο του Predator, παρενέβη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να πει στον δημοσιογράφο Θανάση Κουκάκη, θύμα του spyware που επίσης βρισκόταν υπό κρατική παρακολούθηση, να σταματήσει να έχει εμμονές.

«Λένε ότι ήμουν κι εγώ υπό παρακολούθηση», είπε. «Και λοιπόν; Ούτε καν ίδρωσα. Αυτή η εμμονή γίνεται μονότονα κουραστική».

Τα σχόλιά του καταδικάστηκαν από νομικούς εμπειρογνώμονες ως «θεσμική ηλιθιότητα» που «υπόκειται σε εγκληματική συμπεριφορά».

Ο Μητσοτάκης δήλωσε ότι έλαβε μέτρα.

«Αλλάξαμε τον νόμο με ένα μεγάλο, διαφορετικό σύστημα», δήλωσε στο POLITICO. «Θα έφτανα στο σημείο να πω, ενδεχομένως ακόμη και εις βάρος των δυνατοτήτων της εθνικής μας ασφάλειας. Αλλά είναι ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να συμβούν τα πράγματα. Όταν έχεις ένα πρόβλημα, πρέπει να είσαι πολύ πιο αυστηρός όσον αφορά τις διαδικασίες».

Η βύθιση του σκάφους των μεταναστών

Τον Ιούνιο του 2023, μια μηχανότρατα από τη Λιβύη ανατράπηκε στα ανοικτά των ακτών της Ελλάδας μεταφέροντας περίπου 750 μετανάστες, από τους οποίους, 104 διασώθηκαν και 82 πτώματα περισυνελέγησαν. Οι υπόλοιποι θεωρήθηκαν χαμένοι.

Ένα χρόνο μετά, διεθνείς οργανισμοί σημειώνουν ότι ο ρόλος των ελληνικών αρχών δεν έχει ακόμη διερευνηθεί σωστά.

Οι επιζώντες κατέθεσαν ότι η ελληνική ακτοφυλακή έδεσε τη μηχανότρατα και προσπάθησε να την τραβήξει, με αποτέλεσμα να ταλαντευτεί. Οι αρχές το αρνούνται κατηγορηματικά.

Ο επιζών Ahmad Alkimani, 25 ετών, από τη Συρία, δήλωσε ότι στη μηχανότρατα «πέταξαν ένα σχοινί».

«Ένιωσα ένα τράνταγμα», είπε. «Σταμάτησε γρήγορα επειδή έσπασε το σχοινί. Γρήγορα το ξαναδέσανε και με μεγάλη δύναμη άρχισαν να μας τραβάνε και το πλοίο έγειρε προς τα αριστερά.

«Ο κόσμος άρχισε να φωνάζει, αλλά συνέχισαν να τραβούν, αυτή τη φορά προς τα δεξιά, μέχρι που ανατράπηκε».

Αξιωματικοί του Λιμενικού Σώματος, συμπεριλαμβανομένου του αντιναυάρχου Γεώργιου Αλεξανδράκη, έχουν κληθεί να καταθέσουν ως ύποπτοι, ανέφερε το POLITICO τον Ιούνιο.

«Με δεδομένη την άρνηση της ελληνικής ακτοφυλακής να διεξάγει εσωτερική έρευνα, η απόφαση του Διαμεσολαβητή να διερευνήσει το θέμα δεν ήταν πλέον επιλογή, ήταν καθήκον», δήλωσε ο Διαμεσολαβητής Ποττάκης.

Η Frontex δήλωσε ότι δεν έλαβε καμία απάντηση από την Ελλάδα αφού προσφέρθηκε να στείλει ένα αεροπλάνο για να παρακολουθήσει την υπερπλήρη μηχανότρατα. Ο υπεύθυνος θεμελιωδών δικαιωμάτων του Frontex Jonas Grimheden συνέστησε την προσωρινή αναστολή των δραστηριοτήτων του οργανισμού στην Ελλάδα.

Οι οικογένειες των θυμάτων και οι επιζώντες προσφεύγουν στη δικαιοσύνη εναντίον οποιουδήποτε στην Ελλάδα θεωρείται υπεύθυνος για το ναυάγιο.

«Έχουν εμπλακεί σε μια μακρά νομική διαδικασία, αλλά θέλουν να προχωρήσουν», δήλωσε η Μαρία Παπαμηνά, δικηγόρος του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες, ο ένας από τους τρεις οργανισμούς που παρέχουν νομική βοήθεια στους επιζώντες.

«Υποφέρουν από τις ψυχολογικές συνέπειες του ατυχήματος και ταυτόχρονα πρέπει να βρουν έναν τρόπο να στηρίξουν οικονομικά τις οικογένειες που άφησαν πίσω τους».

ΚΩΣΤΑΣ ΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ

Αυξάνεται η πίεση της κυβέρνησης των ΗΠΑ προς την Intellexa, την εταιρεία που παράγει το λογισμικό Predator, με το οποίο παρακολουθήθηκαν υπουργοί, πολιτικοί, δημοσιογράφοι και επιχειρηματίες στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο.

Το υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ έθεσε σε καθεστώς αυστηρών κυρώσεων συνεργαζόμενη με την Intellexa επιχείρηση, ώστε να διασφαλίσει πως δεν θα της παρέχει εφεξής εξοπλισμό που καθιστά πιο εύκολη την επιμόλυνση συσκευών με Predator. 

Οι κυρώσεις επιβλήθηκαν στην καναδική εταιρεία Sandvine Inc και στις θυγατρικές που διαθέτει σε Ινδία, Μαλαισία, Ιαπωνία, Σουηδία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Πλέον, βάσει της απόφασης του υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ απαγορεύεται στις αμερικανικές επιχειρήσεις να συναλλάσσονται με την Sandvine Inc και τις θυγατρικές της.

Η Sandvine Inc μπήκε στην λίστα εμπορικών περιορισμών των ΗΠΑ, στην οποία είχαν υπαχθεί τον Ιούλιο του 2023 και οι εταιρείες Intellexa και Cytrox, διότι τεκμηριώθηκε πως η τεχνολογία της χρησιμοποιήθηκε για να επιμολυνθούν κινητές συσκευές ακτιβιστών και πολιτικών με Predator στην Αίγυπτο.

Η τεχνολογία της καναδικής εταιρείας επέτρεψε το Predator να επιμολύνει κινητές συσκευές χωρίς τα θύματα να πατήσουν κάποιο σύνδεσμο επιμολυσμένο με το spyware. Δηλαδή μετέτρεψε το Predator σε «zero click» τεχνολογία, όπως το ανταγωνιστικό spyware Pegasus της περιβόητης NSO. Αυτό έγινε μέσω απευθείας παρέμβασης στο δίκτυο κινητής τηλεφωνίας.

Σε κάθε περίπτωση, οι κυρώσεις σε βάρος της Sandvine Inc αποτελούν ηχηρό μήνυμα προς την παγκόσμια αγορά του cybersecurity και των τηλεπικοινωνιών πως όποιος συνεργάζεται με «λαθραίες» εταιρείες παραγωγής spyware, όπως η Intellexa και τους παρέχει τεχνολογία, είτε software , είτε hardware θα υφίσταται τις συνέπειες.

Υπενθυμίζεται πως στις αρχές Φεβρουαρίου το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε την επιβολή περιορισμών στη χορήγηση βίζας σε άτομα που εμπλέκονται στην κατάχρηση παράνομων λογισμικών παρακολούθησης, όπως το Predator της Intellexa.

Η πολιτική περιορισμού των θεωρήσεων που ανακοίνωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Άντονι Μπλίνκεν, επιτρέπει στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ να επιβάλλει περιορισμούς στη χορήγηση βίζας σε άτομα που πιστεύεται ότι εμπλέκονται στην κατάχρηση εμπορικού κατασκοπευτικού λογισμικού, καθώς και σε όσους διευκολύνουν τέτοιες ενέργειες και επωφελούνται από αυτές.

Στην πολιτική αυτή, που αποτελεί την πιο επιθετική – έως σήμερα- ενέργεια των Ηνωμένων Πολιτειών για την αντιμετώπιση της κακής χρήσης των spyware, ήλθαν να προστεθούν και οι κυρώσεις του υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ στη συνεργαζόμενη με την Intellexa, Sandvine Inc.

Πηγή: efsyn.gr