Στο πάγωμα μέχρι νεοτέρας των τόκων σε όλα τα δάνεια που έχουν ρυθμιστεί με το νόμο Κατσέλη (3869/2010), προχωρούν οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, σε συνέχεια της δημοσίευσης σχετικής με τις συγκεκριμένες χορηγήσεις απόφασης του Αρείου Πάγου.

Νόμος Κατσέλη και υπολογισμός της επιτοκιακής επιβάρυνσης

Όπως επισημαίνουν πηγές από τον κλάδο, η ετυμηγορία του Ανώτατου Δικαστηρίου, όπως είναι διατυπωμένη, δεν επιτρέπει την εξαγωγή ενός ασφαλούς συμπεράσματος για τον τρόπο υπολογισμού της επιτοκιακής επιβάρυνσης για τους δανειολήπτες που έχουν ρυθμίσει τα χρέη τους με τον εν λόγω πλαίσιο.

Για το λόγο αυτό, τα νομικά τους τμήματα εργάζονται εντατικά προκειμένου να ζητήσουν επισήμως διευκρινίσεις από τον Άρειο Πάγο για τον τρόπο εφαρμογής της απόφασής του. Έως τότε, οι οφειλέτες θα αποπληρώνουν μόνο κεφάλαιο και όχι τόκους.

Σημειώνεται ότι κατά τον Άρειο Πάγο, ο υπολογισμός του επιτοκίου πρέπει να γίνει επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου.

Με τον τρόπο αυτό, επισημαίνεται στην απόφαση, οι ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη εναρμονίζονται με τον πρωταρχικό σκοπό του, την αντιμετώπιση δηλαδή των σοβαρών οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων, στα οποία οδήγησε η υπερχρέωση των φυσικών προσώπων.

Επιπλέον, επιδιώκεται «η απαλλαγή των χρεών των υπερχρεωμένων δανειοληπτών, προς εξυπηρέτηση του ευρύτερου, δημόσιου συμφέροντος σκοπού της επανάκτησης από τους τελευταίους της αγοραστικής τους δύναμης και της επανένταξής τους στην οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα».

Συγκεκριμένα, στο ξεκίνημα της περιόδου αποπληρωμής οι τόκοι προκύπτουν από τον πολλαπλασιασμό του μηνιαίου επιτοκίου με το σύνολο του χρέους.

Ενα μέρος λοιπόν της μηνιαίας δόσης αφορά την επιτοκιακή επιβάρυνση και το υπόλοιπο αποπληρώνει το ανεξόφλητο κεφάλαιο. Τον αμέσως επόμενο μήνα οι τόκοι υπολογίζονται επί του μειωμένου μετά την αποπληρωμή της προηγούμενης δόσης κεφαλαίου. Όσο λοιπόν περνούν οι μήνες, τόσο μειώνεται η συμμετοχή των τόκων στη μηνιαία δόση.

Οι ερμηνείες

Ο Άρειος Πάγος αποφάσισε κάτι διαφορετικό. Σύμφωνα με την ερμηνεία που δίνουν νομικοί εκπρόσωποι των δανειοληπτών, η οφειλή θα πρέπει να επιμερίζεται στον αριθμό των δόσεων που έχει αποφασίσει το δικαστήριο, στο πλαίσιο του ν. 3869/2010 και στη συνέχεια οι τόκοι να υπολογίζονται σε μηνιαία βάση επί αυτού του σταθερού ποσού. Με τον τρόπο αυτό τα δάνεια της κατηγορίας καθίστανται ουσιαστικά άτοκα.

Από την πλευρά τους, ορισμένοι κύκλοι από τον χρηματοπιστωτικό τομέα διαβάζουν διαφορετικά την απόφαση. Πιστεύουν ότι οι τόκοι θα πρέπει να αυξάνονται κάθε μήνα, καθώς αποπληρώνονται οι δόσεις.

Ανώτατη πηγή από τον κλάδο των servicers δεν αποδέχεται καμία ερμηνεία, σημειώνοντας πως θα πρέπει ο ίδιος ο Άρειος Πάγος να εξηγήσει τι έχει αποφασίσει.

Για το λόγο αυτό θα υποβληθεί άμεσα σχετικό ερώτημα, δια της επίσημης οδού, ώστε να δοθεί μία ξεκάθαρη απάντηση. Μέχρι τότε, όπως προαναφέρθηκε, οι διαχειριστές δεν θα χρεώνουν τόκους στους οφειλέτες που έχουν υπαχθεί στο νόμο Κατσέλη και έχουν ήδη ρυθμίσει τα χρέη τους.

Πόσα είναι

Υπολογίζεται ότι στο εν λόγω καθεστώς έχουν ενταχθεί περίπου 300.000 δάνεια συνολικού ύψους 6 δισ. ευρώ, η πλειονότητα των οποίων έχει αποενοποιηθεί από τις τράπεζες κατά τη φάση εξυγίανσής τους.

Με βάση τις πρώτες εκτιμήσεις της αγοράς στις αρχές του έτους, σε συνέχεια της διαρροής στον Τύπο της απόφασης του Αρείου Πάγου, το κόστος για τους πιστωτές υπολογιζόταν στην περιοχή του 1 δισ. ευρώ.

Πρόκειται για μία ζημιά που θα πλήξει ευθέως τις ανακτήσεις των τιτλοποιήσεων, με το ρίσκο να καταπέσουν οι κρατικές εγγυήσεις του προγράμματος «Ηρακλής».

Πέραν του άμεσα οικονομικού κόστους, τραπεζικοί κύκλοι υπογραμμίζουν τον κίνδυνο για τη χρηματοπιστωτική ευστάθεια στην περίπτωση που και άλλοι ευάλωτοι δανειολήπτες, οποίοι έχουν πετύχει ρυθμίσεις με διαφορετικά εργαλεία, όπως ο εξωδικαστικός μηχανισμός, διεκδικήσουν μία ανάλογη λύση.

Πηγή: OT

ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΓΡΗΓΟΡΗΣ

Μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για χιλιάδες υπερχρεωμένα νοικοκυριά φέρνει η σημερινή δημοσίευση της απόφασης της πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η οποία ξεκαθαρίζει οριστικά τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα «κόκκινα δάνεια» που έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη.

Η απόφαση θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς δικαιώνει τους δανειολήπτες και βάζει τέλος σε μια πολυετή δικαστική διαμάχη με τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), οι οποίες υποστήριζαν ότι οι τόκοι θα πρέπει να υπολογίζονται επί του συνολικού ποσού της οφειλής.

Οι ανώτατοι δικαστές έκριναν, με ευρεία πλειοψηφία 35 ψήφων έναντι 12, ότι ο τόκος πρέπει να υπολογίζεται μόνο πάνω στη μηνιαία δόση που έχει καθοριστεί από το δικαστήριο και όχι στο σύνολο του χρέους. Με τον τρόπο αυτό αποτρέπονται πρόσθετες επιβαρύνσεις που σε πολλές περιπτώσεις οδηγούσαν σε σημαντική αύξηση των ποσών που καλούνταν να καταβάλουν οι οφειλέτες.

Η απόφαση αφορά περίπου 350.000 δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στις προστατευτικές διατάξεις του νόμου Κατσέλη και δεσμεύει τόσο τις τράπεζες όσο και τα επενδυτικά funds και τις εταιρείες διαχείρισης που έχουν αναλάβει τη διαχείριση των δανείων.

Μέχρι σήμερα, σε αρκετές περιπτώσεις οι servicers υπολόγιζαν τον τόκο επί ολόκληρου του ανεξόφλητου χρέους, γεγονός που οδηγούσε σε πολύ μεγαλύτερες επιβαρύνσεις από εκείνες που είχαν προβλεφθεί στις δικαστικές αποφάσεις. Πολλοί δανειολήπτες έβλεπαν έτσι τις καταβολές τους να αυξάνονται σημαντικά, παρά το γεγονός ότι είχαν ήδη πετύχει δικαστική ρύθμιση των οφειλών τους.

Η υπόθεση έφτασε στην πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έπειτα από προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων, καθώς υπήρχαν αντικρουόμενες αποφάσεις δικαστηρίων για το ίδιο ζήτημα. Με τη νέα απόφαση, η νομική αβεβαιότητα παύει να υφίσταται και δημιουργείται ενιαία νομολογία για όλες τις αντίστοιχες υποθέσεις.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι η τελική κρίση του δικαστηρίου ακολούθησε την εισήγηση του αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Σωτήρη Πλαστήρα, ο οποίος είχε υποστηρίξει ότι ο τοκισμός πρέπει να γίνεται αποκλειστικά επί της δικαστικά ορισμένης δόσης.

Για χιλιάδες οικογένειες που εξακολουθούν να εξυπηρετούν ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη, η απόφαση μεταφράζεται σε μικρότερες επιβαρύνσεις, μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου και καλύτερες προϋποθέσεις για την ολοκλήρωση της αποπληρωμής των οφειλών τους.

Πηγή: news247.gr

Με τροπολογία που κατατέθηκε χθες το βράδυ στη Βουλή από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων προτείνεται διάταξη με την οποία «παγώνουν» αναδρομικά από τις 13 Σεπτεμβρίου 2022 και για ένα χρόνο τα επιτόκια με τα οποία επιβαρύνονται οφειλές προς ασφαλιστικά ταμεία που υπάγονται προς ρύθμιση.

Στόχος της διάταξης –που έρχεται σε συνέχεια αντίστοιχης ρύθμισης του Υπουργείου Οικονομικών για τα επιτόκια των ρυθμίσεων προς την Εφορία– είναι να αποτραπεί η δυσβάσταχτη επιβάρυνση των πολιτών που έχουν οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία και επιθυμούν να τις ρυθμίσουν. Με δεδομένο αφενός ότι το επιτόκιο που επιβαρύνει ένα πλάνο ρύθμισης καθορίζεται κατά τη χρονική στιγμή της αίτησης ρύθμισης, αφετέρου ότι η αύξηση του πληθωρισμού έχει οδηγήσει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να αυξήσει τα επιτόκια, οι οφειλέτες που επιθυμούν να ρυθμίσουν κατά την τρέχουσα περίοδο τις οφειλές τους προς τον e-ΕΦΚΑ θα ερχόντουσαν αντιμέτωποι με ιδιαίτερα υψηλά επιτόκια.

Προκειμένου λοιπόν να μην υπάρχει υπέρμετρη επιβάρυνση των ρυθμίσεων οφειλών εφεξής και αυτό να μην αποτελέσει αντικίνητρο για τους πολίτες ώστε να ρυθμίσουν τις οφειλές τους, τα επιτόκια «παγώνουν» και παραμένουν για ένα έτος στο ύψος που διαμορφώθηκαν την 13^η Σεπτεμβρίου 2022. Σημειώνεται ότι τα επιτόκια των ήδη ενεργών (όσων εκκίνησαν μέχρι και τον Σεπτέμβριο) ρυθμίσεων είναι σταθερά και δεν επηρεάζονται ούτε από τις ενέργειες της ΕΚΤ, ούτε από την παρούσα ρύθμιση.

Με την ίδια τροπολογία:

-Προβλέπεται ότι η κατώτατη σύνταξη λόγω θανάτου θα αναπροσαρμόζεται ετησίως κατά τον ίδιο τρόπο που προβλέπεται στο νόμο 4387/2016 και για τις υπόλοιπες συντάξεις, ενσωματώνοντας την επίδραση του πληθωρισμού και της ανάπτυξης. Με τον τρόπο αυτό διορθώνεται μια ακόμα παράλειψη του «νόμου Κατρούγκαλου» που δεν είχε συμπεριλάβει  τις συντάξεις χηρείας στον μηχανισμό αύξησης. Με την προτεινόμενη διάταξη και αυτές οι συντάξεις θα αυξηθούν κατά 7,75%  από 1^η Ιανουαρίου 2023.

-Προβλέπεται επίσης ότι η οικονομική ενίσχυση βαριάς αναπηρίας χορηγείται σε όσους λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση μικρότερη από 313 ευρώ από άλλους φορείς πλην του ΟΠΕΚΑ. Το όριο αυτό θα αυξάνεται ετησίως κατά το ποσοστό αύξησης των συντάξεων σύμφωνα με το νόμο 4387/2016, ενσωματώνοντας την επίδραση του πληθωρισμού και της ανάπτυξης.

-Ανοίγει ο δρόμος για την υλοποίηση πιλοτικού προγράμματος για τη δημιουργική απασχόληση παιδιών μέσω τεχνολογίας για παιδιά 12-15 που προέρχονται από ευάλωτες οικογένειες, με χρηματοδότηση από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Κατά την υλοποίηση του προγράμματος πρέπει να διασφαλίζεται η ενισχυμένη συμμετοχή των κοριτσιών. Στους ωφελούμενους απονέμεται αξία τοποθέτησης (voucher) για τη συμμετοχή τους. Στη διάταξη παρέχεται εξουσιοδότηση στους Υπουργούς Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και των κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργών να ρυθμίσουν με απόφασή τους τις λεπτομέρειες και τα τεχνικά ζητήματα του προγράμματος, φορέας υλοποίησης του οποίου ορίζεται η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης.

-Περιορίζεται η αστική ευθύνη των προσώπων που διορίζονται με διοικητική πράξη στην προσωρινή διοίκηση προνοιακών φορέων σε πράξεις ή παραλείψεις που τελούνται με δόλο ή βαρεία αμέλεια, ενώ δεν υπέχουν αλληλέγγυα ευθύνη με τον προνοιακό φορέα για οφειλές του προς το Δημόσιο ή τον e-Ε.Φ.Κ.Α. που δημιουργήθηκαν πριν αναλάβουν την προσωρινή διοίκηση του φορέα. Με τον τρόπο αυτό προστατεύονται τα μέλη των προσωρινών διοικήσεων από καταχρηστικές αγωγές.

– Προβλέπεται τέλος ότι οι προνοιακοί φορείς που υπάγονται σε σχέδια εξυγίανσης μπορούν να ρυθμίζουν τις οφειλές τους προς τον e-Ε.Φ.Κ.Α. κατά τρόπο αντίστοιχο με αυτόν που ισχύει για τις οφειλές προς το Δημόσιο, με δυνατότητα για διαγραφή προσθέτων τελών και προσαυξήσεων σε περίπτωση που τηρηθεί πλήρως η ρύθμιση. Η μη ύπαρξη αυτής της πρόνοιας μέχρι τώρα απέτρεπε τους προνοιακούς φορείς που αντιμετώπιζαν οικονομικά προβλήματα από το να προχωρήσουν σε διαδικασία εξυγίανσης, με αποτέλεσμα να διαιωνίζονται τα προβλήματα και να αντιμετωπίζουν κίνδυνο εκποίησης της περιουσίας τους με διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης.

View Fullscreen

Τα ήδη «αδιάφορα» επιτόκια καταθέσεων, αφού έχουν διαμορφωθεί «μια ανάσα» επάνω από το μηδέν, όλα δείχνουν ότι όχι μόνο θα μηδενιστούν και με συντονισμένη απόφαση των συστημικών τραπεζών, αλλά δεν αποκλείεται να επιβληθούν και «φύλαχτρα» των χρημάτων του κάθε καταθέτη με τη μορφή εισφορών.

Τα παραδοσιακά τραπεζικά προϊόντα για καταθέτες περνούν στο παρελθόν και ουσιαστικά οι τράπεζες δεν θα προσφέρουν κίνητρα για να τοποθετήσει κάποιος τα χρήματά του σε αυτές.

Ούτε ο πληθωρισμός που «καλπάζει» στην Ευρώπη φαίνεται να μπορεί να αυξήσει τα κίνητρα των τραπεζών για να συγκεντρώσουν τα απαιτούμενα κεφάλαια.

Την τελευταία τριετία οι αναπροσαρμογές της επιτοκιακής πολιτικής στις καταθέσεις είναι συνεχείς και έχουν οδηγήσει τις ετησιοποιημένες αποδόσεις ήδη σε ζώνες ελάχιστα άνω του 0%.

Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο στους λογαριασμούς Ταμιευτηρίου είχε υποχωρήσει τον Νοέμβριο του 2021 στο 0,02% από 0,06% το 2018, ενώ στις καταθέσεις μιας ημέρας για επιχειρήσεις διαμορφωνόταν για πρώτη φορά στη σύγχρονη οικονομική ιστορία της χώρας στο 0%.

Από εδώ και στο εξής, στόχος είναι να μην καταβάλλεται ούτε ένα ευρώ στους καταθέτες για «παρκαρισμένα» σε κλασικούς τραπεζικούς λογαριασμούς χρήματα. Οι κινήσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων έχουν αρχίσει από πέρυσι. Η Eurobank το περασμένο φθινόπωρο κατάργησε τις κλίμακες στο Ταμιευτήριο και πλέον δεν δίνει τόκους στους πελάτες της, ανεξάρτητα από το υπόλοιπό τους.

Η Εθνική Τράπεζα, από την άλλη, εκμηδένισε τα επιτόκια για ποσά έως 60.000 ευρώ στα αντίστοιχα προϊόντα της, το ίδιο και η Alpha Bank με όριο τις 30.000 ευρώ, ενώ στην Τράπεζα Πειραιώς η απόδοση διαμορφώνεται σε 0,01% για ποσά έως 200.000 ευρώ.

Εφέτος όμως ακόμα και αυτά τα ελάχιστα επιτόκια βαίνουν προς κατάργηση. Όπως ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα η Alpha Bank, από τον ερχόμενο Μάρτιο δεν θα καταβάλλει τόκους σε κανέναν καταθετικό λογαριασμό πρώτης ζήτησης.

Το ίδιο εκτιμάται ότι θα πράξουν και οι υπόλοιποι τρεις μεγάλοι του κλάδου. Εξαίρεση ενδεχομένως να αποτελέσουν οι λογαριασμοί μισθοδοσίας και σύνταξης, στους οποίους οι αποδόσεις σήμερα φτάνουν έως και το 0,20%. Σε κάθε περίπτωση όμως, αν δεν μηδενιστούν, τα επιτόκιά τους θα μειωθούν σημαντικά.

Έρχεται η ώρα να πληρωθούν... κάποιου είδους φύλακτρα

Στην Ελλάδα προς το παρόν και με τα σημερινά δεδομένα δεν θεωρείται πολύ πιθανό να φτάσουμε στο σημείο επιβολής άμεσων φυλάκτρων.

Θα κοστολογηθεί όμως η έκδοση ή ανανέωση της χρεωστικής κάρτας που συνοδεύει λογαριασμούς πρώτης ζήτησης, επιπλέον παροχές, π.χ. μπλοκ επιταγών, ή πακέτα διενέργειας ηλεκτρονικών συναλλαγών / πληρωμών με μηνιαία συνδρομή.  Ωστόσο ακόμη δεν έχει ληφθεί καμία οριστική απόφαση.