Ένα πρωτοφανές περιστατικό εκφοβισμού και αυθαιρεσίας καταγράφεται στην περιοχή της Αμφιθέας στο Παλαιό Φάληρο, σύμφωνα με καταγγελία-μαρτυρία της κατοίκου Λίτσας Αμπελά. Όπως αποκαλύπτει η ίδια, τέσσερις αστυνομικοί εμφανίστηκαν στην κατοικία της, απειλώντας με τη διαδικασία του αυτοφώρου για την ανάρτηση παλαιστινιακής σημαίας σε μπαλκόνι.
Το χρονικό της αστυνομικής εφόδου
Το περιστατικό σημειώθηκε το πρωί της Δευτέρας 7 Σεπτεμβρίου, γύρω στις 11:00. Τέσσερις αστυνομικοί χτύπησαν το κουδούνι της κ. Αμπελά, αναζητώντας τον ένοικο του 1ου ορόφου έναν εργαζόμενο στη διανομή.
Όταν η ίδια ρώτησε πώς μπορεί να βοηθήσει, οι αστυνομικοί της γνωστοποίησαν ότι ο λόγος της επίσκεψής τους ήταν η παλαιστινιακή σημαία που ήταν κρεμασμένη στο μπαλκόνι του 1ου ορόφου. Απαίτησαν να μεταφερθεί στον ένοικο η εντολή να την κατεβάσει, επικαλούμενοι «νόμο που απαγορεύει την ανάρτηση ξένης σημαίας».
Στην εύλογη απορία της κατοίκου για το ποιος είναι ο συγκεκριμένος νόμος, οι αστυνομικοί παραδέχτηκαν πως δεν τον γνώριζαν ούτε οι ίδιοι, δηλώνοντας ότι «εκτελούν εντολές» και προτρέποντάς την μάλιστα να τον αναζητήσει στο διαδίκτυο.
Στο στόχαστρο η αλληλεγγύη στον παλαιστινιακό λαό
Όπως εξηγεί η κ. Αμπελά, η σημαία ανήκε στην ίδια. Αρχικά την είχε τοποθετήσει στο δικό της ισόγειο διαμέρισμα ως πράξη αλληλεγγύης στον δοκιμαζόμενο λαό της Παλαιστίνης. Ωστόσο, έγινε στόχος επανειλημμένων βανδαλισμών: «Δύο φορές μου την κατέβασαν, μια την έκλεψαν και μια την έσκισαν και την παράτησαν επί τόπου. Φαίνεται κάποιους τους ενοχλεί η αλληλεγγύη στον αγώνα ενός λαού που αντιμετωπίζει τη βαρβαρότητα των Σιωνιστών και των δυτικών ιμπεριαλιστών που τους στηρίζουν», σημειώνει.
Για το λόγο αυτό, ζήτησε από τον γείτονά της να αναρτήσουν τη σημαία στο δικό του μπαλκόνι ώστε να προστατευτεί, αίτημα στο οποίο εκείνος ανταποκρίθηκε πρόθυμα.
«Αν δεν κατέβει, αντιμετωπίζει αυτόφωρο»
Οι αστυνομικοί υποστήριξαν ότι η παρέμβασή τους προκλήθηκε από καταγγελία πολίτη και έφτασαν στο σημείο να προειδοποιήσουν πως, αν η σημαία δεν απομακρυνθεί, ο ένοικος του σπιτιού αντιμετωπίζει την αυτόφωρη διαδικασία.
Στην ερώτηση αν θα υπήρχε η ίδια αντιμετώπιση στην περίπτωση που είχε αναρτηθεί η ισραηλινή σημαία, οι αστυνομικοί ισχυρίστηκαν εκ νέου ότι ο «νόμος» απαγορεύει όλες τις ξένες σημαίες, έναν νόμο ωστόσο, που δεν κατάφερε να εντοπίσει ούτε η ίδια σε μεταγενέστερη έρευνά της.
«Εξοργιστικός ο εκφοβισμός με ψευδείς απειλές»
Η μαρτυρία καταλήγει με έντονο προβληματισμό για τη στάση των αρχών: «Το να χρησιμοποιείται η αστυνομία για να εκφοβίσει όσους/ες εκφράζουν την αλληλεγγύη τους στον παλαιστινιακό λαό, και μάλιστα εν μέσω γενοκτονίας, είναι εξοργιστικό! Και μάλιστα με ψευδείς απειλές για νόμους που δεν υπάρχουν, προκειμένου να κάνουν πλάτες σε όσους στηρίζουν τις δολοφονίες αμάχων και παιδιών, είτε για ρατσιστικούς είτε για εθνικιστικούς λόγους.»
Σε πλήρη διάλυση βρίσκεται πλέον η περιοδεία Loop Tour του Εντ Σίραν, καθώς οι καλλιτέχνες που επρόκειτο να εμφανιστούν ως support στις επόμενες συναυλίες του – καθώς και η μπάντα που τον συνοδεύει επί σκηνής – ανακοίνωσαν ότι αποχωρούν, εκφράζοντας την αλληλεγγύη τους στον Macklemore, μετά την απομάκρυνσή του από την περιοδεία εξαιτίας των φιλοπαλαιστινιακών τοποθετήσεών του.
Οι Finneas, Aaron Rowe και Lukas Graham, μαζί με το ιρλανδικό συγκρότημα Beoga, που λειτουργεί ως live backing band του Σίραν, γνωστοποίησαν μέσα σε λίγες ώρες ότι δεν θα συνεχίσουν στις προγραμματισμένες εμφανίσεις.
Η εξέλιξη ήρθε λίγο μετά τη δημόσια τοποθέτηση του ίδιου του Σίραν, ο οποίος υποστήριξε ότι η απομάκρυνση του Macklemore δεν ήταν προσωπική του απόφαση αλλά αποτέλεσμα πιέσεων από τον promoter και ιδιοκτήτες σταδίων που αρνούνταν να φιλοξενήσουν τις συναυλίες εφόσον ο ράπερ παρέμενε στο πρόγραμμα.
Η ομιλία του Macklemore που πυροδότησε τις αντιδράσεις
Η αντιπαράθεση ξεκίνησε μετά τις εμφανίσεις του Macklemore στο MetLife Stadium του Νιου Τζέρσεϊ.
Σε δίλεπτη ομιλία του στις 4 Σεπτεμβρίου, ο βραβευμένος με Grammy καλλιτέχνης είπε ότι θέλει οι άνθρωποι στη Γάζα και στην «κατεχόμενη Δυτική Όχθη» να γνωρίζουν ότι «δεν τους έχουμε ξεχάσει», ολοκληρώνοντας με τη φράση «Free Palestine».
Οι δηλώσεις προκάλεσαν αντιδράσεις, μεταξύ άλλων από το Israeli American Council, το οποίο ξεκίνησε εκστρατεία για την απομάκρυνσή του από την περιοδεία, αλλά και από ιδιοκτήτες συναυλιακών χώρων. Ανάμεσά τους ήταν ο δισεκατομμυριούχος Ρόμπερτ Κραφτ, ιδιοκτήτης των New England Patriots και του Gillette Stadium, ο οποίος είναι γνωστός για τη στήριξή του σε φιλοϊσραηλινές πρωτοβουλίες.
Finneas: «Οι καλλιτέχνες δεν πρέπει να φιμώνονται»
Πρώτος μεταξύ των σημαντικότερων ονομάτων που ανακοίνωσαν την αποχώρησή τους ήταν ο Finneas, ο οποίος επρόκειτο να ανοίξει έξι συναυλίες του Σίραν στη Νότια Αμερική τον Νοέμβριο.
«Οι καλλιτέχνες δεν πρέπει να φιμώνονται όταν υψώνουν τη φωνή τους για τους καταπιεσμένους. Αποφάσισα να αποχωρήσω από τις επερχόμενες εμφανίσεις μου στην περιοδεία του Ed Sheeran. Στέκομαι στο πλευρό της Παλαιστίνης και του λαού της», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η ανακοίνωσή του ήρθε λίγες ώρες μετά την εκτενή τοποθέτηση του Σίραν για όσα είχαν προηγηθεί.
Aaron Rowe: «Θα έχανα κάθε σεβασμό για τον εαυτό μου»
Λίγο νωρίτερα είχε αποχωρήσει και ο Ιρλανδός τραγουδιστής Aaron Rowe, ο οποίος είχε εμφανιστεί με τον Σίραν στην Αυστραλία νωρίτερα μέσα στη χρονιά και επρόκειτο να συμμετάσχει στις δέκα εναπομείνασες συναυλίες της βορειοαμερικανικής περιοδείας.
Ο Rowe τόνισε ότι η απόφασή του δεν ήταν εύκολη και αναφέρθηκε με θερμά λόγια στην προσωπική του σχέση με τον Σίραν:
«Δεν παίρνω αυτή την απόφαση ελαφρά τη καρδία. Ο Ed υπήρξε φίλος μου και άλλαξε τη ζωή μου, και ποτέ δεν θα μπορέσω να τον ευχαριστήσω αρκετά γι’ αυτό.
Όμως, ως Ιρλανδοί γνωρίζουμε πολύ καλά τι σημαίνουν η γενοκτονία, ο εξαναγκαστικός λιμός και η βίαιη κατοχή. Δεν μπορώ να μείνω αμέτοχος και να επιτρέψω σε δισεκατομμυριούχους να χρησιμοποιούν τη θέση ισχύος τους για να φιμώνουν τις δικαιολογημένες φωνές όσων μιλούν ενάντια σε αυτό που ο ίδιος χαρακτηρίζει ισραηλινή γενοκτονία και αναδεικνύουν τη βίαιη δολοφονία παιδιών. Θα έχανα κάθε σεβασμό για τον εαυτό μου εάν συνέχιζα σαν να μη συμβαίνει τίποτα».
Η αναφορά σε «γενοκτονία» αποτελεί τον χαρακτηρισμό που χρησιμοποίησε ο ίδιος ο Rowe στη δήλωσή του.
Αποχωρούν και οι Beoga: «Δεν ξεχνάμε αυτή την ευκαιρία»
Ακολούθησε η ανακοίνωση των Beoga, του παραδοσιακού ιρλανδικού συγκροτήματος που συνοδεύει τον Σίραν επί σκηνής. Τα μέλη του συγκροτήματος ανέφεραν ότι αποχωρούν από το αμερικανικό σκέλος της περιοδείας διαμαρτυρόμενα για αυτό που χαρακτήρισαν «φίμωση του Macklemore από σιωνιστικά λόμπι».
«Είμαστε ένα παραδοσιακό ιρλανδικό συγκρότημα που ποτέ δεν φανταζόταν ότι θα έπαιζε σε στάδια τέτοιου μεγέθους και δεν υποτιμούμε καθόλου αυτή την ευκαιρία», ανέφεραν.
«Είμαστε φίλοι με τον Ed εδώ και περισσότερο από δέκα χρόνια και θα συνεχίσουμε να είμαστε. Πιστεύουμε στον διάλογο ως μέσο για να προχωρήσει η υπόθεση του παλαιστινιακού λαού», πρόσθεσαν.
Οι Beoga έχουν μακρά συνεργασία και προσωπική σχέση με τον Βρετανό καλλιτέχνη, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην αποχώρησή τους.
Lukas Graham: «Τα χρήματα δεν σου δίνουν το δικαίωμα να ελέγχεις τη συζήτηση»
Στο κύμα των αποχωρήσεων προστέθηκε και το δανέζικο συγκρότημα Lukas Graham.
Ο τραγουδιστής του γκρουπ, Lukas Forchhammer, έγραψε: «Πρέπει να μπορούμε να μιλάμε για τον πόλεμο, για αμάχους που σκοτώνονται, για παιδιά που αξίζουν να μεγαλώσουν. Όπου κι αν ζουν. Όποια σημαία κι αν κυματίζει πάνω από τα κεφάλια τους.
Τα χρήματα δεν σου δίνουν το δικαίωμα να ελέγχεις τη συζήτηση. Το υπόλοιπο του τραπεζικού λογαριασμού κανενός δεν πρέπει να καθορίζει ποιος δικαιούται να μιλά ή ποιον ανθρώπινο πόνο μάς επιτρέπεται να αναγνωρίζουμε».
Με τις αποχωρήσεις αυτές, όλα τα εναπομείναντα βασικά support acts των επόμενων ημερομηνιών, καθώς και η live μπάντα, έχουν αποσυρθεί από την περιοδεία.
Σίραν: «Η απόφαση δεν ήταν δική μου»
Οι ανακοινώσεις ήρθαν λίγες ώρες αφότου ο Εντ Σίραν τοποθετήθηκε για πρώτη φορά αναλυτικά σχετικά με την υπόθεση.
Ο Βρετανός καλλιτέχνης επιβεβαίωσε ότι ο Κραφτ και άλλοι ιδιοκτήτες σταδίων είχαν καταστήσει σαφές ότι οι συναυλίες δεν θα πραγματοποιούνταν στους χώρους τους εφόσον ο Macklemore παρέμενε στο πρόγραμμα.
Ο Σίραν δήλωσε ότι είναι «συγκλονισμένος από τη σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης» και από «τον πόνο και την οδύνη που έχουν προκληθεί και στις δύο πλευρές», ενώ ανέφερε ότι προσπάθησε επί ημέρες να μεσολαβήσει μεταξύ των εμπλεκομένων χωρίς να βρεθεί λύση. Σύμφωνα με τον ίδιο, «η απόφαση των χώρων και του promoter ήταν οριστική».
«Η αποχώρηση του Macklemore από την περιοδεία ήταν απόφαση του promoter, όχι δική μου», έγραψε.
«Ποτέ δεν θα απογοήτευα τους θαυμαστές που είχαν κάνει τα σχέδιά τους, ούτε θα εγκατέλειπα το προσωπικό της περιοδείας, τα υπόλοιπα support acts και τους μουσικούς που βασίζονται σε μένα για τη δουλειά και το εισόδημά τους».
Και κατέληξε: «Πέρασα αυτή την εβδομάδα προσπαθώντας να χτίσω γέφυρες, να βρω μια λύση και, δυστυχώς, δεν τα κατάφερα. Ξέρω ποιος είμαι, τόσο ως άνθρωπος όσο και ως καλλιτέχνης, και όσοι γνωρίζουν την καρδιά μου γνωρίζουν και τις αξίες μου».
Ο Σίραν διευκρίνισε επίσης ότι το συμβόλαιο του Macklemore για την περιοδεία ήταν με την εταιρεία διοργάνωσης Messina Touring Group και όχι απευθείας με τον ίδιο.
Η παρέμβαση του Ρόμπερτ Κραφτ
Ο Ρόμπερτ Κραφτ δεν διέψευσε ότι είχε αρνηθεί να επιτρέψει την εμφάνιση του Macklemore στο Gillette Stadium, όπου είχαν προγραμματιστεί δύο συναυλίες του Σίραν.
Στη δήλωσή του υποστήριξε ότι η απόφαση βασίστηκε τόσο στις «πρόσφατες ενέργειες» του καλλιτέχνη όσο και σε αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε «ευρύτερο ιστορικό αντισημιτικής ρητορικής και εικόνων που πιστεύουμε ότι υπήρξαν βαθιά προσβλητικές και οδυνηρές για την εβραϊκή κοινότητα».
Ο Κραφτ πρόσθεσε: «Θα καλωσόριζα την ευκαιρία να καθίσω με τον Macklemore και να συζητήσουμε τα γεγονότα, γιατί, τελικά, ο στόχος μας είναι ο ίδιος – ειρήνη για όλους τους ανθρώπους, τέλος στον ανθρώπινο πόνο και τέλος σε κάθε μορφή μίσους».
Η αναφορά του Κραφτ συνδέεται και με παλαιότερη εμφάνιση του Macklemore στο Σιάτλ, το 2014, όταν ο καλλιτέχνης εμφανίστηκε με μαύρη περούκα, γενειάδα και προσθετική μύτη. Η εμφάνιση επικρίθηκε τότε ως αντισημιτική καρικατούρα και ο Macklemore ζήτησε συγγνώμη.
Μεγαλώνει το κύμα συμπαράστασης στον Macklemore
Η αποχώρηση των καλλιτεχνών ήρθε να προστεθεί σε σειρά δημόσιων αντιδράσεων υπέρ του Macklemore.
Η δημοφιλής παιδαγωγός και YouTuber Ms Rachel επέκρινε δημόσια την εξέλιξη, λέγοντας ότι ο Σίραν είχε την ευκαιρία να δείξει πως οι καλλιτέχνες δεν θα υποκύψουν σε πιέσεις για την υποστήριξη των Παλαιστινίων.
Στην ανάρτησή της χαρακτήρισε τα γεγονότα στη Γάζα «γενοκτονία» και κάλεσε τους δημόσιους ανθρώπους να μιλήσουν γι’ αυτά – χαρακτηρισμός που αποτελεί δική της πολιτική τοποθέτηση.
Στο πλευρό του Macklemore τάχθηκε και η Kehlani, η οποία είχε βρεθεί στο επίκεντρο αντίστοιχης αντιπαράθεσης για τον φιλοπαλαιστινιακό ακτιβισμό της.
«Πολλοί από αυτούς τους συναυλιακούς χώρους και τους ιδιοκτήτες τους λειτουργούν συντονισμένα με αυτόν τον τρόπο. Τιμή μου που σε γνωρίζω, αδελφέ», έγραψε.
Ο Αμερικανός ράπερ Macklemore απομακρύνθηκε από το υπόλοιπο σκέλος της περιοδείας του Ed Sheeran «Loop» στις ΗΠΑ, αφού είπε «Λευτεριά στην Παλαιστίνη» πάνω στη σκηνή του MetLife Stadium στο Νιου Τζέρσεϊ. Σε μια σύντομη ομιλία ανάμεσα σε τραγούδια, στις 4 Σεπτεμβρίου, ο καλλιτέχνης είπε στο κοινό ότι ήθελε οι άνθρωποι στη Γάζα και στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη να γνωρίζουν ότι «δεν τους έχουμε ξεχάσει», προκαλώντας την αντίδραση του Israeli American Council, το οποίο ξεκίνησε διαδικτυακή εκστρατεία ζητώντας την απομάκρυνσή του από την περιοδεία.
Η Messina Touring Group, η εταιρεία που διοργανώνει τη περιοδεία του Sheeran στις ΗΠΑ, ανέφερε σχετικά με το θέμα:
«Ως διοργανωτής των συναυλιών της αμερικανικής περιοδείας Loop του Ed Sheeran, ενημερωθήκαμε από χώρους στους οποίους πρόκειται να πραγματοποιηθούν οι επόμενες συναυλίες ότι δεν θα επιτρέψουν τη διεξαγωγή συναυλίας με τον Macklemore στο πρόγραμμα, κάτι που θα οδηγούσε στην ακύρωση της περιοδείας και θα επηρέαζε εκατοντάδες χιλιάδες θαυμαστές. Μετά από συζητήσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη, ο Macklemore δεν θα εμφανιστεί στις υπόλοιπες συναυλίες ως support act.»
Ο ράπερ επρόκειτο να ανοίξει τις συναυλίες του Sheeran σε οκτώ από τις δέκα εναπομείνασες εμφανίσεις της αμερικανικής περιοδείας του Ed Sheeran. Μεταξύ των χώρων που φέρεται να αντιτάχθηκαν στην επιστροφή του Macklemore περιλαμβάνονται στάδια στη Φιλαδέλφια, καθώς και χώροι έξω από τη Βοστώνη, στην Ατλάντα, τη Σάρλοτ, την Ινδιανάπολη, το Ντάλας και την Τάμπα.
Ο Macklemore, ο οποίος εδώ και χρόνια εκφράζεται ανοιχτά κατά της γενοκτονίας που διαπράττει το Ισραήλ κατά των Παλαιστινίων, κατά την πρώτη του εμφάνιση στην περιοδεία «Loop», στις 4 Σεπτεμβρίου δήλωσε:
«Ένας λόγος για τον οποίο ήθελα εξαρχής να κάνω αυτή την περιοδεία είναι για να μπορώ να στέκομαι σε στάδια σαν κι αυτό και να λέω δύο λέξεις που είναι πολύ κοντά και αγαπητές στην καρδιά μου: “Λευτεριά στην Παλαιστίνη”».
Είπα: “Λευτεριά στην Παλαιστίνη!” Θέλω αυτές οι λέξεις να ακουστούν δυνατά και καθαρά, ώστε οι άνθρωποι μέχρι τη Γάζα και την κατεχόμενη Δυτική Όχθη να γνωρίζουν ότι δεν τους έχουμε ξεχάσει.»
Αναφερόμενος στην πιθανότητα να προκληθούν αντιδράσεις, πρόσθεσε ότι αν σταματήσει να μιλάει από την καρδιά του προκειμένου να διατηρήσει τη δική του άνεση και την άνεση του κοινού, θα είναι η ημέρα που δεν θα αξίζει πλέον να βρίσκεται στη σκηνή.
Παράλληλα, χαρακτήρισε την αμερικανική υπηρεσία ICE «τρομοκρατική οργάνωση».
Κατά τη διάρκεια του τραγουδιού διαμαρτυρίας του «Hind’s Hall», έδειξε επίσης εικόνες από τη φρίκη που προκαλεί το Ισραήλ στη Γάζα. Το τραγούδι αναφέρεται στους διαδηλωτές υπέρ της Παλαιστίνης που κατέλαβαν ένα πανεπιστημιακό κτίριο και το ονόμασαν προς τιμήν της Hind Rajab, ενός εξάχρονου κοριτσιού που δολοφονήθηκε από τον ισραηλινό στρατό το 2024.
Οι δηλώσεις του προκάλεσαν την αντίδραση της σιωνιστικής οργάνωσης StopAntisemitism, η οποία κατηγόρησε τον μουσικό ότι «αιφνιδίασε» τους θαυμαστές με «αντι-ισραηλινή προπαγάνδα» σε ανάρτησή της στο Instagram.
Το Israeli American Council ζήτησε επίσης την απομάκρυνση του Macklemore από την περιοδεία, υποστηρίζοντας ότι οι δηλώσεις του εγείρουν το ερώτημα «πού πρέπει να χαράσσεται η γραμμή όταν ένας καλλιτέχνης που ανοίγει μια συναυλία χρησιμοποιεί μια παγκόσμια μουσική πλατφόρμα για να προωθήσει μια μονόπλευρη πολιτική ατζέντα».
Δεύτερη δήλωση υποστήριξης: «Το μήνυμά μου είναι για την ειρήνη και την αγάπη»
Κατά τη δεύτερη εμφάνισή του στο MetLife, στις 5 Σεπτεμβρίου, ο Macklemore επανέλαβε την υποστήριξή του προς την Παλαιστίνη και απευθύνθηκε στα μέλη του εβραϊκού κοινού:
«Η κριτική προς το Ισραήλ, η κριτική προς το απαρτχάιντ, το να είσαι κατά της γενοκτονίας σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί κριτική προς εσάς. Το μήνυμά μου είναι για την ειρήνη και την αγάπη· για να αντιμετωπίζονται όλοι οι άνθρωποι με αξιοπρέπεια, σεβασμό και ισότητα.»
Σε μια εκτενή ανάρτηση στο Instagram το πρωί της Δευτέρας, ο Macklemore επιβεβαίωσε ότι ο Sheeran και η ομάδα του αποφάσισαν να τον απομακρύνουν από την περιοδεία.
«Έχουμε καριέρες, χρήματα, ευκαιρίες, ασφάλεια και κοινό σε όλο τον κόσμο», έγραψε. «Όποιες συνέπειες κι αν αντιμετωπίσουμε για όσα λέμε, μπορούμε να επιστρέφουμε στα σπίτια μας στις οικογένειές μας.
Τα θύματα είναι ο παλαιστινιακός λαός. Οι άνδρες, οι γυναίκες και τα παιδιά που έχουν σκοτωθεί, λιμοκτονήσει, εκτοπιστεί και αναγκαστεί να ζήσουν μέσα από αδιανόητη βία», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον Macklemore, ο Sheeran δέχθηκε πιέσεις από ιδιοκτήτες σταδίων, οι οποίοι είχαν κινητοποιηθεί από τον Robert Kraft — τον δισεκατομμυριούχο ιδιοκτήτη των New England Patriots και του Gillette Stadium στο Φόξμπορο της Μασαχουσέτης, όπου ο Sheeran επρόκειτο να εμφανιστεί στη συνέχεια — προκειμένου να απομακρύνει τον Macklemore από την περιοδεία. Διαφορετικά, σύμφωνα με τον ράπερ, ο Άγγλος τραγουδιστής κινδύνευε να αποκλειστεί από τους συγκεκριμένους χώρους.
«Ο Ed βρέθηκε σε μια πολύ δύσκολη θέση», έγραψε ο ράπερ. «Το ήξερε. Η συνήθης απολιτική στάση του δοκιμαζόταν με έναν τρόπο που δεν είχε συμβεί ποτέ πριν.
Όσα είπα στο MetLife τα λέω σε σκηνές σε όλο τον κόσμο εδώ και σχεδόν τρία χρόνια», πρόσθεσε. «Γιατί λοιπόν αποτελεί πρόβλημα τώρα; Επειδή τώρα μοιράζομαι τη σκηνή με έναν από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες στον κόσμο, σε μερικές από τις μεγαλύτερες σκηνές της Αμερικής», συνέχισε.
Ο Macklemore ολοκλήρωσε τη μακροσκελή ανάρτησή του επαναλαμβάνοντας τη δράση «Λευτεριά στην Παλαιστίνη»:
«Αν αυτές οι λέξεις μου κόστισαν τη σκηνή, ενώ ταυτόχρονα έστρεψαν ξανά τη συζήτηση προς την Παλαιστίνη, τότε ήταν η πιο επιτυχημένη περιοδεία που έχω κάνει ποτέ.»
Το ντοκιμαντέρ από τους συν-σκηνοθέτες του “Καμιά Άλλη Γη”, που σύντομα κυκλοφορεί στις ελληνικές αίθουσες, έχει ήδη δημιουργήσει τεράστιες αντιδράσεις εντός του Ισραήλ. Η ταινία τιμήθηκε με το Ειδικό Βραβείο του φεστιβάλ Βενετίας.
“Naza” είναι ακρωνύμιο του εβραϊκού στρατιωτικού όρου nezek agavi, “παράπλευρες απώλειες” δηλαδή, και αναφέρεται στον αριθμό των αμάχων που υπολογίζεται εκ των προτέρων ότι ενδέχεται να σκοτωθούν σε μια στρατιωτική επιδρομή.
Γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένοι, όλοι και όλα ένας αριθμός, ιδανική μέθοδος απομάκρυνσης πράξεων από τις συνέπειές τους. Άλλο να πεις «σκότωσα τρία παιδιά» κι άλλο να πεις «η επιχείρηση είχε 3 naza». Όπως γράφει ο Μπίλγκε Εμπίρι στην κριτική του για την ταινία από το φεστιβάλ Βενετίας για το Vulture, «στη διάρκεια της ταινίας ακούμε για 15 NAZA, 20 NAZA, 200 NAZA».
Όταν ας πούμε διαβάζουμε για «μαζική κηδεία 112 ανθρώπων των οποίων τα απομεινάρια βρέθηκαν στα συντρίμμια ενός κτιριακού συμπλέγματος στη γειτονιά Σάμπρα της Γάζας, που διαλύθηκε από μια ισραηλινή επίθεση τον Νοέμβριο του 2023» (εντελώς τυχαίο παράδειγμα με ένα γρήγορο google search), είναι σημαντικό να ξέρουμε πως στον ισραηλινό στρατό το συμβάν θα είχε την πολύ πιο σύντομη περιγραφή: «είχαμε 112 naza».
Ακόμα χειρότερα: ο όρος δεν αναφέρεται καν στις αληθινές απώλειες, αλλά στις προβλεπόμενες. Όπως κι οι σκηνοθέτες του ντοκιμαντέρ τονίζουν ξανά και ξανά, εδώ δεν πρόκειται δηλαδή για κάτι που έχει να κάνει με τυχαιότητα – αλλά με συστημικότητα, με υπολογισμούς.
ΚΕΡΔΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΟΣΚΑΡ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΜΙΑ ΑΛΛΗ ΓΗ
Με διαφορά η πιο πολυσυζητημένη ταινία του φετινού φεστιβάλ Βενετίας, το ΝΑΖΑ, το νέο ντοκιμαντέρ των Γιούβαλ Άμπραχαμ και Ρέιτσελ Σορ, σε συμπαραγωγή Guardian, ανακοινώθηκε μάλιστα και πολύ αργότερα από το υπόλοιπο πρόγραμμα. Ενώ το φεστιβάλ απείχε μόλις λίγα 24ωρα από την πρεμιέρα του, το ΝΑΖΑ ανακοινώθηκε ως προσθήκη της (αδιανόητα) τελευταίας στιγμής.
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ, Αλμπέρτο Μπαρμπέρα, παραδέχθηκε πως η ταινία ανακοινώθηκε αργά και προγραμματίστηκε προς το τέλος του φεστιβάλ, λόγω θέματος: «Θα σοκάρει κάποιους ανθρώπους. Δεν ήθελα να παιχτεί νωρίς και η πολιτική να γίνει το μόνο θέμα συζήτησης στο φεστιβάλ, επισκιάζοντας τις άλλες ταινίες», ομολογεί.
Μετάφραση: Τα στούντιο μας στέλνουν τους σταρς τους και τα οσκαρικά τους έργα και πραγματικά δεν θέλαμε να τους τσαντίσουμε κι άλλο παίζοντας ένα ντοκιμαντέρ για την γενοκτονία στη Γάζα όσο τα μεγάλα ονόματα είναι ακόμα στο κόκκινο χαλί. ΟΚ, έστω – τουλάχιστον η Βενετία, για δεύτερη σερί χρονιά, έχει προγραμματίσει (και βραβεύσει) μια ταινία που αφορά ευθέως και συγκεκριμένα τη γενοκτονία. Θλιβερό να λέμε μπράβο για τα δεδομένα, αλλά εκεί είμαστε.
(Θυμίζουμε πως πέρσι η σημαντικότερη ταινία του Διαγωνιστικού ήταν η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ της Κάουτερ Μπεν Χανία, που κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής, ενώ η σκηνοθέτρια της ταινίας φέτος κλήθηκε ως μέλος της φετινής επιτροπής.)
Το ΝΑΖΑ είναι, και σύμφωνα με την αρχική περιγραφή του, ένα ντοκιμαντέρ «γυρισμένο στις σκεπές του Τελ Αβίβ, και αποκαλύπτει με λεπτομερή τρόπο τα συστήματα πίσω από τις υπολογισμένες μαζικές εκτελέσεις παλαιστινίων πολιτών στη Γάζα από το Ισραήλ».
Είναι το νέο ντοκιμαντέρ από δύο από τα μέλη της κολεκτίβας που λίγα χρόνια νωρίτερα σκηνοθέτησε το Καμία Άλλη Γη, κερδίζοντας Όσκαρ Ντοκιμαντέρ και έχοντας προηγουμένως ξεσκεπάσει αρκετές συμπεριφορές και αλήθειες στον κινηματογραφικό χώρο. Το Καμιά Άλλη Γη, ένα ντοκιμαντέρ γυρισμένο πριν φυσικά την 7η Οκτωβρίου, δείχνει την συστηματική καταστροφή μιας ιστορικής περιοχής της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, από ισραηλινά στρατεύματα και εποίκους.
Ένα απλό και σαφές ντοκουμέντο επικοιστικής και συστημικής βίας που φυσικά και δεν είχε τίποτα να κάνει με την 7η Οκτωβρίου, το Καμιά Άλλη Γη ενόχλησε πολύ κατά την αρχική του εμφάνιση. Η ταινία τιμήθηκε με το βραβείο ντοκιμαντέρ στο φεστιβάλ Βερολίνου όπου έκανε πρεμιέρα τον Φεβρουάριο του ‘24, κάνοντας πολύ κόσμο στη Γερμανία – για να το θέσουμε κομψά – να χάσει τελείως το μυαλό του.
Το επίσημο δημοτικό σάιτ του Βερολίνου περιέγραψε την βραβευμένη ταινία ως έχουσα «αντισημιτικές τάσεις»(!) το οποίο φυσικά και απαντήθηκε με νομικές απειλές ως όφειλε προτού αποσυρθεί κακήν κακώς, ενώ μετά την τελετή λήξης σύσσωμο το πολιτικό φάσμα της Γερμανίας και του Βερολίνου κατέκριναν το φεστιβάλ. Εκκλήσεις για απόσυρση χρηματοδότησης, καταδίκη του γεγονότος ότι ακούστηκε «μόνο η μία πλευρά»(!), ενώ ο δήμαρχος του Βερολίνου δήλωσε πως «αναμένω μέτρα από τη διοίκηση».
Η τότε Υπουργός Πολιτισμού Κλαούντια Ροτ (και στέλεχος των Πρασίνων!) φάνηκε να χειροκροτά όταν απονεμήθηκε το βραβείο κι ύστερα το γραφείο τύπου της δήλωσε το αμίμητο: ότι «χειροκροτούσε μόνο τον ισραηλινό συν-σκηνοθέτη, κι όχι τον παλαιστίνιο».
Μέσα σε αυτό το κλίμα που εμάς ως πολίτες μας ζητούν να δεχτούμε ως κανονικότητα, το Καμία Άλλη Γη συνέχισε την πορεία του φτάνοντας μέχρι το Όσκαρ. Όμως αυτό που ποτέ δεν άλλαξε, ήταν ο τρόπος που οι θεσμοί συνέχισαν να φαίνονται ανήμποροι να υποστηρίξουν και προστατέψουν θεσμικά, αυτό που τα μέλη τους (ή ανεξάρτητες επιτροπές, στην περίπτωση ενός φεστιβάλ) αναδείκνυαν.
Όταν ας πούμε η ταινία κέρδισε Όσκαρ, ο εκ των σκηνοθετών Χαμντάν Μπαλάλ έγινε στόχος της ισραηλινής μηχανής. Τον Μάρτιο του ‘25 δέχθηκε επίθεση από εποίκους και απήχθη από τον ισραηλινό στρατό, ενώ τον Φεβρουάριο του ‘26 καταγράφηκε νέα επίθεση εναντίον του κατά την οποία τραυματίστηκε ο αδερφός του.
Όταν ο Μπαλάλ απήχθη, η Ακαδημία έβγαλε μια θρασύδειλη και γενικόλογο δήλωση όπου δεν αναφερόταν ούτε ο Μπαλάλ, ούτε το (μόλις πριν 3 βδομάδες βραβευμένο με Όσκαρ) Καμία Άλλη Γη, παρά υπήρχε η φράση πως «η Ακαδημία εκπροσωπεί σχεδόν 11.000 μέλη σε όλο τον κόσμο, με πολλές διαφορετικές απόψεις». Σωστά, ποτέ δεν ξέρεις ποια μπορεί να είναι η άποψη κάποιων μελών για το ενδεχόμενο της ξυλοκόπησης και απαγωγής κάποιου οσκαρικά βραβευμένου συναδέλφου τους!
ΟΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΤΟΥ ΝΑΖΑ
Δύο από τα μέλη της κολεκτίβας του Καμία Άλλη Γη (τα δύο άτομα από το Ισραήλ, δηλαδή ο Γιούβαλ Άμπραχαμ κι η Ρέιτσελ Σορ) επιστρέφουν με νέο ντοκιμαντέρ φέτος, το οποίο πλέον ασχολείται ευθέως με την εξελισσόμενη γενοκτονία. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ από τη Βενετία, όπου η ταινία προβλήθηκε προκαλώντας ένα κυριολεκτικά 25λεπτο standing ovation, το ΝΑΖΑ καταγράφει συνομιλίες-ομολογίες από ισραηλινούς στρατιώτες σε σκεπές του Τελ Αβίβ, καθώς μέλη του ισραηλινού στρατιωτικού μηχανισμού εξηγούν αναλυτικά τους τρόπους με τους οποίους συντελείται η μαζική εκκαθάριση στη Γάζα.
«Οι συνεντεύξεις πραγματοποιούνται τη νύχτα», περιγράφει το περιοδικό SCREEN. «Το σκηνικό αποτελείται από δύο αντικριστές καρέκλες ή, κάποιες φορές, απλώς από το χαμηλό στηθαίο γύρω από την επίπεδη ταράτσα ενός από τα κτίρια του κέντρου του Τελ Αβίβ. Μια λεζάντα μάς πληροφορεί ότι συνολικά 24 στελέχη του IDF έδωσαν συνεντεύξεις. Όλοι έχουν εμπλακεί “στην παρακολούθηση και τις δολοφονίες αμάχων στη Γάζα”. Μια αρχική λεζάντα μάς ενημερώνει ότι η εμφάνιση και οι φωνές όλων των συνεντευξιαζόμενων έχουν “υποστεί ψηφιακή επεξεργασία”, ώστε να αποκρυφθεί η ταυτότητά τους. Ανάμεσα σε αυτά τα αποσπάσματα, μας δίνονται στιγμιότυπα από τα μοντερνιστικά διαμερίσματα της πόλης, όπου οι κάτοικοι (τα πρόσωπά τους είναι πάντοτε κρυμμένα) συνεχίζουν την καθημερινότητά τους, ενώ ειδήσεις τρεμοπαίζουν στις οθόνες δεκάδων τηλεοράσεων».
Στο Film Verdict διαβάζουμε πως «ορισμένοι από τους άνδρες που προγραμματίζουν τις αεροπορικές επιθέσεις στη Γάζα και την καταστροφή κατοικιών μοιάζουν να μην αντιλαμβάνονται καν τη μαζική δολοφονία που προκαλούν. Ένας μάλιστα παρομοιάζει τον πόλεμο με drones με βιντεοπαιχνίδι και λέει ότι οι ελεύθεροι σκοπευτές τους διασκέδαζαν σκοτώνοντας Παλαιστινίους που έτρεχαν να διασχίσουν μια εκτεθειμένη κοιλάδα όταν έφταναν φορτία με τρόφιμα. Άλλοι, όμως, επιδίδονται περισσότερο σε έναν εσωτερικό απολογισμό. Όταν ερωτάται γιατί συμμετείχε σε μια γενοκτονία, ένας από αυτούς παραδέχεται: “επειδή το θέλαμε”».
Σε μια σοκαριστική καταγραφή στιγμιοτύπων και αναφορών στο Vulture, διαβάζουμε πώς: «Ένας αξιωματικός θυμάται ότι ανατίναξαν ένα κτίριο στο οποίο βρίσκονταν 500 άνθρωποι, προκειμένου να εξοντώσουν έναν και μόνο στόχο. Παραδέχονται ότι εξάλειφαν εν γνώσει τους ολόκληρες γειτονιές, έχοντας πλήρη επίγνωση του καταστροφικού ανθρώπινου κόστους. Δεν επρόκειτο για μεμονωμένες περιπτώσεις, ούτε για ατυχήματα, ούτε για απομονωμένα περιστατικά. Οι δολοφονίες αποτελούσαν, και πάλι, μέρος ενός συστήματος».
Το Vulture συνεχίζει αναλύοντας το ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης εντός του γενοκτονικού στρατιωτικού συστήματος: «Οι αξιωματικοί μιλούν για τη χρήση προγνωστικής τεχνητής νοημοσύνης προκειμένου να προσδιορίσουν ποιος μπορεί να είναι μέλος της Χαμάς, με βάση παρόμοια μοτίβα συμπεριφοράς, και στη συνέχεια για την επανειλημμένη δολοφονία αθώων ανθρώπων. “Δεν υπάρχουν πολλοί στρατιωτικοί στόχοι στη Γάζα, υπάρχουν όμως χιλιάδες σπίτια”, λέει ένας από τους συνεντευξιαζόμενους, επισημαίνοντας ότι ήταν πολύ ευκολότερο να βομβαρδίζουν τα σπίτια ανθρώπων, εξοντώνοντας συστηματικά ολόκληρες τις οικογένειές τους, αλλά αστοχώντας στους πραγματικούς στόχους».
«“Ήταν σαν βιντεοπαιχνίδι”, λέει ένας άλλος. “Όλα γίνονταν από απόσταση.” (Κατά την εκπαίδευσή τους, τους είχαν δείξει την ταινία Eye in the Sky, με τον Άαρον Πολ και την Έλεν Μίρεν.) Ένας από τους άνδρες, απίστευτα, λέει στον Άμπραχαμ ότι υπάρχουν όλων των ειδών άλλα πράγματα για τα οποία δεν μπορεί να μιλήσει. Με άλλα λόγια, οι φρικτές αποκαλύψεις της ταινίας είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου».
«Ένας άνδρας θυμάται να παρακολουθεί ελεύθερους σκοπευτές να σκοτώνουν Παλαιστινίους που περίμεναν στην ουρά για τρόφιμα, αφού το Ισραήλ είχε εμποδίσει την είσοδο προμηθειών στον Βορρά, ως μέσο για να ωθήσει τον πληθυσμό προς τον Νότο. Ένας από τους συνεντευξιαζόμενους λέει ότι βομβάρδιζε μικρά αγόρια και στη συνέχεια παρακολουθούσε σκυλιά να τρέφονται από τα σώματά τους. Ένας άλλος άνδρας μιλά για ένα ταξίδι στην Πολωνία όταν ήταν παιδί, όπου έμαθε για το Ολοκαύτωμα και κατανόησε ότι οι Ναζί ήταν η απόλυτη ενσάρκωση του κακού».
«”Εξακολουθώ να πιστεύω ότι οι Ναζί ήταν κακοί”, λέει. “Τι σημαίνει αυτό για μένα;”», καταλήγει το κείμενο.
Στο ανατριχιαστικό review του Τζέι Γουάισμπεργκ για το Variety, αναφέρεται πως: «Για όσους εξακολουθούν να μην είναι διατεθειμένοι να αποδεχτούν τη λέξη “γενοκτονία” στο πλαίσιο της Παλαιστίνης, το NAZA καθιστά σαφές ότι η ισραηλινή κυβέρνηση θεωρεί πως δεν υπάρχουν αθώοι στη Γάζα, γι’ αυτό και οι ελεύθεροι σκοπευτές μπορούν τόσο αδιάφορα να σκοτώνουν πεινασμένους ανθρώπους που περιμένουν στα σημεία διανομής τροφίμων».
«Όμως η γενοκτονία δεν αφορά μόνο την εξόντωση ανθρώπινων ζωών. Αφορά και τη σκόπιμη καταστροφή περιουσιών, ώστε να συγκαλυφθεί η εθνοκάθαρση και να διασφαλιστεί ότι κανείς από τον πληθυσμό που εξοντώθηκε δεν θα επιστρέψει. Παρά τις επίσημες ισραηλινές διαψεύσεις, και αυτό αποκαλύπτεται, καθώς άνθρωποι που βρίσκονταν στο πεδίο μιλούν για την προσχεδιασμένη ισοπέδωση κάθε κατασκευής που θα μπορούσε να φιλοξενήσει ανθρώπινη ζωή».
Τονίζοντας πως: «Ο Άμπραχαμ και η Σορ παρεμβάλλουν αυτές τις ανατριχιαστικές μαρτυρίες με πλάνα από τις ταράτσες, με θέα στον νυχτερινό ορίζοντα του Τελ Αβίβ. Χωρίς να βλέπουμε πρόσωπα, διακρίνουμε ανθρώπους στα διαμερίσματά τους να παρακολουθούν τηλεόραση, να ετοιμάζουν φαγητό, να πηγαίνουν για ύπνο. Το εύρημα προσφέρει στον θεατή μια στιγμιαία ανάσα πριν από την επόμενη οδυνηρή περιγραφή, αλλά ταυτόχρονα λειτουργεί ως σχόλιο πάνω στο μεγάλο ποσοστό των Ισραηλινών που επίσης “εμπιστεύονται το σύστημα”».
ΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΠΟΥ ΗΤΑΝ ΠΑΝΤΑ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΜΑΣ
Η προβολή της ταινίας στη Βενετία έχει ανοίξει μεγάλες συζητήσεις γύρω από τη θέση που της ταινίας και των δημιουργών της: Ένα φιλμ-αρχείο στο οποίο ισραηλινοί του IDF, με καλυμμένο το πρόσωπο και την ταυτότητά τους, παραδέχονται ένα απλά απειροελάχιστο ποσοστό των όσων στην πραγματικότητα δεν χρειάζονται απαραίτητα ομολογία: Τα έχουμε δει σε λάιβ μετάδοση από τα σόσιαλ μας εδώ και 3 χρόνια.
Ταυτόχρονα όμως, εντός του Ισραήλ δεν άργησε να γίνει χαλασμός από τις αντιδράσεις. Ο υπουργός πολιτισμού της χώρας απείλησε πως θα αναζητήσει τρόπο να αφαιρεθεί η υπηκοότητα από τους Άμπραχαμ και Σορ, επαναλαμβάνοντας μια φράση-κλειδί των γενικότερων αντιδράσεων, που λέει πολλά: «Προδοσία της χώρας». Το γενικό ρεφρέν είναι, «πώς τολμούν αυτοί οι δύο και βγάζουν στη φόρα για να δει όλος ο κόσμος».
Ο Νετανιάχου δηλώνει πως «πολεμάμε την παγκόσμια υποκίνηση του αντισημιτισμού και όταν έρχεται από το εσωτερικό είναι απαράδεκτο. Τώρα δύο ισραηλινοί σκηνοθέτες απεικονίζουν τον IDF σαν εγκληματίες πολέμου και κερδίζουν χειροκρότημα στο φεστιβάλ Βενετίας». Το αφεντικό του στρατού χαρακτήρισε την ταινία «επίθεση στο κράτος του Ισραήλ», ενώ ο “κεντρώος” αντίπαλος του Νετανιάχου ξεκίνησε μιλώντας για τον «δίκαιο πόλεμο» του IDF.
Είναι ωστόσο εμφανές πως αυτή η μάλλον σοκαρισμένη αντίδραση σύσσωμου του πολιτικού συστήματος του Ισραήλ κρύβει κι έναν πανικό: Αν το NAZA είναι απλώς η αρχή για τους αμέτρητους στρατιώτες που έχουν κάτι να ομολογήσουν – πιθανώς όσο ακόμα μπορούν να το κάνουν έχοντας την πολυτέλεια να κρύβουν το πρόσωπο και την ταυτότητά τους;
Στη Haaretz μέσα σε ένα “ψύχραιμο” ναι-μεν-αλλά κείμενο, ο δημοσιογράφος αναφέρει σε ένα σημείο ξεκάθαρα: «Γνωρίζω προσωπικά κάποιες από τις αφηγήσεις της ταινίας: αθώοι πολίτες της Γάζας που εκτελέστηκαν επειδή πέρασαν μια γραμμή που δε θα μπορούσαν να γνωρίζουν πως υπάρχει, πεινασμένοι πολίτες της Γάζας εκτελέστηκαν αφότου πήγαν στα θεσμοθετημένα από το Ισραήλ κέντρα σίτισης». Σε χθεσινή του τηλεοπτική συνέντευξη, ο Αμπραχάμ είπε ξεκάθαρα πως «πολλοί από αυτούς τους στρατιώτες περίμεναν έναν δημοσιογράφο να τους ζητήσει να μιλήσουν για τη Γάζα».
Στην τελετή λήξης του φεστιβάλ Βενετίας, το ΝΑΖΑ τιμήθηκε με το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής, πρόεδρος της οποίας ήταν η Μάγκι Τζίλενχαλ. Η Τζίλενχαλ, που είναι εβραϊκής καταγωγής, υπογράμμισε κι εκείνη το πώς η ταινία αυτή αφορά συστήματα σημειώνοντας πως της θύμισε και τη Ζώνη Ενδιαφέροντος του –executive producer του ΝΑΖΑ– Τζόναθαν Γκλέιζερ.
Κατά την απονομή του βραβείου, ο Αμπραχάμ ξεκαθάρισε:
«Αυτή η αλήθεια έχει καταγραφεί κι είναι γνωστή από την πρώτη στιγμή, χάρη σε παλαιστίνιους δημοσιογράφους. Περισσότεροι από 200 εξ αυτών σκοτώθηκαν, από το Ισραήλ, στη Γάζα. Οι φωνές τους αποσιωπήθηκαν». Στη συνέχεια εξέφρασε την πεποίθησή του πως οι πολίτες του Ισραήλ πρέπει να δουν αυτή την ταινία: «Είναι η χώρα μας που κάνει αυτά τα εγκλήματα». Αλλά και οι Ευρωπαίοι να την δούν – «ειδικά εδώ στην Ιταλία, γιατί η δική σας κυβέρνηση, κι η κυβέρνηση της Γερμανίας, μπλοκάρουν πίεση προς το Ισραήλ να σταματήσει, κι οι αμερικάνοι να το δουν, γιατί αυτή η χώρα χρηματοδοτεί πολλά από αυτά που συμβαίνουν».
Οι αντιδράσεις που ξεσηκώνει η ταινία σίγουρα πάντως δε θα σταματήσουν σύντομα, ενώ η κυκλοφορία της θα είναι άμεση – στην Ελλάδα κυκλοφορεί 1η Οκτωβρίου. Μέχρι τότε, είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως στη Γάζα τίποτα δεν έχει σταματήσει. «Από τη μέρα που ξεκίνησε το φεστιβάλ, το Ισραήλ έχει σκοτώσει τουλάχιστον 6 παιδιά στην Παλαιστίνη», είπε κι ο Αμπραχάμ κατά την ομιλία του στην τελετή λήξης.
«6 ΝΑΖΑ», όπως θα έλεγε κάποιος εκτελεστής, με κρυμμένο το πρόσωπό του από την κάμερα.
Η «NAZA» είναι μια αποκαλυπτική ταινία που μέσα σε 80 λεπτά εκθέτει, μεταξύ άλλων, τον τρόπο που το Ισραήλ χρησιμοποιεί συστήματα AI για να αποφασίσει ποιους στόχους θα εξοντώσει, αδιαφορώντας για το αν θα σκοτώσει αμάχους, παιδιά, οικογένειες ολόκληρες.
Σκηνοθετούν οι Ισραηλινοί κινηματογραφιστές Γιουβάλ Άμπραχαμ και Ρέιτσελ Σορ, οι οποίοι κέρδισαν Όσκαρ το 2025 για το No Other Land, ένα ντοκιμαντέρ σχετικά με τα πογκρόμ Ισραηλινών εποίκων στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη που συνδημιούργησαν με τους Παλαιστίνιους σκηνοθέτες Μπασέλ Άντρα και Χάμνταν Μπάλαλ.
Το ντοκιμαντέρ έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βενετίας, περιλαμβάνοντας δημοσιογραφική έρευνα και συνεντέυξεις από 24 Ισραηλινούς αξιωματικούς και στρατιώτες των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών.
«Να μιλήσουν για όσα έκαναν»
Ο τίτλος της, «NAZA», είναι είναι ένας εβραϊκός ευφημισμός που χρησιμοποιείται στις υπηρεσίες πληροφοριών για να υποδηλώσει τον αριθμό των αμάχων που αναμένεται να σκοτωθούν σε μια συγκεκριμένη αεροπορική επιδρομή, σύμφωνα με το Al Jazeera.
Οι δημιουργοί άφησαν τους στρατιώτες και τους αξιωματικούς «να μιλήσουν για όσα έκαναν», όπως θα σημειώσει ο Άμπραχαμ στο AFP. Στόχος να αποκαλύψουν «πώς έμοιαζαν τα συστήματα δολοφονίας στη Γάζα και πώς λειτουργούσαν».
Οι συνεντευξιαζόμενοι περιγράφουν ένα σύστημα με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, γνωστό ως «Lavender», το οποίο αξιοποιούσε το δίκτυο τηλεπικοινωνιών της Γάζας που βρισκόταν υπό παρακολούθηση (τηλεφωνικές κλήσεις, μετακινήσεις και αλληλεπιδράσεις) προκειμένου να εντοπίζει στόχους για εξόντωση.
Μια μηχανή που σκοτώνει «σαν βιντεοπαιχνίδι»
Όσα ακούγονται στο ντοκιμαντέρ είναι ανατριχιαστικές παραδοχές μιας μηχανής που σκοτώνει. Ενδεικτικά, ένας από τους συνεντευξιαζόμενους παραδέχεται: «Γινόταν σε μαζική κλίμακα, σαν εργοστάσιο».
Ένας άλλος, ο οποίος συμμετείχε στον εντοπισμό στόχων, λέει ότι η διαδικασία είναι «σαν βιντεοπαιχνίδι, επειδή όλα γίνονται εξ αποστάσεως» και ότι είναι «απίστευτα διασκεδαστική».
Ορισμένοι από τους συνεντευξιαζόμενους μίλησαν για την καταστροφή κατοικιών αμάχων, την αδιαφορία για το ανθρωπιστικό δίκαιο και μια «γενικότερη ατμόσφαιρα» «μίσους» απέναντι στους Παλαιστινίους.
«Δεν μπορεί να υπάρξει άρνηση για το τι γνώριζαν τα στελέχη των υπηρεσιών πληροφοριών», αποκάλυψαν στρατιωτικές πηγές στην ταινία, προσθέτοντας ότι «είδαν με τα ίδια τους τα μάτια και άκουσαν με τα ίδια τους τα αυτιά ότι τα σπίτια που “ενοχοποιούσαν” ήταν γεμάτα οικογένειες».
25 λεπτά χειροκρότημα: Ένα νέο ρεκόρ
Το NAZA είναι το μοναδικό ντοκιμαντέρ που συμμετέχει στο διαγωνιστικό τμήμα του φετινού φεστιβάλ, το οποίο ολοκληρώνεται το Σάββατο.
Μετά την πρεμιέρα του, το κοινό στάθηκε όρθιο και χειροκροτούσε για 25 λεπτά, ένα νέο ρεκόρ καθώς πρόκειται για το μεγαλύτερο χειροκρότημα που έχει καταγραφεί.
Το σινεμά γίνεται για ακόμη μία φορά όχημα μνήμης, έκφρασης και διεκδίκησης. Η Ακαδημία Κινηματογράφου της Γάζας είναι πλέον γεγονός. Στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, μία ομάδα διακεκριμένων Παλαιστίνιων, Αράβων και διεθνών σκηνοθετών και επαγγελματιών της κινηματογραφικής βιομηχανίας ανακοίνωσε την ίδρυσή της. Ο νέος αυτός θεσμός φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν βιώσιμο χώρο για την κινηματογραφική παραγωγή και εκπαίδευση στη Γάζα.
Στόχος της νεοσυσταθείσας Ακαδημίας, η δημιουργία της οποίας ανακοινώθηκε τη Δευτέρα στο Φεστιβάλ Βενετίας, είναι να συνδέσει τους ανερχόμενους Παλαιστίνιους κινηματογραφιστές με τη διεθνή κινηματογραφική κοινότητα, όπως αναφέρει στη σχετική ανακοίνωση.
Η πρωτοβουλία υποστηρίζεται από τη νικήτρια του Αργυρού Λέοντα της Βενετίας το 2025 και μέλος της φετινής κριτικής επιτροπής, Kaouther Ben Hania, δημιουργού της συγκλονιστικής ταινίας, «Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ». Αν δεν την έχετε δει, αξίζει για όλους τους λόγους να την αναζητήσετε.
Οι σκηνοθέτριες Annemarie Jacir (“Palestine 36”), Mai Masri (“3000 Nights”), η οποία είναι μία από τις συνιδρύτριες της Ακαδημίας όπως και ο σκηνοθέτης Ezzaldeen Shalah, επίσης ιδρυτής και πρόεδρος του Gaza International Women’s Film Festival, οι ηθοποιοί Hiam Abbas, Ramy Youssef και Saleh Bakri, η Ιταλίδα παραγωγός Graziella Bildesheim και ο Alaa Karkouti, επικεφαλής εταιρείας διανομής ταινιών με σημαντική παρουσία στην αραβική κινηματογραφική βιομηχανία έχουν ήδη ενταχθεί στο νέο εγχείρημα.
Ο νέος θεσμός θέλει να ακουστεί η παλαιστινιακή αφήγηση
Η Ακαδημία Κινηματογράφου της Γάζας «θα επικεντρωθεί στην κινηματογραφική εκπαίδευση και κατάρτιση, στη υποστήριξη νέων σκηνοθετών και γυναικών κινηματογραφιστριών, ενδυναμώνοντας τόσο την παρουσία των δημιουργών στη Γάζα όσο και τους δεσμούς τους με την Παλαιστινιακή, Αραβική και διεθνή κινηματογραφική κοινότητα. Επιδιώκουμε να χτίσουμε έναν βιώσιμο κινηματογραφικό φορέα στη Λωρίδα της Γάζας», όπως ανέφεραν οι ιδρυτές στην ανακοίνωσή τους.
Πάνω απ’ όλα, η Ακαδημία θα επιδιώξει να χτίσει ένα διεθνές δίκτυο, το οποίο θα στηρίξει το ταλέντο των Παλαιστίνιων κινηματογραφιστών και θα τους βοηθήσει να ακουστούν οι ιστορίες του, σε μια συγκυρία που η Γάζα βάλλεται ανελέητα και αντιμετωπίζει υπαρξιακό κίνδυνο.
EPAMOHAMMED SABER
Αυτή τη στιγμή, το διεθνές κοινό έχει δύσκολα πρόσβαση στον Παλαιστινιακό κινηματογράφο και δεν γνωρίζει το έργο που κάνουν οι δημιουργοί του, υπό τις πιο αντίξοες συνθήκες. Ο νέος θεσμός έχει στόχο αυτή η συνθήκη να αλλάξει και βρίσκεται ήδη σε αναζήτηση συνεργασιών με κινηματογραφικά φεστιβάλ, πολιτιστικούς οργανισμούς, και εταιρείες παραγωγής.
«Η Ακαδημία φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα διεθνές δίκτυο συνεργατών που θα στηρίζει τα ανερχόμενα κινηματογραφικά ταλέντα στη Γάζα, θα ενισχύει τις δυνατότητες εκπαίδευσης και παραγωγής και θα βοηθά τις ταινίες να φτάνουν σε φεστιβάλ, πλατφόρμες και κοινό σε ολόκληρο τον κόσμο».
«Στη Γάζα, το σινεμά δεν είναι απλώς μια μορφή τέχνης»
Το σινεμά ανέκαθεν ήταν πολιτικό. Οι Παλαιστίνιοι αυτό το γνωρίζουν καλύτερα απ’ όλους. Οι ταινίες δεν είναι μόνο ένας τρόπος διαφυγής από την πραγματικότητα. Σε πολλές περιπτώσεις είναι επιστροφή στη μνήμη και ζωτική υπενθύμιση. Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η δήλωση του Ezzaldeen Shalah, συνιδρυτή της Ακαδημίας Κινηματογράφου της Γάζας:
«Στη Γάζα, το σινεμά δεν είναι απλώς μια μορφή τέχνης· είναι ένας τρόπος να διατηρούμε τη μνήμη, να διεκδικούμε εκ νέου το δικαίωμά μας να διαμορφώνουμε τη δική μας εικόνα και να δίνουμε στη νέα γενιά τα εργαλεία, για να αφηγηθεί τη δική της ιστορία», ανέφερε.
«Θέλουμε η Ακαδημία να ανοίξει ένα παράθυρο για τους νέους ανθρώπους και τις γυναίκες στη Γάζα, ώστε να μπορούν να μαθαίνουν, να δημιουργούν και να γυρίζουν τις δικές τους ταινίες και οι φωνές τους να φτάνουν σε ολόκληρο τον κόσμο. Καλούμε τους συνεργάτες μας σε θεσμούς, πανεπιστήμια και τη διεθνή κινηματογραφική κοινότητα να συμμετάσχουν στη δημιουργία αυτού του χώρου».
ΕΡΑΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
Δύο παλαιστινιακές ταινίες στη Βενετία
Παράλληλα, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας που είναι σε πλήρη εξέλιξη αυτή τη στιγμή περιλαμβάνει δύο παλαιστινιακές ταινίες στο επίσημο πρόγραμμα, το “Citizen Osama” του Ahmed Hassouna και το “Conversation With the Sea” του Muayad Alayan, οι οποίες φέρνουν στη μεγάλη οθόνη διαφορετικές όψεις της παλαιστινιακής εμπειρίας .
Οι δύο ταινίες είναι πολύ διαφορετικές μεταξύ τους, αλλά έχουν κοινό παρονομαστή: την επείγουσα ανάγκη να ειπωθούν ιστορίες από δημιουργούς που βιώνουν την πραγματικότητα της Παλαιστίνης και να αποκτήσουν αυτές οι ιστορίες πρόσβαση σε ένα διεθνές κοινό.
Περίπου δέκα ημέρες πριν από την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να είχε λάβει προσωπική και σαφή προειδοποίηση από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, ότι ο ηγέτης της Χαμάς, Γιαχία Σινουάρ, σχεδίαζε μια μεγάλη επιθετική ενέργεια κατά του Ισραήλ.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Haaretz, ο Νετανιάχου δεν ενημέρωσε στη συνέχεια την ηγεσία των ισραηλινών υπηρεσιών ασφαλείας και δεν προχώρησε σε κάποια συγκεκριμένη ενέργεια βάσει της πληροφορίας. Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού απορρίπτει κατηγορηματικά την εκδοχή αυτή, χαρακτηρίζοντάς την «απόλυτο ψέμα».
Η αποκάλυψη βασίζεται στο νέο βιβλίο των δημοσιογράφων Σλόμι Έλνταρ και Ρουθ Γιουβάλ, Kidnapped: 843 Days of Abandonment («Απαχθέντες: 843 ημέρες εγκατάλειψης»), το οποίο στηρίζεται σε συνεντεύξεις με δεκάδες πηγές, μεταξύ των οποίων ανώτατοι αξιωματούχοι στο Ισραήλ και στο εξωτερικό.
Associated Press
Η προειδοποίηση από τον Σινουάρ
Η αλυσίδα των προειδοποιήσεων φέρεται να ξεκίνησε από τον ίδιο τον Γιαχία Σινουάρ.
«Η ιστορία ξεκινά νωρίτερα», δήλωσε την Τρίτη ο Έλνταρ.
Όπως εξήγησε, το επεισόδιο ξεκίνησε στο πλαίσιο έμμεσων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ισραήλ, Χαμάς και Φατάχ για την επιστροφή των σορών των Ισραηλινών στρατιωτών Χαντάρ Γκόλντιν και Ορόν Σαούλ, καθώς και για την απελευθέρωση των Χισάμ αλ-Σαγέντ και Αβέρα Μενγκίστου, οι οποίοι κρατούνταν τότε στη Γάζα.
Όταν οι επαφές αυτές οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο στις αρχές Σεπτεμβρίου του 2023, ο Έλνταρ αναφέρει ότι ο Σινουάρ εξαφανίστηκε εντελώς και βγήκε από το «ραντάρ» της ισραηλινής υπηρεσίας εσωτερικής ασφάλειας Shin Bet.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Σινουάρ επικοινώνησε τότε με στέλεχος της Φατάχ και του είπε:
«Μετέφερε στους Ισραηλινούς ότι ετοιμάζω μια μεγάλη έκπληξη γι’ αυτούς, αν δεν υπάρξει πρόοδος».
Ο Σινουάρ χρησιμοποίησε τη λέξη «σεισμός», σύμφωνα με τον Έλνταρ.
Πώς η πληροφορία έφτασε στα ΗΑΕ
Το στέλεχος της Φατάχ ανησύχησε έντονα από τα λόγια του Σινουάρ και μετέφερε το μήνυμα σε στενό του συνεργάτη, ο οποίος σήμερα υπηρετεί ως σύμβουλος του προέδρου των ΗΑΕ, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, γνωστού και ως MBZ.
Ο σύμβουλος περιέγραψε το στέλεχος της Φατάχ ως ιδιαίτερα ταραγμένο.
«Ήταν ξεκάθαρο γι’ αυτόν ότι η επιχείρηση για την οποία μιλούσε ο Σινουάρ θα μπορούσε να επηρεάσει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, αλλά φοβόταν να μεταφέρει τις πληροφορίες απευθείας στη Shin Bet», ανέφερε.
«Από την άλλη πλευρά, φοβόταν ακόμη περισσότερο ότι, αν δεν ενημέρωνε τη Shin Bet, οι Ισραηλινοί θα μπορούσαν να τον κατηγορήσουν ότι συνεργάζεται με τον Σινουάρ. Φοβόταν πραγματικά για τη ζωή του. Γι’ αυτό αποφάσισε να μεταφέρει το μήνυμα στον μπιν Ζαγέντ».
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τόσο ο σύμβουλος όσο και ο MBZ θεώρησαν ότι η προειδοποίηση μπορούσε να σημαίνει πως η Χαμάς προετοίμαζε ακόμη και πόλεμο.
AP Photo/Leo Correa
Η Shin Bet είχε επίσης λάβει την πληροφορία
Το στέλεχος της Φατάχ και ο σύμβουλος φέρεται τελικά να μετέφεραν την προειδοποίηση απευθείας στη Shin Bet στα μέσα Σεπτεμβρίου.
Ο τότε επικεφαλής της υπηρεσίας, Ρονέν Μπαρ, φέρεται να έλαβε την πληροφορία στις 15 Σεπτεμβρίου και να τη διαβίβασε στον Νετανιάχου.
Τις επόμενες ημέρες πραγματοποιήθηκαν συσκέψεις στους ισραηλινούς μηχανισμούς ασφαλείας. Ωστόσο, η προειδοποίηση δεν ερμηνεύτηκε ως ένδειξη επικείμενης μεγάλης επίθεσης από τη Γάζα και δεν ελήφθη κάποια συγκεκριμένη απόφαση.
Η 45λεπτη συνομιλία με τον Νετανιάχου
Ο Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ φέρεται να ανησύχησε τόσο πολύ από την έλλειψη αντίδρασης, ώστε περίπου μία εβδομάδα αργότερα αποφάσισε να επικοινωνήσει προσωπικά με τον Νετανιάχου.
Σύμφωνα με το βιβλίο, η συνομιλία πραγματοποιήθηκε μέσω ειδικού συστήματος επικοινωνίας που χρησιμοποιούν οι ηγέτες των δύο χωρών και διήρκεσε περίπου 45 λεπτά.
Ο MBZ φέρεται να προειδοποίησε τον Νετανιάχου ότι ο Σινουάρ σχεδίαζε μια μεγάλη επιχείρηση εναντίον του Ισραήλ, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε αιματοχυσία, να αποσταθεροποιήσει την περιοχή και να θέσει σε κίνδυνο ακόμη και τις Συμφωνίες του Αβραάμ.
Η αντίδραση του Νετανιάχου φέρεται να εξέπληξε τον πρόεδρο των ΗΑΕ.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εμφανίστηκε καθησυχαστικός, λέγοντας ότι «είμαστε προετοιμασμένοι στη Γάζα» και ότι, εάν η Χαμάς επιχειρούσε κάποια σοβαρή ενέργεια, αυτή ήταν πιθανότερο να εκδηλωθεί στη Δυτική Όχθη.
Φέρεται επίσης να διαβεβαίωσε τον MBZ ότι το Ισραήλ ήταν προετοιμασμένο για κάθε ενδεχόμενο.
Associated Press
Η συνομιλία δεν μεταφέρθηκε στην ηγεσία ασφαλείας
Το βιβλίο υποστηρίζει ότι ο Νετανιάχου δεν ενημέρωσε στη συνέχεια ούτε τον τότε αρχηγό του ισραηλινού στρατού Χέρτσι Χαλεβί, ούτε τον Ρονέν Μπαρ, ούτε τον επικεφαλής της Μοσάντ, Νταβίντ Μπαρνέα, για την επίμαχη συνομιλία με τον ηγέτη των ΗΑΕ.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, τρεις υψηλόβαθμοι ξένοι αξιωματούχοι είχαν ενημερωθεί για το περιεχόμενο της συνομιλίας στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Ανώτερος αξιωματούχος της Shin Bet δήλωσε ότι, εάν η υπηρεσία γνώριζε για την προσωπική προειδοποίηση του MBZ, ίσως είχε αξιολογήσει διαφορετικά τις ήδη υπάρχουσες πληροφορίες.
«Αν γνωρίζαμε για τις προειδοποιήσεις, υπάρχει πιθανότητα να δίναμε πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα στο αρχικό μήνυμα που είχε φτάσει σε εμάς από τον Σινουάρ», είπε.
«Ίσως αυτό να μας βοηθούσε να κατανοήσουμε και τι κρυβόταν πίσω από την ξαφνική αποχώρησή του από τις συνομιλίες αποκλιμάκωσης στις αρχές Σεπτεμβρίου. Είναι πιθανό να είχαμε συνδέσει τα στοιχεία και να είχαμε καταλήξει σε ένα εντελώς διαφορετικό συμπέρασμα, που θα μπορούσε να είχε αλλάξει ολόκληρη την εικόνα των πληροφοριών μας».
Πρόταση για προληπτικό πλήγμα κατά της Χαμάς
Το δημοσίευμα σημειώνει επίσης ότι την 1η Οκτωβρίου, μόλις έξι ημέρες πριν από την επίθεση, ο Ρονέν Μπαρ πρότεινε εκ νέου προληπτικές ενέργειες κατά της Χαμάς, ακόμη και τη στοχευμένη εξόντωση κορυφαίων στελεχών της οργάνωσης.
Ο Νετανιάχου δεν έλαβε τότε συγκεκριμένη απόφαση, ζητώντας από τη Shin Bet να παρουσιάσει τις προτάσεις της ώστε να τις εξετάσει.
Σύμφωνα με το βιβλίο, ούτε σε εκείνη τη συζήτηση έκανε οποιαδήποτε αναφορά στην προειδοποίηση που φέρεται να είχε λάβει από τον πρόεδρο των ΗΑΕ.
Μπένετ: «Η πληροφορία είναι αληθινή»
Ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ, ο οποίος συναντήθηκε πρόσφατα με τον Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, υποστήριξε ότι το δημοσίευμα είναι ακριβές.
«Η πληροφορία ότι ο Νετανιάχου είχε προειδοποιηθεί δέκα ημέρες πριν από τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου για τις προθέσεις του Σινουάρ είναι αληθινή», δήλωσε.
Ο Μπένετ κατηγόρησε τον Νετανιάχου ότι φέρει «προσωπική και άμεση ευθύνη» για την αποτυχία που οδήγησε στην επίθεση, υποστηρίζοντας επίσης ότι η στάση του απέναντι στις προειδοποιήσεις πρέπει να διερευνηθεί από κρατική εξεταστική επιτροπή.
Άιζενκοτ: «Οδήγησε το Ισραήλ στα τυφλά»
Σκληρή ήταν και η αντίδραση του πρώην αρχηγού του ισραηλινού στρατού και επικεφαλής του κόμματος Yashar, Γκάντι Άιζενκοτ.
«Όλο και περισσότερες ενδείξεις δείχνουν ότι ο Νετανιάχου οδήγησε το Ισραήλ στα τυφλά στην αποτυχία της 7ης Οκτωβρίου», δήλωσε.
Ο Άιζενκοτ υποστήριξε ότι ο Νετανιάχου είχε λάβει πολλές προειδοποιήσεις πριν από την επίθεση και κάλεσε την επόμενη κυβέρνηση να συστήσει κρατική εξεταστική επιτροπή που θα εξετάσει ολόκληρη τη δεκαετία πριν από την 7η Οκτωβρίου, καθώς και το τι γνώριζε ο πρωθυπουργός και πώς χειρίστηκε τις σχετικές πληροφορίες.
Κατηγορηματική διάψευση από τον Νετανιάχου
Το γραφείο του πρωθυπουργού απορρίπτει πλήρως το δημοσίευμα.
«Απόλυτο ψέμα! Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου δεν μίλησε με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων κατά την επίμαχη περίοδο και δεν έλαβε καμία προειδοποίηση από αυτόν», ανέφερε σε ανακοίνωσή του.
Ο Ρονέν Μπαρ και ο Χέρτσι Χαλεβί δήλωσαν επίσης ότι δεν είχαν ενημερωθεί για οποιαδήποτε προειδοποίηση που φέρεται να είχε μεταφέρει στον Νετανιάχου ο πρόεδρος των ΗΑΕ.
Οι νέοι ισχυρισμοί προσθέτουν ακόμη ένα κρίσιμο κεφάλαιο στη συζήτηση για το τι γνώριζε η ισραηλινή πολιτική και στρατιωτική ηγεσία πριν από την 7η Οκτωβρίου και για το κατά πόσο οι προειδοποιήσεις που είχαν συγκεντρωθεί μπορούσαν, αν είχαν αξιολογηθεί διαφορετικά, να αλλάξουν την πορεία των γεγονότων.
Στο φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, η λάμψη της μεγάλης οθόνης διασταυρώνεται με τις κραυγές αγωνίας από τη Μέση Ανατολή.
Μεγάλες προσωπικότητες του παγκόσμιου πολιτισμού υψώνουν τη φωνή τους, μετατρέποντας το αρχαιότερο κινηματογραφικό φεστιβάλ του κόσμου σε πεδίο μάχης για τη δικαιοσύνη, τη διαφάνεια και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια στην Παλαιστίνη.
Η βραβευμένη με Νόμπελ συγγραφέας Ανί Ερνό, ο συνιδρυτής των Pink Floyd, Ρότζερ Γουότερς και οι σκηνοθέτες Ιζαμπέλ Κοϊσέτ και Ματέο Γκαρόνε συγκαταλέγονται μεταξύ των υπογραφόντων μιας ανοιχτής επιστολής που δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή, με την οποία καλείται το Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας «να αναλάβει συγκεκριμένες δράσεις προς υποστήριξη της Παλαιστίνης».
Η ανοιχτή επιστολή προέρχεται από τη συλλογικότητα Venice4Palestine, η οποία είχε αναλάβει παρόμοια πρωτοβουλία και πέρυσι, αν και τότε με πιο συγκεκριμένα αιτήματα, όπως η παρότρυνση προς τους διοργανωτές της εκδήλωσης να αποσύρουν τις προσκλήσεις προς τον Τζέραρντ Μπάτλερ και τη Γκαλ Γκαντότ λόγω της προηγούμενης υποστήριξής τους στο Ισραήλ.
«Ένα χρόνο μετά την πρώτη της έκκληση, η Venice4Palestine καλεί για άλλη μια φορά την Μπιενάλε της Βενετίας [τον μητρικό οργανισμό του φεστιβάλ], το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας και τους επαγγελματίες του κινηματογραφικού, οπτικοακουστικού και πολιτιστικού τομέα να αναλάβουν συγκεκριμένες δράσεις προς υποστήριξη της Παλαιστίνης», έγραψε η συλλογικότητα στην ανοιχτή επιστολή.
Η επιστολή της Venice4Palestine ζητά επίσης να αναρτηθεί η παλαιστινιακή σημαία καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ, προκειμένου να υπογραμμιστεί η παρουσία δύο παλαιστινιακών ταινιών στο επίσημο πρόγραμμα της διοργάνωσης: του «Citizen Osama» του Αχμέντ Χασούνα, το οποίο παρουσιάζει έναν φωτογράφο που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στους ρόλους του πατέρα και του δημοσιογράφου ενώ καταγράφει τις πραγματικότητες του πολέμου στη Γάζα, και του «Conversation with the Sea» του Μουαγιάντ Αλαγιάν, το οποίο αφορά έναν 60χρονο Παλαιστίνιο ονόματι Καμάλ, ο οποίος εμπλέκεται στα γρανάζια της ισραηλινής γραφειοκρατίας.
Η Βενετία δεν απέφυγε ποτέ τις πολιτικές διαμάχες, ούτε τις ταινίες που μεταφέρουν τη δεινή θέση των Παλαιστινίων στη μεγάλη οθόνη.
Το «Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ» της Καουτέρ Μπεν Χανία, με θέμα τη Γάζα, απέσπασε τον Αργυρό Λέοντα πέρυσι, αφού απέσπασε παρατεταμένο χειροκρότημα διάρκειας 22 λεπτών, το οποίο παραμένει το μεγαλύτερο στην ιστορία του φεστιβάλ.
Το «NAZA», ένα νέο ντοκιμαντέρ για ένα φλέγον ζήτημα από τους σκηνοθέτες του «No Other Land» Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Σορ, προστέθηκε τη Δευτέρα στο διαγωνιστικό τμήμα της Βενετίας, αναμενόμενο να προκαλέσει πολιτική ένταση.
Το ντοκιμαντέρ, το οποίο γυρίστηκε νύχτα στις ταράτσες του Τελ Αβίβ, προβάλλει «λεπτομερώς τα συστήματα πίσω από τις υπολογισμένες μαζικές δολοφονίες Παλαιστινίων πολιτών από το Ισραήλ στη Γάζα», σύμφωνα με την επίσημη σύνοψή του.
Στους υπογράφοντες την επιστολή της Venice4Palestine περιλαμβάνονται επίσης οι Ναν Γκόλντιν, Πολ Λάβερτι, Τεόνα Στρούγκαρ Μιτεβσκα, Σάλεχ Μπάκρι και Σελίν Σιαμά, καθώς και οι Ιταλοί Άννα Φολιέτα, Φαμπρίτσιο Τζιφούνι, Γκρέτα Σκαράνο, Γιασμίν Τρίνκα και Λουίτζι Λο Κάσσιο.
Η συλλογικότητα ανακοίνωσε επίσης τη διεξαγωγή του πάνελ «And Yet Gaza Continues to Burn – What Is the Point of Seeing if We Do Not Act?» («Και όμως η Γάζα συνεχίζει να καίγεται – Ποιο είναι το νόημα να βλέπουμε αν δεν δραστηριοποιούμαστε;»), το οποίο θα πραγματοποιηθεί υπό την αιγίδα του ανεξάρτητου τμήματος του φεστιβάλ Giornate degli Autori, γνωστού και ως Venice Days.
Το πάνελ στις 8 Σεπτεμβρίου θα συγκεντρώσει εμπειρογνώμονες του διεθνούς δικαίου καθώς και εκπροσώπους της ομάδας Global Sumud Flotilla, η οποία έχει επιχειρήσει να μεταφέρει ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα μέσω θαλάσσης.
Εντονη ήταν η αντίδραση της Κάουτερ Μπεν Χανία, σκηνοθέτριας του ντοκιμαντέρ «Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ», στην ανακοίνωση του ισραηλινού στρατού ότι θα διεξαχθεί έρευνα για τις συνθήκες θανάτου της 5χρονης Παλαιστίνιας. Η ίδια χαρακτήρισε την απόφαση «προπέτασμα καπνού», υποστηρίζοντας ότι τα στοιχεία για την υπόθεση ήταν διαθέσιμα εδώ και περισσότερο από δύο χρόνια.
O ισραηλινός στρατός αναγνώρισε ότι ισραηλινές δυνάμεις είχαν ανοίξει πυρ εναντίον του οχήματος στο οποίο επέβαινε η Χιντ Ρατζάμπ μαζί με έξι συγγενείς της, τον Ιανουάριο του 2024.
Η 5χρονη παρέμεινε εγκλωβισμένη στο αυτοκίνητο και επικοινώνησε τηλεφωνικά με την Παλαιστινιακή Ερυθρά Ημισέληνο, ζητώντας βοήθεια. Το ασθενοφόρο που στάλθηκε στην περιοχή για να τη διασώσει δέχθηκε πυρά, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους δύο διασώστες.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι IDF υποστήριζαν ότι οι στρατιώτες τους δεν βρίσκονταν στην περιοχή κατά τη διάρκεια του περιστατικού.
Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε τελικά ότι έπειτα από αξιολόγηση των διαθέσιμων στοιχείων και λόγω πιθανών παραλείψεων στον συντονισμό της επιχείρησης διάσωσης, αποφασίστηκε η έναρξη ποινικής έρευνας.
Η σκηνοθέτρια σχολίασε την εξέλιξη μέσω Instagram και υποστήριξε ότι εδώ και περισσότερα από δύο χρόνια υπήρχαν διαθέσιμα ανεξάρτητα πορίσματα, δορυφορικά δεδομένα και βαλλιστικές αναλύσεις, ενώ ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στην ίδια την τηλεφωνική επικοινωνία της Χιντ, κατά την οποία περιέγραφε την παρουσία ισραηλινών αρμάτων γύρω από το όχημα.
Η Μπεν Χάνια υποστήριξε ακόμη ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δεν αποτελεί ουσιαστική απάντηση στην υπόθεση, αλλά περισσότερο μια κίνηση επικοινωνιακού χαρακτήρα. Όπως τόνισε, αυτό που απαιτείται «είναι μια ανεξάρτητη διαδικασία που θα μπορούσε να αποδώσει δικαιοσύνη για τον θάνατο της Χιντ Ρατζάμπ και για τα θύματα του πολέμου στη Γάζα».
Αναλυτικά η ανάρτηση
«Αυτή η ανακοίνωση είναι ένα προπέτασμα καπνού. Για περισσότερα από δύο χρόνια, τα στοιχεία ήταν εκεί: ανεξάρτητες έρευνες, δορυφορικές εικόνες, βαλλιστικές αναλύσεις. Και υπήρχε το πιο συντριπτικό στοιχείο από όλα: η ίδια η φωνή της Χιντ, να περιγράφει τα ισραηλινά τανκς που την είχαν περικυκλώσει. Τι άλλο χρειαζόμασταν;.
Έπρεπε πραγματικά να περιμένουμε τον κατηγορούμενο να αποφασίσει να ερευνήσει τον εαυτό του (ναι, τον εαυτό του!) για να ληφθούν τελικά στα σοβαρά αυτά τα γεγονότα;.
Εν τω μεταξύ, ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει να σκοτώνει Παλαιστίνιους στη Γάζα, ενώ η κατοχή εντείνεται στη Δυτική Όχθη. Αυτό που χρειάζεται τώρα δεν είναι μια επιχείρηση δημοσίων σχέσεων. Αυτό που χρειάζεται είναι δικαιοσύνη (που θα αποδοθεί από μια ανεξάρτητη αρχή) για τη Χιντ και για όλα τα θύματα της γενοκτονίας στη Γάζα».
Ισραηλινοί ακτιβιστές προσπάθησαν σήμερα να διοχετεύσουν τρόφιμα στους Παλαιστινίους τα σπίτια των οποίων πολιορκούνται από εποίκους επί σχεδόν μία εβδομάδα στο βόρειο τμήμα της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης.
Από την Κυριακή, δεκάδες Ισραηλινοί έποικοι μπλοκάρουν την πρόσβαση σε σπίτια στο χωριό Κούσρα, με τους κατοίκους να λένε ότι έχουν ουσιαστικά αποκοπεί από κάθε εφοδιασμό σε τρόφιμα.
AP Photo/Mahmoud Illean
Δημοσιογράφος του Γαλλικού Πρακτορείου μετέδωσε ότι είδε εποίκους στο σημείο νωρίς σήμερα το πρωί, όμως αυτοί έμοιαζαν αργότερα να έχουν διασκορπιστεί στην ευρύτερη περιοχή.
Σύμφωνα με την ίδια, δεκάδες Ισραηλινοί αριστεροί ακτιβιστές πορεύθηκαν προς τα σπίτια που τελούν υπό πολιορκία, κρατώντας μια παλαιστινιακή σημαία, πανό που έγραφαν «Δικαιοσύνη για όλους» και προμήθειες για τις οικογένειες.
Ισραηλινές δυνάμεις εμπόδισαν τους ακτιβιστές
Τρόφιμα τοποθετήθηκαν μπροστά σε ένα από τα σπίτια, όπου είχαν λάβει θέσεις ισραηλινές δυνάμεις με βαρύ οπλισμό.
Σύμφωνα μάλιστα με το Al Jazeera, οι ισραηλινές δυνάμεις εμπόδισαν τόσο τους Ισραηλινούς όσο και ξένους ακτιβιστές να πλησιάσουν τις οικογένειες στα σπίτια που πολιορκούνται.
Οι ακτιβιστές προσπαθούσαν να παραδώσουν τρόφιμα και νερό στην περιοχή Ρας αλ-Άιν την Παρασκευή, σύμφωνα με το παλαιστινιακό πρακτορείο ειδήσεων Wafa.
Ο στρατός δήλωσε ότι θα επιθεωρήσει τα τρόφιμα προτού φθάσουν στους κατοίκους του σπιτιού, που παρατηρούσαν τη σκηνή από το μπαλκόνι.
Δεν είναι γνωστό προσώρας αν οι Παλαιστίνιοι μπόρεσαν να λάβουν τα τρόφιμα.
Νωρίτερα, σύμφωνα και πάλι με τη δημοσιογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου, οι έποικοι έστησαν ένα νέο αντίσκηνο κοντά σε ένα από τα σπίτια η πρόσβαση προς το οποίο έχει αποκλειστεί, με αποτέλεσμα να φθάσουν δύο στρατιωτικά οχήματα στο σημείο.
Αργότερα το πρωί το αντίσκηνο διαλύθηκε και δεν φαίνονταν έποικοι στο σημείο.
AP Photo/Majdi Mohammed
Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε χθες, Πέμπτη, ότι στρατιώτες αναπτύχθηκαν στην Κούσρα «για να προστατεύσουν τους κατοίκους και να διατηρήσουν την ασφάλεια» στον τομέα.
Ο υπουργός Άμυνας Ίζραελ Κατς ανακοίνωσε σήμερα ότι ανέθεσε στον στρατό να ετοιμάσει σχέδιο μεταφοράς των αρμοδιοτήτων διατήρησης της τάξης σε ό,τι αφορά τους εποίκους της Δυτικής Όχθης στην ισραηλινή αστυνομία.
Καθώς η Δυτική Όχθη είναι κατεχόμενο έδαφος, αυτές οι αρμοδιότητες ανήκουν τώρα στον στρατό.
AP Photo/Mahmoud Illean
«Δεν θα τρέχουμε πίσω από νεαρούς στους λόφους»
«Ο ρόλος του Τσαχάλ [του ισραηλινού στρατού] είναι να πολεμάει την παλαιστινιακή τρομοκρατία και να επικεντρώνεται στην άμυνα των συνόρων και των κοινοτήτων απέναντι σε απειλές. Όλες οι αρμοδιότητες στον τομέα της εφαρμογής των πολιτικών νόμων και της διατήρησης της δημόσιας τάξης θα μεταφερθούν στην αστυνομία», ανέφερε σε μια ανακοίνωση το γραφείο του υπουργού.
Εφόσον εφαρμοστεί το μέτρο αυτό, θα αποτελέσει ένα νέο στάδιο προς την προσάρτηση από το Ισραήλ αυτού του παλαιστινιακού εδάφους το οποίο κατέλαβε το 1967.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα ισραηλινά ΜΜΕ, δεν είναι πολύ πιθανό να υιοθετηθεί πριν από τις βουλευτικές εκλογές που αναμένεται να διεξαχθούν στις 27 Οκτωβρίου, και προμηνύονται αμφίρροπες, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις.
AP Photo/Mahmoud Illean
Αποστολή του στρατού δεν είναι να «τρέχει πίσω από νεαρούς στους λόφους», πρόσθεσε ο Κατς, αναφερόμενος προφανώς στους εποίκους που πολιορκούν το Κούσρα.
Αρκετοί υπουργοί της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου καλούν ανοικτά στην προσάρτηση ενός μέρους ή ολόκληρης της Δυτικής Όχθης.
Στο μεταξύ, ένας Αμερικανός και ένας Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσαν σήμερα πως αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου πιέζουν τον Νετανιάχου να καταδικάσει δημόσια την πολιορκία.
AP Photo/Majdi Mohammed
Η Ουάσιγκτον άρχισε να διαμαρτύρεται όταν έμαθε ότι το σπίτι ενός Παλαιστινιο-αμερικανού είναι ένα από εκείνα που τελούν υπό πολιορκία, είπαν οι δύο αξιωματούχοι, που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω ευαίσθητων συζητήσεων για τις οποίες έχουν γνώση, σημειώνει το Reuters.
Ο Νετανιάχου δεν έχει ακόμη κάνει σχόλιο για την πολιορκία στην Κούσρα. Ούτε το γραφείο του ούτε ο Λευκός Οίκος απάντησαν αμέσως σε αιτήματα για σχόλια.
