Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες: Η Ιστορία ανάποδα
Σάββατο, 14/02/2026 - 13:16ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΖΙΩΤΗΣ
Μέσα από την αληθινή ιστορία της αναβίωσης των Ολυμπιακών Αγώνων μπορεί κανείς να διαβάσει ολόκληρη την ιστορία των διακοσίων ετών του σύγχρονου ελληνικού κράτους.
Ένα κράτος κατώτερο της ιερής αποστολής του, όπως έλεγε ο Ιωάννης Καποδίστριας. Κατώτερο των προσδοκιών της γενιάς του 1821. Κατώτερο των απαιτήσεων των σημερινών πολιτών. Η μεγάλη εικόνα που σχηματίζεται είναι απλή και οδυνηρή. Άλλο πράγμα το κράτος και άλλο οι Ελληνίδες και οι Έλληνες.
Όλοι οι μεγάλοι Έλληνες, σε διαφορετικές εποχές, πίστεψαν στην ιδέα της αναβίωσης και στη μόνιμη τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων στην Ελλάδα. Δεν την είδαν ως μία περιορισμένη αθλητική υπόθεση. Αλλά ως πράξη ιστορικής συνέχειας, ως στοιχείο της εθνικής ταυτότητας. Με αυτόν τον ορίζοντα οφείλει να εκφραστεί ο νέος Πατριωτισμός.
Αυτά τα θέματα αναδεικνύονται στο νέο βιβλίο με τίτλο «ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ. Η αληθινή Ιστορία», που δημοσιεύεται με ελεύθερη πρόσβαση σε κάθε ενδιαφερόμενο από την ιστοσελίδα epoliteia.gr του Ιδρύματος Θεμιστοκλή και Δημήτρη Τσάτσου – Κέντρου Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου. Όπως αναφέρει στον πρόλογο ο καθηγητής Ξενοφών Κοντιάδης, το βιβλίο περιλαμβάνει τα δικόγραφα, τις γνωμοδοτήσεις, τις ένορκες καταθέσεις και τις αποφάσεις του Εφετείου Αθηνών και του Αρείου Πάγου από μία υπόθεση που αναδεικνύει την αδυναμία της ελληνικής πολιτείας να αναδείξει την πολιτιστική κληρονομιά, τις υποδομές των Ολυμπιακών Αγώνων και τα σύμβολα του Ολυμπισμού με γνώμονα το εθνικό συμφέρον. Στην ιστοσελίδα Olympism.gr αποκαλύπτεται όλη η αλήθεια.
Τα ανεξήγητα μυστήρια
Πότε πραγματικά αναβίωσαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες; Ποιος αληθινά τους αναβίωσε; Ποιος διοργάνωσε τους τρεις πρώτους Ολυμπιακούς της νεότερης ιστορίας; Γιατί δεν τιμώνται οι Ολυμπιονίκες των πρώτων και των τρίτων Αγώνων της σύγχρονης εποχής; Πόσοι Ολυμπιακοί έχουν διοργανωθεί στη χώρα μας;
Γιατί δεν διεξάγονται μόνιμα οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Ελλάδα; Πού χάθηκε η αμύθητη περιουσία που διατέθηκε για αυτόν τον σκοπό; Γιατί δεν είναι η έδρα του παγκόσμιου Ολυμπιακού Κινήματος στην Αθήνα; Η χώρα που γέννησε και αναγέννησε τον θεσμό γιατί χρειάζεται να μπαίνει στην υποτιμητική διαδικασία της διεκδίκησης των Αγώνων μία φορά κάθε 100 χρόνια; Γιατί δεν έχει η πρωτεύουσα ένα Ολυμπιακό Μουσείο, ένα Λούβρο αντάξιο της παγκόσμιας εμβέλειας του Ολυμπισμού; Γιατί δεν μπορεί πουθενά κανείς να περιηγηθεί στην αληθινή ιστορία αυτού του παγκόσμιου Κινήματος; Τις πταίει;
Γιατί έχουν διαγραφεί από την ιστορία οι πρωτεργάτες της αναγέννησης του Ολυμπισμού και ένας ολόκληρος αιώνας πριν από το 1894 που συστάθηκε η ΔΟΕ; Τι σχέση έχει η Γαλλική Επανάσταση με τα ιδανικά του Ολυμπισμού; Η στοά των Εννέα Μουσών του Απόλλωνα, ο Βολταίρος, ο Κοντορσέ και ο Μπέντζαμιν Φράνκλιν;
Η διαθήκη του Εθνικού Ευεργέτη Ευαγγέλη Ζάππα γιατί δεν αξιοποιείται για τον σκοπό που όρισε ο διαθέτης, κατά παράβαση του Συντάγματος; Πώς αγοράστηκαν τα κτήματα του Παναθηναϊκού Σταδίου με 300 χρυσές λίρες; Γιατί άλλαξε η ονομασία του Μεγάρου των Ολυμπίων και αποκαλείται Ζάππειο; Ποια σχέση είχε ο Γιόζεφ Γκέμπελς, υπουργός προπαγάνδας του Τρίτου Ράϊχ, με το υπουργείο που επόπτευε το μεγαλύτερο κληροδότημα της χώρας; Η Ελλάδα γιατί δεν διαχειρίζεται τις αξίες και τα δικαιώματα των Ολυμπιακών Αγώνων; Το πρώτο Ολυμπιακό Πάρκο της σύγχρονης εποχής μετά την Ιερά Άλτι στην Αρχαία Ολυμπία, στο κέντρο της Αθήνας, γιατί δεν προστατεύεται ως μνημείο της Παγκόσμιας Πολιτισμικής Κληρονομιάς; Πώς ήταν τόσο βέβαιος ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ότι η Ελλάδα μπορεί να διοργανώνει μόνιμα, κάθε τέσσερα χρόνια, τους Αγώνες; Γιατί όλα αυτά παραμένουν μυστικά;
Ποιες είναι οι επίσημες θέσεις του Ελληνικού Δημοσίου, όπως κατατέθηκαν ενώπιον της Δικαιοσύνης; Τελικά, τι αποφάσισαν το Εφετείο Αθηνών και το δικαστήριο του Αρείου Πάγου;
Η ιστορική αλήθεια
Η ανασύσταση του Ολυμπιακού πνεύματος στον τόπο όπου γεννήθηκε δεν εμφανίστηκε ξαφνικά το 1894. Δεν γεννήθηκε σε σαλόνια της Ευρώπης από παρθενογένεση. Εκφράστηκε με πάθος από τα προεπαναστατικά χρόνια, από τον πρωτομάρτυρα της Ελληνικής Επανάστασης, τον Ρήγα Βελεστινλή. Το όραμα του Ρήγα δεν ήταν μια ρομαντική αναφορά στην αρχαιότητα. Ήταν υπόσχεση για το μέλλον. Μια υπόσχεση που έδινε στους Έλληνες ότι μόλις δημιουργηθεί το ανεξάρτητο κράτος, θα επανεορτάζονται οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην πατρίδα τους.
Αυτό το όραμα προσπάθησε να υλοποιήσει ο Παναγιώτης Σούτσος. Το 1835, παράλληλα με την πρόταση για την καθιέρωση της 25ης Μαρτίου ως εθνικής εορτής, κατέθεσε σχέδιο νόμου για την αναβίωση και τη μόνιμη τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων στην Ελλάδα. Η εθνική εορτή και οι Ολυμπιακοί Αγώνες ορίζονταν ως οι δύο όψεις της παλιγγενεσίας.
Ο εθνικός ευεργέτης Ευαγγέλης Ζάππας από το 1856 χρηματοδότησε την αναβίωση και τη μόνιμη τέλεση των Αγώνων, με ρητή πρόβλεψη στη διαθήκη του, με συγκεκριμένες ευθύνες, με θεσμικό σκοπό. Δεν άφησε χρήματα για να τιμηθεί το όνομά του. Διέθεσε την περιουσία του για να δεθεί ο σύγχρονος Ελληνισμός με το βαθύτερο νόημά του.
Το 1870 ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ αναβίωσε τους Ολυμπιακούς Αγώνες στη σύγχρονη εποχή.
Από τους αγώνες του 1870 πήραν μορφή οι Ολυμπιακοί που γνωρίζουμε σήμερα. Η Τελετή Έναρξης, ο Ολυμπιακός Ύμνος, οι Αθλητικές Ενδυμασίες,η Χρονομέτρηση, η Βράβευση των τριών πρώτων αθλητών, η Απονομή Μεταλλίων, η απονομή Διπλωμάτων, οι χορηγοί, η παρουσία γυναικών στις κερκίδες, η Τελετή Λήξης δεν υπήρχαν στην αρχαιότητα. Υπάρχουν σήμερα επειδή έλαβαν χώρα στην αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 1870.
Αν αφαιρέσουμε το 1870 από την ιστορία, αφαιρούμε τον ίδιο τον πυρήνα της μετάβασης από την αρχαιότητα στη σύγχρονη μορφή του θεσμού. Η αποσιώπησή τους δεν αφορά μόνο μια ημερομηνία. Αφορά στην αφαίρεση της ελληνικής πρωτοβουλίας από τη θεμελίωση του σύγχρονου Ολυμπισμού.
Και όμως, κάποιο Ρωμιοί, όχι Έλληνες, ήθελαν να μην ξαναγίνουν. Όπως έκαναν τα πάντα για δεκαετίες, προκειμένου να μην αναβιώσουν. Παρότι διαχειρίζονταν την αμύθητη περιουσία του Ευαγγέλη Ζάππα, η αληθής βούληση του οποίου στη διαθήκη του ήταν η μόνιμη τέλεση των Αγώνων στην Ελλάδα. Ήταν οι ίδιοι που πλαστογράφησαν την ονομασία του κτιρίου που γνωρίζουμε δυστυχώς σαν Ζάππειο, ενώ ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης σαφώς όριζε στην διαθήκη του να ονομάζεται Μέγαρο των Ολυμπίων. Γιατί το μόνο που τους ενδιέφερε ήταν ακόμα και το κτίριο να μη θυμίζει σε κανέναν τον αληθινό σκοπό της κατασκευής του – στην κορυφή του Σταδίου κατά τη διαθήκη. Ακόμα και σήμερα, είναι οι ίδιοι που δε δέχονται να αξιοποιηθεί ως Λούβρο του Ολυμπισμού.
Παρά τα εμπόδια, ο 1896 ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ κατάφερε και διοργάνωσε τους δεύτερους Ολυμπιακούς Αγώνες της σύγχρονης εποχής στην Αθήνα. Γιατί ακόμα και όταν, μετά από πρόταση του Δημήτρη Βικέλα, πρώτου προέδρου της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, ανατέθηκαν – γιατί πουθενά αλλού δεν θα μπορούσαν να διοργανωθούν – οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 1896 στην Αθήνα, δεν έκαναν ούτε το αυτονόητο. Αυτό που η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ θεωρούσαν ως δεδομένο. Μόλις ήρθε ο Βικέλας για να ανακοινώσει ότι η Ελλάδα θα διοργανώσει τους διεθνείς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896, στον πρώτο φορέα που πήγε ήταν η Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων. Κι όμως, αρνήθηκαν να διοργανώσουν ακόμα και τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896. Παρόλα αυτά, μέσα σε μόλις δύο χρόνια, από το 1894 μέχρι το 1896, η Ελλάδα κατάφερε να διοργανώσει τους δεύτερους Ολυμπιακούς αγώνες της σύγχρονης εποχής, με απόλυτη επιτυχία. Πώς είναι δυνατόν να πέτυχαν έναν τέτοιο άθλο, αφού ακόμα και το 2004 χρειάστηκαν 7 χρόνια – από το 1997 – μέχρι να τους διοργανώσουμε επιτυχημένα; Πώς είναι δυνατόν η Αθήνα να διοργάνωσε άρτια τους αγώνες; Τους διοργάνωσε γιατί, μέσω του 1870, είχε αποκτήσει την τεχνογνωσία.
Το αδιαμφισβήτητο αυτό γεγονός επιβεβαιώνεται ακόμα περισσότερο από το Παρίσι, το οποίο για το 1900 είχε μπροστά του 6 χρόνια για να διοργανώσει τους Αγώνες, και όμως απέτυχε. Δεν διοργανώθηκαν ποτέ Ολυμπιακοί αγώνες το 1900 στο Παρίσι. Αντίστοιχα, ακόμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής το 1904 δεν κατάφεραν να διοργανώσουν Ολυμπιακούς αγώνες. Η προσπάθεια που έκαναν απέτυχε παταγωδώς.
Γι’ αυτό και ο βασιλιάς Γεώργιος πήρε την πρωτοβουλία, προκειμένου να διασώσει το θεσμό, να διοργανώσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1906. Οι Αγώνες του 1906 είναι αυτοί που έδωσαν την τελική μορφή την οποία αντιλαμβανόμαστε τους Ολυμπιακούς ακόμα και σήμερα. Με την επίβλεψη του Βασιλιά Γεωργίου του Α΄, συνεπώς, διοργανώθηκαν οι τρεις πρώτοι Ολυμπιακοί αγώνες της σύγχρονης εποχής: το 1870, το 1896 και το 1906. Πέραν όμως αυτών, με νόμο που ψήφισε το 1899 έδωσε στην Ελλάδα τη δυνατότητα να διοργανώνει κάθε 4 χρόνια και μόνιμα τους Ολυμπιακούς αγώνες στην Ελλάδα.
Η ίδια αλυσίδα, με άλλες μορφές, επανεμφανίστηκε στον 20ό αιώνα. Η Μελίνα Μερκούρη αγωνίστηκε για να κερδίσει η Ελλάδα τη δυνατότητα διοργάνωσης των Αγώνων του 1996. Η Γιάννα Αγγελοπούλου διεκδίκησε και πέτυχε να διεξαχθούν οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 στην Αθήνα. Ο Ανδρέας Παπανδρέου πήρε την πρωτοβουλία για να θέσει η Ελλάδα υποψηφιότητα για το 2004. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής διατύπωσε το όραμα και την πρόταση για τη μόνιμη τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων στην Ελλάδα.
Αυτή είναι η μεγάλη σταθερά. Το όραμα εμφανίζεται ξανά και ξανά, σε πρόσωπα και εποχές που δεν μοιάζουν μεταξύ τους. Και όμως, η επανάληψή του δεν είναι σύμπτωση. Είναι ένδειξη ότι ο Ολυμπισμός, για την Ελλάδα, δεν είναι μια διοργάνωση. Είναι η πιο καθαρή μορφή του δικαιώματος ενός λαού να συνεχίζει την Ιστορία του.
Η κληρονομιά για το μέλλον
Όμως ακόμα και η μεγάλη ευκαιρία του 2004 χάθηκε. Ενώ οι Αγώνες διοργανώθηκαν άρτια, τίποτα δεν έμεινε για την επόμενη ημέρα. Όπως , όμως, γράφει στο επίμετρο του βιβλίου ο Μίκης Θεοδωράκης, «ως κληρονόμοι ενός μοναδικού Πολιτισμού, δεν μπορούμε να μοιρολογούμε διαπιστώνοντας την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε, αλλά είμαστε υποχρεωμένοι πάντα να αναζητούμε την προοπτική, το Όραμα».
Από εδώ και πέρα, το πρώτο που θα πρέπει να κατοχυρώσει η Αθήνα είναι να γίνει Μητρόπολη του παγκόσμιου Ολυμπιακού Κινήματος. Πώς; Πρώτα απ’ όλα, δημιουργώντας ένα μουσείο στο οποίο θα περιγράφεται η αληθινή ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων από την αρχαιότητα, την αναβίωση έως και σήμερα, συμπεριλαμβανομένων των 100 χρόνων που έχουν διαγραφεί από την ιστορία πριν από το 1894 και τη σύσταση της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής στο Μέγαρο των Ολυμπίων.
Επίσης, προστατεύοντας το πρώτο Ολυμπιακό πάρκο της σύγχρονης εποχής σε όλο τον κόσμο, μετά την ιερά Άλτι της αρχαίας Ολυμπίας, ως μνημείο της παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς από την UNESCO. Αυτός ο χώρος, στο κέντρο της πρωτεύουσας, από το ναό του Ολυμπίου Διός, προς τιμήν του οποίου διεξάγονταν οι αγώνες στην αρχαιότητα, τον Όμιλο Αντισφαίρισης Αθηνών, το Ολυμπιακό Κολυμβητήριο, τον Εθνικό Γυμναστικό Σύλλογο, το Λόφο του Αρδηττού, το Παναθηναϊκό Στάδιο και το Μέγαρο των Ολυμπίων ως Ολυμπιακό μουσείο, θα έπρεπε να είναι το Central Park της Αθήνας.
Πριν ή μετά την επίσκεψη στην Ακρόπολη να πηγαίνουν όλοι να επισκεφτούν το πρώτο Ολυμπιακό Πάρκο της σύγχρονης εποχής. Αντίστοιχα, να αξιοποιήσει τις εγκαταστάσεις των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στο Μαρούσι και να συνδέσει τα δύο Ολυμπιακά πάρκα του 1870, του 1896 και του 1906 με το Ολυμπιακό πάρκο του 2004 σε μια μεγάλη λεωφόρο που ξεκινάει από τη βασιλέως Κωνσταντίνου και φτάνει μέχρι τη λεωφόρο Κηφισίας, την οποία θα όφειλε να ονομάζει Λεωφόρο Ολυμπιακών Αγώνων.
Αξιοποιώντας αυτές τις υποδομές, θα μπορούσε να λειτουργήσει σοβαρά τους θεσμούς του Ολυμπιακού Κινήματος, οι οποίοι έχουν έδρα τους ήδη στην Ελλάδα. Πρώτα απ’ όλα, τη Διεθνή Ολυμπιακή Ακαδημία. Το Μέγαρο των Ολυμπίων θα έπρεπε να είναι το κέντρο της Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας στην Αθήνα, πέρα από τις εγκαταστάσεις που έχει στην Αρχαία Ολυμπία. Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους να διεξάγονται συνέδρια, εκθέσεις, εκδηλώσεις για τον Ολυμπιακό Κίνημα. Αντίστοιχα, στο Μέγαρο των Ολυμπίων, να γίνει έδρα του Παγκόσμιου Κέντρου Ολυμπιακής Εκεχειρίας, αντί για ένα δωματιάκι στο οποίο βρίσκεται σήμερα. Όπως και ο θεσμός της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, ο οποίος είναι εξαιρετικά σημαντικός για το ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η Ελλάδα στο Ολυμπιακό Κίνημα. Η Ελλάδα μπορεί να γίνει η Μητρόπολη του παγκόσμιου Ολυμπισμού. Αρκεί να βρεθεί ο ηγέτης που θα δώσει μορφή στο νέο Πατριωτισμό, στην Ελλάδα του 21ου αιώνα.
*Ο Δημήτρης Τζιώτης είναι Σύμβουλος Στρατηγικής και συγγραφέας. Έχει ιδρύσει τη δεξαμενή ιδεών Demos Athens και το Green Tank. www.dimitristziotis.org.
Πηγή: news247.gr





