ΤΑΣΟΣ ΣΚΛΑΒΟΣ

Περίπου 2,2 εκατομμύρια συνταξιούχοι πρόκειται να λάβουν την ετήσια οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ, την οποία ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της ΔΕΘ.

Η παροχή είναι αυξημένη κατά 100 ευρώ σε σύγκριση με την προηγούμενη ενίσχυση των 300 ευρώ και θα χορηγείται μία φορά κάθε χρόνο. Η διαφορά αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 8,33 ευρώ τον μήνα, εφόσον κατανεμηθεί σε ετήσια βάση, ενώ το ποσό θα είναι αφορολόγητο, ακατάσχετο και χωρίς κρατήσεις.

Η αύξηση της ενίσχυσης στις συντάξεις αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια συνεχίζει να πιέζει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Ωστόσο, το ηλικιακό κριτήριο εξακολουθεί να αφήνει εκτός εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους.

Το γεγονός αυτό διατηρεί ανοιχτό τον προβληματισμό για την ουσιαστική στήριξη του μηνιαίου εισοδήματος, καθώς οι θιγόμενοι συνταξιούχοι θέτουν το ερώτημα γιατί αποκλείονται αποκλειστικά λόγω ηλικίας, την ώρα που οι καθημερινές ανάγκες και η ακρίβεια σε τρόφιμα, ενέργεια και υγεία πιέζουν εξίσου όλους τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Συντάξεις: Ποιοι δικαιούνται τα 400 ευρώ

Το νέο καθεστώς διευρύνει σημαντικά τον αριθμό των δικαιούχων, καθώς καταργούνται τα εισοδηματικά κριτήρια που ίσχυαν μέχρι σήμερα για την ενίσχυση του Νοεμβρίου στους συνταξιούχους άνω των 65 ετών.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο συνταξιούχος να έχει συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας του έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 και να λαμβάνει οριστική σύνταξη γήρατος ή αναπηρίας έως τον Σεπτέμβριο του 2026. Από τον κανόνα αυτόν εξαιρούνται μόνο οι ειδικές προβλέψεις της νομοθεσίας, όπως στις περιπτώσεις συντάξεων χηρείας όπου το όριο διαμορφώνεται στα 60 έτη, καθώς και για συγκεκριμένες κατηγορίες αναπήρων και ανασφάλιστων υπερηλίκων.

Με την κατάργηση των εισοδηματικών περιορισμών, το ύψος της σύνταξης ή των υπόλοιπων εισοδημάτων παύει να αποτελεί «κόφτη», εφόσον ο δικαιούχος καλύπτει το ηλικιακό όριο και τις υπόλοιπες προϋποθέσεις.

Σύμφωνα με τα παραδείγματα που ανέφερε ο πρωθυπουργός, ένας συνταξιούχος των 823 ευρώ θα πάρει ετήσια αύξηση 208 ευρώ (δηλαδή υπολογίζει ότι η αύξηση θα ανέρχεται σε 2.4%) και το ετήσιο όφελος αν υπολογιστεί και το επίδομα των 400 ευρώ θα φτάσει τα 608 ευρώ. Αντίστοιχα το ετήσιο όφελος για τον συνταξιούχο των 1086 ευρώ θα είναι 684 ευρώ και για τον συνταξιούχο των 1.716 ευρώ, 849 ευρώ.

Συντάξεις: Πόσο διαμορφώνεται το συνολικό όφελος

Η ενίσχυση των 400 ευρώ θα προστεθεί στην ετήσια αύξηση των συντάξεων, ενισχύοντας περαιτέρω το συνολικό εισόδημα των δικαιούχων.

Με βάση τα παραδείγματα που παρουσίασε ο πρωθυπουργός, συνταξιούχος με μηνιαία σύνταξη 823 ευρώ θα έχει ετήσιο όφελος 208 ευρώ από την αύξηση της σύνταξης, εφόσον η αναπροσαρμογή κινηθεί περίπου στο 2,4%. Μαζί με τα 400 ευρώ, το συνολικό ετήσιο κέρδος διαμορφώνεται στα 608 ευρώ.

Αντίστοιχα, για σύνταξη 1.086 ευρώ, το συνολικό ετήσιο όφελος εκτιμάται στα 684 ευρώ, ενώ για μηνιαία σύνταξη 1.716 ευρώ ανεβαίνει στα 849 ευρώ.

Περισσότεροι από 300.000 μένουν εκτός

Παρά την κατάργηση των εισοδηματικών κριτηρίων, εξακολουθεί να ισχύει το όριο ηλικίας των 65 ετών, με αποτέλεσμα να αποκλείεται σημαντικός αριθμός συνταξιούχων.

Εκτιμάται ότι περισσότεροι από 300.000 συνταξιούχοι κάτω των 65 ετών δεν θα λάβουν την παροχή, ακόμη και εάν η σύνταξή τους βρίσκεται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα.

Προβλέπονται, πάντως, ορισμένες εξαιρέσεις. Για τους δικαιούχους σύνταξης χηρείας, το ηλικιακό όριο ορίζεται στα 60 έτη, ενώ ειδικές ρυθμίσεις εφαρμόζονται για συγκεκριμένες κατηγορίες ατόμων με αναπηρία και ανασφάλιστων υπερηλίκων.

Το νέο πλαίσιο δημιουργεί αισθητές διαφοροποιήσεις μεταξύ των συνταξιούχων. Ένας δικαιούχος άνω των 65 ετών μπορεί να εισπράξει τα 400 ευρώ ακόμη και εάν λαμβάνει υψηλότερη σύνταξη, την ώρα που ένας χαμηλοσυνταξιούχος κάτω των 65 ετών μπορεί να αποκλειστεί αποκλειστικά λόγω ηλικίας, εφόσον δεν εμπίπτει στις εξαιρέσεις.

Πότε θα φανούν τα 400 ευρώ στους λογαριασμούς

Η καταβολή της αυξημένης οικονομικής ενίσχυσης έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα 30 Νοεμβρίου 2026.

Στους δικαιούχους περιλαμβάνονται όσοι συνταξιούχοι πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, καθώς και οι κατηγορίες ΑμεΑ και ανασφάλιστων υπερηλίκων που καλύπτονται από τη ρύθμιση.

Καθώς πριν από την ημερομηνία πληρωμής μεσολαβεί Σαββατοκύριακο, τα ποσά αναμένεται να αρχίσουν να εμφανίζονται στους τραπεζικούς λογαριασμούς από το απόγευμα της Παρασκευής 27 Νοεμβρίου.

Η συζήτηση για τη στήριξη των συνταξιούχων

Η διατήρηση του ηλικιακού ορίου κρατά ανοιχτή τη συζήτηση σχετικά με το κατά πόσο οι ετήσιες ενισχύσεις μπορούν να στηρίξουν αποτελεσματικά το διαθέσιμο εισόδημα των συνταξιούχων.

Όσοι αποκλείονται από την παροχή θέτουν ζήτημα διαφορετικής μεταχείρισης με μοναδικό κριτήριο την ηλικία, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανατιμήσεις σε τρόφιμα, ενέργεια και υπηρεσίες υγείας επιβαρύνουν όλους τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Παράλληλα, παραμένει το ερώτημα εάν οι ετήσιες παροχές επαρκούν για να καλύψουν τις απώλειες της αγοραστικής δύναμης ή αν απαιτούνται πιο μόνιμες παρεμβάσεις στο μηνιαίο εισόδημα.

Συντάξεις: Πλήρης αύξηση από το 2027 και στην προσωπική διαφορά

Αλλαγές έρχονται και στις αυξήσεις των συντάξεων για το 2027, οι οποίες θα καταβληθούν στα τέλη Δεκεμβρίου, πριν από τα Χριστούγεννα.

Όλοι οι συνταξιούχοι θα λάβουν το 100% της ετήσιας αύξησης, καθώς στο νέο καθεστώς εντάσσονται και περίπου 670.000 συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά, οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν επωφελούνταν πλήρως από τις αναπροσαρμογές.

Η προσωπική διαφορά παύει, συνεπώς, να λειτουργεί ως «κόφτης» στις ετήσιες αυξήσεις. Οι περίπου 670.000 συνταξιούχοι που την προηγούμενη χρονιά έλαβαν το 50% της αύξησης θα πάρουν πλέον ολόκληρη την αναπροσαρμογή που θα ισχύσει και για τους υπόλοιπους.

Για όσους δικαιούνται και τα 400 ευρώ, το τέλος του 2026 θα φέρει δύο διαδοχικές ενισχύσεις: την ετήσια παροχή τον Νοέμβριο και την πλήρη αύξηση της σύνταξης για το 2027 τον Δεκέμβριο.

Παρέμεινε η εισφορά αλληλεγγύης

Η εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων (ΕΑΣ) αν και ήταν στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου δεν συμπεριλήφθηκε τελικά στα μέτρα που εξαγγέλθηκαν στη ΔΕΘ.

Σημειώνεται ότι η ΕΑΣ, ένα από τα εναπομείναντα μνημονιακά «χαράτσια», παρακρατείται κάθε μήνα από τις κύριες συντάξεις περισσότερων από 400.000 συνταξιούχων με συντάξεις πάνω από 1.468 ευρώ οι οποίοι υφίστανται τις περικοπές ύψους 3%-14% ενώ αντίστοιχες 3%-10% είναι και οι περικοπές στις επικουρικές συντάξεις.

Προς το παρόν έχει εφαρμοστεί το πάγωμα των κλιμάκων της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), ώστε όταν δίνονται αυξήσεις στις συντάξεις να αναπροσαρμόζονται αναλογικά και τα όρια των κλιμακίων, εμποδίζοντας τη μετάβαση σε ανώτερο, πιο επιβαρυντικό συντελεστή.

Σύμφωνα με κύκλους του οικονομικού επιτελείου, το κόστος της ελάφρυνσης εκτιμήθηκε στα 400 εκατ. ευρώ (τα συνολικά έσοδα από την εισφορά ανέρχονται σε 721 εκατ.) τα οποία προτιμήθηκε να διατεθούν για την ενίσχυση με το ποσό των 400 ευρώ σε διευρυμένο κύκλο συνταξιούχων (2.2 εκατ.) χωρίς μάλιστα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Αν βρεθεί και πάλι στο προσκήνιο η εισφορά θα είναι γιατί αναμένεται να διεξαχθεί σχετική δίκη στις 7 Οκτωβρίου 2026 στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Η» είναι θετική η εισήγηση του Επιτρόπου για τον αναλογικό υπολογισμό της ΕΑΣ κατά κλιμάκιο και όχι συνολικά επί ολοκλήρου του ποσού, που αν γίνει δεκτή, οδηγεί σε μείωση της ΕΑΣ κατά 50%.

Την ίδια ώρα νομικοί εκτιμούν ότι η ΕΑΣ περικόπτει τις συντάξεις «κατά τρόπο άνισο και αντισυνταγματικό», ενώ, σύμφωνα µε τον Συνήγορο του Πολίτη, η κράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) µεγαλώνει όσο υψηλότερη είναι η σύνταξη ενώ θα έπρεπε να επιβάλλεται µε αναλογικό και δικαιότερο τρόπο. Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει επισημάνει στο υπουργείο Εργασίας ότι η ΕΑΣ θα πρέπει να επιβάλλεται στη διαφορά του ποσού σύνταξης της κάθε κλίµακας και όχι σε όλη τη σύνταξη, όπως γίνεται τώρα και οδηγεί σε υπέρµετρη επιβάρυνση τους συνταξιούχους που ασφαλίστηκαν για πολλά χρόνια και παίρνουν µμεγαλύτερες συντάξεις.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο το 2026, οι εν λόγω συνταξιούχοι  θα χάσουν συνολικά το υπέρογκο ποσό των 888 εκατ.  ευρώ (721 από κύριες συντάξεις + 167 από επικουρικές).

Πηγή: imerisia.gr