Η σιωπηλή απειλή: Ο βιολογικός πόλεμος δεν είναι πλέον σενάριο επιστημονικής φαντασίας

Η σιωπηλή απειλή: Ο βιολογικός πόλεμος δεν είναι πλέον σενάριο επιστημονικής φαντασίας

Δευτέρα, 14/09/2026 - 14:19

Μια βιολογική απειλή δεν χρειάζεται να είναι ορατή για να προκαλέσει παγκόσμια αναστάτωση.

Η πρόοδος της βιοτεχνολογίας, η αυξανόμενη δυνατότητα χειραγώγησης παθογόνων και η ύπαρξη εργαστηρίων υψηλής βιοασφάλειας δημιουργούν νέα δεδομένα, αλλά και νέους κινδύνους.

Το ενδεχόμενο μιας σοβαρής βιολογικής κρίσης, είτε από ατύχημα είτε από εσκεμμένη ενέργεια, δεν ανήκει πλέον μόνο στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας.

Βιολογικός πόλεμος: Ένα (ρεαλιστικό;) σενάριο

Το βιβλίο της Άννι Τζέικομπσεν «Biological War: A Scenario» (Βιολογικός πόλεμος: Ένα σενάριο) είναι ένα έργο βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα.

Και για αυτόν ακριβώς τον λόγο, διαβάζεται σαν θρίλερ, όπως γράφει ο Τόμας Τζέφρις, Καθηγητής Μικροβιολογίας, σε ένα άρθρο του στο The Conversation.

Αφηγείται την ιστορία ενός υποθετικού αλλά ρεαλιστικού παθογόνου, σχεδιασμένου να προκαλέσει τη μέγιστη καταστροφή, το οποίο διαρρέει από ένα ερευνητικό εργαστήριο.

Το παθογόνο προκαλεί γρήγορα αναρχία και μαζικές απώλειες σε όλο τον κόσμο.

Το υποθετικό σενάριο της Τζέικομπσεν ξετυλίγεται μέρα με τη μέρα σε όλο τον κόσμο.

Η οπτική γωνία εναλλάσσεται μεταξύ εργαστηρίων, καταφυγίων, δρόμων πόλεων και στρατιωτικών εγκαταστάσεων.

Αυτές οι σκηνές διανθίζονται με «μαθήματα ιστορίας» που περιγράφουν προηγούμενα περιστατικά με βιολογικά όπλα, πανδημίες και κυβερνητικές πολιτικές.

Η δομή της αφήγησης κρατά τον αναγνώστη προσκολλημένο στις σελίδες, καθώς βιώνει τον τρόμο που ακολουθεί.

 

Όμως, το πλεονέκτημα του βιβλίου είναι οι πηγές του. Βασίζεται σε συνεντεύξεις με πρώην στρατιωτικούς και κυβερνητικούς εμπειρογνώμονες, Ρώσους μηχανικούς βιολογικών όπλων που αποστάτησαν, και ακόμη και με τον διευθύνοντα σύμβουλο της OpenAI, Σαμ Άλτμαν.

Αυτές προσδίδουν αξιοπιστία σε μια ιστορία που, αλλιώς, θα ήταν υπερβολικά τρομακτική για να θεωρηθεί ρεαλιστική.

 

Μια αερομεταφερόμενη πανώλη

Το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου της Τζέικομπσεν καλύπτει την ιστορία της βιοτεχνολογίας και της ανάπτυξης βιολογικών όπλων.

Ξεκινά με το Πρωτόκολλο της Γενεύης του 1925 που απαγόρευε τη χρήση τους, και στη συνέχεια επισημαίνει τις μεταγενέστερες παραβιάσεις του πρωτοκόλλου κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ψυχρού Πολέμου.

 

Η Σύμβαση για τα Βιολογικά Όπλα, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 1975, απαιτούσε την καταστροφή όλων των εν λόγω όπλων.

Ωστόσο, ένα κενό που επέτρεπε την «αμυντική» ή προληπτική έρευνα εξασφάλισε ότι πολλές χώρες συνέχισαν να κατασκευάζουν βιολογικά όπλα, με το πρόσχημα της ανάπτυξης εμβολίων ή δυνατοτήτων ανίχνευσης υποθετικών παθογόνων.

Αυτή η έρευνα «διπλής χρήσης» έχει επεκταθεί πρόσφατα. Οι ερευνητές έχουν επιδιώξει να δημιουργήσουν πιθανούς μελλοντικούς υποψήφιους για πανδημίες. Ο στόχος είναι να προλάβουν τις φυσικές επιδημίες. Ωστόσο, η ίδια αμυντική έρευνα μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία παθογόνων για κακόβουλη χρήση.

Η έρευνα αυτή έχει οδηγήσει σε αύξηση του αριθμού των εργαστηρίων βιοασφάλειας με την υψηλότερη βαθμολογία βιολογικού κινδύνου.

Παρά τις αυστηρές οδηγίες ασφαλείας τους, οι εγκαταστάσεις αυτές αυξάνουν τον κίνδυνο ατυχημάτων, όπως διαρροές από τα εργαστήρια.

Πώς (υποθετικά) ξεκινά η βιολογική καταστροφή;

Σε ένα τέτοιο εργαστήριο – το πραγματικό Ινστιτούτο Vector στο Κολτσόλβο της Σιβηρίας – συμβαίνει η υποθετική διαρροή που περιγράφει το βιβλίο.

Μετά από μια απογοητευτική περιγραφή της ιστορικής έρευνας της εποχής του Ψυχρού Πολέμου που διεξήχθη σε αυτή την εγκατάσταση, η Τζέικομπσεν προχωρά σε μια λεπτομερή περιγραφή της υποθετικής πανδημίας της και των συνεπειών της.

Ένας επιστήμονας υπεύθυνος για μια πυρκαγιά στο εργαστήριο, γεμάτος ενοχές, αναζητά εξομολόγηση στην τοπική εκκλησία, μολύνοντας χωρίς να το θέλει έναν ταξιδιώτη. Στη συνέχεια, αποσύρεται στο δάσος για να δώσει τέλος στη ζωή του. Βρίσκεται από μια ομάδα κυνηγών.

Αυτές οι πρωτογενείς επαφές διαδίδουν στη συνέχεια την ασθένεια. Ο πυρετός που μεταδίδεται αερογενώς, ο οποίος σκοτώνει γρήγορα, φτάνει στο Λος Άντζελες μέσω ενός κρουαζιερόπλοιου και στη συνέχεια εξαπλώνεται ραγδαία σε όλο τον κόσμο.

Όταν η επιδημία εμφανίζεται στους καταυλισμούς των αστέγων του Λος Άντζελες, οι αρχές πιστεύουν με πατερναλιστικό τρόπο ότι προκαλείται από μια κακή παρτίδα φεντανύλης και αποτυγχάνουν να αντιδράσουν με οποιοδήποτε μέτρο ατομικής προστασίας ή καραντίνας.

Όταν συνειδητοποιούν το λάθος τους, είναι πλέον πολύ αργά. Τα νοσοκομεία και οι κλινικές κατακλύζονται. Υπάρχουν μαζικές απώλειες και ένοπλη βία.

Η Τζέικομπσεν εμπλουτίζει την ιστορία της με έναν πλήρη σύγχρονο καστ από influencers, YouTubers, συνωμοσιολόγους και αντιεμβολιαστές.

Από την μετάδοση στην κατάρρευση

Οι δοκιμές που διεξήχθησαν από το Κέντρο Ελέγχου Νόσων και τον στρατό, οι οποίες περιγράφονται λεπτομερώς στο βιβλίο του Τζέικομπσεν, αποκαλύπτουν ότι ο παθογόνος οργανισμός που ευθύνεται για την πανδημία είναι μια μορφή του Yersinia pestis βακτηρίου, το οποίο προκαλεί την πανώλη.

Στην περίπτωση αυτή, εμφανίζεται στην πνευμονική (αερομεταδιδόμενη) μορφή του, και όχι στη βουβωνική μορφή που είναι γνωστή στην ιστορία ως Μαύρος Θάνατος.

Αυτή η παραλλαγή του βακτηρίου, ωστόσο, έχει τροποποιηθεί γενετικά ώστε να είναι ανθεκτική στα αντιβιοτικά.

Αντιδρά στη χορήγησή τους απελευθερώνοντας μια τοξίνη που προκαλεί εγκεφαλίτιδα (πρήξιμο του εγκεφάλου), οδηγώντας σε μανία. Προκαλεί επίσης ένα αίσθημα ευφορίας όταν ένα άτομο μολυνθεί για πρώτη φορά, βοηθώντας έτσι στη διάδοσή του.

Αυτό θα έμοιαζε με επιστημονική φαντασία αν δεν βασιζόταν σε πραγματική έρευνα που διεξήχθη στα σοβιετικά εργαστήρια βιολογικού πολέμου κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και δοκιμάστηκε, με επιτυχία, σε ζώα – και σε μία περίπτωση, κατά λάθος, σε άνθρωπο.

Στο υποθετικό σενάριο της Τζέικομπσεν, το αποτέλεσμα είναι η κήρυξη στρατιωτικού νόμου.

Επικαλούμενη τον Νόμο περί Εξέγερσης, η κυβέρνηση των ΗΠΑ επιχειρεί να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για να προστατεύσει την ανεπαρκή διανομή ιατρικών προμηθειών – αντιβιοτικών και εμβολίων, τα οποία πιθανότατα δεν είναι ούτως ή άλλως αποτελεσματικά κατά της νόσου.

Μας παρουσιάζονται τα πραγματικά σχέδια «μεταβίβασης εξουσιών» που υπάρχουν για να διασφαλιστεί η συνέχεια της κυβέρνησης των ΗΠΑ σε περίπτωση καταστροφής που θα οδηγήσει σε μαζική εξαφάνιση.

Η Τζέικομπσεν περιγράφει πώς θα εφαρμοστούν αυτά τα μέτρα, οδηγώντας σε έναν κόσμο όπου μια επιλεγμένη ομάδα ανθρώπων απομονώνεται σε καταφύγια, ενώ η κοινωνία καταρρέει στην επιφάνεια.

Μια διαρκής απειλή

Μετά την αρχική εξάπλωση του παθογόνου, η Τζέικομπσεν τείνει να αγνοεί τον κόσμο εκτός των ΗΠΑ.

Αυτό είναι κατανοητό, δεδομένης της ειδικότητάς της και του κοινού στο οποίο απευθύνεται, αλλά θα ήταν καλό να υπήρχε λίγο περισσότερο παγκόσμιο πλαίσιο.

Το «Biological War» προορίζεται σε μεγάλο βαθμό ως προειδοποίηση προς τις κυβερνήσεις να αυξήσουν την επαγρύπνηση και την αποτελεσματικότητα των πολιτικών τους ενάντια στην πολύ πραγματική απειλή των βιολογικών όπλων.

Το βιβλίο καταλήγει σε ένα μετα-αποκαλυπτικό τοπίο, όπου όσοι είναι οι λιγότερο αλτρουιστές, αλλά διέθεταν τις καλύτερες αναπνευστικές μάσκες, έχουν επιβιώσει σε απομόνωση.

Δείχνοντάς μας πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια τέτοια παγκόσμια καταστροφή, το «Biological War» μας υπενθυμίζει ότι δεν πρέπει να αγνοούμε τα κενά και την ανεπαρκή νομοθεσία σχετικά με τα βιολογικά όπλα, τη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία.

Το μέλλον μας εξαρτάται από αυτό.

Πανελλαδικές 2020: Βατά θέματα σε Κοινωνιολογία και Βιολογία

Παρασκευή, 19/06/2020 - 13:00

Χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις κύλησε η τρίτη ημέρα των Πανελλαδικών Εξετάσεων για τους υποψήφιους των ΓΕΛ, καθώς τα θέματα που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν στα μαθήματα Προσανατολισμού, της Κοινωνιολογίας και της Βιολογίας, ήταν βατά και άφηναν περιθώριο και στους μέτρια προετοιμασμένους μαθητές να γράψουν καλά.

Κοινωνιολογία

Για το μάθημα της Κοινωνιολογίας, το οποίο εντάχθηκε από φέτος στο πρόγραμμα των Πανελλαδικών για τους υποψήφιους της Ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών, τα θέματα ήταν σχετικά προβλέψιμα, όπως ανέφερε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Αναστασία Σταματίου, καθηγήτρια του Κοινωνικού Φροντιστηρίου του Αγίου Δημητρίου. «Δεν υπήρξε κάποιος ιδιαίτερος βαθμός δυσκολίας, εκτός από το θέμα Δ, το οποίο ήταν συνδυαστικό», σημείωσε.

Σύμφωνα με την κ. Σταματίου, τα ερωτήματα του θέματος Α χαρακτηρίζονται «βατά και κατανοητά» και «είναι εύκολο να εντοπιστούν οι απαντήσεις τους στο βιβλίο». Το ίδιο ισχύει και για το θέμα Β, στο οποίο ήταν σαφείς οι εκφωνήσεις. Η καθηγήτρια τόνισε ότι το θέμα Γ3 ήθελε αρκετά μακροσκελή απάντηση και χρειαζόταν σε έναν βαθμό κριτική σκέψη από τους υποψήφιους.

Ως προς το Δ θέμα επισήμανε ότι ήταν συνδυαστικό και αναμενόμενο. «Συνδύαζε το πρώτο, το τρίτο και το έβδομο κεφάλαιο του βιβλίου. Ακόμα και ο μέτρια προετοιμασμένος μαθητής θα μπορούσε να γράψει καλό βαθμό».

Βιολογία

Όσον αφορά το μάθημα της Βιολογίας και την εξέταση των υποψηφίων με το νέο σύστημα, τα θέματα ήταν, επίσης, βατά και κλιμακούμενης δυσκολίας.

«Η δομή της εξέτασης ήταν καλά δομημένη, με αναμενόμενη έκταση από κάθε κεφάλαιο και με συνδυαστική ύλη», υπογράμμισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Τάνια Βασιλοπούλου, βιολόγος, επίσης καθηγήτρια στο Κοινωνικό Φροντιστήριο του Αγίου Δημητρίου. Όπως ανέφερε, έως το Γ θέμα τα θέματα ήταν «αρκετά βατά» και μόνο το Δ θέμα «ενδεχομένως να δυσκόλεψε τους υποψήφιους, καθώς ήταν πιο απαιτητικό».

Ωστόσο, όπως σημείωσε, η νέα δομή εξέτασης του μαθήματος έκανε «περισσότερο καλό» στους μαθητές, αφού είχαν περισσότερο χρόνο να αφιερώσουν στη λύση του Δ θέματος. «Ο σωστά προετοιμασμένος υποψήφιος θα έχει ανταποκριθεί πολύ καλά και πιστεύω ότι θα δούμε σχετικά καλούς βαθμούς», τόνισε.

Όσον αφορά τους υποψήφιους που εξετάστηκαν σήμερα με το παλαιό σύστημα, τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας ήταν αρκετά εύκολα, ενώ εκείνα του Προσανατολισμού ήταν βατά, με το Γ θέμα μόνο να έχει δυσκολέψει, ενδεχομένως, τους υποψηφίους, καθώς ήθελε περισσότερο χρόνο για να λυθεί, σύμφωνα με την κ. Βασιλοπούλου.

Συνέχεια με Φυσική

Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις θα συνεχιστούν για τους υποψήφιους των ΓΕΛ των Ομάδων Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών και Σπουδών Υγείας τη Δευτέρα, 22 Ιουνίου, με το μάθημα της Φυσικής (νέο σύστημα).

Για τους υποψήφιους που εξετάζονται με το παλαιό σύστημα, τη Δευτέρα θα εξεταστούν στη Φυσική (Ομάδα Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών) και στα Λατινικά (Ομάδα Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών).





ΑΠΕ

Ρώσοι επιστήμονες θα παρασκευάσουν φάρμακο κατά της γήρανσης τα προσεχή 2-3 χρόνια

Δευτέρα, 12/02/2018 - 09:00
Ρώσοι επιστήμονες, εκτιμούν ότι μέσα στα επόμενα δύο με τρία χρόνια θα είναι σε θέση να παρασκευάσουν ένα φάρμακο το οποίο χάρη στην ισχυρή αντιοξειδωτική του δράση θα σταματάει την γήρανση.

Την σχετική ανακοίνωση έκανε την Παρασκευή 9 Φεβρουαρίου 2018, κατά την διάρκεια συνέντευξης τύπου, που έδωσε κέντρο τύπου του πρακτορείου TASS στην περιοχή των Ουραλίων, ο ακαδημαϊκός Βλαντίμιρ Σκουλάτσεφ που είναι επίτιμος πρόεδρος της Ρωσικής Εταιρείας Βιοχημείας και πρόεδρος της Βιοενεργειακής Ένωσης της Ρωσίας.

«Η γκάμα των ερευνών μας υπήρξε ιδιαίτερα φιλόδοξη, αποπειραθήκαμε να επιβραδύνουμε και μάλιστα να σταματήσουμε την γήρανση των ανθρώπων (...).
Σήμερα έχουμε το φάρμακο, ξεκινήσαμε από τις γεροντικές ασθένειες των ματιών και αυτό το φάρμακο πωλείται αυτή τη στιγμή στα φαρμακεία. (...)Παρασκευάσαμε ένα φάρμακο το οποίο θεραπεύει τα εγκαύματα και τις ανοιχτές πληγές , και από 1ης Δεκεμβρίου η αλοιφή αυτή ήδη πωλείται.
Και τρίτον, αυτό που κάναμε είναι ότι αρχίσαμε τις κλινικές δοκιμές ενός φαρμάκου για την γήρανση, πρόκειται για μια συστημική θεραπεία , μια προσπάθεια (...)να θρέψουμε τον οργανισμό (...) με αντιοξειδωτικό», δήλωσε ο Ρώσος ακαδημαϊκός.


Ο Ρώσος ακαδημαϊκός Βλαντίμιρ Σκουλάτσεφ, αναφέροντας κατά την διάρκεια της συνέντευξης τύπου ότι ήδη έχει επιτευχθεί επιβράδυνση της γήρανσης σε φυτά, μανιτάρια ασπόνδυλους οργανισμούς, ψάρια, είπε :
«Νομίζω ότι στην Ρωσία , οδεύουμε προς αυτή την κατεύθυνση και στα προσεχή 2-3 χρόνια (...) θα εμφανισθεί παρασκεύασμα (...) για την θεραπεία συνολικά της γήρανσης
».

Ο ακαδημαϊκός Σκουλάτσεφ είναι ειδικός στον τομέα της βιοχημείας, έχει γράψει πλήθος συγγραμμάτων με θέμα την ενέργεια του κυττάρου, και θεωρείται ένας από τους ιδρυτές της βιοενέργειας που συνιστά μια νέα κατεύθυνση στους τομείς της βιοχημείας, βιοφυσικής και φυσιολογίας. Από το 1991 διευθύνει το Ινστιτούτο φυσικο-χημικής βιολογίας ονόματι Μπελαζέρσκι του Πανεπιστήμιου Λομονόσοφ της Μόσχας και από το 2002 είναι κοσμήτορας της σχολής βιο-μηχανικής και βιο-πληροφορικής του Πανεπιστήμιου της Μόσχας που ίδρυσε ο ίδιος.
Έχει γράψει περισσότερες από 700 επιστημονικές εργασίες και θεωρείται ο πλέον αναγνώσιμος βιολόγος στην Ρωσία.

Τις τελευταίες δεκαετίες ο Σκουλάτσεφ ασχολήθηκε με την μελέτη της θεωρίας γήρανσης του οργανισμού, ως βιολογικού προγράμματος και ως αναζήτηση τρόπων επιβράδυνσης της.

Το 2003, δημιούργησε το πρόγραμμα διεπιστημονικής και βιοατρικής συνεργασίας με την επωνυμία «Πρακτική εφαρμογή των ιόντων Σκουλάτσεφ» στο οποίο συμμετέχουν 300 ξένοι και Ρώσοι επιστήμονες.

Σκοπός του προγράμματος είναι η δημιουργία νέων ιατρικών παρασκευασμάτων, που θα αντιμετωπίζουν παθολογίες του οργανισμού που εμφανίζονται με την πάροδο της ηλικίας, όπως και την επιβράδυνση της διαδικασίας γήρανσης.

Τα πρώτα φαρμακευτικά σκευάσματα, κατά της γήρανσης είναι οι σταγόνες για τα μάτια Visomitin, η αλοιφή για την ανάπλαση των τραυμάτων Eksomitin το φαρμακευτικό σκεύασμα για την γήρανση Plastomitin.

Για την συμβολή του στην θεμελίωση και ανάπτυξη του κλάδου της βιοενέργειας ο Σκουλάτσεφ τιμήθηκε με τον βραβείο Ντεμίντοφ το 2017, το οποίο θεωρείται το πλέον σημαντικό επιστημονικό βραβείο στην Ρωσία που δεν απονέμεται από την κυβέρνηση.






ΑΠΕ

Μήπως μοιάζουμε ακόμη περισσότερο;

Δευτέρα, 10/10/2016 - 17:00

Οι άνθρωποι δεν είναι τελικά τα μόνα πλάσματα στη Γη που μπορούν να υποθέσουν τι σκέπτονται οι γύρω τους και πότε οι απόψεις των άλλων είναι λανθασμένες.

Το ίδιο μπορούν να κάνουν και οι χιμπατζήδες, οι ουραγκοτάγκοι και οι πίθηκοι μπονόμπο, όπως δείχνει νέα επιστημονική έρευνα, η οποία διεξήχθη μέσω σειράς έξυπνων πειραμάτων.

Επιστήμονες από τα πανεπιστήμια του Ντιούκ, του Κιότο και του Ινστιτούτου Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Μαξ Πλανκ, με επικεφαλής τον Κρίστοφερ Κρουπένιε, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Science», δηλώνουν πλέον σχεδόν βέβαιοι ότι οι πίθηκοι είναι σε θέση να αντιληφθούν πως οι άλλοι γύρω τους έχουν τις δικές τους επιθυμίες και αντιλήψεις, που μερικές φορές είναι λανθασμένες.

Η ικανότητα να κατανοούμε ότι οι άλλοι έχουν δικές τους πεποιθήσεις,αντιλήψεις, προθέσεις, γνώση και επιθυμίες, η λεγόμενη «θεωρία του νου», αποτέλεσε ορόσημο στη νοητική ανάπτυξη των ανθρώπων, καθώς βοηθά να νιώσουμε τους άλλους, να προβλέψουμε τι θα κάνουν ή και να τους κοροϊδέψουμε.

Το «ταλέντο» λοιπόν αυτό, που θεωρείτο άλλη μία αποκλειστικότητα του είδους μας που συναντάται μόνο σε περίπλοκες και προχωρημένες κοινωνίες, φαίνεται να κατέχουν και οι μακρινοί μας συγγενείς, τα ανθρωποειδή.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν για τα πειράματα ένα «φιλμ σαπουνόπερας», καθώς όπως αναφέρουν «τα ανθρωποειδή λατρεύουν ένα καλό δράμα», εννοώντας ότι όταν αντιλαμβάνονται κάποια προστριβή μεταξύ ατόμων, εκφράζουν μεγάλη περιέργεια για την έκβασή της.

Οι πίθηκοι παρακολούθησαν έναν ερευνητή ντυμένο με στολή «Κινγκ Κονγκ» να κλέβει μια πέτρα από έναν άνθρωπο, να την κρύβει σε ένα από τα δύο τοποθετημένα κουτιά και έπειτα να τρομάζει τον άνθρωπο για να τον διώξει. Όταν ο άνθρωπος φεύγει, ο «Κινγκ Κονγκ» κρύβει την πέτρα στο άλλο κουτί αλλά τελικά αλλάζει γνώμη και την παίρνει μαζί του, φεύγοντας από το πλάνο.

Τι συμβαίνει λοιπόν όταν ο άνθρωπος επιστρέφει για να ψάξει την πέτρα; Οι περισσότεροι από μας σωστά θα υπέθεταν ότι θα αναζητήσει την πέτρα στο πρώτο κουτί.

Για να εξακριβώσουν εάν και τα ανθρωποειδή σκέφτονται με αυτό τον τρόπο χρησιμοποίησαν υψηλής τεχνολογίας ανιχνευτές καταγραφής οφθαλμικών κινήσεων (eye-trackers) για να βεβαιωθούν ότι όντως παρακολούθησαν το βίντεο και που έστρεψαν το βλέμμα τους όταν ο άνθρωπος επέστρεψε για να βρει την πέτρα.

Οι κινήσεις λοιπόν των ματιών τους απέδειξαν ότι μάντεψαν σωστά ότι θα αναζητήσει το αντικείμενο στο πρώτο κουτί, ακόμα κι αν αυτοί γνώριζαν ότι δεν βρισκόταν πια εκεί. Από τα 30 ζώα, τα 22 κοίταξαν αμέσως στα κουτιά, ενώ τα 17 στράφηκαν στο πρώτο κουτί. Παρόμοια αποτελέσματα έλαβαν όταν πραγματοποίησαν πείραμα ελέγχου με τη συμμετοχή 40 πιθήκων.

Όπως ανέφερε ο διακεκριμένος καθηγητής ψυχολογίας και νευροεπιστήμης Μάικλ Τομαζέλο, «ουσιαστικά, οι πίθηκοι μπορούν, σε ένα βαθμό τουλάχιστον, να καταλάβουν ότι αυτό που έχει κανείς στο κεφάλι του, δεν είναι κατ' ανάγκη πραγματικό. Ότι υπάρχει ένας νοητικός κόσμος διαφορετικός από τον πραγματικό».

Ο επικεφαλής της έρευνας Κρίστοφερ Κρουπένιε, συμπλήρωσε ότι «παρόλο που χρειάζεται να γίνουν περισσότερες έρευνες για να ειπωθεί με απόλυτη βεβαιότητα, ότι τα ανθρωποειδή μπορούν να αντιληφθούν λανθασμένες πεποιθήσεις, καταφέραμε να αποδείξουμε ότι κατέχουν μια άλλη εκλεπτυσμένη ικανότητα, να προβλέπουν δηλαδή τις συμπεριφορές των άλλων, ανακαλώντας γνώση από το παρελθόν».

Οι ερευνητές εμφανίζονται αισιόδοξοι ότι το πρόγραμμα «eye-tracking» μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε παρόμοια πειράματα πάνω σε άλλα είδη. Μεγάλο ενδιαφέρον εκτός από τα θηλαστικά παρουσιάζουν και κάποια είδη κορακιδών, καθώς έχουν δείξει ότι μπορούν να καταλάβουν ότι οι άλλοι έχουν δικό τους νου.


πηγή efsyn