Στη διεύρυνση των περιορισμών για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και διαδικτυακών παιχνιδιών προχωρά η κυβέρνηση της Νορβηγίας, ανακοινώνοντας τη Δευτέρα την πρόθεσή της να συμπεριλάβει στο νομοσχέδιο για την απαγόρευση πρόσβασης σε ανηλίκους κάτω των 16 ετών δημοφιλείς πλατφόρμες όπως το TikTok, το Snapchat και το Roblox.

Το σχέδιο νόμου, που αναμένεται να κατατεθεί έως το τέλος του έτους, επανακαθορίζει το πλαίσιο εστίασης, βάζοντας στο «μικροσκόπιο» κάθε «επιβλαβή πλατφόρμα».

Τι ορίζεται ως «επιβλαβής πλατφόρμα»

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της νορβηγικής κυβέρνησης, ως επιβλαβή θεωρούνται τα δίκτυα ή οι πλατφόρμες που: «Με τον σχεδιασμό, τα χαρακτηριστικά ή το περιεχόμενό τους, θέτουν σε κίνδυνο τη συναισθηματική, γνωστική ή αναπτυξιακή υγεία των παιδιών ή την ασφάλειά τους».

Στην κατηγορία αυτή εμπίπτουν πλέον όχι μόνο τα κλασικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και πλατφόρμες παιχνιδιών που χρησιμοποιούν αλγόριθμους εθισμού.

«Υπάρχουν επί του παρόντος ορισμένες πλατφόρμες που παρουσιάζονται ως παιχνίδια, αλλά στην πραγματικότητα είναι γεμάτες με χαρακτηριστικά όπως αλγοριθμικά συστήματα συστάσεων και παράνομη διαφήμιση που στοχεύει παιδιά», δήλωσε η υπουργός Παιδιών και Οικογένειας, Λένι Βάγκσλιντ.

Πώς θα εφαρμοστεί το μέτρο

Η απαγόρευση θα ισχύει μέχρι την 1η Ιανουαρίου του έτους που το παιδί συμπληρώνει το 16ο έτος της ηλικίας του. Εναπόκειται στις ίδιες τις πλατφόρμες να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν αξιόπιστα συστήματα επαλήθευσης ηλικίας.

Η κυβέρνηση μειοψηφίας των Εργατικών θα χρειαστεί την υποστήριξη άλλων κομμάτων για την υπερψήφιση του νομοσχεδίου, ωστόσο η πρωτοβουλία ευθυγραμμίζεται με την παγκόσμια τάση: η Αυστραλία έχει ήδη θεσπίσει αντίστοιχη νομοθεσία για ηλικίες κάτω των 16 ετών, ενώ και η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει σταδιακούς ηλικιακούς περιορισμούς.

Η συζήτηση για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης περνά σε μία νέα, κρίσιμη φάση, καθώς η Ελλάδα προωθεί τη θέσπιση κατώτατου ορίου ηλικίας τα 15 έτη, με προβλεπόμενη ημερομηνία εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα σύνθετο ερώτημα: Πώς μπορούμε να προστατεύσουμε τα παιδιά από τους κινδύνους του ψηφιακού κόσμου, χωρίς να περιορίσουμε αδικαιολόγητα την ενημέρωση, την επικοινωνία και την ελευθερία της έκφρασής τους;

Η υπερβολική χρήση, η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο, ο διαδικτυακός εκφοβισμός και οι μηχανισμοί των πλατφορμών που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη παραμονή στο διαδίκτυο εντείνουν τον προβληματισμό γονέων, εκπαιδευτικών και ειδικών. Την ίδια στιγμή, τα κοινωνικά δίκτυα αποτελούν για τους νέους χώρο κοινωνικοποίησης, δημιουργικότητας και ανταλλαγής ιδεών, γεγονός που καθιστά αναγκαία μία προσεκτικά σχεδιασμένη και αναλογική παρέμβαση.

Παράλληλα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η πρόταση EU KIDS Act φιλοδοξεί να διαμορφώσει ένα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων, δίνοντας έμφαση στην επαλήθευση ηλικίας, στην ασφάλεια των ψηφιακών υπηρεσιών και στην ευθύνη των παρόχων. Ωστόσο, η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία βρίσκεται ακόμη σε νομοθετική εξέλιξη και δεν αποτελεί ισχύοντα Κανονισμό.

Τι προβλέπει, λοιπόν, η ελληνική ρύθμιση; Ποιες αλλαγές αναμένονται για τα παιδιά και τις οικογένειες; Πώς θα ελέγχεται η ηλικία, ποιος θα έχει την ευθύνη εφαρμογής και ποιες εγγυήσεις θα προστατεύουν τα προσωπικά δεδομένα; Και, κυρίως, πώς θα αξιολογηθεί στην πράξη η αποτελεσματικότητα του μέτρου;

Ο ακόλουθος οδηγός ερωτήσεων και απαντήσεων επιχειρεί να αποσαφηνίσει τα βασικά σημεία της ελληνικής πρωτοβουλίας και της ευρωπαϊκής πρότασης, διαχωρίζοντας όσα προβλέπονται από όσα παραμένουν υπό συζήτηση. Στόχος είναι η ουσιαστική ενημέρωση γονέων, παιδιών και εκπαιδευτικών, σε μια εποχή όπου η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο αποτελεί όχι μόνο ζήτημα νομοθεσίας, αλλά και συλλογική ευθύνη.

Ελληνικό σχέδιο νόμου και ευρωπαϊκή πρόταση EU KIDS Act

Πρακτική ενημέρωση για γονείς, παιδιά και παρόχους υπηρεσιών. Η ελληνική πρωτοβουλία προβλέπει όριο πρόσβασης 15 ετών από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η ευρωπαϊκή πρόταση διαμορφώνει ευρύτερο πλαίσιο προστασίας και δεν αποτελεί ακόμη ισχύοντα Κανονισμό.

1. Τι προβλέπει το ελληνικό σχέδιο νόμου;

Θέτει ελάχιστο όριο 15 ετών για την πρόσβαση σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που παρέχονται από επιγραμμικές πλατφόρμες. Αφορά την πρόσβαση στις καλυπτόμενες υπηρεσίες και όχι γενική απαγόρευση χρήσης του διαδικτύου ή κατοχής κινητού τηλεφώνου.

2. Πότε προβλέπεται να εφαρμοστεί;

Η προβλεπόμενη έναρξη εφαρμογής είναι η 1η Ιανουαρίου 2027. Μέχρι την ψήφιση και δημοσίευσή του πρόκειται για σχέδιο νόμου. Αυτή η ημερομηνία αφορά την ελληνική ρύθμιση και δεν αποτελεί ημερομηνία εφαρμογής της ευρωπαϊκής πρότασης.

3. Από ποιο έτος γέννησης και μετά αφορά τα παιδιά στην έναρξη εφαρμογής;

Την 1η Ιανουαρίου 2027 ο περιορισμός αφορά παιδιά γεννημένα το 2013 και μετά. Όσα γεννήθηκαν το 2012 ή νωρίτερα θεωρείται ότι έχουν συμπληρώσει το όριο των 15 ετών για τη συγκεκριμένη ρύθμιση. Αυτό δεν καταργεί άλλους κανόνες προστασίας ανηλίκων ή νόμιμους όρους κάθε υπηρεσίας.

4. Ένα παιδί που γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 2012 πρέπει να περιμένει τα γενέθλιά του;

Όχι. Για την εφαρμογή της ελληνικής διάταξης, ως ημερομηνία γέννησης όλων των προσώπων του ίδιου ημερολογιακού έτους θεωρείται η 1η Ιανουαρίου. Συνεπώς, όλα τα παιδιά του 2012 καλύπτουν το όριο από την 1η Ιανουαρίου 2027, όλα του 2013 από την 1η Ιανουαρίου 2028 και όλα του 2014 από την 1η Ιανουαρίου 2029. Πρόκειται για ειδικό κανόνα αυτής της ρύθμισης.

5. Υπάρχει επαρκής επιστημονική τεκμηρίωση για την παρέμβαση;

Δεν υποστηρίζουμε ότι κάθε χρήση κοινωνικών δικτύων προκαλεί πρόβλημα ψυχικής υγείας σε κάθε παιδί. Οι επιπτώσεις διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, την ευαλωτότητα, το περιεχόμενο και τον τρόπο χρήσης. Υπάρχουν, όμως, επιστημονικά και εμπειρικά δεδομένα για κινδύνους που δικαιολογούν προληπτική παρέμβαση.

Το συνοδευτικό ευρωπαϊκό υλικό οργανώνει τους κινδύνους γύρω από την υπερβολική χρήση που εκτοπίζει ύπνο και άλλες δραστηριότητες, την έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο και τις επιβλαβείς διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις. Ο σχεδιασμός των πλατφορμών μπορεί να ενισχύει αυτούς τους κινδύνους.

Στη συγκριτική έρευνα EU Kids Online 2026, σε 28.465 παιδιά ηλικίας 10-16 ετών από 19 ευρωπαϊκές χώρες, μόνο το 48% δηλώνει ότι αισθάνεται ασφαλές online. Στην έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου του Φεβρουαρίου 2025, σε 2.500 μαθητές ηλικίας 10-18 ετών, ένας στους τέσσερις μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου δηλώνει υπερβολική χρήση. Πρόκειται για αυτοαναφορές, όχι για κλινική διάγνωση εθισμού.

Η τεκμηρίωση κινδύνων δεν ισοδυναμεί με απόδειξη ότι το συγκεκριμένο ηλικιακό όριο θα λύσει από μόνο του το πρόβλημα. Η αποτελεσματικότητά του πρέπει να αξιολογείται στην πράξη.

6. Έχει προηγηθεί επιστημονική επεξεργασία ή η νομοθέτηση είναι πρόωρη;

Δεν ξεκινάμε από μηδενική βάση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκρότησε το Special Panel on Child Online Safety, με περισσότερους από 60 ειδικούς από πεδία όπως η υγεία, η παιδοψυχολογία και παιδοψυχιατρική, η πληροφορική και οι κοινωνικές επιστήμες. Συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι νέων, γονέων και οργανώσεων για τα δικαιώματα του παιδιού, ενώ οι συμπρόεδροι συναντήθηκαν και με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων.

Η ευρωπαϊκή πρόταση συνοδεύεται από αναλυτικό έγγραφο εργασίας για τις επιπτώσεις της και αξιοποιεί προηγούμενες εκτιμήσεις επιπτώσεων, επιστημονικές μελέτες και στοιχεία από την εφαρμογή της DSA. Η ελληνική Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης αξιοποιεί, μεταξύ άλλων, δεδομένα του ΠΟΥ, του ΟΟΣΑ, της έρευνας HBSC, του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου και της εθνικής στρατηγικής προστασίας ανηλίκων.

Η επιστημονική αβεβαιότητα για επιμέρους επιπτώσεις επιβάλλει αναλογικά μέτρα, παρακολούθηση και επανεξέταση με βάση νεότερα δεδομένα. Δεν δικαιολογεί ούτε αδράνεια ούτε βεβαιότητες για αποτελέσματα που δεν έχουν ακόμη μετρηθεί.

7. Ποιες πλατφόρμες αφορά;

Το κριτήριο είναι η παροχή υπηρεσίας κοινωνικής δικτύωσης, όχι μόνο η εμπορική ονομασία. Ενδεικτικά παραδείγματα τέτοιων υπηρεσιών είναι το Facebook, το Instagram, το TikTok και το LinkedIn. Το σχέδιο δεν περιέχει κλειστό ονομαστικό κατάλογο. Για υπηρεσίες με μικτές λειτουργίες, ο ακριβής υπαγόμενος και ο τρόπος εφαρμογής χρειάζονται αποσαφήνιση από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές όταν οριστικοποιηθεί το κανονιστικό πλαίσιο.

8. Μπορεί ο γονέας να επιτρέψει πρόσβαση πριν από τα 15 στην ελληνική ρύθμιση;

Το ελληνικό σχέδιο δεν προβλέπει εξαίρεση του ηλικιακού ορίου με γονική συναίνεση ούτε ειδικό περιορισμένο λογαριασμό για τις ηλικίες 13 έως 15.

9. Τι γίνεται αν το παιδί ήδη έχει λογαριασμό;

Η ηλικιακή απαγόρευση δεν προβλέπει εξαίρεση επειδή ο λογαριασμός δημιουργήθηκε πριν από την έναρξη εφαρμογής. Η πρόσβαση θα πρέπει να συμμορφώνεται με το νέο όριο.

10. Πώς θα ελέγχεται η ηλικία;

Για την εφαρμογή του ορίου χρειάζονται κατάλληλες, αξιόπιστες και αναλογικές λύσεις επαλήθευσης ηλικίας, με ελαχιστοποίηση των δεδομένων και σεβασμό στην ιδιωτική ζωή. Η απλή δήλωση μιας ημερομηνίας γέννησης δεν αρκεί ως αξιόπιστος έλεγχος. Η επιλογή και η λειτουργία των μηχανισμών πρέπει να συμμορφώνονται με το ενωσιακό πλαίσιο. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη λειτουργική εφαρμογή ταυτοποίησης της ηλικίας που καλύπτει όλες τις προδιαγραφές που έχει θέσει η ΕΕ.

11. Η επαλήθευση ηλικίας σημαίνει υποχρεωτική ταυτοποίηση όλων ή υποχρεωτικό Kids Wallet;

Όχι. Το ελληνικό σχέδιο δεν θεσπίζει γενικευμένη ταυτοποίηση όλων των χρηστών ούτε επιβάλλει συγκεκριμένη εφαρμογή. Το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται στο συνοδευτικό πλαίσιο ως ενδεδειγμένα παραδείγματα, ενώ μπορούν να αξιοποιούνται και ισοδύναμες λύσεις συμβατές με το ενωσιακό δίκαιο και τις ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές.

Η επαλήθευση ηλικίας διαφέρει από την αποκάλυψη ταυτότητας στην πλατφόρμα. Η αναγκαία πληροφορία είναι εάν ο χρήστης πληροί το σχετικό ηλικιακό όριο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα χρειάζεται έλεγχος ταυτότητας για ενήλικους χρήστες. Σημαίνει ότι ο έλεγχος δεν πρέπει να μετατρέπεται σε γενικευμένη ταυτοποίηση ή παρακολούθηση.

12. Θα πρέπει να δώσω την ταυτότητά μου στην πλατφόρμα και τι σημαίνει απόδειξη μηδενικής γνώσης;

Δεν θεσπίζεται γενική υποχρέωση αποστολής εγγράφου ταυτότητας στην πλατφόρμα. Ένα διακριτικό ηλικίας μπορεί να επιβεβαιώνει ότι καλύπτεται το όριο χωρίς να μεταφέρει όνομα, ακριβή ημερομηνία γέννησης ή αριθμό ταυτότητας.

Η πρόταση EU KIDS Act προβλέπει διασφάλιση ηλικίας με τεχνολογία απόδειξης μηδενικής γνώσης, γνωστή ως zero-knowledge proof. Με απλά λόγια, αποδεικνύεται η ηλικιακή προϋπόθεση χωρίς να αποκαλύπτεται η ταυτότητα.

Η διαδικασία δεν πρέπει να επιτρέπει ταυτοποίηση, εντοπισμό, παρακολούθηση ή κατάρτιση προφίλ. Πρόκειται για συγκεκριμένη πρόβλεψη της ευρωπαϊκής πρότασης.

13. Υπάρχει κίνδυνος αποκλεισμού οικογενειών ή μεταφοράς μεγαλύτερου βάρους στους γονείς;

Αυτός ο κίνδυνος πρέπει να αντιμετωπίζεται από τον σχεδιασμό. Η δυνατότητα διαφορετικών λύσεων επαλήθευσης επιτρέπει να αποφεύγεται η εξάρτηση από μία συγκεκριμένη εφαρμογή ή συσκευή. Χρειάζονται, όμως, στην πράξη προσβάσιμες επιλογές και σαφείς οδηγίες για οικογένειες με περιορισμένη ψηφιακή πρόσβαση ή δεξιότητες.

Η πρόταση EU KIDS Act προβλέπει προσβάσιμα μέσα απόδειξης γονικής μέριμνας και εναλλακτικές διαδικασίες όταν δεν είναι διαθέσιμα τα συνήθη έγγραφα. Διευκρινίζει, επίσης, ότι τα γονικά εργαλεία συμπληρώνουν την ευθύνη των παρόχων και ότι η συμμόρφωση δεν πρέπει να εξαρτάται αποκλειστικά από τη διαθεσιμότητα ή την ψηφιακή εξοικείωση του γονέα.

Το Kids Wallet και το parco.gov.gr μπορούν να υποστηρίζουν τις οικογένειες με εργαλεία και πρακτική καθοδήγηση. Η ευθύνη προστασίας, όμως, δεν μπορεί να μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στους γονείς.

14. Η επαλήθευση ηλικίας δημιουργεί νέους κινδύνους κυβερνοασφάλειας και προσωπικών δεδομένων;

Μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους εάν σχεδιαστεί ή εφαρμοστεί ανεπαρκώς. Γι' αυτό απαιτούνται υψηλή ασφάλεια, ελαχιστοποίηση δεδομένων, περιορισμός σκοπού και προστασία της ιδιωτικότητας ήδη από τον σχεδιασμό. Η προστασία των παιδιών δεν δικαιολογεί περιττή συλλογή εγγράφων ταυτότητας ή χρήση των στοιχείων ηλικίας για διαφήμιση και κατάρτιση προφίλ.

Η πρόταση EU KIDS Act προβλέπει για τους σχετικούς ελέγχους ηλικιακής πρόσβασης πιστοποιημένες ευρωπαϊκές λύσεις από ανεξάρτητους τρίτους, με υψηλή ακρίβεια, αξιοπιστία, ασφάλεια και μη παρεμβατικότητα. Η απόδειξη μηδενικής γνώσης περιορίζει την πληροφορία που αποκαλύπτεται στην πλατφόρμα.

Ούτε η πιστοποίηση ούτε μία τεχνολογία εξαλείφουν κάθε κίνδυνο. Απαιτούνται ασφαλής υλοποίηση, έλεγχοι και αντιμετώπιση περιστατικών, με σεβασμό στον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία των Δεδομένων (ΓΚΠΔ). Στόχος είναι η αξιόπιστη ένδειξη ηλικίας με τη μικρότερη δυνατή επεξεργασία δεδομένων.

15. Αν τα παιδιά μπορούν να παρακάμψουν τον έλεγχο με VPN ή να μετακινηθούν αλλού, έχει νόημα το μέτρο;

Κανένα τεχνικό σύστημα δεν είναι πλήρως απρόσβλητο από παράκαμψη. Η χρήση ψευδούς ηλικίας, ξένου λογαριασμού ή VPN δεν αναιρεί τον κανόνα, αλλά δημιουργεί δυσκολίες που πρέπει να αντιμετωπίζονται. Η επαλήθευση πριν από τη δημιουργία λογαριασμού μπορεί να ενισχύσει την τήρηση του ορίου, χωρίς να εγγυάται απόλυτη αποτελεσματικότητα.

Η πρόταση EU KIDS Act απαγορεύει πρακτικές των παρόχων που υπονομεύουν ή παρακάμπτουν τις υποχρεώσεις τους. Γι' αυτό χρειάζονται κοινές ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές, συνεργασία με τις πλατφόρμες και αποτελεσματική επιβολή. Πρέπει επίσης να παρακολουθείται αν τα παιδιά μετακινούνται σε υπηρεσίες με μικρότερες εγγυήσεις προστασίας.

16. Προβλέπονται πρόστιμα σε παιδιά ή γονείς;

Οι συγκεκριμένες ελληνικές διατάξεις δεν θεσπίζουν νέο πρόστιμο ή ποινή για παιδιά και γονείς. Η εποπτεία και η επιβολή αφορούν τους παρόχους μέσα από το υφιστάμενο πλαίσιο της DSA και του ν. 5099/2024. Ο γονικός ρόλος παραμένει σημαντικός, αλλά δεν υποκαθιστά την ευθύνη της πλατφόρμας.

17. Ποιος ελέγχει τις πλατφόρμες και πού υποβάλλεται καταγγελία;

Το ελληνικό σχέδιο εντάσσεται στον ν. 5099/2024, τον εφαρμοστικό νόμο της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, γνωστής ως DSA. Για παρόχους εγκατεστημένους στην Ελλάδα, το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα εποπτεύουν την εφαρμογή του ηλικιακού ορίου, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους.

Η ΕΕΤΤ είναι ο Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών. Για πάροχο εγκατεστημένο σε άλλο κράτος μέλος, η καταγγελία μπορεί να υποβληθεί στην Ελλάδα και να διαβιβαστεί από την ΕΕΤΤ στον αρμόδιο Συντονιστή του κράτους εγκατάστασης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει τις αρμοδιότητες που προβλέπει η DSA για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες, με κατανομή ευθύνης ανάλογα με την υποχρέωση και τη διαδικασία που έχει κινηθεί.

Καταγγελία για παράβαση της DSA μπορεί να υποβληθεί μέσω της σχετικής φόρμας της ΕΕΤΤ. Είναι χρήσιμο να περιλαμβάνει την υπηρεσία, το περιστατικό, ημερομηνίες και αποδεικτικά στοιχεία. Δεν δημιουργείται νέος εποπτικός φορέας ή νέο αυτοτελές σύστημα προστίμων.

18. Πρέπει οι γονείς να κάνουν κάποια ενέργεια από τώρα;

Δεν προβλέπεται γενική υποχρέωση εγγραφής όλων των οικογενειών σε συγκεκριμένη εφαρμογή. Μπορούν ήδη να ελέγξουν τις ρυθμίσεις ιδιωτικότητας και γονικού ελέγχου, να συζητήσουν με το παιδί το νέο όριο και να παρακολουθούν τις επίσημες ανακοινώσεις και τις ενημερώσεις των πλατφορμών. Για ενημέρωση σχετικά με τον γονικό έλεγχο μπορούν να αξιοποιούν το parco.gov.gr.

19. Τι αλλάζει για παιδιά από 15 έως 17 ετών;

Δεν εμπίπτουν στην ελληνική ηλικιακή απαγόρευση, εφόσον καλύπτουν το όριο με τον ειδικό τρόπο υπολογισμού της διάταξης. Παραμένουν όμως ανήλικοι και δικαιούνται τις προστασίες του ευρωπαϊκού πλαισίου. Η συμπλήρωση του ορίου δεν σημαίνει απεριόριστη χρήση ούτε απαλλαγή των παρόχων από τις υποχρεώσεις προστασίας τους.

20. Το όριο των 15 περιορίζει δυσανάλογα την ενημέρωση και την έκφραση των παιδιών;

Η πρόσβαση στην πληροφορία, η έκφραση και η κοινωνική συμμετοχή των παιδιών είναι δικαιώματα που πρέπει να συνεκτιμώνται. Τα ψηφιακά περιβάλλοντα προσφέρουν επίσης μάθηση, δημιουργικότητα και υποστήριξη. Η ρύθμιση αφορά συγκεκριμένες υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης πριν από τα 15, χωρίς να θεσπίζει γενική απαγόρευση του διαδικτύου ή της τεχνολογίας.

Επιδιώκει να περιορίσει την πρώιμη έκθεση σε κινδύνους που συνδέονται με προβληματική χρήση, διαταραχή ύπνου, επιβλαβές περιεχόμενο και ανεπιθύμητες επαφές. Η ευρωπαϊκή πρόταση αντιμετωπίζει και συγκεκριμένα χαρακτηριστικά σχεδιασμού, όπως την ατέρμονη κύλιση και τα συστήματα συστάσεων που επιδιώκουν παρατεταμένη εμπλοκή.

Η αναλογικότητα χρειάζεται να τεκμηριώνεται ως προς το πεδίο, την εφαρμογή και τις συνέπειες του μέτρου. Η προστασία πρέπει να συνδυάζεται με προσβάσιμες ασφαλείς δυνατότητες ενημέρωσης, επικοινωνίας και έκφρασης.

21. Γιατί δεν αρκούν ο ψηφιακός γραμματισμός και τα γονικά εργαλεία;

Η εκπαίδευση και η ρύθμιση λειτουργούν συμπληρωματικά. Τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν να αξιολογούν περιεχόμενο, να αναγνωρίζουν κινδύνους και να ζητούν βοήθεια. Οι γονείς χρειάζονται ενημέρωση και εύχρηστα εργαλεία. Αυτά, όμως, δεν μπορούν να αντισταθμίσουν μόνα τους τους σχεδιασμούς που ενισχύουν την προβληματική χρήση.

Η ελληνική παρέμβαση εντάσσεται στην ευρύτερη εθνική στρατηγική προστασίας ανηλίκων, με ψηφιακή παιδεία και υποστήριξη οικογενειών. Η ευρωπαϊκή πρόταση συνδυάζει ηλικιακούς κανόνες με ασφαλή σχεδιασμό, διασφάλιση ηλικίας, γονικά εργαλεία και επιβολή. Οι πάροχοι οφείλουν να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τις υπηρεσίες που σχεδιάζουν και διαθέτουν. Τα γονικά εργαλεία λειτουργούν συμπληρωματικά.

22. Η ελληνική ρύθμιση είναι συμβατή με το ευρωπαϊκό δίκαιο;

Η ελληνική πρωτοβουλία αξιοποιεί τον ν. 5099/2024 και τις αρμόδιες αρχές και διαδικασίες συνεργασίας της DSA. Δεν δημιουργεί παράλληλο αυτοτελές εθνικό σύστημα εποπτείας. Σύμφωνα με την ενημέρωση για τη νομοθετική πρωτοβουλία, το σχέδιο κοινοποιήθηκε και συζητήθηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω της προβλεπόμενης διαδικασίας.

Η ευρωπαϊκή πρόταση κινείται προς ηλικιακά όρια, ουσιαστική επαλήθευση και αυξημένη ευθύνη παρόχων. Αυτό δείχνει κοινή κατεύθυνση πολιτικής, αλλά δεν αποτελεί από μόνο του οριστική κρίση νομιμότητας κάθε εθνικής διάταξης. Η συμβατότητα κρίνεται βάσει του ισχύοντος ενωσιακού δικαίου, ενώ η τελική σχέση των δύο πλαισίων θα εξαρτηθεί και από το περιεχόμενο του ευρωπαϊκού Κανονισμού που θα εγκριθεί.

23. Πώς διαφέρει το EU KIDS Act από την ελληνική ρύθμιση;

Η ελληνική ρύθμιση επικεντρώνεται στην πρόσβαση σε κοινωνικά δίκτυα. Η ευρωπαϊκή πρόταση, που είναι ακόμη υπό διαμόρφωση και έγκριση, περιλαμβάνει επιπλέον υπηρεσίες διαμοιρασμού βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, όπως ψηφιακούς συντρόφους ΤΝ και γενικούς συνομιλιακούς βοηθούς. Προβλέπει διαφορετικές υποχρεώσεις ανά υπηρεσία και ευρύτερους κανόνες ασφαλούς σχεδιασμού. Δεν επιβάλλει τον ίδιο ηλικιακό αποκλεισμό σε κάθε ψηφιακή υπηρεσία.

24. Τι προβλέπει η ευρωπαϊκή πρόταση για παιδιά από 13 έως κάτω των 15;

Ο πάροχος μπορεί να προσφέρει ειδικό περιορισμένο λογαριασμό, τον οποίο δημιουργεί γονέας ή κηδεμόνας. Τα γονικά εργαλεία είναι υποχρεωτικά ενεργά, ο γονέας μπορεί να θέτει ημερήσιο όριο που δεν υπερβαίνει τη μία ώρα και να προεγκρίνει νέες επαφές ή να περιορίζει τον αριθμό τους. Ο πάροχος επαληθεύει την ηλικία και τη γονική ιδιότητα. Δεν πρόκειται για πλήρη αυτόνομο λογαριασμό. Η νομοθεσία αυτή ακόμη δεν έχει ψηφιστεί.

25. Τι προβλέπει η ευρωπαϊκή πρόταση για παιδιά κάτω των 13;

Δεν επιτρέπει λογαριασμό κοινωνικού δικτύου στο όνομα του παιδιού. Προβλέπει στενή εξαίρεση για περιορισμένη πρόσβαση μέσω λογαριασμού γονέα σε ειδικά σχεδιασμένες υπηρεσίες βίντεο, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και γονικό έλεγχο. Δεν πρόκειται για γενική άδεια χρήσης του κανονικού λογαριασμού ενός ενηλίκου.

26. Ποιος φέρει την ευθύνη και ποιες κυρώσεις προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία;

Πρωτίστως ο πάροχος. Οι πολύ μεγάλες πλατφόρμες υποβάλλουν σχέδιο συμμόρφωσης και αναθέτουν ανεξάρτητο έλεγχο με δική τους δαπάνη. Η επιβολή αξιοποιεί τη DSA και, για τα σχετικά συστήματα ΤΝ, τον AI Act. Προβλέπονται κυρώσεις που, κατά το εφαρμοστέο καθεστώς, μπορούν να φθάσουν έως το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών. Δεν πρόκειται για πρόστιμο που επιβάλλεται αυτομάτως για κάθε περιστατικό.

27. Είναι ήδη νόμος το EU KIDS Act και ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2027;

Όχι. Είναι πρόταση ευρωπαϊκού Κανονισμού που απαιτεί έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Οι τελικές διατάξεις, οι ημερομηνίες εφαρμογής και η σχέση με τις εθνικές ρυθμίσεις θα προκύψουν από τη νομοθετική διαδικασία. Η 1η Ιανουαρίου 2027 αφορά την προβλεπόμενη έναρξη της ελληνικής ρύθμισης.

28. Πώς θα κριθεί αν το μέτρο πετυχαίνει;

Η επιτυχία δεν μετριέται μόνο στον αριθμό λογαριασμών που αποκλείονται αλλά στην κατανόηση από τους γονείς, τα παιδιά και τις εταιρίες τεχνολογίας ότι η προστασία των ανηλίκων από επιβλαβές περιεχόμενο αποτελεί πλέον εθνική προτεραιότητα που επιβάλλει τη λήψη ειδικών μέτρων. Χρειάζεται να εξετάζονται η πραγματική τήρηση του ορίου, η προβληματική χρήση, ο ύπνος και η ευημερία των παιδιών, οι αδικαιολόγητοι αποκλεισμοί, τα σφάλματα επαλήθευσης και η μετακίνηση σε λιγότερο ασφαλείς υπηρεσίες.

Η εθνική εφαρμογή θα βρίσκεται υπό συστηματική αξιολόγηση από την κυβέρνηση, με επιστημονική συνδρομή και συμμετοχή γονέων, εκπαιδευτικών και παιδιών. Τα αποτελέσματα και τα νεότερα δεδομένα θα καθοδηγούν διορθώσεις και προσαρμογές.

Tο ποσό των 400 εκατομμυρίων δολαρίων θα καταβάλει το TikTok στις ΗΠΑ, στο πλαίσιο συμβιβασμού με το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης για την υπόθεση που αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων παιδιών.

Το TikTok και η μητρική του εταιρεία, ByteDance, κατέληξαν σε συμφωνία με τις αμερικανικές αρχές προκειμένου να κλείσει η δικαστική διαμάχη που είχε ξεκινήσει το 2024. Με τον συμβιβασμό, η εταιρεία αποφεύγει την περαιτέρω δικαστική αντιπαράθεση, χωρίς ωστόσο να παραδέχεται ότι προέβη σε παράνομες ενέργειες.

Η συμφωνία θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές αποζημιώσεις που έχουν επιτευχθεί σε υπόθεση σχετική με την παραβίαση της νομοθεσίας για την προστασία της ιδιωτικότητας παιδιών στο διαδίκτυο.

Οι βαριές κατηγορίες σε βάρος του TikTok

Η υπόθεση είχε ξεκινήσει το 2024, όταν το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, επί κυβέρνησης Τζο Μπάιντεν, μαζί με την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου, προσέφυγαν δικαστικά εναντίον του TikTok και της ByteDance.

Οι αμερικανικές αρχές κατηγορούσαν την πλατφόρμα ότι παραβίασε τη νομοθεσία για την προστασία της ιδιωτικότητας των παιδιών στο διαδίκτυο.

Μεταξύ άλλων, υποστήριζαν ότι το TikTok επέτρεπε εν γνώσει του σε παιδιά να δημιουργούν κανονικούς λογαριασμούς, μέσω των οποίων μπορούσαν να ανεβάζουν και να παρακολουθούν βίντεο, αλλά και να επικοινωνούν με άλλους χρήστες, ακόμη και ενήλικες.

Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση κατηγορούσε την εταιρεία ότι συνέλεγε και διατηρούσε προσωπικά στοιχεία ανηλίκων, όπως διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και άλλα δεδομένα, κατά παράβαση των κανόνων που ισχύουν για την προστασία των παιδιών.

Η μήνυση του 2024 βασιζόταν, επίσης, στην εκτίμηση των αμερικανικών αρχών ότι το TikTok είχε παραβιάσει προηγούμενη συμφωνία συμμόρφωσης που είχε συναφθεί το 2019.

Τι άλλαξε στο TikTok

Από τότε που κατατέθηκε η αγωγή, το TikTok έχει προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές τόσο στη λειτουργία όσο και στις πρακτικές προστασίας της ιδιωτικότητας.

Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, οι αλλαγές αφορούν μεταξύ άλλων την ενίσχυση των δικλίδων ασφαλείας για τους ανήλικους χρήστες, τη βελτίωση των μηχανισμών επαλήθευσης και ελέγχου της ηλικίας, καθώς και την παροχή περισσότερων δυνατοτήτων γονικού ελέγχου.

Οι αμερικανικές αρχές εκτιμούν, ότι τα μέτρα αυτά ενισχύουν ουσιαστικά την προστασία εκατομμυρίων οικογενειών στις ΗΠΑ.

Ο αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης Stanley Woodward χαρακτήρισε τον συμβιβασμό «σημαντική νίκη για τα παιδιά και τους γονείς στις Ηνωμένες Πολιτείες», υπογραμμίζοντας ότι οι εταιρείες που διαχειρίζονται προσωπικά δεδομένα ανηλίκων οφείλουν να τηρούν αυστηρά τις υποχρεώσεις που προβλέπει ο νόμος.

Για το TikTok, τα 400 εκατ. δολάρια αποτελούν ένα ιδιαίτερα υψηλό τίμημα, ωστόσο η συμφωνία απομακρύνει τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης και απρόβλεπτης δικαστικής μάχης με την αμερικανική κυβέρνηση.

Το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας απέρριψε την Παρασκευή το νομοσχέδιο που προέβλεπε την απαγόρευση της πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τους ανηλίκους. Η απόφαση αυτή καταφέρει ένα ισχυρό πλήγμα στον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και εγείρει θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο προστασίας των παιδιών στο διαδίκτυο.

Το Συνταγματικό Συμβούλιο, το οποίο εξετάζει τη συνταγματικότητα της γαλλικής νομοθεσίας, αποφάνθηκε ότι οι περιορισμοί του νομοσχεδίου παραβιάζουν δυσανάλογα το δικαίωμα των ανηλίκων στην ελευθερία της έκφρασης και της επικοινωνίας. Παράλληλα, το δικαστήριο σημείωσε ότι το νομοσχέδιο απέτυχε να εισαγάγει επαρκείς ασφαλιστικές δικλείδες για την προστασία της ιδιωτικότητας.

Η προσπάθεια για την επιβολή της πρώτης απαγόρευσης social media στην Ευρώπη -που στόχευε στην απαγόρευση της πρόσβασης σε όσους βρίσκονται στη Γαλλία και είναι κάτω των 15 ετών- αποτελούσε εμβληματική πολιτική της δεύτερης και τελευταίας θητείας του Μακρόν. Ο Γάλλος πρόεδρος σκόπευε να προωθήσει τους νέους αυτούς περιορισμούς στην κορυφή της ατζέντας της ΕΕ, ενόψει της αναμενόμενης ανακοίνωσης παρόμοιων πανευρωπαϊκών μέτρων από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον Σεπτέμβριο.

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε αργά το βράδυ της Παρασκευής, η γαλλική προεδρία ανέφερε ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το νομοσχέδιο. Παράλληλα, έθεσε ως νέο χρονικό ορίζοντα την άνοιξη του 2027, περίοδο που συμπίπτει με την ολοκλήρωση της θητείας του Μακρόν.

Στην ίδια ανακοίνωση προστίθεται ότι ο Μακρόν «έδωσε εντολή στον Πρωθυπουργό να εργαστεί, το ταχύτερο δυνατό, για τη σύνταξη ενός νομικά στέρεου σχεδίου που θα λαμβάνει υπόψη» την απόφαση του δικαστηρίου. Η ετυμηγορία άφησε ήδη να εννοηθεί τι θα καθιστούσε τον ηλικιακό περιορισμό συμβατό με τα θεμελιώδη δικαιώματα: η παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας στους γονείς.

«Δεν μπορείτε απλώς να επιβάλλετε μια γενική απαγόρευση»

Ο Πίτερ Κράντοκ, ανώτερος δικηγόρος με έδρα τις Βρυξέλλες που συμβουλεύει εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης, δήλωσε ότι η απόφαση του γαλλικού δικαστηρίου ενδέχεται να έχει ευρύτερες επιπτώσεις.

«Αυτό που λένε ουσιαστικά είναι: 'Ακούστε, κυβέρνηση, αν θέλετε να πετύχει αυτό το μέτρο, δεν μπορείτε να εργάζεστε στη βάση μιας γενικής απαγόρευσης. Πρέπει να υπάρχουν περιορισμοί'», ανέφερε ο Κράντοκ, εταίρος στην εταιρεία Keller & Heckman. «Πρέπει να υπάρχουν τρόποι ώστε να μπορεί κάποιος να πει: 'Στη δική μου περίπτωση, ο γιος μου ή η κόρη μου έχει έναν βαθμό ωριμότητας και είναι σε θέση να κάνει σωστή χρήση'».

Το κυβερνητικό νομοσχέδιο είχε υπερψηφιστεί από τη γαλλική Βουλή μετά από μακρές διαβουλεύσεις νωρίτερα αυτό το καλοκαίρι. Προοριζόταν να εισαγάγει τους πρώτους ηλικιακούς περιορισμούς στα social media στην Ευρώπη, με την Ελλάδα και τη Δανία να σχεδιάζουν να ακολουθήσουν το παράδειγμά της, όπως γράφει και το POLITICO.

Ωστόσο, το Άρθρο 1 του γαλλικού νομοσχεδίου το μετέτρεπε ουσιαστικά σε μια οριζόντια απαγόρευση, χωρίς να διαχωρίζει επαρκώς τους κινδύνους της κάθε πλατφόρμας ή τα διαφορετικά επίπεδα ευαλωτότητας των ίδιων των ανηλίκων, όπως τόνισε το δικαστήριο. Η απαγόρευση θα ίσχυε ακόμα και για διαδικτυακές πλατφόρμες για τις οποίες δεν έχει αποδειχθεί ότι εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των ανηλίκων.

Ο Κράντοκ προειδοποιεί ότι η απόφαση του δικαστηρίου ενδέχεται να μην αποτελεί θετικό οιωνό για άλλες εθνικές απαγορεύσεις ή περιορισμούς που προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς η ετυμηγορία βασίστηκε στα θεμελιώδη δικαιώματα, τα οποία είναι εναρμονισμένα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Το σκεπτικό της απόφασης είναι εξίσου σχετικό σε διεθνές επίπεδο και σε ολόκληρη την ΕΕ, διότι αυτή η θεμελιώδης ελευθερία δεν αποτελεί ιδιαιτερότητα μόνο της Γαλλίας», κατέληξε.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΕΝΕΓΟΣ

Τη Μεγάλη Πέμπτη, 9 Απριλίου, με κοινή συνέντευξη τύπου οι υπουργοί Άδωνις Γεωργιάδης (Υγείας), Δημήτρης Παπαστεργίου (Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης) και Άκης Σκέρτσος (Επικρατείας), ανακοίνωσαν την πρόθεση για νέο πλαίσιο ρυθμίσεων σχετικά με την πρόσβαση των ανήλικων στα social media. Επισημοποιώντας τη βούληση της κυβέρνησης να απαγορεύσει την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τους ανήλικους κάτω των 15 ετών, δίνοντας μάλιστα και κάποιες πρώτες πληροφορίες για την εφαρμογή της (χρήση του εργαλείου Kids Wallet που ήδη λειτουργεί ως φρένο στην αγορά αλκοόλ και καπνικών προϊόντων.)

Πρόκειται, έτσι κι αλλιώς, για ένα από τα πιο καυτά ντιμπέιτ της εποχής που απασχολεί τις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο με την αφετηρία να γίνεται από την Αυστραλία που ήταν η πρώτη που νομοθέτησε κι εφάρμοσε την απαγόρευση από τον Δεκέμβριο του 2025 (βάζοντας το όριο στα 16).

Στη συνέντευξη τύπου των υπουργών εκτός από κάποιες ενδιαφέρουσες ατάκες («εδώ πρέπει να πολεμήσουμε λίγο τον καπιταλισμό», είπε ο Άδωνις Γεωργιάδης, εννοώντας τις ευθύνες που έχουν και οι πανίσχυρες πλατφόρμες του big tech), τέθηκε κι ένα χρονοδιάγραμμα: το νομοσχέδιο θα ψηφιζόταν το καλοκαίρι που διανύουμε και θα εφαρμοζόταν από 1/1/2027.

Μάλιστα, η απαγόρευση τους τελευταίους μήνες έχει αποτελέσει και κεντρικό κομμάτι των τοποθετήσεων του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, τόσο στις συνεντεύξεις του όσο και στην εβδομαδιαία κυριακάτικη ενημέρωση. Κι αυτό, παρά την ανοιχτή επιστολή που έστειλαν στον Πρωθυπουργό 25 ελληνικές και διεθνείς οργανώσεις ζητώντας άμεση απόσυρση του σχεδίου νόμου, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο παραβιάζει θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα και ενθαρρύνει τον ψηφιακό αποκλεισμό.

Το καλοκαίρι ήρθε, η κοινή γνώμη με εμπρηστικές επιθέσεις, συλλήψεις και την παγκόσμια γεωπολιτική αναταραχή να μονοπωλούν την επικαιρότητα, μάλλον ξέχασε την απαγόρευση. 

Η κυβέρνηση όμως τήρησε τη δέσμευσή της. Έφερε το σχέδιο νόμου όπως είχε υποσχεθεί. Είναι αναρτημένο από το Υπουργείο Δικαιοσύνης στο Open Gov από τις 7 Ιουλίου, ενσωματωμένο στα «Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 – Νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις – Λοιπές διατάξεις». Προς διαβούλευση, η οποία λήγει την προσεχή Δευτέρα 20 Ιουλίου στις 9 το πρωί. 

Όμως γιατί ένα τόσο σημαντικό νομοσχέδιο, για ένα ζήτημα που διχάζει σε παγκόσμιο επίπεδο, μοιάζει να κατατίθεται, σχεδόν κρυμμένο, «στα γρήγορα», σίγουρα χωρίς να γίνεται η απαραίτητη επιστημονική συζήτηση; Τι πιο σύνηθες θα μπορούσε να πει κανείς, η ελλιπής (ή ανύπαρκτη) διαβούλευση είναι πάγια κοινοβουλευτική πρακτική στη χώρα μας. Ίσως, όμως, το θέμα της πρόσβασης των ανήλικων στα σόσιαλ μίντια θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με μια πιο «οριζόντια» συναινετική λογική, αφού δεν ανήκει σε μια σκληρή ιδεολογική ατζέντα. Ή μήπως ανήκει;

 

iStock

 

Κάτω από τη γενική ομπρέλα «απαγόρευση χρήσης επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης σε ανήλικους», στα επιμέρους άρθρα 75-78 διαβάζουμε  ότι η απαγόρευση θα εφαρμοστεί σε «όσους έχουν συμπληρώσει το δέκατο πέμπτο (15ο) έτος της ηλικίας τους». Ως αρμόδιες αρχές για την επίβλεψη ορίζονται το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, ενώ προβλέπεται η αναμόρφωση σύνθεσης της Επιτροπής Προστασίας Ψυχικής Υγείας των Ανήλικων Καταναλωτών. 

Το θέμα της πρόσβασης των ανηλίκων στα σόσιαλ είναι πολυδιάστατο. Ακόμα ακόμα και όσον αφορά το ποια μέσα κοινωνικής δικτύωσης συμπεριλαμβάνονται στην απαγόρευση π.χ. το YouTube θεωρείται «εκπαιδευτικό» μέσο ή όχι; Στην Αυστραλία που πρωτοεφαρμοστηκε το μέτρο, οι πρώτοι μήνες δεν είναι ενθαρρυντικοί, καθώς οι έφηβοι (σε ποσοστό που κάποια ρεπορτάζ ανεβάζουν και σε 2/3) είτε έχουν βρει τρόπο να ξεπερνούν τις φραγές, είτε «ξεφεύγουν» από το ελλειμματικό σύστημα επαλήθευσης της ηλικίας. Στη Γαλλία και τη Μεγάλη Βρετανία, ο νόμος έχει ψηφιστεί αλλά ακόμα δεν έχει ξεκαθαριστεί πώς θα εφαρμοστεί, ενώ στην Ισπανία ο Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε τον Φεβρουάριο την πρόθεση να προχωρήσει σε απαγόρευση με όριο τα 16 έτη χωρίς όμως ακόμα να έχει γίνει νόμος του κράτους καθώς συζητούνται οι δικλείδες υλοποίησης.

Γιατί, λοιπόν, τόση και τέτοια βιασύνη από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης που, σύμφωνα με πηγές, θέλει να ψηφίσει τον νόμο πριν κλείσει η Βουλή για τον Αύγουστο; 

Πόσο σοβαρά λήφθησαν οι προειδοποιήσεις των 25 οργανώσεων (ανάμεσά τους το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η Διεθνής Αμνηστία, η ΕΠΑΨΥ – Εταιρεία Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας, η Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας και η Homo Digitalis) ότι η απαγόρευση θα οδηγήσει σε δημιουργία πυλών ελέγχου που διαβρώνουν την ανωνυμία του διαδικτύου (αφού η επαλήθευση ηλικίας αφορά το σύνολο των χρηστών, όχι μόνο τους ανήλικους), προσβάλλουν την ιδιωτικότητα, δημιουργούν συνθήκες ψηφιακής απομόνωσης και, το σημαντικότερο, αποδυναμώνουν την πίεση προς τις πλατφόρμες ώστε να αναλάβουν επιτέλους την ευθύνη του περιεχομένου που φιλοξενούν; 

Πόσο τεκμηριωμένο και διαφανές είναι ένα νομοσχέδιο που δε λαμβάνει σοβαρά υπόψη του ούτε τα κόμματα της αντιπολίτευσης, ούτε την επιστημονική κοινότητα που έχει ήδη καταγγείλει την έλλειψη επαρκούς διαβούλευσης; 

Τόσο στην Ελλάδα, όσο και στις υπόλοιπες χώρες, στη συζήτηση έχουν εισφερθεί κι εναλλακτικές προσεγγίσεις που στοχεύουν στον ασφαλή σχεδιασμό και στην αποτροπή των εθιστικών μηχανισμών κατά την εμπειρία πλοήγησης παρά στην οριζόντια απαγόρευση. Έχουν εξεταστεί άραγε τέτοιες πρακτικές στην εφαρμογή του μέτρου στη χώρα μας;

Η οριζόντια απαγόρευση και τα μέτρα διαδικτυακής επιτήρησης δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα λύσουν το (υπαρκτό) ζήτημα ασφαλούς πρόσβασης των ανήλικων στο διαδίκτυο γενικά, στα σόσιαλ μίντια ειδικότερα. Κάθε απαγόρευση, όμως, είναι «πολιτικό προϊόν» εύκολο κι έτοιμο να επικοινωνηθεί σε ανασφαλή κοινά λειτουργώντας ως επίδειξη πυγμής κι επέκτασης του δόγματος «Νόμος και Τάξη» ακόμα και στο ίντερνετ. 

Κι αυτό το τελευταίο μοιάζει ακριβώς να περιγράφει την στρατηγική της κυβέρνησης και το κλίμα του δημόσιου διαλόγου τις τελευταίες ημέρες, με τα σενάρια για εκλογές το φθινόπωρο να φουντώνουν κάθε μέρα και περισσότερο…

Πηγή: news247.gr

Εκτός Tiktok, Snapchat, Instagram και Facebook, θα βρεθούν τα παιδιά που γεννήθηκαν από το 2012 και μετά, έπειτα από την απαγόρευση πρόσβασης για παιδιά κάτω των 15 ετών. Σύμφωνα με την εξειδίκευση των μέτρων το νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει τις πλατφόρμες ανταλλαγής μηνυμάτων.

Το νέο πλαίσιο ρυθμίσεων παρουσιάστηκε από τον υπουργό Υγείας, Άδωνη Γεωργιάδη, τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρη Παπαστεργίου και τον υπουργό Επικρατείας Άκη Σκέρτσο.

Επαλήθευση ηλικίας και εργαλεία ελέγχου

Σε ό,τι αφορά την επαλήθευση ηλικίας, υπογραμμίστηκε ότι τα εργαλεία αυτά είναι συμβατά με το άρθρο 28 της DSA, που αφορά την προστασία των ανηλίκων.

Οι μηχανισμοί επαλήθευσης, όπως αναφέρθηκε, λειτουργούν ως ενδεικτικά εργαλεία και δεν επιβάλλονται ως αποκλειστική τεχνολογική λύση, διασφαλίζοντας την αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας.

Επιπλέον, πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, όπως:

– η χρήση αξιόπιστων και ακριβών τεχνικών επαλήθευσης

– η αποτελεσματική λειτουργία σε πραγματικές συνθήκες

– η δυσκολία παράκαμψης

– η προσβασιμότητα για όλους τους χρήστες

– η μη παραβίαση των δικαιωμάτων των χρηστών

– η αποφυγή χρήσης προσωπικών δεδομένων που δεν είναι απολύτως απαραίτητα

Αναφέρθηκε επίσης η προοπτική διασύνδεσης των μηχανισμών αυτών με το ευρωπαϊκό ψηφιακό πορτοφόλι (EUDI Wallet).

Νωρίτερα σήμερα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ανακοίνωσε την απαγόρευση της πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για ανηλίκους κάτω των 15 ετών από την 1η Ιανουαρίου του 2027. Η ρύθμιση θα έρθει μέσα στο καλοκαίρι του 2026 και θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους.

Πραγματοποιήθηκε σήμερα η παρουσίαση της Εθνικής Στρατηγικής κατά της Βίας και Παραβατικότητας Ανηλίκων, καθώς και η εξειδίκευση των μέτρων που αναμένεται να ληφθούν.

Μεταξύ άλλων ανακοινώθηκε η «κοινωνική εργασία» στα σχολεία αντί της αποβολής, που αποτελεί μία πολυετή παγιωμένη λύση.

«Κοινωνική εργασία» στα σχολεία

Σχετικά με την ενδοσχολική βία και τον εκφοβισμό, προβλέπονται αλλαγές που στόχο έχουν την εκπαίδευση μη βίαιων πολιτών.

Ανάμεσα στα συγκεκριμένα μέτρα εντοπίζονται:

• Υποχρεωτική εκπαίδευση των μαθητών/ριών στην ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων, τη διαμεσολάβηση και τη μη βίαιη επικοινωνία.
• Παιδαγωγική-συμβουλευτική προσέγγιση του μέτρου της αποβολής στη Β/Θμια Εκπαίδευση: αναστολή παρακολούθησης της μαθησιακής διαδικασίας εντός του σχολείου.
• Υποχρεωτική «κοινωνική εργασία» στο σχολείο για τους μαθητές που εκφοβίζουν.

Με στόχο την ανάληψη της ευθύνης των πράξεων και την αναγνώριση της ανεπιθύμητης συμπεριφοράς από το παιδί που εκφοβίζει και των ακολούθων του προτείνεται η υποχρεωτική συμμετοχή τους σε ενδοσχολικές δράσεις που προάγουν την κοινωνική ευθύνη, όπως υποστήριξη σε μαθητές/ριες μικρότερων τάξεων (στη μελέτη μαθημάτων κ.λπ.), βοήθεια σε σχολικές δραστηριότητες, φροντίδα του σχολικού περιβάλλοντος, κ.ά. Το μέτρο αυτό εφαρμόζεται με επιτυχία σε χώρες της Ευρώπης (π.χ. Ιταλία) και τις Η.Π.Α., αναφέρει το αναλυτικό σχέδιο.

Ανάλογα με τη σοβαρότητα του περιστατικού, πραγματοποιείται παραπομπή του/της μαθητή/ριας σε δομές της κοινότητας με τις οποίες και συνεργάζεται η Διεύθυνση.

Η εφαρμογή του μέτρου

Πιο συγκεκριμένα, όπως αναφέρθηκε από την πρόεδρο της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Βάσω Αρτινοπούλου, η πρόταση προβλέπει ότι σε περιπτώσεις ελαφρύτερων παραπτωμάτων, ο μαθητής θα παραμένει στο σχολικό περιβάλλον και θα εκτελεί κοινωνική εργασία κατά τις ώρες λειτουργίας του σχολείου. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, προβλέπεται η ένταξη του μαθητή σε ειδικά κέντρα κοινωνικής υποστήριξης όπου η παρέμβαση θα είναι πιο δομημένη και υποστηρικτική.

Η εφαρμογή του μέτρου θα συνοδεύεται από την υποστήριξη κοινωνικών λειτουργών και ψυχολόγων, με στόχο να υπάρχει συνεχής αξιολόγηση των επιπτώσεων, αλλά και ουσιαστική καθοδήγηση του μαθητή.

Η κοινωνική εργασία στο σχολείο εντάσσεται σε μια ολιστική στρατηγική, που βλέπει την ανήλικη παραβατικότητα όχι απλώς ως παράβαση κανόνων, αλλά ως σύμπτωμα βαθύτερων κοινωνικών και ψυχολογικών αιτίων.

Λύσεις για την ψηφιακή ασφάλεια των παιδιών στα social media προσφέρει η ιστοσελίδα parco.gov.gr, η οποία παρουσιάστηκε έκανε σήμερα Δευτέρα 30 Δεκεμβρίου κατά την «παρουσίαση της Εθνικής Στρατηγικής για την προστασία των Ανηλίκων για τον Εθισμό στο Διαδίκτυο».

Μέσα από την ιστοσελίδα οι γονείς μπορούν να θέσουν χρονικά όρια χρήσης, περιορίζοντας τον χρόνο που αφιερώνουν τα παιδιά σε συγκεκριμένες εφαρμογές ή συνολικά στη συσκευή. Μπορούν να αποκλείσουν ακατάλληλο περιεχόμενο, φιλτράροντας ιστοσελίδες και εφαρμογές.

Μπορούν επίσης να δουν πόσο χρόνο περνούν τα παιδιά στις διάφορες εφαρμογές και τι χρησιμοποιούν περισσότερο. Έχουν ακόμη τη δυνατότητα να αποκλείσουν συγκεκριμένες εφαρμογές ή κατηγορίες εφαρμογών για μεγαλύτερη ασφάλεια.

Οι γονείς μπορούν να καθορίσουν ηλικιακούς περιορισμούς, να επιλέξουν ποια παιχνίδια, ταινίες και σειρές είναι κατάλληλα για την ηλικία των παιδιών τους. Επίσης, έχουν τη δυνατότητα να εντοπίσουν τη θέση της συσκευής, παρακολουθώντας την τοποθεσία του παιδιού για πρόσθετη ασφάλεια.

Τέλος, οι γονείς μπορούν να ρυθμίσουν ώρες που η συσκευή δεν θα λειτουργεί, όπως κατά τη διάρκεια του σχολείου ή του ύπνου, ενώ μπορούν να ορίσουν ποιες επαφές είναι εγκεκριμένες για κλήσεις και μηνύματα.

Οκτώ ερωτήσεις και απαντήσεις για την προστασία των παιδιών:

Τι είναι ο γονικός έλεγχος;

Ο γονικός έλεγχος είναι ένα σύνολο εργαλείων και ρυθμίσεων που επιτρέπουν στους γονείς να διαχειρίζονται και να ελέγχουν τη χρήση του διαδικτύου και των εφαρμογών από τα παιδιά τους. Με αυτά τα εργαλεία, μπορείτε να περιορίσετε την πρόσβαση σε ακατάλληλο περιεχόμενο, να θέσετε χρονικά όρια για τη χρήση συγκεκριμένων εφαρμογών ή του διαδικτύου συνολικά, και να παρακολουθείτε τη δραστηριότητα του παιδιού.

Ο κύριος στόχος είναι να προστατεύσετε τα παιδιά από κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση στο διαδίκτυο, όπως η πρόσβαση σε βίαιο ή ακατάλληλο υλικό, η επαφή με άγνωστα άτομα και η υπερβολική χρήση της συσκευής που μπορεί να επηρεάσει την ψυχική και σωματική υγεία τους. Οι ρυθμίσεις γονικού ελέγχου διαφέρουν ανάλογα με τη συσκευή και την πλατφόρμα, αλλά γενικά προσφέρουν μεγάλο βαθμό ευελιξίας για να προσαρμόζετε τους περιορισμούς στις ανάγκες και την ηλικία του παιδιού σας.

 

Πώς μπορώ να ενεργοποιήσω τον γονικό έλεγχο στη συσκευή του παιδιού μου;

Μπορείτε να ενεργοποιήσετε τον γονικό έλεγχο μέσω των ρυθμίσεων της συσκευής σας. Ακολουθήστε τα βήματα από τις οδηγίες που μπορείτε να βρείτε εδώ για iOS και εδώ για Android συσκευές.

Μπορώ να περιορίσω τον χρόνο που περνά το παιδί μου σε εφαρμογές;

Ναι, τα εργαλεία γονικού ελέγχου σας επιτρέπουν να ορίσετε χρονικά όρια για τη χρήση συγκεκριμένων εφαρμογών ή συνολικά για τη χρήση της συσκευής. Μπορείτε να ρυθμίσετε, για παράδειγμα, πόση ώρα την ημέρα μπορεί το παιδί σας να χρησιμοποιεί συγκεκριμένες εφαρμογές, όπως παιχνίδια ή εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης. Κάποιες πλατφόρμες επιτρέπουν επίσης την οριστική διακοπή της χρήσης της συσκευής μετά από ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Αυτή η δυνατότητα είναι χρήσιμη για να ελέγχετε την ισορροπία μεταξύ της διαδικτυακής δραστηριότητας και των άλλων καθημερινών δραστηριοτήτων, όπως το διάβασμα και ο ύπνος. Η ρύθμιση αυτή σας βοηθά επίσης να αποτρέψετε την υπερβολική χρήση της συσκευής, η οποία μπορεί να επηρεάσει την υγεία του παιδιού και την ποιότητα του ύπνου του.

Μπορώ να αποκλείσω συγκεκριμένες ιστοσελίδες ή περιεχόμενο;

Ναι, με τον γονικό έλεγχο μπορείτε να φιλτράρετε και να αποκλείσετε την πρόσβαση σε ιστοσελίδες ή περιεχόμενο που δεν είναι κατάλληλο για την ηλικία του παιδιού σας. Πολλά εργαλεία γονικού ελέγχου προσφέρουν λίστες αποκλεισμού (blacklists) και λίστες επιτρεπόμενων (whitelists), επιτρέποντάς σας να επιλέξετε ποιες ιστοσελίδες είναι ασφαλείς για το παιδί σας και ποιες όχι. Επιπλέον, μπορείτε να ρυθμίσετε φίλτρα που αυτόματα αποκλείουν ιστοσελίδες με ακατάλληλο περιεχόμενο, όπως βία, πορνογραφία ή επικίνδυνες πληροφορίες. Αυτή η λειτουργία εξασφαλίζει ότι το παιδί σας θα έχει πρόσβαση μόνο σε περιεχόμενο που εσείς θεωρείτε κατάλληλο και ασφαλές για την ηλικία του. Τα φίλτρα μπορούν να προσαρμοστούν ώστε να καλύπτουν τόσο τις αναζητήσεις στο διαδίκτυο όσο και την πρόσβαση σε εφαρμογές ή βίντεο.

Μπορώ να δω τι περιεχόμενο παρακολουθεί το παιδί μου;

Ναι, πολλά εργαλεία γονικού ελέγχου σάς επιτρέπουν να παρακολουθείτε τη δραστηριότητα του παιδιού σας, όπως ποιες εφαρμογές χρησιμοποιεί και για πόσο χρόνο. Μπορείτε επίσης να δείτε σε ποιες ιστοσελίδες έχει πρόσβαση ή ποιο περιεχόμενο παρακολουθεί, ειδικά εάν έχετε ενεργοποιήσει την παρακολούθηση περιεχομένου στο YouTube ή σε άλλες πλατφόρμες βίντεο. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορείτε να λαμβάνετε εβδομαδιαίες ή μηνιαίες αναφορές σχετικά με τη χρήση της συσκευής, αποκτώντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της διαδικτυακής δραστηριότητας του παιδιού σας. Αυτό σας βοηθά να διαπιστώσετε αν το παιδί σας ακολουθεί τους κανόνες που έχετε θέσει ή αν χρειάζεται να αναπροσαρμόσετε τους περιορισμούς για την ασφάλεια και ευημερία του.

Μπορεί το παιδί μου να παρακάμψει τον γονικό έλεγχο;

Εφόσον έχετε ρυθμίσει τον γονικό έλεγχο σωστά και έχετε ορίσει έναν ισχυρό κωδικό ή PIN, μόνο εσείς θα μπορείτε να τροποποιήσετε ή να απενεργοποιήσετε τις ρυθμίσεις. Ωστόσο, είναι σημαντικό να εξασφαλίσετε ότι το παιδί δεν έχει πρόσβαση στον κωδικό ή το PIN, καθώς σε διαφορετική περίπτωση θα μπορούσε να παρακάμψει τους περιορισμούς. Επιπλέον, σε κάποιες περιπτώσεις τα παιδιά μπορεί να προσπαθήσουν να βρουν τρόπους να παρακάμψουν τους περιορισμούς μέσω τρίτων εφαρμογών ή με τη βοήθεια συνομήλικων. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να ενημερώνετε τακτικά τις ρυθμίσεις γονικού ελέγχου και να επιβλέπετε τη χρήση της συσκευής για τυχόν δυσλειτουργίες. Η διαρκής επικοινωνία με το παιδί σας για τη σημασία της υπεύθυνης χρήσης του διαδικτύου, μπορεί επίσης να αποτρέψει τέτοιες προσπάθειες.

Μπορώ να παρακολουθώ την τοποθεσία της συσκευής του παιδιού μου;

Ναι, πολλές εφαρμογές γονικού ελέγχου παρέχουν τη δυνατότητα παρακολούθησης της τοποθεσίας της συσκευής του παιδιού σας σε πραγματικό χρόνο. Αυτή η λειτουργία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για να γνωρίζετε πού βρίσκεται το παιδί σας, ειδικά αν περνάει χρόνο έξω από το σπίτι, χωρίς την επίβλεψή σας. Οι περισσότερες εφαρμογές γονικού ελέγχου, όπως το Google Family Link και το Find My iPhone, σάς επιτρέπουν να δείτε την τοποθεσία της συσκευής σε έναν χάρτη και να λαμβάνετε ειδοποιήσεις, όταν η συσκευή μπαίνει ή βγαίνει από συγκεκριμένες περιοχές. Με τον τρόπο αυτό έχετε πρόσθετη ασφάλεια και σιγουριά, καθώς γνωρίζετε πού βρίσκεται το παιδί σας ανά πάσα στιγμή.

Πώς μπορώ να ρυθμίσω διαφορετικούς περιορισμούς για κάθε παιδί;

Οι σύγχρονες συσκευές και οι λειτουργίες γονικού ελέγχου παρέχουν τη δυνατότητα δημιουργίας πολλαπλών προφίλ, καθένα από τα οποία μπορεί να ρυθμιστεί ξεχωριστά για κάθε παιδί. Αυτή η λειτουργία είναι εξαιρετικά χρήσιμη, καθώς μπορείτε να προσαρμόσετε τους περιορισμούς ανάλογα με την ηλικία, τις ανάγκες και το επίπεδο ωριμότητας κάθε παιδιού. Για παράδειγμα, μπορείτε να ορίσετε πιο αυστηρούς περιορισμούς για ένα μικρότερο παιδί, όπως φιλτράρισμα ακατάλληλου περιεχομένου ή αυστηρά χρονικά όρια στη χρήση εφαρμογών, ενώ για έναν έφηβο μπορείτε να επιλέξετε λιγότερο αυστηρούς κανόνες, επιτρέποντας περισσότερη ευελιξία. Η διαδικασία είναι απλή: μέσα από τις ρυθμίσεις γονικού ελέγχου, μπορείτε να δημιουργήσετε διαφορετικά προφίλ, να τα προσωποποιήσετε και να ορίσετε συγκεκριμένες επιλογές, όπως περιορισμοί σε εφαρμογές, ώρες χρήσης και φίλτρα περιεχομένου. Αυτό σας επιτρέπει να παρακολουθείτε και να ελέγχετε κάθε παιδί με βάση τις ιδιαίτερες ανάγκες του, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλειά του στο διαδίκτυο.

Δείτε οδηγίες ενεργοποίησης του Parental Control:

 

Ειδήσεις Σήμερα:

ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΒΕΡΓΟΛΙΑ

Η προεφηβεία όλων και περισσότερων ανηλίκων στη Γαλλία ρυθμίζεται πια με το χρονόμετρο.

Όχι κανονικό, αν και μπορεί πια να υπάρχει πράγματι σε σπίτια.

Για πολλούς, χτυπά απαρέγκλιτα στις 11 το βράδυ.

Οι δε… παραβάτες κινδυνεύουν να έχουν άσχημα μπλεξίματα.

Ίσως όχι απαραίτητα με τους γονείς τους, αλλά σίγουρα με το νόμο.

Με αυτή ακριβώς τη νέα ρύθμιση άρχισε ο Μάης στην όμορφη μεσογειακή πόλη της Νίκαιας, στη νοτιοανατολική Γαλλία.

Ο μακρονικός δήμαρχός της, Κριστιάν Εστρόσι εξέδωσε διαταγή να αδειάζουν οι δρόμοι από ασυνόδευτα παιδιά το βράδυ.

Η απαγόρευσης νυχτερινής κυκλοφορίας για ανηλίκους κάτω των 13 ετών τέθηκε σε ισχύ στη Νίκαια αρχής γενομένης από την Πρωτομαγιά.

Ισχύει από τις 11 το βράδυ μέχρι τις 6 το πρωί.

Ακολουθεί έτσι το παράδειγμα άλλων γαλλικών πόλεων, που υιοθέτησαν ήδη ανάλογα μέτρα το τελευταίο διάστημα.

Τα αποδίδουν στο πλαίσιο πάταξης της παραβατικότητας στις τάξεις των ανηλίκων.

Στο φόντο είναι οι ταραχές που συγκλόνισαν προ έτους τη Γαλλία.

Η Νίκαια δεν είχε γλιτώσει από το περσινό ποτάμι της λαϊκής οργής, που πυροδότησαν οι διευρυνόμενες ανισότητες επί προεδρίας (και) του Εμανουέλ Μακρόν.

Όπως και αλλού, πολλές γειτονιές της πέμπτης μεγαλύτερης πόλης της Γαλλίας μαστίζονται από τη φτώχεια και την εγκληματικότητα.

Όμως δεν εξάλειψε ούτε τη μεν, ούτε τη δε η απαγόρευση νυχτερινής κυκλοφορίας ανηλίκων που είχε και πάλι επιβληθεί στη Νίκαια από το 2009 έως το 2020.

Η προφανής εξήγηση της αναποτελεσματικότητας του μέτρου είναι ότι τα παιδιά δεν είναι η αιτία των κοινωνικοοικονομικών προβλημάτων.

Όπως άλλωστε και το δια νόμου βαρδινό «μάντρωμά» τους στα σπίτια δεν αποτελεί τη λύση.

Όμως το πρόσφατο σοκ από τη δολοφονία ενός 15χρονου από συνομηλίκους του, κοντά στο σχολείο του, στο Παρίσι, επανέφερε στον πολιτικό διάλογο το θέμα «του νόμου και της τάξης» στη Γαλλία.

Και δη παραμονές των ευρωεκλογών του Ιουνίου, με τη λεπενική ακροδεξιά δημοσκοπικά να «καλπάζει».

Νυχτερινή άποψη από τα άδεια σοκάκια της Νίκαιας στη Γαλλία (photo: Unsplash/Djim Loic)

Αναζητώντας… διέξοδο κινδύνου

Το θέμα της παραβατικότητας των ανηλίκων προσφέρεται ως «βούτυρο στο ψωμί» της ακροδεξιάς Εθνικής Συσπείρωσης.

Με τις νέες απαγορεύσεις, το πολιτικό στρατόπεδο του ευρύτερου χώρου της Δεξιάς επιχειρεί να της πάρει την προεκλογική «μπουκιά από το στόμα».

Όχι τυχαία, όσοι δήμαρχοι έχουν μέχρι στιγμής επιβάλει μέτρα απαγόρευσης της νυχτερινής κυκλοφορίας ανηλίκων προέρχονται από αυτόν τον πολιτικό χώρο.

«Η πόλη της Νίκαιας έχει καταστήσει την ασφάλεια προτεραιότητά της», ανακοίνωσε το γραφείο του μακρονικού δημάρχου της.

«Θα δούμε αν μπορούμε να αυξήσουμε την ηλικία στα 14, στα 15 ή ακόμη και στα 16, όπου βλέπουμε προβλήματα», τόνισε ο Κριστιάν Εστρόσι στο δίκτυο BFMTV.

Τα σχέδιά του έχουν την «ευλογία» του Γάλλου προέδρου, Γκαμπριέλ Ατάλ, που επισκέφθηκε προς τούτο τη Νίκαια τις προάλλες.

Έχουν επίσης την πλήρη στήριξη του νέου νομάρχη στο Αλπ-Μαριτίμ, με πρωτεύουσα τη Νίκαια.

Μιλώντας σε γονείς για το πώς θα έπρεπε να ελέγξουν τα παιδιά τους, μετά τις περσινές ταραχές, ο Ιγκ Μουτού τους ανέπτυξε χωρίς περιστροφές τη θέση του.

«Δύο χαστούκια και στο κρεβάτι!».

Τώρα, με βάση το νέο μέτρο, όσοι ανήλικοι κάτω των 13 ετών εντοπίζονται να κυκλοφορούν ασυνόδευτοι σε δημόσιους χώρους το βράδυ, θα οδηγούνται στο αστυνομικό τμήμα.

Θα περνούν από εξακρίβωση στοιχείων και θα καλούνται οι γονείς τους για τους παραλάβουν.

Πολλοί αντιδρούν στο νέο μέτρο του δημάρχου της Νίκαιας, γνωστού για μια σειρά από αμφιλεγόμενες αποφάσεις.

«Καλύτερα θα ήταν να φροντίσει τους νέους, αντί να επιβάλλει ποινές», σχολίασε η Ζουλιέτ Σενέλ, δημοτική σύμβουλος με το κόμμα των Πρασίνων.

Τα κονδύλια στο δημοτικό προϋπολογισμό για τη συντήρηση αθλητικών εγκαταστάσεων και κέντρων αναψυχής έχουν περικοπεί.

Σε πολλές περιοχές, τα παιδιά δεν έχουν ασφαλείς χώρους να παίξουν.

Όσα ανήκουν δε σε φτωχές ή/και πολυμελείς οικογένειες, που στοιβάζονται σε μικρά διαμερίσματα, τα βράδια του φετινού καλοκαιριού φαντάζουν ήδη βασανιστικά, σχεδόν όσο ήταν κατά τον εγκλεισμό λόγω της COVID-19.

Ένα παιδί παίζει μόνο του κατά την διάρκεια της πανδημίας, σε περιφραγμένο χώρο στη Γαλλία. (REUTERS/Brendan McDermid)

 

«Επιδημία» απαγορεύσεων

Παρά τις φωνές για κοντόφθαλμες πολιτικές σε βάρος των παιδιών, ανάλογες απαγορεύσεις έχουν αρχίσει να επεκτείνονται στα γαλλικά εδάφη.

Με απόφαση του Γάλλου υπουργού Εσωτερικών, Ζεράλ Νταρμανέ, έχουν επιβληθεί -και μάλιστα από τις 8 το βράδυ- στο Πουάντ α Πιτρ, την οικονομική πρωτεύουσα της Γουαδελούπης, στις γαλλικές Αντίλλες.

Στο μοτίβο 11μ.μ.-6π.μ. κινήθηκε ο δήμαρχος του Μπεζιέρ, στη νότιο Γαλλία.

«Όταν είσαι 12 ή 13 ετών, δεν υπάρχει τίποτα να κάνεις στο δρόμο κατά τη διάρκεια της ημέρας», διακήρυξε ο Ρομπέρ Μενάρ, που έχει από το παρελθόν ανοιχτούς διαύλους με τη γαλλική ακροδεξιά.

Πιο πιστός στο μέτρο όλων είναι ωστόσο δεξιός δήμαρχος της Καν σιρ Μερ, μιας πόλης 50.000 κατοίκων λίγο έξω από τη Νίκαια.

Ο Λουί Νεγκρ εκδίδει την ίδια εντολή απαγόρευσης κυκλοφορίας εδώ και είκοσι χρόνια.

Είχε κάνει την αρχή το 2000, ωστόσο το μέτρο «πάγωσε» κατόπιν προσφυγής στα δικαστήρια.

Πήρε τελικά το «πράσινο φως» το 2004 και έκτοτε εφαρμόζεται σε ετήσια βάση.

Το 2007 συνελήφθη ένας 13χρονος, το 2008 άλλος ένας και το 2010 ένας τρίτος.

«Από τότε», λέει με έπαρση ο Νεγκρ, «δεν είχαμε άλλες συλλήψεις».

Όμως οι αντιδράσεις περισσεύουν, όπως και ο προβληματισμός, για τον περιορισμό ενός τμήματος του πληθυσμού -και δη νέων παιδιών, που θα αποτελέσουν αύριο τις επόμενες «φουρνιές» ψηφοφόρων.

Το επιχείρημα είναι αυτό ότι γίνεται για την προστασία τους.

«Αν είναι έτσι, γιατί να μην αποκλείσουμε όλους τους άνδρες από τους δημόσιους χώρους τη νύχτα, ώστε οι γυναίκες να μπορούν να κυκλοφορούν ήσυχες;», αναρωτιέται εύλογα η αριστερή εφημερίδα Liberation.

Για την ακρίβεια, παρατηρεί η καθηγήτρια Φιλοσοφίας και Επιστημών της Εκπαίδευσης, Εντβίζ Σιρουτέ, «μπορούμε να κάνουμε έναν παραλληλισμό μεταξύ των φεμινιστικών αγώνων και των δικαιωμάτων των παιδιών».

Τα κατασταλτικά μέτρα «λένε πολλά», τονίζει, «για τη σχέση κυριαρχίας μεταξύ του κόσμου των ενηλίκων και εκείνου των παιδιών, τα οποία δεν μπορούν να αμυνθούν».

Πηγή: in.gr

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΓΟΥΔΗΣ

Λίγες μόνο ημέρες μετά τα μεγάλα λόγια στην καθιερωμένη ημέρα για τον αυτισμό, σιδηροδέσμιο στο Δρομοκαΐτειο οδηγήθηκε 17χρονο παιδί από τη Χίο, στο φάσμα του αυτισμού, το οποίο μέχρι χτες παρακολουθούσε κανονικά το σχολείο του. Αιτία, ένα ξέσπασμα θυμού, συνηθισμένο όμως σε αυτές τις περιπτώσεις, αλλά και μια σειρά εισαγγελικών χειρισμών που, σε συνδυασμό με την ηλικία του, οδήγησαν το παιδί να βρεθεί με μελανιασμένα χέρια καθηλωμένο με ιμάντες στο κρεβάτι του ψυχιατρείου, χωρίς να καταλαβαίνει τι ακριβώς έχει συμβεί.

Η περιπέτεια του μικρού ξεκίνησε πριν από έναν μήνα, όταν εξαιτίας μιας μικρής σχολικής αταξίας οι καθηγητές του επέλεξαν να τον απομονώσουν σε ένα γραφείο μέχρι να επανέλθει σε ήρεμη κατάσταση. Το παιδί όμως αντέδρασε και, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, ξέσπασε σε έναν υπολογιστή που υπήρχε εκεί. Τότε οι καθηγητές στο Ειδικό Σχολείο αποφάσισαν να καλέσουν το ΕΚΑΒ και ο μικρός οδηγήθηκε στο Νοσοκομείο της Χίου για να δεχτεί τη βοήθεια των ψυχιάτρων που υπηρετούν εκεί, όπου και παρέμεινε -σύμφωνα με πληροφορίες- για λίγες ώρες μέχρι να ηρεμήσει. Σύμφωνα μάλιστα με μια μαρτυρία, ο γιατρός που τον ανέλαβε στα επείγοντα περιστατικά δεν έκανε τίποτα άλλο παρά να του κάνει λίγη παρέα, να τον κεράσει ένα σάντουιτς και ένα αναψυκτικό στην καντίνα γιατί ο μικρός παραπονέθηκε ότι πεινάει και στη συνέχεια να τον παραδώσει στους γονείς του.

Οπως όμως συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις, για το περιστατικό ειδοποιήθηκε η Αστυνομία και κατά συνέπεια η Εισαγγελία Χίου. Και ενώ το παιδί παρακολουθούσε κανονικά το εκπαιδευτικό του πρόγραμμα στο σχολείο, μόλις προχθές στο σπίτι του εμφανίστηκε η Αστυνομία και ενημέρωσε τους γονείς ότι με εισαγγελική εντολή το παιδί θα πρέπει να νοσηλευτεί στο Παιδοψυχιατρικό Νοσοκομείο Πεντέλης. Ετσι οδηγήθηκε στο Αστυνομικό Τμήμα και αυθημερόν ταξίδεψε στη Αθήνα ως κρατούμενος πλέον, για να νοσηλευτεί στο παιδοψυχιατρείο. Εκεί όμως οι αρμόδιοι, όταν διαπίστωσαν την ηλικία του, αρνήθηκαν να το αναλάβουν, ενημέρωσαν τον εισαγγελέα και το παιδί κατέληξε στο Δρομοκαΐτειο, ως ενήλικας.

Δυστυχώς για το 17χρονο παιδί με εγκεφαλική λειτουργία μικρότερης ηλικίας, οι νοσηλευτές εκεί απαίτησαν να τους δώσει το κινητό του τηλέφωνο και τότε ήρθε ακόμα ένα ξέσπασμα θυμού, με αποτέλεσμα ο μικρός να υποστεί καθήλωση στο κρεβάτι με ιμάντες. Ολα αυτά παρά το γεγονός ότι στο Νοσοκομείο Χίου λειτουργεί ψυχιατρικό τμήμα για ενήλικες, αλλά, αντί το παιδί να επιστρέψει σε ένα γνώριμο γι’ αυτό περιβάλλον και ασφαλώς κοντά στους γονείς του, επιλέχθηκε η λύση του Δρομοκαΐτειου...

«Είναι τραγικό αυτό που συμβαίνει», επισημαίνει ο γνωστός παιδοψυχολόγος Παντελής Πρώιος, με 50ετή εμπειρία σε περιστατικά παιδικής βίας. «Φανταστείτε ένα παιδί στο φάσμα του αυτισμού, φοβισμένο, γεμάτο ανασφάλειες, να βρεθεί ξαφνικά μακριά από τους γονείς και το σχολείο του, σε άγνωστο περιβάλλον. Προσωπικά χαρακτηρίζω βαρβαρότητα αυτό που του συνέβη από την αρχή μέχρι το τέλος και ειδικά τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τέτοιου είδους περιπτώσεις μεταφέρονται άγρυπνα με χειροπέδες και συνοδεία αστυνομικών οργάνων στην Αθήνα. Και μετά από ένα μακρύ ταξίδι, να ταλαιπωρούνται επιπλέον μέχρι να βρεθεί εφημερεύον νοσοκομείο που θα τους δεχτεί. Είναι αναμενόμενο ό,τι και αν συμβεί, όποια και αν είναι η αντίδραση του ασθενούς. Πόσο μάλλον αν είναι παιδί» τόνισε σε δηλώσεις του στην «Εφ.Συν.». Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτά τα παιδιά απαιτούν ειδικούς χειρισμούς ώστε να παραμένουν ήρεμα και να ακολουθούν το πρόγραμμά τους. «Αν εμείς τους συμπεριφερόμαστε κατ’ αυτόν τον τρόπο, τότε θα τα αποτρελάνουμε» είπε χαρακτηριστικά.

Διερεύνηση

Στο πλευρό του τάσσεται και ο Παγχιακός Σύλλογος ΑμεΑ, που σε ανακοίνωσή του απαιτεί τη διερεύνηση του περιστατικού και θέτει και μια σειρά σοβαρών ερωτημάτων. «Αναδεικνύεται και πάλι η ουσιαστική έλλειψη ολοκληρωμένης κοινωνικής-κρατικής φροντίδας και πρόνοιας, έγκαιρης διάγνωσης και παρακολούθησης, θεραπευτικής προσέγγισης και εκπαίδευσης σε περιπτώσεις ΑμεΑ, μέσα σε συγκεκριμένο πλαίσιο και με το απαραίτητο εξειδικευμένο προσωπικό, πρώτα και κύρια στο νησί μας. Η διαχείριση του αυτισμού αφορά όλες τις διαβαθμίσεις του και όχι μονάχα τις πιο ήπιες» τονίζει και θέτει ερωτήματα για τις συνθήκες μεταγωγής και γιατί επιλέχθηκε το Δρομοκαΐτειο αντί για την Ψυχιατρική Κλινική Χίου.

Δηλώσεις για το περιστατικό έκανε και ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος. «Το παιδί έφτασε στο Δρομοκαΐτειο με εισαγγελική εντολή και συνοδεία των γονιών του. Ηταν οξύ περιστατικό και επιλέχθηκε η καθήλωση. Πάντως τώρα είναι καλύτερα και ήρεμο, απαλλαγμένο από τα δεσμά. Ωστόσο επαναλαμβάνω ακόμη μια φορά ότι αυτά τα περιστατικά αυτισμού απαιτούν ειδικές μονάδες αυτισμού και όχι νοσηλεία στα δημόσια ψυχιατρεία που δεν μπορούν να προσφέρουν τίποτα το ουσιαστικό».

Πηγή: efsyn.gr