ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΣΙΒΟΛΑ

Η Τουρκία και το Πακιστάν δήλωσαν ότι θα προχωρήσουν σε «ταχεία ανάπτυξη» στρατευμάτων στη Σαουδική Αραβία, στο πλαίσιο της Συμφωνίας της Μέκκας, και με φόντο τη συνεχιζόμενη σύγκρουση του βασιλείου με τους Χούθι της Υεμένης.

Η ανακοίνωση της Δευτέρας ήρθε μετά από έκτακτη συνάντηση εκπροσώπων των τριών χωρών στο Ριάντ, όπου καταδίκασαν τις πρόσφατες επιθέσεις εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, και ιδιαίτερα εκείνες που στόχευσαν τις ιερές πόλεις της Μέκκας και της Μεδίνας, χωρίς ωστόσο να κατονομάσουν τους Χούθι. Οι τρεις χώρες «επιβεβαίωσαν εκ νέου την κατηγορηματική απόρριψη οποιασδήποτε επίθεσης ή απειλής κατά της ασφάλειας και της εδαφικής ακεραιότητας του Βασιλείου», όπως  αναφέρεται σε κοινή ανακοίνωση.

Συμφώνησαν επίσης «να προχωρήσουν άμεσα στην πρακτική εφαρμογή των δεσμεύσεων συλλογικής άμυνας και να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για την παροχή των συμφωνημένων στρατιωτικών δυνάμεων και δυνατοτήτων και να διασφαλίσουν την ταχεία ανάπτυξή τους στο Βασίλειο».

Οποιαδήποτε ανάπτυξη δυνάμεων θα πραγματοποιηθεί σύμφωνα με την «εθνική νομοθεσία» των χωρών, σύμφωνα με την ανακοίνωση.

Η ανακοίνωση δεν διευκρίνισε ποιες δυνάμεις ή στρατιωτικές δυνατότητες θα αναπτυχθούν, πόσο προσωπικό θα συμμετάσχει ή πότε θα πραγματοποιηθεί η ανάπτυξη.

Πρόκειται για την πρώτη φορά που ενεργοποιείται η «Συμμαχία της Μέκκας για την Άμυνα» από την υπογραφή της στις 7 Αυγούστου. Η συμφωνία ορίζει ότι μια επίθεση εναντίον οποιουδήποτε από τα τρία έθνη θα θεωρείται ως επίθεση εναντίον όλων, αντιγράφοντας μια κεντρική διάταξη της ιδρυτικής συνθήκης του ΝΑΤΟ.

Συμβολισμός

Οι ανακοινώσεις έγιναν λίγες ώρες αφότου δυνάμεις της κυβέρνησης της Υεμένης, που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία, εξαπέλυσαν αντεπίθεση με στόχο την ανακατάληψη εδαφών που οι Χούθι, είχαν καταλάβει τον περασμένο μήνα. Οι δυνάμεις της Υεμένης, δήλωσαν ότι ανακατέλαβαν την πόλη-λιμάνι Μόχα στην Ερυθρά Θάλασσα και ότι πλέον ελέγχουν τα στρατηγικής σημασίας στενά Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.

Ο συνασπισμός υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας επιβεβαίωσε τη συμμετοχή του στην αντεπίθεση των κυβερνητικών δυνάμεων της Υεμένης, αναφέροντας ότι 100 μαχητικά αεροσκάφη του παρέχουν αεροπορική υποστήριξη.

Οι Χούθι, από την πλευρά τους, υποστήριξαν ότι πραγματοποίησαν επίθεση εναντίον του Διεθνούς Αεροδρομίου Βασιλιά Χαλίντ στο Ριάντ και του διυλιστηρίου της Aramco στην παράκτια πόλη Ράμπιγκ.

Οι αντάρτες ανέφεραν επίσης ότι έπληξαν σειρά στόχων, μεταξύ των οποίων ένα αεροδρόμιο, μια αεροπορική βάση και άλλες κρίσιμης σημασίας εγκαταστάσεις. Δεν υπήρξε επιβεβαίωση από το Ριάντ σχετικά με τους ισχυρισμούς των Χούθι.

Αν και δεν είναι σαφές τι άμεσο τακτικό αντίκτυπο θα έχει στον πόλεμο η ανάπτυξη δυνάμεων του Πακιστάν και της Τουρκίας στη Σαουδική Αραβία, ο χρόνος της ενεργοποίησης της Συμφωνίας της Μέκκας, έχει ιδιαίτερα συμβολική σημασία.

Το Πακιστάν διαθέτει ήδη δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες στο βασίλειο. Το Reuters μετέδωσε την περασμένη εβδομάδα ότι το Πακιστάν έστειλε τέσσερα φορτία όπλων αεροπορικώς στην πόλη-λιμάνι Άντεν, προκειμένου να υποστηρίξει την κυβέρνηση της Υεμένης που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία.

Δυτικός αξιωματούχος στον Κόλπο δήλωσε στο Middle East Eye ότι πακιστανικό προσωπικό έχει ήδη αναπτυχθεί στη νότια Υεμένη, αν και δεν είναι σαφές εάν βρίσκεται εκεί ως μέρος των σαουδαραβικών ενόπλων δυνάμεων με συμβατική σχέση ή ως μέλος του πακιστανικού στρατού.

Ένας άλλος δυτικός αξιωματούχος στον Κόλπο δήλωσε στην ίδια πηγή, ότι το Ριάντ ήθελε να διασφαλίσει ότι θα είχε «διεθνή υποστήριξη» για την έναρξη αντεπίθεσης εναντίον των Χούθι.

Το Πακιστάν είναι το μοναδικό κράτος του μουσουλμανικού κόσμου που διαθέτει πυρηνικά όπλα. Έχει επίσης διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ, προσπαθώντας να παρουσιαστεί ως ένας έντιμος και αμερόληπτος μεσολαβητής.

Η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και έχει τοποθετήσει τον εαυτό της σε αντιπαραθετική θέση απέναντι στο Ισραήλ, το οποίο είναι ιδιαίτερα αντιδημοφιλές στον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο λόγω του πολέμου στη Γάζα, τον οποίο τα Ηνωμένα Έθνη και ειδικοί σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν χαρακτηρίσει γενοκτονία.

Επικαλούμενη το Σύμφωνο της Μέκκας, η Σαουδική Αραβία μπορεί να υπογραμμίσει ότι έχει την υποστήριξη της ευρύτερης περιοχής στην αντεπίθεσή της εναντίον των Χούθι.

Την περασμένη εβδομάδα, η Σαουδική Αραβία φιλοξένησε επίσης τον αντιπρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μανσούρ μπιν Ζαγιέντ, σε μια προσπάθεια να προβάλει ενότητα απέναντι στους Χούθι.

Επίσης τη Δευτέρα, ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, είχε δίωρη συνομιλία με τον Δημοκρατικό γερουσιαστή Κρις Μέρφι, όπως δήλωσε ο ίδιος ο Αμερικανός πολιτικός.

Ο Μέρφι ήταν ένας από τους πιο έντονους επικριτές του πολέμου στην Υεμένη, πριν επιτευχθεί το 2022 μια εκεχειρία με την υποστήριξη του ΟΗΕ. Η συμφωνία αυτή κατέρρευσε τον Ιούλιο, μετά την έναρξη επιθέσεων των Χούθι εναντίον σαουδαραβικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα. Δύο μήνες αργότερα, οι Χούθι εξαπέλυσαν επίθεση κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας.

Συμφωνία της Μέκκας: Η στρατιωτική ισχύς των τριών χωρών σε αριθμούς

Η Συμμαχία της Μέκκας δημιουργήθηκε ως απάντηση στην κλιμάκωση των συγκρούσεων στην περιοχή, οι οποίες πυροδοτήθηκαν από τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Η συμφωνία, υπογράφηκε τον Αύγουστο, λίγο πριν από την έναρξη της επίθεσης των Χούθι στην Υεμένη, η οποία περιλάμβανε και επιθέσεις εναντίον σαουδαραβικών στόχων.

Σύμφωνα με τον Δείκτη Global Firepower 2026, τα τρία μέλη της συμμαχίας διαθέτουν συνολικά σχεδόν 1,4 εκατομμύρια ενεργούς στρατιώτες, περίπου 3.400 στρατιωτικά αεροσκάφη, 6.000 άρματα μάχης και περισσότερα από 340 ναυτικά μέσα.

Η συμφωνία αρχικά παρείχε ελάχιστες λεπτομέρειες σχετικά με τις στρατιωτικές υποχρεώσεις κάθε χώρας, αν και στη συνέχεια ακολούθησαν βήματα για την επίσημη θεσμοθέτηση της συμμαχίας.

Μετά την εκτόξευση από τους Χούθι καταιγισμού πυραύλων προς τη Σαουδική Αραβία στις αρχές Σεπτεμβρίου, ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν, Ασίφ, δήλωσε ότι μια επίθεση εναντίον του βασιλείου θα μπορούσε να ενεργοποιήσει το σύμφωνο.

«Εάν υπάρξει απρόκλητη επίθεση ή εάν υπάρξει επέκταση οποιουδήποτε συμβαίνει στην Υεμένη προς τη Σαουδική Αραβία, τότε σίγουρα η συμφωνία της Μέκκας θα τεθεί σε εφαρμογή», δήλωσε ο Ασίφ στο πακιστανικό ΜΜΕ, Geo News.

Ο Αμπντουλαζίζ Αλγκασιάν, ανώτερος μη μόνιμος συνεργάτης του Gulf International Forum, δήλωσε ότι η απόφαση ενεργοποίησης του αμυντικού συμφώνου της Μέκκας θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στην ασφάλεια της περιοχής.

«Οι επιθέσεις των Χούθι τις τελευταίες εβδομάδες και μήνες επιτάχυναν πραγματικά την Αμυντική Συμμαχία της Μέκκας, θα έλεγα μάλιστα ότι την ενέπνευσαν», δήλωσε ο Αλγκασιάν στο Al Jazeera. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι εξελίξεις «βοήθησαν» στην προώθηση της οργανωτικής δομής της συμμαχίας.

Ο Αλγκασιάν δήλωσε ότι η εξέλιξη αυτή προσφέρει επίσης μια εικόνα για μια περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας που βρίσκεται σε διαδικασία διαμόρφωσης.

«Πολλές φορές μιλάμε συνεχώς για την περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας· είναι ένας από αυτούς τους πολύ εντυπωσιακούς όρους», είπε. «Πολλές φορές, όμως, είναι κενός και δεν γνωρίζουν πολλοί άνθρωποι τι σημαίνει στην πράξη και στις λεπτομέρειές του. Όμως πιστεύω ότι τώρα αρχίζουμε να βλέπουμε πώς αυτό παίρνει συγκεκριμένη μορφή. Πρόκειται για μια κρίσιμη καμπή στην ιστορία της περιοχής».

Ορισμός ΓΓ της Συμμαχίας της Μέκκας

Στο πλαίσιο της θεσμικής ανάπτυξης της συμμαχίας της Μέκκας, οι τρεις χώρες διόρισαν τον αντιστράτηγο εν αποστρατεία του Πακιστάν Νουμάν Μαχμούντ ως πρώτο γενικό γραμματέα της συμμαχίας, για τριετή θητεία, ανέφερε το πακιστανικό Υπουργείο Εξωτερικών.

«Τα μέρη τον καλωσόρισαν, του ευχήθηκαν κάθε επιτυχία στην άσκηση των καθηκόντων του και εξέφρασαν την εμπιστοσύνη τους στη συμβολή του στην προώθηση της συμμαχίας και στην επίτευξη των στόχων της», προστίθεται.

Η γραμματεία του μηχανισμού, η οποία αναμένεται να έχει την έδρα της στο Ριάντ, πρόκειται να τεθεί σε λειτουργία μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

Με πληροφορίες από Middle East Eye, Al Jazeera, DAWN

Πηγή: in.gr