Καθώς ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ συνεχίζει να διαταράσσει τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου, αυξάνονται οι ανησυχίες ότι η Ευρώπη θα ξεμείνει από καύσιμα αεροσκαφών μερικές εβδομάδες πριν από την κορύφωση της θερινής ταξιδιωτικής περιόδου.

Η αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε στα μέσα Απριλίου, όταν ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας προειδοποίησε ότι η Ευρώπη είχε ακόμη «ίσως έξι εβδομάδες καυσίμων για αεροπλάνα».

Την προηγούμενη εβδομάδα, η Transavia έγινε η πιο πρόσφατη αεροπορική εταιρεία – μετά τις Ryanair και Volotea – που ανακοίνωσε ακυρώσεις ευρωπαϊκών πτήσεων για τον Μάιο και Ιούνιο, επικαλούμενη το υπέρογκο κόστος των καυσίμων και τις δυσκολίες εισαγωγής κηροζίνης από τις χώρες του Κόλπου.

Το Σάββατο (2/5) η αμερικανική αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους Spirit ανακοίνωσε την αναστολή λειτουργίας της. Όπως αναφέρει το Reuters, η κατάρρευση του αερομεταφορέα μετά τον διπλασιασμό των τιμών των καυσίμων κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα κοστίσει χιλιάδες θέσεις εργασίας.

Καθώς οι συνομιλίες ειρήνης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχουν σταματήσει και η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ παραμένει παγωμένη, πόσο πιθανό είναι να καθηλωθούν μαζικά οι ευρωπαϊκές πτήσεις αυτό το καλοκαίρι;

Έλλειψη λόγω μειωμένων εισαγωγών

Η έλλειψη πετρελαίου και υδρογονανθράκων από τις χώρες του Κόλπου λόγω του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ έχει τροφοδοτήσει φόβους για επικείμενη έλλειψη κηροζίνης, καυσίμου που παράγεται από διϋλισμένο αργό πετρέλαιο και που χρησιμοποιείται για τους κινητήρες αεροσκαφών.

«Η Γαλλία παράγει πολύ λιγότερη κηροζίνη από όση καταναλώνει», δήλωσε ο Wouter Dewulf, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας και στο AMS, σύμφωνα με το France 24. «Περίπου 3 εκατομμύρια τόνοι παράγονται ετησίως από γαλλικά εργοστάσια, ενώ η κατανάλωση φτάνει τους 5 εκατομμύρια. Τα επιπλέον 2 εκατομμύρια έρχονται από το εξωτερικό, κυρίως τη Μέση Ανατολή».

Οι χώρες του Κόλπου δεν εξάγουν μόνο αργό πετρέλαιο αλλά και διυλισμένα προϊόντα όπως το Jet A-1, την πιο συνηθισμένη κηροζίνη αεροσκαφών.

Στη Γαλλία, στοιχεία του Υπουργείου Ενέργειας δείχνουν ότι πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, το 50% της κηροζίνης παραγόταν εντός της χώρας, το 20% προερχόταν από τη Μέση Ανατολή και το υπόλοιπο 30% από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την Ασία.

Άλλες ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση. «Η ήπειρος παράγει πολύ λίγο πετρέλαιο και έχει μειώσει τη διυλιστική της ικανότητα τα τελευταία χρόνια», δήλωσε ο Thierry Bros, καθηγητής στο Sciences Po στο Παρίσι και ειδικός στην ενέργεια. «Εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από εισαγωγές ήδη διυλισμένων προϊόντων, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη σε διεθνείς κρίσεις».

Η ΕΕ παρουσίασε στις 22 Απριλίου μια σειρά μέτρων για την κρίση, συμπεριλαμβανομένης της ενισχυμένης παρακολούθησης των αποθεμάτων κηροζίνης και της «μέγιστης» παραγωγής στα διυλιστήρια.

Η Επιτροπή δήλωσε ότι η Ευρώπη προετοιμάζεται για «συλλογική δράση» που «ίσως αποδειχθεί απαραίτητη για να διατηρηθεί η λειτουργία της ενιαίας αγοράς και να εξασφαλιστεί η συνέχεια των εφοδιασμών».

Αυξήσεις τιμών

«Η τιμή της κηροζίνης έχει υπερδιπλασιαστεί λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και το καύσιμο αποτελεί έως και το 40% του κόστους ενός αεροπορικού εισιτηρίου», είπε ο Bros.

Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις θα γίνουν αισθητές στις χαμηλού κόστους εταιρείες που λειτουργούν με μικρά περιθώρια κέρδους και μέγιστη πληρότητα.

Γι’ αυτό εταιρείες όπως η Transavia ήδη αυξάνουν τις τιμές και ακυρώνουν λιγότερο επικερδείς πτήσεις.

«Δεν είναι τόσο θέμα έλλειψης καυσίμων όσο θέμα κερδοφορίας», είπε ο Bros. «Με την αύξηση της τιμής, μια εταιρεία όπως η Transavia δεν έχει άλλη επιλογή από το να αυξήσει τα εισιτήρια. Αν το κόστος γίνει απαγορευτικό και οι ταξιδιώτες δεν πληρώνουν, η καθηλώση αεροσκαφών μπορεί να είναι οικονομικά η πιο λογική λύση».