ΤΑΣΟΣ ΣΚΛΑΒΟΣ

Η ώρα της κρίσης για τις κρατήσεις που «ροκανίζουν» εδώ και χρόνια τις υψηλότερες αποδοχές των συνταξιούχων έφθασε. Την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026, το Ελεγκτικό Συνέδριο καλείται να εκδικάσει την υπόθεση-ορόσημο που αφορά τον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Η απόφαση της Ολομέλειας αναμένεται να καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της αρχιτεκτονικής της εισφοράς για το 2027, αλλά και το αν θα ανοίξει ο δρόμος για ένα νέο κύμα αναδρομικών προσφυγών.

Στο επίκεντρο της πρότυπης δίκης βρίσκεται η συνταγματικότητα του τρόπου με τον οποίο επιβάλλεται η κράτηση. Σήμερα, από 1ης Ιανουαρίου 2026, η ΕΑΣ ενεργοποιείται σε κύριες συντάξεις από 1.468,02 ευρώ και άνω, χωρισμένη σε οκτώ κλιμάκια με συντελεστές από 3% έως 14%.

Το σοβαρότερο ζήτημα που αναδεικνύουν οι προσφεύγοντες είναι ότι μόλις ο συνταξιούχος ξεπεράσει το κατώφλι των 1.468 ευρώ, ο αντίστοιχος συντελεστής δεν εφαρμόζεται στο υπερβάλλον ποσό, αλλά στο σύνολο της σύνταξης. Για παράδειγμα, ένας συνταξιούχος με αποδοχές 2.000 ευρώ υφίσταται κράτηση 6% επί ολόκληρου του ποσού και όχι μόνο επί των 532 ευρώ που υπερβαίνουν το όριο.

Ιδιαίτερη βαρύτητα προσλαμβάνει η εισήγηση του Γενικού Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία, σύμφωνα με νομικές πηγές, τάσσεται υπέρ της αλλαγής του συστήματος, προκειμένου η εισφορά να υπολογίζεται αποκλειστικά στο τμήμα πάνω από το θεσμοθετημένο όριο. Εφόσον η Ολομέλεια υιοθετήσει αυτή την προσέγγιση, η επιβάρυνση θα αποκλιμακωθεί αισθητά για περίπου 440.000 συνταξιούχους, φέρνοντας στο προσκήνιο ζητήματα επιστροφών από τις κρατήσεις που καταβάλλονται σήμερα.

Συντάξεις και εισφορά αλληλεγγύης: Ποιοι επιβαρύνονται περισσότερο από τις κρατήσεις

Σύμφωνα με τα στοιχεία του δημοσιεύματος, εντονότερη επιβάρυνση από τον υφιστάμενο υπολογισμό αντιμετωπίζουν όσοι λαμβάνουν συντάξεις από 1.784 έως 2.080 ευρώ, καθώς στη συγκεκριμένη περιοχή αποδοχών ο συντελεστής της εισφοράς ανεβαίνει από 3% σε 6%.

Αυξημένες κρατήσεις καταγράφονται και στις υψηλότερες συντάξεις, ιδίως μεταξύ 2.500 και 3.000 ευρώ μεικτά. Σε ορισμένες περιπτώσεις υψηλών αποδοχών, το συνολικό ποσό που παρακρατείται σε ετήσια βάση μπορεί να είναι ιδιαίτερα μεγάλο.

Εφόσον το Ελεγκτικό Συνέδριο αποφανθεί ότι ο σημερινός υπολογισμός προσκρούει σε συνταγματικές αρχές, ενδέχεται να χρειαστεί αναμόρφωση του συστήματος. Η αλλαγή θα μπορούσε να προβλέπει αναλογικότερη εφαρμογή της ΕΑΣ, με την εισφορά να επιβαρύνει μόνο το τμήμα της σύνταξης πάνω από το εκάστοτε όριο.

Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να σημαίνει μικρότερες κρατήσεις για περίπου 440.000 συνταξιούχους. Ταυτόχρονα, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες αναδρομικές αξιώσεις, οι οποίες θα αφορούν τις διαφορές που προκύπτουν από τον τρόπο παρακράτησης της εισφοράς.

Συντάξεις και εισφορά αλληλεγγύης: Οι 2 μεγάλες αδικίες και η στάση της Πολιτείας

Η θεσμοθέτηση της ΕΑΣ χρονολογείται από τα χρόνια των μνημονίων, το 2010, έχοντας απορροφήσει αθροιστικά πάνω από 10 δισεκατομμύρια ευρώ από τους δικαιούχους. Τα έσοδα αυτά κατευθύνονται στο Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), το οποίο μέχρι το τέλος του 2026 εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 23 δισεκατομμύρια ευρώ, αποτελώντας το «μαξιλάρι» έναντι της δημογραφικής γήρανσης.

Ωστόσο, το υφιστάμενο πλαίσιο συνεχίζει να συντηρεί δύο εξόφθαλμες ανισότητες: 

Πρώτον, καταγράφεται διπλή φορολόγηση, καθώς οι υπόχρεοι σε ΕΑΣ δεν απολαμβάνουν το αφορολόγητο όριο των 8.636 ευρώ, αλλά υφίστανται την παρακράτηση «στην πηγή» από το πρώτο ευρώ, προτού επιβληθούν η εισφορά υγείας και ο φόρος εισοδήματος. 

Δεύτερον, προκύπτουν στρεβλώσεις στα κλιμάκια, όπου συνταξιούχοι με υψηλότερο μεικτό ποσό καταλήγουν να λαμβάνουν λιγότερα καθαρά χρήματα από άλλους με χαμηλότερες αρχικές αποδοχές.

Παρά τις επισημάνσεις και το εμπεριστατωμένο πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη υπέρ της καθιέρωσης αναλογικού συστήματος με απαλλασσόμενα ποσά, η κυβέρνηση δεν έχει προχωρήσει σε νομοθετικές παρεμβάσεις άρσης του μέτρου. Πλέον, το βάρος μεταφέρεται στη δικαστική αίθουσα, με την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου να αναμένεται με τεράστιο ενδιαφέρον από την κοινωνία και τους νομικούς κύκλους.

Πηγή: imerisia.gr