ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ

Tα σχέδια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θέλουν τη Frontex να μετατρέπεται σε μια γιγαντιαία ευρωπαϊκή υπηρεσία που θα αναλάβει κεντρικό ρόλο στο σφράγισμα των ευρωπαϊκών συνόρων, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του μεταναστευτικού ως ζητήματος ασφάλειας, με αιχμή την αποτροπή μεταναστών και προσφύγων, όπως και τις απελάσεις. Η νέα Frontex, αν περάσει η πρόταση, αποτελεί την ευρωπαϊκή εφαρμογή της αμφιλεγόμενης αντιμεταναστευτικής υπηρεσίας ICE που δημιούργησε στην Αμερική ο πρόεδρος Τραμπ.

Η πρόταση που κατέθεσε η Κομισιόν προβλέπει σχεδόν διπλάσιο προϋπολογισμό και προσωπικό, νέες αρμοδιότητες και εξοπλισμό, με τεχνολογίες επιτήρησης αδιανόητες για τα μέχρι τώρα δεδομένα. Η πρόταση προβλέπει τη σταδιακή αύξηση των αξιωματικών της Frotnex σε 30.000, δημιουργώντας ένα σώμα 17.000 αξιωματικών που θα βρίσκονται στη διάθεση των κρατών-μελών. Επιπλέον, προβλέπεται να διπλασιαστεί το προσωπικό της υπηρεσίας, όπως και οι 7.000 υπάλληλοι που διατίθενται από τα κράτη-μέλη.

Η νέα Frontex αποκτά νέες δυνατότητες να συμμετέχει σε κοινές προκηρύξεις με τα κράτη-μέλη για την απόκτηση εξοπλισμού για τις ανάγκες της, «δρώντας σαν κεντρικό αγοραστικό όργανο, επίσης για ψηφιακό εξοπλισμό που θα έχει δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης», αναφέρει η Επιτροπή.

Ο ρόλος της υπηρεσίας στις απελάσεις ενισχύεται με τη δημιουργία Κέντρου Συντονισμού Επιστροφών που θα αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στον επιχειρησιακό συντονισμό των απελάσεων σε όλη την Ευρώπη σε όλο το φάσμα της διαδικασίας, από τον εντοπισμό και την ταυτοποίηση μέχρι τη συμβουλευτική για τις λεγόμενες οικειοθελείς επιστροφές και τη συμμετοχή στις επιχειρήσεις απέλασης, αλλά και την υποστήριξη χωρών εκτός Ε.Ε. για να δεχτούν στο έδαφός τους μετανάστες που απελαύνονται.

Η υπηρεσία αποκτά υπερεξουσίες επιτήρησης και ελέγχου προκειμένου να εντοπίζει μεταναστευτικές ροές και να παρεμβαίνει πριν εκδηλωθούν, με δυνατότητα επιτήρησης αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δημιουργείται επίσης Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης με δυνατότητα άμεσης ανάπτυξης στα σύνορα για να βοηθήσει κράτη-μέλη κατά την εκδήλωση έκτακτων περιστατικών.

Η πρόταση πρέπει να υιοθετηθεί από το Ευρωκοινοβούλιο και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για να γίνει ευρωπαϊκός κανονισμός.

Ο προϋπολογισμός της Frontex προτείνεται να αυξηθεί στο επόμενο χρηματοδοτικό πλαίσιο 2028-2034 σε 11,8 εκατομμύρια ευρώ, έναντι 6 εκατομμυρίων ευρώ του σημερινού χρηματοδοτικού πλαισίου 2021-2027. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα επιπλέον χρηματοδότησης από επιμέρους προγράμματα του προϋπολογισμού της ΕΕ.

«Η αποτελεσματική συνεκτική ευρωπαϊκή διαχείριση των συνόρων και η αποτελεσματική πολιτική επιστροφών ενισχύονται μεταξύ τους και είναι κεντρικές για τη ζώνη Σένγκεν. Η Frontex συνεργάζεται διαρκώς με τα κράτη μέλη για την ενίσχυση των διαθέσιμων δυνατοτήτων, την κοινοποίηση ευαίσθητων πληροφοριών και την παροχή τεχνογνωσίας, το ίδιο και με τα κράτη που συνορεύουν με την ΕΕ και επηρεάζονται από τα χαρακτηριστικά των μεταναστευτικών ροών και τη διασυνοριακή εγκληματικότητα. Πάντα με πλήρη σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα και στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, που είναι εγγενή στην αποστολή και στις επιχειρήσεις της Frontex», σημειώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Σημειώνει την αποστολή Επιτηρητών Θεμελιωδών Δικαιωμάτων σε επιχειρησιακές ζώνες για την αξιολόγηση και τη διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων όπως επίσης την ανάπτυξη μηχανισμών λογοδοσίας που υποχρεώνει κάθε αξιωματικό να αναφέρει ύποπτα περιστατικά παραβίασης και επιτρέπει καταγγελίες ιδιωτών όπως και το ρόλο του ανεξάρτητου Αξιωματικού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων στη διερεύνηση των αναφορών και των καταγγελιών.

Ωστόσο, αν και από την εποχή του Φαμπρίς Λετζερί έχει ενισχυθεί το προσωπικό επιτήρησης θεμελιωδών δικαιωμάτων και η δραστηριότητα του Αξιωματικού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, η ηγεσία της Frontex κατηγορείται ότι στην πράξη αρνείται να προχωρήσει σε ενέργειες που θα διασφάλιζαν την τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και θα έδειχναν ότι αποτελούν πράγματι προτεραιότητα της υπηρεσίας, σύμφωνα με τον καταστατικό Χάρτη της ΕΕ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ελλάδα. Η έρευνα του Αξιωματικού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων έχει καταλήξει σε αναλυτικά πορίσματα που εντοπίζουν ρητά πολύ σοβαρές επιχειρησιακές παραβιάσεις εκ μέρους του ελληνικού Λιμενικού και ευθύνη για ενέργειες ή παραλήψεις που έχουν οδηγήσει στο θάνατο προσφύγων και μεταναστών. Εντοπίζουν επίσης ρητά την έλλειψη συνεργασίας του Λιμενικού στην έρευνα, με σοβαρές καθυστερήσεις και με ελλιπέστατα στοιχεία που παραπέμπουν σε συγκάλυψη. Ο Αξιωματικός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων έχει επανειλημμένα ζητήσει από τον εκτελεστικό διευθυντή της Frontex να ενεργοποιήσει το καταστατικό της Frontex και να αναστείλει την παρουσία της Frontex στην Ελλάδα εξαιτίας των επίμονων σοβαρών παραβιάσεων θεμελιωδών δικαιωμάτων από τις ελληνικές αρχές.

Ο κ. Λέιτενς έχει αρνηθεί ισχυριζόμενος ότι την τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων τη διασφαλίζει μάλλον η παρουσία της Frontex παρά η απουσία της. Ωστόσο αυτός ο ισχυρισμός κάθε άλλο παρά στηρίζεται σε πραγματικά στοιχεία, καθώς τίποτα δεν φαίνεται να έχει αλλάξει στις παράνομες και φονικές επιχειρήσεις των ελληνικών αρχών που σωρεύουν νεκρούς πρόσφυγες και μετανάστες κατά τη διάρκεια άγριων καταδιώξεων χωρίς μέριμνα για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

«Η Ευρώπη δε χρειάζεται υπηρεσία απελάσεων. Δε χρειάζεται ICE. Χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση στο ζήτημα της μετακίνησης ανθρώπων, μια προσέγγιση που αναγνωρίζει ότι η μετακίνηση αποτελεί ανθρώπινη πραγματικότητα, που προστατεύει τα δικαιώματα των ανθρώπων και επενδύει στην ασφάλεια, την αλληλεγγύη και την δημιουργία κοινότητα παρά στην αποτροπή και τον έλεγχο. Η επιλογή είναι μεταξύ μιας Ευρώπης που απαντά στις δυσκολίες με στρατιωτικοποίηση και αποκλεισμό και μιας Ευρώπης που απαντά με αξιοπρέπεια, φροντίδα και κοινή ευθύνη», σημειώνει το δίκτυο Ευρωπαϊκά Ψηφιακά Δικαιώματα, μέσω του προγράμματος «Προστασία, όχι επιτήρηση».

«Η εντολή της Frontex ορίζει ρητά ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει να γίνονται σεβαστά, να προστατεύονται και να προάγονται. Ωστόσο, αντί να αντιμετωπιστούν οι διαρθρωτικές ελλείψεις που ευνοούν τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα ευρωπαϊκά σύνορα, η σημερινή απόφαση θα εντείνει ακόμη περισσότερο αυτή τη λανθασμένη προσέγγιση σε χώρες εκτός της Ε.Ε.», σημειώνει η Διεθνής Αμνηστία. Η οργάνωση ζητά να απορριφθεί η πρόταση καθώς αυξάνει τον κίνδυνο παραβιάσεων στα σύνορα και ενισχύει την αδιαφάνεια και την έλλειψη λογοδοσίας.

Η Κιάρα Κατέλι, υπεύθυνη συνηγορίας του Δικτύου PICUM για τα δικαιώματα των μεταναστών χωρίς χαρτιά, σημειώνει ότι η πρόταση γιγαντώνει τις εξουσίες της Frontex χωρίς να ενισχύει τις εγγυήσεις προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σε μια υπηρεσία που έχει ιστορικό καταγγελιών για συνενοχή στις παραβιάσεις. «Οι επιχειρήσεις απέλασης και τα κέντρα κράτησης μεταναστών στην Ευρώπη βαρύνονται ήδη με καταχρήσεις και κακοποίηση τις οποίες φοβόμαστε ότι θα οξύνει η επέκταση του ρόλου της Frontex τόσο μέσα στην Ευρώπη όσο και θα τις επεκτείνει πέρα από τα σύνορα. Η πρόταση αντανακλά μια πολιτική εμμονή με τις απελάσεις που αγνοεί τις πραγματικότητες της μετανάστευσης και τις οικονομίες της Ευρώπης».

Επικοινωνιακή αντεπίθεση

Προκειμένου να περάσει χωρίς ισχυρές αντιδράσεις το σχέδιο γιγάντωσης της Frontex σε προϋπολογισμό, προσωπικό, αρμοδιότητες και τεχνολογίες επιτήρησης με δυνατότητες αδιανόητες μέχρι σήμερα, έπρεπε να παρουσιαστεί η εικόνα μιας υπηρεσίας που λειτουργεί με διαφάνεια, λογοδοσία, ανθρωπισμό και απαρέγκλιτη τήρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Με άλλα λόγια, μια υπηρεσία ριζικά διαφορετική από την περίοδο της διοίκησης του πρώην εκτελεστικού διευθυντή Φαμπρίς Λετζέρι, που οδηγήθηκε σε ατιμωτική παραίτηση με καταγγελίες μεταξύ άλλων για κακοδιοίκηση και συγκάλυψη σοβαρών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως από τις παράνομες επιχειρήσεις επαναπροώθησης στο Αιγαίο και στον Εβρο.

Το ντοκιμαντέρ

Στο πλαίσιο της νέας εξωστρεφούς επικοινωνιακής στρατηγικής της Frontex, η υπηρεσία συμφώνησε πριν από τρία χρόνια να ανοίξει τις πόρτες της πρώτη φορά σε τηλεοπτικό συνεργείο για τις ανάγκες ενός ντοκιμαντέρ της ολλανδικής τηλεόρασης. Το ντοκιμαντέρ τεσσάρων επεισοδίων «Πύλες της Ευρώπης» προβλήθηκε στη δημόσια τηλεόραση της Ολλανδίας τον Οκτώβριο και δέχτηκε έντονη κριτική από οργανώσεις δικαιωμάτων που εμφανίζονταν σε αυτό αλλά διαχώρισαν τη θέση τους, μιλώντας για ξέπλυμα.

Την περασμένη εβδομάδα, ακυρώθηκε εκδήλωση στο Αμστερνταμ με αφορμή το ντοκιμαντέρ, καθώς ο εκτελεστικός διευθυντής της Frontex, Χανς Λέιτενς, αρνήθηκε να συμμετάσχει σε απευθείας διάλογο με τον εκπρόσωπο της οργάνωσης Refugees in Libya, από τον οποίο ζητήθηκε να εμφανιστεί σε χωριστό μέρος της εκδήλωσης, κάτι που αρνήθηκε, θεωρώντας ότι έτσι δεν διασφαλίζεται ο πραγματικός δημόσιος έλεγχος της Frontex.

Αρνηση απευθείας διαλόγου

Η Frontex βάσισε την άρνηση απευθείας διαλόγου με τον κ. Γιάμπιο στη γνώμη του νομικού της τμήματος, καθώς η οργάνωση του κ. Γιάμπιο εμφανίζεται να έχει συμβάλει στην κατάθεση μήνυσης εναντίον της Frontex από Λίβυο πρόσφυγα. Απαντώντας σε ερωτήματα της «Εφ.Συν.», ο εκπρόσωπος της Frontex, Κρις Μπορόφσκι, σημειώνει ωστόσο ότι «δεν υπάρχει κανένας κανονισμός ή δικονομικός κανόνας που κάνει αδύνατη τη συζήτηση και δεν ισχυριστήκαμε ότι υπάρχει» και κάνει λόγο για «απόφαση που βασίστηκε σε νομική συμβουλή». «Η υπόθεση αφορά τις περιπολίες και τις επιχειρήσεις διάσωσης της Frontex στην κεντρική Μεσόγειο, που αποτελεί ακριβώς το θέμα που ήθελε να θέσει ο κ. Γιάμπιο. Οσο βρίσκεται η υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο της Ε.Ε., δεν νομίζουμε ότι είναι σωστό να συμμετέχει σε απευθείας διάλογο ο εκτελεστικός μας διευθυντής με εκπρόσωπο της οργάνωσης που έφερε στα δικαστήρια την υπόθεση».

Κανένα πειστικό στοιχείο

Από την πλευρά του, ο κ. Γιάμπιο σημειώνει στην «Εφ.Συν.» ότι «μέχρι τώρα η Frontex δεν έχει κανένα πειστικό στοιχείο. Η πιο ακριβής ερώτηση είναι γιατί θεώρησε η Frontex νομικά μη σωστό τις ερωτήσεις που θα δεχόταν από τον διευθυντή μιας οργάνωσης που υποστηρίζει τη μήνυση, ωστόσο η υπόθεση αφορά επισήμως τον μηνυτή και τη Frontex, ενώ το δικαστήριο δεν μας συγκαταλέγει στους διαδίκους, ούτε εμένα, ούτε την οργάνωσή μου».

Ο κ. Γιάμπιο σημειώνει ότι ο πρώην εκτελεστικός διευθυντής Φαμπρίς Λετζέρι ανακρίνεται στη Γαλλία για συνενοχή σε εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και βασανιστήρια. «Ωστόσο, και υπό τη διοίκηση του Χανς Λέιτενς, οι συνοριακές πρακτικές που ενέχονται σε αυτά τα εγκλήματα συνεχίζουν, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για τη δική του ευθύνη και για την ατιμωρησία που επιμένει εντός της υπηρεσίας», λέει.

Ο εκπρόσωπος της Frontex ισχυρίζεται ότι αυτή ήταν εξαρχής η θέση της Frontex για την εκδήλωση και δεν υπάρχει αλλαγή στάσης. «Τον Σεπτέμβριο ο κ. Λέιτενς συμφώνησε να συμμετάσχει στην εκδήλωση στη βάση ότι ο κ. Γιάμπιο θα μιλούσε σε χωριστό μέρος του προγράμματος. Στις αρχές Οκτωβρίου οι οργανωτές μάς ζήτησαν να αλλάξουμε στάση και να καθίσουν στο ίδιο πάνελ. Ρωτήσαμε τη νομική μας υπηρεσία, η οποία μας συμβούλεψε να μην το κάνουμε και ενημερώσαμε τους οργανωτές στα μέσα Οκτωβρίου, πριν από την εκδήλωση. Το πρόγραμμα που είχαμε συμφωνήσει παρέμεινε ώς το τέλος και ο κ. Λέιτενς ήταν έτοιμος να συμμετάσχει, μέχρι που ακύρωσαν την εκδήλωση οι οργανωτές».

Οι οργανωτές

Από την πλευρά του Ινστιτούτου Pakhuis de Zwijger, που συνδιοργάνωνε την εκδήλωση, η Σεσίλ Τρούστερ σημειώνει στην «Εφ.Συν.» ότι, παρότι το ίδρυμα δεν έλαβε γραπτή συμφωνία του κ. Λέιτενς να συμμετάσχει σε απευθείας διάλογο, η συνδιοργανώτρια Ελς βαν Ντρίελ από την παραγωγή του ντοκιμαντέρ συναντήθηκε στις Βρυξέλλες στις 2 Ιουλίου με τον διευθυντή της Frontex στο περιθώριο μιας εκδήλωσης. «Σε εκείνη τη συνάντηση, η Ελς ρώτησε τον Χανς αν θα ήταν ανοιχτός σε κοινή συνομιλία με τον Ντέιβιντ Γιάμπιο. Σε αυτή την πρόταση ο Χανς απάντησε αρχικά θετικά. Αργότερα ωστόσο παρενέβησαν οι δικηγόροι, επικαλούμενοι την ανάμειξη του κ. Γιάμπιο στην υπόθεση της μήνυσης».

Σημειώνουν επίσης ότι δεν αποδίδουν την ακύρωση της εκδήλωσης στην άρνηση του κ. Γιάμπιο να συμμετάσχει αλλά «στο γεγονός ότι δεν μπορούσαμε πια να διευκολύνουμε έναν διάλογο που θα συμπεριλάμβανε τις διαφορετικές οπτικές που σχετίζονται με τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή συνοριακή πολιτική. Καθ’ όλη τη διαδικασία, προσπαθήσαμε να βρούμε τρόπους να συμβεί και πιστεύουμε στον διάλογο και στη δημόσια λογοδοσία. Κάναμε ό,τι καλύτερο μπορούσαμε για να βρούμε τρόπο να συμμετάσχει η Frontex σε απευθείας δημόσια συζήτηση με τον κ. Γιάμπιο στη σκηνή. Οταν έγινε ξεκάθαρο ότι αυτό δεν θα ήταν δυνατό, αναζητήσαμε εναλλακτικούς τρόπους για να υπάρξει κάτι ανάλογο».

Ως προς τις επισημάνσεις του Τόμι Ολσεν από την Aegean Boat Report, που πρώτος διαχώρισε δημοσίως τη θέση του από το ντοκιμαντέρ καταγγέλλοντας δημοσιογραφικές επιλογές που οδήγησαν στο ξέπλυμα της Frontex και επισήμανε ότι οι διοργανωτές απέρριψαν την ιδέα να συμμετάσχει στην εκδήλωση, η κ. Τρούστερ σημειώνει ότι η εκδήλωση είχε το χαρακτήρα δημόσιας συζήτησης γύρω από το ντοκιμαντέρ παρά ενός πάνελ στο οποίο θα συμμετείχαν οι εκπρόσωποι όλων των οργανώσεων που εμφανίζονται σ’αυτό. Παρατηρεί ότι στη συζήτηση είχαν προσκληθεί επίσης η ευρωβουλεύτρια των Πρασίνων Τίνεκε Στρικ και μια πανεπιστημιακός που ειδικεύεται στο ζήτημα της λογοδοσίας της Frontex.

Yπογραμμίζει επίσης ότι η μη συμμετοχή του Τόμι Ολσεν στη συγκεκριμένη εκδήλωση δεν πρέπει να ερμηνευτεί σαν απόρριψη της εμπειρογνομωσύνης του ή της σημασίας του έργου του, για το οποίο τρέφουν μεγάλη εκτίμηση οι οργανωτές.

«Το έργο του στην καταγραφή και τεκμηρίωση των επαναπροωθήσεων και των παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Αιγαίο ήταν εξαιρετικά σημαντικό για το ντοκιμαντέρ μας και παίρνουμε σοβαρά υπόψη την κριτική του στη Frontex όπως και την κριτική του στις δημοσιογραφικές επιλογές μας. Εχουμε ήδη συζητήσει μαζί του τα θέματα αυτά επί μακρόν», σημειώνει.

Πηγή: efsyn.gr

Tίθεται σε ισχύ από σήμερα το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο την αυστηρότερη φύλαξη των συνόρων και την επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής μεταναστών, ακόμη και μέσω του διωγμού απορριφθέντων αιτούντων άσυλο σε τρίτες χώρες.

Από σήμερα, 12 Ιουνίου, τίθεται σε ισχύ το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σηματοδοτώντας μια ακόμη στροφή της ευρωπαϊκής πολιτικής προς την αποτροπή, την κράτηση και τις απελάσεις μεταναστών και προσφύγων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει ανακοινώσει πως οι στόχοι της είναι αυστηρότερη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων και η επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής μεταναστών, ακόμη και μέσω του διωγμού απορριφθέντων αιτούντων άσυλο σε τρίτες χώρες, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το ευρωπαϊκό έδαφος.

Στην εκπομπή 3ο ΘΕΜΑ συζητάμε με τον Μίνωα Μουζουράκη, δικηγόρο της Υποστήριξης Προσφύγων στο Αιγαίο (RSA) για το νέο σύμφωνο μετανάστευσης που ψηφίστηκε το 2025 και τώρα βρίσκεται σε διαβούλευση στη χώρα μας. Από την ΕΕ έρχονται κανονισμοί και οδηγίες για διαδικασίες συνόρων, δυνατότητα εφαρμογής αυστηρότερων πλαισίων στα κέντρα κράτησης, συμφωνίες με τρίτες χώρες για γρήγορες απελάσεις χωρίς ελέγχους ασύλου. Ενδεχομένως χώρες που οι πρόσφυγες και οι προσφύγισσες δεν έχουν καν επισκεφθεί.

«Οι κυβερνήσεις δεν πρέπει να κανονικοποιούν τον θάνατο, ούτε να βυθίζουν βάρκες» τονίζουν οι Γιατροί χωρίς Σύνορα, σε ανακοίνωση για τα τρία χρόνια από το ναυάγιο της Πύλου, με 600 νεκρούς πρόσφυγες. «Ανθρωποι εξακολουθούν να χάνουν τη ζωή τους στη θάλασσα εξαιτίας των πολιτικών αποτροπής και της συνεχιζόμενης αδράνειας απέναντι στη βία στα σύνορα» προσθέτουν και καταγγέλλουν ότι «το Σύμφωνο για την Μετανάστευση και το Άσυλο, που τίθεται από σήμερα, 12 Ιουνίου, σε πλήρη εφαρμογή σε όλα τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την υποκείμενη λογική της αποτροπής, δεν προβλέπει κάνενα μέτρο για την αντιμετώπιση της βίας στα ευρωπαϊκά σύνορα».

Οι αλλαγές

Κεντρικό στοιχείο του Συμφώνου είναι οι ταχείες συνοριακές διαδικασίες, μέσω των οποίων οι αιτήσεις ασύλου θα εξετάζονται σε κλειστές δομές, με τους ανθρώπους να παραμένουν ουσιαστικά υπό κράτηση μέχρι να κριθεί η τύχη τους. Παράλληλα, διευρύνονται οι δυνατότητες επιστροφής σε τρίτες χώρες, ακόμη και όταν δεν υπάρχει ουσιαστικός δεσμός του ατόμου με τη χώρα στην οποία πρόκειται να σταλεί.

Κατά την παρουσίαση του σχετικού νομοσχεδίου στη Βουλή, ο Θάνος Πλεύρης υποστήριξε ότι για πρώτη φορά θεσπίζεται υποχρέωση αλληλεγγύης από τις χώρες δεύτερης υποδοχής, ενώ παράλληλα ενισχύεται η ευθύνη των κρατών πρώτης γραμμής στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.  «Για πρώτη φορά θεσμοθετείται υποχρέωση αλληλεγγύης από τις χώρες δεύτερης υποδοχής, ενώ παράλληλα ενισχύεται η ευθύνη των χωρών πρώτης γραμμής στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών», ανέφερε χρακτηριστικά.

Ο νέος Κανονισμός για τη Διαχείριση του Ασύλου και της Μετανάστευσης (AMMR) αντικαθιστά τον Κανονισμό Δουβλίνου ΙΙΙ, διατηρώντας ωστόσο τον κανόνα της πρώτης χώρας εισόδου και καθιστώντας τον ακόμη αυστηρότερο.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα, ως μία από τις βασικές πύλες εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εξακολουθεί να φέρει την κύρια ευθύνη για τους πρόσφυγες και μετανάστες που φτάνουν στο έδαφός της. Η περίοδος ευθύνης επεκτείνεται πλέον στους 20 μήνες από τους 12 που ίσχυαν έως σήμερα, με εξαίρεση όσους διασώζονται στη θάλασσα, για τους οποίους η διάρκεια παραμένει στους 12 μήνες.

Οι αιτούντες άσυλο υποχρεώνονται να παραμένουν στη χώρα πρώτης εισόδου μέχρι να αποφασιστεί ποιο κράτος είναι αρμόδιο για την εξέταση της αίτησής τους ή μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση από τις αρχές της χώρας όπου εισήλθαν αρχικά.

Παράλληλα, ακόμη και όσοι έχουν λάβει διεθνή προστασία μπορούν πλέον να υπαχθούν σε διαδικασία επιστροφής («take back») εάν μετακινηθούν χωρίς άδεια σε άλλο κράτος-μέλος, ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα ανάκλησης του καθεστώτος προστασίας.

Ο νέος μηχανισμός… «αλληλεγγύης» προβλέπει θεωρητικά στήριξη των χωρών πρώτης υποδοχής από τα υπόλοιπα κράτη-μέλη. Ωστόσο, η στήριξη αυτή δεν είναι απαραίτητο να λαμβάνει τη μορφή υποδοχής και από τη δεύτερη χώρα, μπορεί να παρέχεται απλά μέσω οικονομικής ενίσχυσης ή τεχνικής βοήθειας.

Ο μηχανισμός αφορά αποκλειστικά αιτούντες άσυλο και δικαιούχους διεθνούς προστασίας και δεν περιλαμβάνει όσους έχουν λάβει απορριπτική απόφαση και αναμένουν απέλαση. Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα σε άλλα κράτη να εξετάζουν αιτήσεις ασύλου χωρίς να απαιτείται η μεταφορά του αιτούντος στο έδαφός τους.

Fast-track διαδικασίες στα σύνορα

Όπως ανέφερε ο Θάνος Πλεύρης, «όσοι διαθέτουν αυξημένες πιθανότητες χορήγησης ασύλου ακολουθούν την κανονική διαδικασία εξέτασης και ένταξης, ενώ για όσους δεν διαθέτουν προσφυγικό προφίλ εφαρμόζεται η διαδικασία συνόρων»

Στις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται υποχρεωτική κράτηση κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, εξέταση της αίτησης εντός 12 εβδομάδων και άμεση έκδοση απόφασης επιστροφής εφόσον το αίτημα απορριφθεί.

Σύμφωνα με τον υπουργό, το νέο σύστημα επιχειρεί να αντιμετωπίσει προβλήματα της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής και να περιορίσει φαινόμενα καταχρηστικής χρήσης των διαδικασιών ασύλου.

Η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση θεωρείται μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στο ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου.

Η νέα συνοριακή διαδικασία προβλέπει ταχεία εξέταση των αιτημάτων σε εγκαταστάσεις κοντά στα σύνορα, με μέγιστη διάρκεια 12 εβδομάδων, μία πρωτοβάθμια απόφαση και μία δυνατότητα προσφυγής.

Σε περίπτωση μεταφοράς του αιτούντος σε άλλο κράτος-μέλος, η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει έως και 16 εβδομάδες. Κατά το διάστημα αυτό, ο αιτών θεωρείται νομικά ότι δεν έχει εισέλθει στη χώρα, παρότι βρίσκεται φυσικά εντός αυτής.

Με άλλα λόγια, ένας άνθρωπος μπορεί να παραμένει σε δομή φιλοξενίας ή κράτησης στην Ελλάδα, χωρίς να αναγνωρίζεται νομικά η είσοδός του στη χώρα.

Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται σε αιτούντες που προέρχονται από χώρες με ποσοστό αναγνώρισης ασύλου στην ΕΕ μικρότερο του 20%, από χώρες που περιλαμβάνονται στον ευρωπαϊκό κατάλογο ασφαλών χωρών καταγωγής, σε άτομα που έχουν παραπλανήσει ή δεν συνεργάστηκαν με τις αρχές, καθώς και σε περιπτώσεις όπου θεωρούνται απειλή για την εθνική ασφάλεια.

Παρότι η κράτηση προβλέπεται τυπικά ως έσχατο μέτρο και έπειτα από ατομική αξιολόγηση, στην πράξη τα κράτη πρώτης γραμμής, όπως η Ελλάδα, διατηρούν κλειστές δομές στα σύνορα όπου οι αιτούντες παραμένουν μέχρι την ολοκλήρωση των διαδικασιών.

Συμφωνία για κέντρα επιστροφής σε τρίτες χώρες

Ο Θάνος Πλεύρης υποστήριξε ότι το νέο πλαίσιο διευρύνει τις δυνατότητες επιστροφής απορριφθέντων αιτούντων άσυλο και ενισχύει τα εργαλεία εφαρμογής των σχετικών αποφάσεων.

Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται τρεις βασικές επιλογές επιστροφής.

Η πρώτη αφορά την επιστροφή του ατόμου στη χώρα καταγωγής του, αν και στην πράξη μόνο περίπου το 20% των περιπτώσεων γίνονται δεκτές από τα κράτη προέλευσης.

Η δεύτερη επιλογή προβλέπει την επιστροφή σε ασφαλή τρίτη χώρα από την οποία το άτομο πέρασε κατά τη διαδρομή του, χωρίς να εξεταστεί η αίτηση ασύλου. Ως παράδειγμα αναφέρεται η επιστροφή υπηκόων χωρών όπως το Αφγανιστάν, το Μπαγκλαντές ή το Πακιστάν προς την Τουρκία.

Μέχρι σήμερα απαιτούνταν να υπάρχει αποδεδειγμένος δεσμός μεταξύ του ατόμου και της χώρας επιστροφής, όπως οικογενειακές ή κοινωνικές σχέσεις. Η προϋπόθεση αυτή καταργείται, επιτρέποντας πλέον επιστροφές ακόμη και σε χώρες με τις οποίες το άτομο δεν έχει ουσιαστική σύνδεση.

Η τρίτη επιλογή αφορά τα λεγόμενα «κέντρα επιστροφής» (Return Hubs), τα οποία αποτελούν δομές κράτησης σε χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εκεί θα μπορούν να μεταφέρονται απορριφθέντες αιτούντες άσυλο έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία απέλασής τους.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαμόρφωσε το σχετικό νομικό πλαίσιο έπειτα από αίτημα κρατών-μελών, επιλέγοντας τη μορφή Κανονισμού ώστε να εφαρμόζεται άμεσα σε όλα τα κράτη της ΕΕ χωρίς να απαιτείται προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας.

Την ίδια στιγμή, πέντε χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις με αφρικανικά κράτη όπως η Κένυα, η Αγκόλα και το Μπενίν για τη δημιουργία τέτοιων δομών. Σύμφωνα με τον Θάνο Πλεύρη, οι συζητήσεις βρίσκονται ήδη σε προχωρημένο στάδιο.

Όπως ανέφερε, η Ελλάδα έχει καταλήξει σε συμφωνίες με τη Γερμανία, την Αυστρία, τη Δανία και την Ολλανδία, ενώ συνεχίζονται οι επαφές με στόχο την ολοκλήρωση νέων συμφωνιών έως το 2026 και την έναρξη λειτουργίας των κέντρων επιστροφής το 2027.

Πηγή: thepressproject.gr

 

Η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε χθες Τρίτη δημοσιονομικό κείμενο που προβλέπει την δαπάνη σχεδόν 70 δισεκατομμυρίων δολαρίων για επιχειρήσεις εναντίον παράτυπων μεταναστών, στο πλαίσιο της πολιτικής μαζικών απελάσεων που έχει αναγορεύσει σε κορυφαία προτεραιότητα της δεύτερης θητείας του ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

Το σχέδιο νόμου, που είχε ήδη εγκριθεί από τη Γερουσία την περασμένη εβδομάδα, προβλέπει να διατεθούν τα τρία επόμενα χρόνια ποσά περίπου 38 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την υπηρεσία μετανάστευσης και τελωνείων (ICE), άλλων περίπου 26 δισεκ. για την αστυνομία συνόρων (CBP) και 5 δισεκ. για έκτακτες και απρόβλεπτες δαπάνες.

Τα ποσά αυτά προστίθενται στις χρηματοδοτήσεις σχεδόν 140 δισεκ. δολαρίων που είχαν ήδη εγκριθεί την περασμένη χρονιά από το Κογκρέσο, στο οποίο πλειοψηφούν οι ρεπουμπλικάνοι, για την πάταξη της μετανάστευσης.

Η αμερικανική κυβέρνηση πιέζεται από οπαδούς ακόμη πιο σκληρής γραμμής στο ζήτημα, που της προσάπτουν ιδίως πως δεν μπόρεσε να τηρήσει την υπόσχεσή της να προχωρά σε ένα εκατομμύριο απελάσεις σε ετήσια βάση.

Ο Τομ Χόμαν, ο οποίος θεωρείται ένας από τους βασικούς εισηγητές του προγράμματος απελάσεων, υποσχέθηκε χθες επιτάχυνση των επιχειρήσεων αυτής της φύσης -ειδικά στη Νέα Υόρκη, παραδοσιακό προπύργιο των δημοκρατικών.

Οι πολιτικοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης προχώρησαν σε συμφωνία για ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο που στοχεύει στην αύξηση των απελάσεων παράτυπων μεταναστών, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και προοδευτικούς ευρωβουλευτές.

Η νέα ρύθμιση αποτελεί βασικό πυλώνα του αναθεωρημένου ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου και μετανάστευσης και δίνει στις εθνικές αρχές σημαντικά διευρυμένες εξουσίες για την εφαρμογή εντολών απέλασης, αναφέρει η Guardian.

Έρευνες σε κατοικίες και μεγαλύτερες περίοδοι κράτησης

Σύμφωνα με το κείμενο που συμφωνήθηκε μεταξύ του Συμβουλίου της ΕΕ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι αρχές θα μπορούν να πραγματοποιούν έρευνες σε σπίτια ή άλλους χώρους και να κατάσχουν προσωπικά αντικείμενα, εφόσον αυτό κρίνεται απαραίτητο για την εκτέλεση μιας εντολής επιστροφής.

Παράλληλα, άτομα που θεωρούνται ότι δεν συνεργάζονται ή ενδέχεται να διαφύγουν θα μπορούν να τίθενται υπό κράτηση έως και δύο χρόνια, με δυνατότητα παράτασης στους 30 μήνες. Μέχρι σήμερα, το ανώτατο όριο κράτησης στην ΕΕ ήταν 18 μήνες.

Επιπλέον, όσοι αρνούνται να συμμορφωθούν με απόφαση απέλασης ενδέχεται να χάνουν κοινωνικά επιδόματα ή άλλες οικονομικές παροχές.

Δημιουργία «κέντρων επιστροφής» εκτός Ευρώπης

Η νέα νομοθεσία ανοίγει επίσης τον δρόμο για τη δημιουργία λεγόμενων «κέντρων επιστροφής» σε τρίτες χώρες εκτός ΕΕ. Σε αυτά τα κέντρα θα μπορούν να μεταφέρονται παράτυποι μετανάστες μέχρι να ολοκληρωθεί η επιστροφή τους στη χώρα καταγωγής τους.

Αρκετά κράτη-μέλη βρίσκονται ήδη σε διαπραγματεύσεις με χώρες – κυρίως στην Αφρική – για τη φιλοξενία τέτοιων δομών, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί κάποια οριστική συμφωνία.

Κράτηση ακόμη και για ανηλίκους

Η συμφωνία προβλέπει ότι, ως έσχατο μέτρο, θα είναι δυνατή η κράτηση ασυνόδευτων ανηλίκων και οικογενειών με παιδιά. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι αυτό θα εφαρμόζεται μόνο για το απολύτως αναγκαίο χρονικό διάστημα και με γνώμονα το συμφέρον του παιδιού.

Παράλληλα, άτομα που χαρακτηρίζονται ως απειλή για την ασφάλεια θα μπορούν να αντιμετωπίζουν ισόβια απαγόρευση εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αντί του σημερινού ανώτατου ορίου των δέκα ετών.

Η ΕΕ επιδιώκει να αυξήσει τον αριθμό των επιστροφών ατόμων που δεν δικαιούνται άσυλο, έχουν υπερβεί τη διάρκεια της βίζας τους ή δεν διαθέτουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής. Σήμερα, μόλις το 20% περίπου των ατόμων που λαμβάνουν εντολή αποχώρησης επιστρέφουν τελικά στις χώρες προέλευσής τους.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Μετανάστευσης, Magnus Brunner, χαιρέτισε τη συμφωνία δηλώνοντας:

«Με τους νέους κανόνες έχουμε μεγαλύτερο έλεγχο στο ποιος μπορεί να εισέλθει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ποιος μπορεί να παραμείνει και ποιος πρέπει να αποχωρήσει.»

Κατηγορίες για υιοθέτηση πρακτικών τύπου ICE

Οι επικριτές της συμφωνίας υποστηρίζουν ότι η ΕΕ υιοθετεί πρακτικές παρόμοιες με εκείνες της αμερικανικής υπηρεσίας μετανάστευσης και τελωνείων, της U.S. Immigration and Customs Enforcement, η οποία έχει βρεθεί στο επίκεντρο έντονης κριτικής για τις επιχειρήσεις κατά παράτυπων μεταναστών στις ΗΠΑ.

Η ευρωβουλευτής των Πρασίνων Mélissa Camara δήλωσε ότι το νέο κείμενο:

«Αποδυναμώνει τις διαδικαστικές εγγυήσεις, επεκτείνει την κράτηση και επιτρέπει εφόδους σε κατοικίες, υιοθετώντας πρακτικές που θυμίζουν την ICE.»

Από την πλευρά της, η Regina Doherty του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος υπερασπίστηκε τη συμφωνία, τονίζοντας ότι δεν αφορά νόμιμους μετανάστες, εργαζόμενους, φοιτητές ή πρόσφυγες που έχουν λάβει διεθνή προστασία, αλλά αποκλειστικά άτομα που έχουν εξαντλήσει όλες τις νόμιμες διαδικασίες και δεν διαθέτουν δικαίωμα παραμονής.

Αντιδρούν οι οργανώσεις

Η Silvia Carta από την οργάνωση PICUM προειδοποίησε ότι η νομοθεσία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές παραβιάσεις δικαιωμάτων.

Όπως ανέφερε:«Βλέπουμε στις Ηνωμένες Πολιτείες τον φόβο και τη βία που δημιουργεί η σκληρή μεταναστευτική πολιτική της ICE. Η Ευρώπη θα έπρεπε να διδάσκεται από αυτά τα λάθη, όχι να δημιουργεί τη δική της εκδοχή τους.»

Ένα ακόμη βήμα στη μεταρρύθμιση του μεταναστευτικού

Η νέα νομοθεσία, η οποία αναμένεται να λάβει την τελική έγκριση από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποτελεί το τελευταίο κομμάτι της ευρύτερης μεταρρύθμισης του ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου και μετανάστευσης που ξεκίνησε το 2020.

Στόχος της μεταρρύθμισης είναι να αποτραπεί η επανάληψη της μεταναστευτικής κρίσης του 2015, όταν περίπου 1,3 εκατομμύρια άνθρωποι, κυρίως από τη Συρία και το Αφγανιστάν, αναζήτησαν καταφύγιο στην Ευρώπη.

Δεκαπέντε μήνες μετά την ολοκλήρωση της αυτεπάγγελτης έρευνας του Συνήγορου του Πολίτη για το πολύνεκρο ναυάγιο ανοιχτά της Πύλου, για πράξεις και παραλείψεις ανώτερων και ανώτατων στελεχών του Λιμενικού Σώματος, δεν έχει κινηθεί καμία πειθαρχική διαδικασία, ενώ επιζώντες αλλά και συγγενείς ζητούν δικαιοσύνη.

Όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση, παρά το γεγονός ότι έχουν ήδη ασκηθεί ποινικές διώξεις σε βαθμό κακουργήματος και έχουν προηγηθεί επανειλημμένες παρεμβάσεις της Αρχής προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ναυτιλίας, δεν έχει κινηθεί καμία διοικητική διαδικασία για την απόδοση ευθυνών.

Ερωτήματα για την αδράνεια των θεσμών

Η παρατεταμένη αυτή αδράνεια –παρά και τη γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους– προκαλεί σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη στάση της Διοίκησης, αλλά και για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην αξιοπιστία των θεσμών.

Στην ανακοίνωσή του, ο Συνήγορος του Πολίτη υπενθυμίζει ότι η έρευνα αφορούσε πράξεις και παραλείψεις ανώτερων και ανώτατων στελεχών του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής, σε σχέση με το ναυάγιο του αλιευτικού «Adriana» στις 14 Ιουνίου 2023.

Σημειώνεται επίσης ότι, στο διάστημα που μεσολάβησε, η ηγεσία του Λιμενικού έχει αλλάξει δύο φορές, χωρίς ωστόσο να υπάρξει πρόοδος στο πειθαρχικό επίπεδο.

H ανακοίνωση από τον Συνήγορο του Πολίτη

Συμπληρώνονται 15 μήνες από την ολοκλήρωση της αυτεπάγγελτης έρευνας του Συνηγόρου του Πολίτη για πράξεις και παραλείψεις ανώτερων και ανώτατων στελεχών του Λιμενικού Σώματος σχετικά με το πολύνεκρο ναυάγιο του αλιευτικού Adriana ανοικτά της Πύλου την 14/6/2023, χωρίς να έχουν κινηθεί οι προβλεπόμενες πειθαρχικές διαδικασίες. Στο διάστημα αυτό έχει αλλάξει δύο φορές η ηγεσία του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ.

Παρά το γεγονός ότι, μετά την υποβολή του πορίσματος του Συνηγόρου, με την ειδική αρμοδιότητα του Εθνικού Μηχανισμού Διερεύνησης Περιστατικών Αυθαιρεσίας στα σώματα ασφαλείας, ακολούθησαν αφενός ποινικές διώξεις κατά διαφόρων στελεχών του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. σε βαθμό κακουργήματος από την Εισαγγελία του Ναυτοδικείου Πειραιά και του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου και αφετέρου διαδοχικές επιστολές του Συνηγόρου προς τον -τέως και νυν- Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για την άσκηση πειθαρχικής δικαιοδοσίας, όπως ορίζει ο νόμος, η Ανεξάρτητη Αρχή δεν έχει λάβει απάντηση για την κίνηση οιασδήποτε διοικητικής διαδικασίας.

Τον Απρίλιο 2025, ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής είχε απαντήσει στην Ανεξάρτητη Αρχή ότι υπέβαλε ερώτημα προς το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (ΝΣΚ) σχετικά με τα πειθαρχικά όργανα και την ακολουθητέα διαδικασία.

Τον Νοέμβριο 2025 εκδόθηκε η υπ’ αρ. 84/2025 σχετική γνωμοδότηση ΝΣΚ που απαντά στα ερωτήματα του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, επιβεβαιώνοντας την εκ μέρους του υφιστάμενη πειθαρχική δικαιοδοσία.

Σημειώνεται ότι έχει επίσης παρέλθει διάστημα τριών (3) μηνών από την αποδοχή της γνωμοδότησης από τον αρμόδιο Υπουργό, αφ’ ης στιγμής κατέστη δεσμευτική για τη Διοίκηση. Η από 27.03.2026 νέα επιστολή του Συνηγόρου με την οποία ζητήθηκε ενημέρωση από τον Υπουργό για την κίνηση πειθαρχικής διαδικασίας παραμένει αναπάντητη.

Ο Συνήγορος του Πολίτη κ. Ανδρέας Ποττάκης είχε εκφράσει δημόσια τον περασμένο Νοέμβριο την εκτίμησή του ότι η κωλυσιεργία της Διοίκησης «ελάχιστα εισφέρει στην τόνωση του ηθικού των στελεχών του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ., ανδρών και γυναικών, που ευόρκως και ευσυνειδήτως επιτελούν το καθήκον τους. Οπως, επίσης, ελάχιστα θωρακίζει το κύρος του Σώματος και την υπόληψή του διεθνώς».

ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗ

«Δεν είµαστε ασφαλείς. Είναι σαν φυλακή».

Αυτή η έκκληση ακούγεται τις τελευταίες ηµέρες από την Ελεγχόµενη Δοµή Προσωρινής Φιλοξενίας Αιτούντων Ασύλου Οινοφύτων στη Βοιωτία. Σχεδόν καθηµερινά, δώδεκα οικογένειες πραγµατοποιούν ειρηνικές διαµαρτυρίες, ακόµη και υπό βροχή και σε χαµηλές θερµοκρασίες, συνοδευόµενες από τα παιδιά τους.

Την ίδια στιγµή, τρεις Κούρδοι διαµένοντες βρίσκονται σε απεργία πείνας από την Τρίτη 17 Φεβρουαρίου. Όπως καταγγέλλουν οι οικογένειες, η κινητοποίηση αποτελεί έσχατο µέσο διεκδίκησης των αιτηµάτων τους, τα οποία αφορούν τόσο τις συνθήκες διαβίωσης στη δοµή όσο και τις «παγωµένες» διαδικασίες των αιτήσεων ασύλου τους. Για δύο ηµέρες, µάλιστα, απείχαν από νερό και φαγητό.

 

Δήμητρα Μαργαρίτη

 

ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΟΜΗ

Η δοµή στεγάζεται σε έναν χώρο πρώην εργοστασίου, σε αποµονωµένη βιοµηχανική περιοχή δίπλα στον αυτοκινητόδροµο. Η λειτουργία της ξεκίνησε το 2016, έκλεισε για λίγους µήνες τον Νοέµβριο του 2017 και επαναλειτούργησε τον Μάρτιο του 2018. Έκτοτε, όπως καταγράφεται συστηµατικά σε ετήσιες εκθέσεις µέχρι και το 2025 —µεταξύ αυτών του Refugee Support Aegean (RSA) και του Voices from the Camps— υπολειτουργεί, και οι βασικές υπηρεσίες προς τους διαµένοντες είναι ελάχιστες. Σήµερα, οι συνθήκες διαβίωσης περιγράφονται ως τραγικές και ακατάλληλες για ανθρώπινη διαβίωση.

Βίντεο που διαθέτει το NEWS 24/7 από το εσωτερικό της δοµής αποτυπώνουν την κατάσταση: οι οικογένειες µοιράζονται ελάχιστα πλυντήρια και εστίες µαγειρέµατος. Πολλοί ξυπνούν από τις 3 τα ξηµερώµατα για να προλάβουν τη σειρά τους για το πλύσιµο των ρούχων.

Η σίτιση χαρακτηρίζεται ανεπαρκής και σε αρκετές περιπτώσεις τα γεύµατα περιγράφονται ως χαµηλής ποιότητας και µη βρώσιµα.

Πολλοί καταγγέλουν ότι βασίζονται στην αλληλεγγύη άλλων αιτούντων για να εξασφαλίσουν ένα αξιοπρεπές γεύµα.

 

ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΣΑΡΙΔΕΣ

Σύμφωνα με τις καταγγελίες, οι συνθήκες υγιεινής χαρακτηρίζονται ανύπαρκτες, γεγονός που θέτει σε σοβαρό κίνδυνο παιδιά, βρέφη και άτοµα µε σοβαρά προβλήµατα υγείας.

Στα βίντεο καταγράφονται σωροί σκουπιδιών σε κοινόχρηστους χώρους, ενώ οι τουαλέτες είναι χαλασµένες, βρώµικες και γεµάτες κατσαρίδες. Σύµφωνα µε µαρτυρίες, η κατάσταση είναι τόσο αφόρητη, ώστε ορισµένοι διαµένοντες αποφεύγουν εντελώς τη χρήση τους. Τα µπάνια βρίσκονται σε προχωρηµένη κατάσταση φθοράς, µε σπασµένους τοίχους και εµφανή εγκατάλειψη, ενώ το ζεστό νερό δεν είναι σταθερά διαθέσιµο και µπορεί να απουσιάζει για ηµέρες.

Μία από τις γυναίκες που συµµετέχουν στη διαµαρτυρία µας έδειξε σηµάδια από τσιµπήµατα εντόµων στο πρόσωπό της, αποδίδοντάς τα άµεσα στις συνθήκες διαβίωσης εντός της δοµής.

Οι γονείς προειδοποιούν ότι η έλλειψη στοιχειωδών συνθηκών υγιεινής συνιστά σοβαρό και άµεσο κίνδυνο για την υγεία των παιδιών τους.

 

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η περίπτωση µιας οικογένειας, το παιδί της οποίας έχει υποβληθεί σε δύο καρδιοχειρουργικές επεµβάσεις. Σύµφωνα µε ιατρική σύσταση, η δοµή δεν αποτελεί κατάλληλο περιβάλλον για το παιδί τους, ωστόσο δεν έχει ληφθεί καµία ουσιαστική µέριµνα.

Παράλληλα, µια νέα µητέρα από το Σουδάν, περιγράφει µια κατάσταση πλήρους αδιαφορίας: ο σύζυγός της βρίσκεται στη φυλακή και δεν διαθέτει εισόδηµα ή εργασία. Όπως αναφέρει ζήτησε βοήθεια για µεταφορά στο νοσοκοµείο µε το παιδί της, καθώς δεν διαθέτει την οικονοµική δυνατότητα κάλυψης των εξόδων.

«Μου είπαν ότι δεν τους νοιάζει», λέει χαρακτηριστικά.

Αντώνης Ζουριδάκης

ΓΙΑΤΡΟΙ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ

Σύµφωνα µε την ίδια, «δεν υπάρχει επαρκής ιατρική φροντίδα, η σίτιση είναι ανεπαρκής και δεν παρέχεται καµία δυνατότητα εργασίας ή οικονοµικής στήριξης. Τα παιδιά και τα βρέφη αναγκάζονται και αυτά να χρησιµοποιούν τις βρώµικες κοινόχρηστες τουαλέτες.

«Δεν είµαστε ασφαλείς. Είναι σαν φυλακή».

Την ήδη επιβαρυµένη καθηµερινότητα, καταγγέλουν ότι επιδεινώνει η εξαιρετικά περιορισµένη πρόσβαση στην υγειονοµική περίθαλψη. Τη δοµή επισκέπτεται µόλις ένας γιατρός για λίγες ώρες την ηµέρα, ενώ καταγγέλλεται ότι ακόµη και όταν υπάρχουν διαθέσιµα φάρµακα, συχνά αυτά δεν χορηγούνται, µε αποτέλεσµα οι διαµένοντες να αναγκάζονται να τα προµηθεύονται από φαρµακεία εκτός καταυλισµού, κάτι που για πολλούς είναι οικονοµικά δυσβάσταχτο.

 

 

 

Κάτω από αυτές τις συνθήκες, έχουν κατατεθεί επανειληµµένα αιτήµατα για βοήθεια και ουσιαστικό διάλογο προς τη διεύθυνση της δοµής, η οποία βρίσκεται στο χώρο για περίπου µία ώρα ηµερησίως, σύµφωνα µε τους αιτούντες. Η συµπεριφορά της περιγράφεται ως προκλητική και, από αρκετούς, ακόµη και ως ρατσιστική. Αντί να ανταποκριθεί στις καταγγελίες, φέρεται να απαντά καλώντας την αστυνοµία, ενώ πολλοί Κούρδοι αιτούντες άσυλο καταγγέλλουν ότι έχουν δεχθεί απειλές απέλασης στην Τουρκία, ιδιαίτερα όταν προσπάθησαν να καταγράψουν και να επικοινωνήσουν τις συνθήκες διαβίωσης.

«Δεν γνωρίζουµε ποια είναι η νοµική βάση γι’ αυτό. Χρησιµοποιείται όµως για να µας φιµώσει. Εµείς όµως δεν αντέχουµε άλλο», αναφέρουν.

ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ

Ύμφωνα με καταγγελίες, κατά τη διάρκεια επίσηµων ή δηµοσιογραφικών επισκέψεων, οι επισκέπτες οδηγούνται µόνο σε επιλεγµένα σηµεία της δοµής, ενώ βασικοί κοινόχρηστοι χώροι παραµένουν συστηµατικά εκτός πρόσβασης.

Οι καταγγελίες για εκφοβισµό δεν περιορίζονται µόνο σε λεκτικές απειλές. Σύμφωνα με ισχυρισμούς, μία οικογένεια πιέστηκε επανειληµµένα να αλλάξει δωµάτιο ενώ η µητέρα ήταν έγκυος. Όταν ο πατέρας εξήγησε ότι η µετακίνηση θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη, η υπεύθυνη της δοµής φέρεται να διέκοψε την ηλεκτροδότηση στο δωµάτιό τους για τρεις ηµέρες, εν µέσω ψυχρών καιρικών συνθηκών, αφήνοντάς τους χωρίς θέρµανση. Το παιδί της οικογένειας αρρώστησε, ενώ τελικά κλήθηκε ασθενοφόρο για τη µεταφορά της µητέρας σε κρίση πανικού και του παιδιού στο νοσοκοµείο.

 

 

00:00

01:46

Παράλληλα, οι απειλές στρέφονται και σε περιπτώσεις αλληλεγγύης µεταξύ των προσφύγων.

Μία κουρδική οικογένεια, παρότι της έχει χορηγηθεί άσυλο, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει άµεσα στέγη λόγω οικονοµικής αδυναµίας και αναγκάστηκε να στήσει σκηνή σε κοντινή περιοχή έξω από τη δοµή. Μέλη της κουρδικής κοινότητας προσπαθούν να τη στηρίξουν, µεταφέροντας τρόφιµα και νερό και βοηθώντας στη φόρτιση κινητών τηλεφώνων. Οι πρόσφυγες καταγγέλουν ότι κάθε φορά που η διοίκηση αντιλαµβάνεται τέτοιες προσπάθειες, ακολουθούν απειλές και πιέσεις.

Μία γυναίκα που κατευθυνόταν προς την οικογένεια των Κούρδων για να προσφέρει βοήθεια, παρασύρθηκε από διερχόµενο αυτοκίνητο, υπέστη σοβαρούς τραυµατισµούς και νοσηλεύτηκε για περίπου έναν µήνα σε νοσοκοµείο. Παρά τις προσπάθειες να κατατεθεί µήνυση κατά του οδηγού, η υπόθεση δεν προχώρησε, καθώς η ίδια διέθετε µόνο έγγραφα αιτήµατος ασύλου.

Το περιστατικό αναδεικνύει την επικίνδυνη αποµόνωση της δοµής. Τα κοντινότερα καταστήµατα βρίσκονται σε απόσταση περίπου πέντε χιλιοµέτρων, κατά µήκος κεντρικού δρόµου χωρίς πεζοδρόµιο, και γονείς µε µικρά παιδιά αναγκάζονται να τα συνοδεύουν.

 

Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ

Συνολικά, οι αιτούντες περιγράφουν τα παραπάνω περιστατικά ως µέρος ενός ευρύτερου κλίµατος εκφοβισµού. Πολλοί έχουν ελάχιστη ή ανύπαρκτη επαφή µε τη διοίκηση και δεν γνωρίζουν το όνοµα της υπεύθυνης. Οι ίδιοι λένε πως όταν ξεκίνησαν οι διαµαρτυρίες, η διεύθυνση εµφανίστηκε, χωρίς να προχωρήσει σε διάλογο και κάλεσε την αστυνοµία.

Αρχικά υποστήριζε ότι µόνο το αρµόδιο υπουργείο έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε αλλαγές. Σε απάντηση, οι διαµένοντες προχώρησαν σε απεργία πείνας και κατέθεσαν επίσηµες καταγγελίες στην αστυνοµία. Μετά την παρέµβαση της αστυνοµίας, ακολούθησε συνάντηση µε τη διοίκηση, η οποία διαβεβαίωσε ότι τα αιτήµατα θα διαβιβαστούν στο αρµόδιο υπουργείο.

 

Αντώνης Ζουριδάκης

 

Μετά την τελευταία κατάθεση καταγγελιών, µέρος των προσφύγων αποφάσισε να αναστείλει προσωρινά τις κινητοποιήσεις και την απεργία πείνας, θέλοντας να δώσει χρόνο για να διαπιστωθεί αν θα υπάρξει ουσιαστική αλλαγή. Ωστόσο, ξεκαθαρίζουν ότι παραµένουν αποφασισµένοι να συνεχίσουν τον αγώνα τους, υπογραµµίζοντας ότι η σιωπή και η αναµονή δεν αποτελούν πλέον επιλογή. Τα βίντεο και οι µαρτυρίες που έχουν καταγραφεί αποτυπώνουν το εύρος των συνθηκών στις οποίες αναγκάζονται να ζουν πρόσφυγες και µετανάστες σε δοµές φιλοξενίας, σε µια περίοδο όπου η πρόσβαση σε αυτές είναι πλέον αυστηρά περιορισµένη. Οι ίδιοι στο τέλος αναφέρουν:

«Δεν θέλουµε να προκαλέσουµε προβλήµατα. Θέλουµε απλώς να φανεί αυτό που συµβαίνει εδώ».

Πηγή: news247.gr

ΜΑΝΟΣ ΦΡΑΓΚΙΟΥΔΑΚΗΣ

Το NEWS 24/7 φέρνει στο φως της δημοσιότητας τις καταθέσεις των επιζώντων αλλά και του κυβερνήτη του σκάφους του Λιμενικού από το ναυάγιο της Χίου, που στοίχισε τη ζωή σε 15 ανθρώπους.

Μια εκ διαμέτρου αντίθετη περιγραφή από αυτή που δίνει το Λιμενικό Σώμα δίνουν στις καταθέσεις τους ενώπιον της Ανακρίτριας όσοι επέζησαν του ναυαγίου της Χίου την περασμένη Τρίτη, 3 Φεβρουαρίου.

Υπενθυμίζεται πως στην επίσημη ανακοίνωσή του, το Λιμενικό Σώμα περιέγραψε το περιστατικό ως εξής: «Ένα περιπολικό σκάφος το οποίο εκτελούσε προγραμματισμένη περιπολία, εντόπισε ένα φουσκωτό ταχύπλοο (Τ/Χ) σκάφος με αλλοδαπούς επιβαίνοντες να κινείται χωρίς φώτα ναυσιπλοΐας προς τις ανατολικές ακτές της Χίου, στη θαλάσσια περιοχή Μυρσινιδίου. Ο χειριστής του Τ/Χ δεν συμμορφώθηκε στα φωτεινά και ηχητικά σήματα του ΠΛΣ, αντιθέτως ανέστρεψε πορεία και ακολούθησε πρόσκρουση του Τ/Χ στην πλάγια δεξιά πλευρά του ΠΛΣ. Από την σφοδρότητα της πρόσκρουσης, το Τ/Χ ανετράπη και βυθίστηκε, με αποτέλεσμα την πτώση όλων των επιβαινόντων του στη θάλασσα».

Πέντε ημέρες αργότερα, το NEWS 24/7 αποκαλύπτει όσα έχουν ξεκινήσει να περιγράφουν οι επιζώντες του ναυαγίου στις καταθέσεις τους κατά τη διάρκεια της ανάκρισης, η οποία έχει ξεκινήσει από το βράδυ της Παρασκευής ήδη μέσα στο νοσοκομείο καθώς οι περισσότεροι νοσηλεύονται ακόμη αλλά και στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης της ΒΙΑΛ όπου έχουν μεταφερθεί όσοι πήραν εξιτήριο.

«Είδα ένα δυνατό φως να πέφτει στο σκάφος μας και μετά έγινε το χτύπημα. Δεν θυμάμαι τίποτα άλλο. Το φως ήρθε από τα αριστερά. Ήμασταν κοντά, θέλαμε 3-4 λεπτά να φτάσουμε», περιγράφει ένας από τους επιζώντες που έχουν καταθέσει.

Στην ερώτηση από ποια πλευρά ένιωσε το χτύπημα απαντά: «Από τα αριστερά μας» ενώ ερωτώμενος αν αντιλήφθηκε να στρίβει το φουσκωτό στο οποίο επέβαινε, λέει: «Όχι, πηγαίναμε μόνο ευθεία».

Ακόμη, καταθέτει πως δεν άκουσε καμία σειρήνα ή κάποιον να φωνάζει να σταματήσουν και αν είδαν κάποιο μπλε φως, απάντησε: «Όχι. Αν είχα ακούσει κάποιον να μου λέει ότι είδε κάτι πριν τη σύγκρουση θα το έλεγα».

Διαμαρτυρία στο λιμάνι της Χίου για την πολύνεκρη τραγωδία INTIME NEWS

«Ένα δευτερόλεπτο μετά το φως συγκρουστήκαμε»

Άλλος επιζών στην κατάθεσή του περιγράφει και εκείνος πως καθόταν στη δεξιά πλευρά του φουσκωτού και ενώ έβλεπε ότι πλησίαζαν στη Χίο, είδε ένα άσπρο δυνατό φως: «Αυτό το φως άναψε και έσβησε μια φορά σαν να ήθελε να φοβηθούμε. Όταν είδαμε το φως αγχωθήκαμε γιατί νομίζαμε ότι θα επιστρέψουμε πίσω. Μετά από ένα δευτερόλεπτο αφότου έκλεισε το φως μας χτύπησαν πολύ γρήγορα και πολύ δυνατά. Μετά από αυτό το τρακάρισμα, πώς ζούμε σήμερα, ο Θεός ξέρει».

Ο επιζώντας ρωτήθηκε επίσης αν άκουσε κάποια σειρήνα ή κάποιον να τους προειδοποιεί να σταματήσουν πριν το χτύπημα: «Όχι δεν άκουσα τίποτα. Είδα το φως και μετά από ένα δευτερόλεπτο ένιωσα το χτύπημα. Είχε ησυχία, μετά είδαμε το φως και μετά έγινε το χτύπημα».

Στην ερώτηση αν αντιλήφθηκε το φουσκωτό στο οποίο επέβαινε να στρίβει, απαντάει επίσης αρνητικά: «Όχι δεν κατάλαβα να στρίβει ούτε δεξιά ούτε αριστερά, πήγαινε ευθεία και μας χτύπησαν από την αριστερή πλευρά».

Σε μια τρίτη κατάθεση, μιας γυναίκας που επέβαινε στο φουσκωτό με τον σύζυγο της και τα παιδιά της που βρίσκονται ανάμεσα στους νεκρούς, εκείνη περιγράφει: «Ο καπετάνιος πήγαινε καλά, ήσυχα και όταν είχαμε λίγο ακόμα να φτάσουμε στην Ελλάδα είδαμε ένα φως από τα αριστερά και έγινε το τρακάρισμα. Με το που είδα το φως αμέσως έγινε το τρακάρισμα, όταν συνήλθα είδα πολλά αίματα και το νερό είχε φτάσει μέχρι κάτω από το στήθος μου. Δεν ήταν τρακάρισμα, ήταν επίτηδες. Πηγαίναμε ευθεία και μας χτύπησε πολύ δυνατά».

Ισχυρίζεται και εκείνη πως ο οδηγός δεν έστριψε καθόλου και δεν κατευθύνθηκε εκείνος προς το σκάφος του λιμενικού. «Δεν ακούσαμε κάποια σειρήνα ή στοπ. Εάν είχαμε ακούσει στοπ θα είχαμε σταματήσει και δεν θα είχαν πεθάνει τα παιδιά μας. Δεν είδαμε κανέναν, κανένας δεν μας κυνήγησε. Όταν είδα το φως είδα ότι ερχόταν κάτι καταπάνω μας και μας χτύπησαν».

Ίδια είναι και η περιγραφή ενός ακόμη επιβάτη του φουσκωτού: «Δεν κατάλαβα τίποτα, συνήλθα όταν είδα τους λιμενικούς. Έτρεχε το σκάφος, είδα κάτι άσπρα φώτα, πολύ δυνατά γύρω μου ήταν άσπρη η θάλασσα από το φως και μετά έγινε το τρακάρισμα. Το φως ερχόταν από τα αριστερά μας. Δεν άκουσα σειρήνα, μόνο τη μηχανή του σκάφους μας άκουγα. Δεν μπορώ να καταλάβω αν άκουσα κάτι ή όχι».

Στην ερώτηση αν είδε κάποιο μπλε φως ή άκουσε κάποιον να ζητάει να σταματήσουν απαντάει: «Όχι δεν είδα κάποιο μπλε φως, ούτε στοπ άκουσα. Μετά το τρακάρισμα άκουσα κόσμο να ζητάει βοήθεια».

Σύγκρουση περιπολικού σκάφους του Λιμενικού Σώματος με λέμβο που μετέφερε πρόσφυγες και μετανάστες EUROKINISSI

Ο οδηγός και οι ερωτήσεις για αναγνώριση

Από τους επιζώντες που ρωτήθηκαν κατά τη διάρκεια της ανάκρισης, οι περισσότεροι περιγράφουν πως δεν έχουν δει ποιος ήταν ο οδηγός. Κάποιοι καταθέτουν πως δεν μπορούν να το αναγνωρίσουν καθώς «έτσι κι αλλιώς φορούσε μάσκα σε όλο του το πρόσωπο». Άλλοι λένε πως «όταν επιβιβαστήκαμε στα παράλια της Τουρκίας, ένας Τούρκος μας είπε να κοιτάμε κάτω και επειδή φοβηθήκαμε εμείς κοιτάζαμε κάτω. Αυτός ο Τούρκος έφυγε μόλις επιβιβαστήκαμε στο σκάφος».

Μόνο ένα άτομο από τους επιβάτες που έχουν καταθέσει είπε πως μπορεί να τον αναγνωρίσει αν τον δει. Αρχικά είπε: «Μπορώ να τον αναγνωρίσω παρ’ ότι φορούσε μαύρη μάσκα σε όλο το πρόσωπο. Μόνο τα μάτια του δεν καλύπτονταν και μόνο αυτά είδα». Στη διάρκεια της προανάκρισης σε μια φωτογραφία που είδε τον αναγνώρισε.

Ωστόσο, όταν στη διάρκεια της ανάκρισης της έδειξαν ξανά φωτογραφία, είπε ανασκευάζοντας: «Δεν είδα τα μαλλιά του και το υπόλοιπο πρόσωπό του, όμως έτσι όπως τον βλέπω τώρα, νομίζω δεν είναι αυτός. Δεν είμαι σίγουρη. Μοιάζει με τον οδηγό». Όταν ρωτήθηκε γιατί τον αναγνώρισε στην προανάκριση μιλώντας στους λιμενικούς, είπε: «Τότε δεν ήμουν πολύ καλά, ήμουν ταραγμένη από το περιστατικό, έκλαιγα και δεν ήμουν σε κατάσταση να θυμάμαι καλά».

Η κατάθεση του κυβερνήτη και γιατί δεν έγραψε τίποτα στο ημερολόγιο πλοίου

Στην δική του κατάθεση, ο κυβερνήτης του σκάφους του Λιμενικού λέει πως δεν του έχει ξανασυμβεί τέτοιο περιστατικό. Ισχυρίζεται, όπως από την αρχή λέει το Λιμενικό, ότι «είχαμε ενεργοποιήσει τα ηχητικά σήματα για να δηλώσουμε την ιδιότητά μας. Τους φωνάζαμε ΣΤΟΠ».

Για το πώς έγινε η σύγκρουση, ο κυβερνήτης του σκάφους του Λιμενικού καταθέτει: «Πλησιάσαμε και σε δευτερόλεπτα διαπίστωσα ότι ο οδηγός του σκάφους έστριψε προς τα επάνω μας αριστερά, δηλαδή σε νότια πορεία. Έστριψε απότομα, έκανε ελιγμό, προφανώς έχασε τον έλεγχο απ’ ό,τι καταλαβαίνω με βάση την εμπειρία μου». Συνεχίζοντας λέει: «Όταν ένιωσα το κτύπημα έστριψα αριστερά το τιμόνι μου και έπειτα είδα τη βάρκα με σκασμένα μπαλόνια να αρχίζει να βυθίζεται».

Ερωτώμενος αν υπάρχει ημερολόγιο πλοίου στο σκάφος και τι κατέγραψε ο ίδιος σε αυτό, απάντησε: «Ναι υπάρχει. Τηρείται χειρόγραφα από εμένα ως κυβερνήτη. Δεν έχω καταγράψει κάτι ακόμη γιατί είμαι τραυματισμένος στο αριστερό μου χέρι, όπως προανέφερα και μου είναι δύσκολο να γράψω παρότι είμαι δεξιόχειρας».

Αναφορικά με το θέμα των καμερών, η ανακρίτρια ρώτησε τον κυβερνήτη αν υπήρχε στο σκάφος οποιουδήποτε είδους κάμερα: «Υπήρχε θερμική κάμερα στο πάνω πίσω μέρος του κουβουκλίου» απάντησε ο κυβερνήτης. «Το χειρίζεται με χειριστήριο ο συγκυβερνήτης. Εντοπίζει βραδυνές ώρες το θερμικό φορτίο. Υπάρχει και η επιλογή να ενεργοποιηθεί την ημέρα που δείχνει εικόνα. Όμως το βράδυ δείχνει κάτι σαν χιόνια κι όταν εντοπίσει κάτι γίνεται αντίθεση χρωμάτων. Επιλογή καταγραφής υπάρχει, αλλά δεν έχω χρεωθεί κάρτα καταγραφής για το σκάφος αυτό από την υπηρεσία μου, ούτε το έχω ζητήσει».

Η ανακρίτρια στη συνέχεια ρώτησε αν στο περιστατικό λειτουργούσε η κάμερα: «Όχι δεν την είχαμε ενεργοποιήσει διότι οι καιρικές συνθήκες ήταν καλές με φεγγάρι και ορατότητα και δεν το κρίναμε απαραίτητο δεδομένου ότι θα αλλοίωναν την εικόνα της κάμερας. Είναι βοηθητικό μέσο και χρησιμοποιείται σε μερικές περιπτώσεις για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Διευκρινίζω δεν είναι κάμερα καταγραφής, σαν του κινητού. Θα μπορούσε να είναι αν μου είχε χορηγηθεί κάρτα καταγραφής», κατέθεσε ο κυβερνήτης του Λιμενικού.

Πηγή: news247.gr

 

Την ώρα που ξεχειλίζει η οργή στις ΗΠΑ για τη δεύτερη εν ψυχρώ εκτέλεση πολίτη από τους πράκτορες της Υπηρεσίας Μετανάστευσης (ICE), με τους γονείς του Άλεξ Πρέτι να ζητούν πλήρη διαλεύκανση στην υπόθεση, ένα βίντεο τραβηγμένο στις 13 Ιανουαρίου – 11 ημέρες πριν τη δολοφονία του – έρχεται στο φως της δημοσιότητας και δίνει νέα στοιχεία στην υπόθεση που η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να συγκαλύψει.

Το βίντεο που κοινοποιήθηκε από το μέσο ενημέρωσης The News Movement στο Youtube, δείχνει πλάνα από διαμαρτυρία στη Μινεάπολη έξι ημέρες μετά τη δολοφονία της Ρενέ Γκουντ από πράκτορες της ICE.

Σε αυτά τα πλάνα φαίνεται ο 37χρονος Άλεξ να φωνάζει μαζί με άλλους διαδηλωτές προς ένα όχημα με ομοσπονδιακούς αξιωματικούς. Όταν οι πράκτορες αρχίζουν να απομακρύνονται, ο Πρέτι φαίνεται να κλωτσάει το πίσω φως του οχήματος. Τότε, ένας από τους πράκτορες βγαίνει έξω και ξεκινάει να τον χτυπά, καθηλώνοντάς τον με τη βία στο έδαφος.

Αρκετοί ακόμη πράκτορες σπεύδουν, ενώ άλλοι αστυνομικοί με μάσκες και κράνη στοχεύουν το πλήθος που ουρλιάζει. Αστυνομικοί αφαιρούν το παλτό του Πρέτι, ενώ στη συνέχεια φαίνεται είτε να έχει ελευθερωθεί είτε οι αστυνομικοί να τον αφήνουν, καθώς απομακρύνεται.

Κάποιοι παρευρισκόμενοι φωνάζουν στους αστυνομικούς να φύγουν πριν αυτοί εκτοξεύσουν δακρυγόνα και τελικά αποχωρήσουν. Καθώς οι πράκτορες απομακρύνονται, ένας άνδρας πλησιάζει τον Πρέτι για να τον ρωτήσει αν είναι καλά. Ο Πρέτι επιβεβαιώνει ότι είναι, και στη συνέχεια στρέφεται προς τους άλλους και ρωτά: «Είμαστε όλοι καλά; Είμαστε όλοι ασφαλείς;».

Το νέο οπτικό υλικό κλήθηκε να σχολιάσει εκπρόσωπος της οικογένειας του Πρέτι, ο οποίος επιβεβαίωσε στο CNN ότι ο άνδρας που εμφανίζεται στο βίντεο είναι πράγματι το 37χρονο θύμα.

Εξετάζει το υλικό η Νόεμ

Η Υπηρεσία Εσωτερικής Ασφάλειας, η οποία ηγείται της έρευνας για τη δολοφονία του Πρέτι, εξετάζει το νέο υλικό και την προηγούμενη συμπλοκή, δήλωσε εκπρόσωπος της υπηρεσίας. Υπενθυμίζεται ότι η αρμόδια υπουργός, Κρίστι Νόεμ λίγο μετά την εν ψυχρώ εκτέλεση του 37χρονου δήλωσε πως ο νεκρός «δεν ήταν εκεί για να διαμαρτυρηθεί ειρηνικά. Ήταν εκεί για να διαιωνίσει τη βία».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ κοινοποίησε την ανάρτηση ενός χρήστη στο Truth Social που περιείχε το πρόσφατα δημοσιευμένο υλικό από το περιστατικό της 13ης Ιανουαρίου, με λεζάντα «ένας τόσο ειρηνικός διαδηλωτής».

Ο Στιβ Σλάισερ, ο δικηγόρος των γονιών του Πρέτι, δήλωσε ότι η προηγούμενη συμπλοκή δεν δικαιολογεί σε καμία περίπτωση τη δολοφονία του στις 24 Ιανουαρίου. «Μια εβδομάδα πριν ο Άλεξ πυροβοληθεί στο δρόμο, παρά το γεγονός ότι δεν αποτελούσε απειλή για κανέναν, δέχθηκε βίαιη επίθεση από μια ομάδα πρακτόρων του ICE», πρόσθεσε ο Σλάισερ.

Σημειώνεται πως αμέσως μετά τη δολοφονία του, η κυβέρνηση Τραμπ επιδόθηκε σε δολοφονία χαρακτήρα και στο αφήγημα ότι οι πράκτορες της ICE ήταν σε «άμυνα», καθώς ο Πρέτι κρατούσε όπλο. Μαρτυρίες και βίντεο διαψεύδουν την παραπάνω εκδοχή. Αν έφερε όπλο δεν ήταν εμφανές, καθώς το είχε κλεισμένο στη θήκη. Στη Μινεσότα όποιος έχει νόμιμη άδεια οπλοκατοχής -και το θύμα είχε- δικαιούται να οπλοφορεί δημοσίως.

Στο τελευταίο βίντεο της 13ης Ιανουαρίου, φαίνεται σε κάποια πλάνα κάτι στη ζώνη του, ωστόσο σε κανένα σημείο δεν απλώνει το χέρι προς το σημείο.

Παραμένει ασαφές επίσης αν οι αστυνομικοί που εμπλέκονται στα πρόσφατα δημοσιευμένα πλάνα ήταν οι ίδιοι που σκότωσαν τον Πρέτι.

Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου με τίτλο «Προώθηση Πολιτικών Νόμιμης Μετανάστευσης», που αναρτήθηκε στη δημόσια διαβούλευση στις 30 Δεκεμβρίου 2025 και ήδη κατατέθηκε στη Βουλή στις 23 Ιανουαρίου 2026, «περιλαμβάνει σειρά διατάξεων που παρεμποδίζουν τη λειτουργία των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και ανοίγουν το δρόμο για την ποινικοποίηση της ανθρωπιστικής δράσης» αναφέρει χαρακτηριστικά σε εκτενή ανακοίνωσή της Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ). Ταυτόχρονα, καλεί την κυβέρνηση να αποσύρει πάραυτα τις εν λόγω διατάξεις που «αντιβαίνουν σε βασικές αρχές του κράτους δικαίου οι οποίες κατοχυρώνονται από το Σύνταγμα, το διεθνές και ενωσιακό δίκαιο και την ελληνική νομοθεσία.»

Στην ανακοίνωσή της για το αντιμεταναστευτικό νομοσχέδιο, η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) υπενθυμίζει ότι έχει επανειλημμένα τονίσει την σημασία της προστασίας των υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της διασφάλισης ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για τη λειτουργία των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Το 2024 και έχοντας διαπιστώσει την επιδείνωση της κατάστασης των υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα μας, ιδίως αυτών που δραστηριοποιούνται στο χώρο του προσφυγικού και μεταναστευτικού, με Δήλωση της κάλεσε τις αρμόδιες αρχές:

• να διασφαλίσουν ένα ευνοϊκό περιβάλλον λειτουργίας για τις οργανώσεις τις κοινωνίας των πολιτών αίροντας τα δυσανάλογα εμπόδια που θέτει η νομοθεσία σχετικά με το Μητρώο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και
• να απέχουν από τη στοχοποίηση υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και από το ενδεχόμενο άσκησης ποινικών διώξεων κατά οργανώσεων ή άλλων κατηγοριών υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε πολίτες τρίτων χωρών ή για την άσκηση του λειτουργήματός τους (π.χ. δικηγόροι, δημοσιογράφοι). Η ΕΕΔΑ σημείωσε ότι η κατάχρηση της ποινικής διαδικασίας συνιστά ανεπίτρεπτο μέτρο για τον «περιορισμό» της δράσης οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Κρατικές κυρώσεις ποινικής ή αστικής φύσης, οι οποίες έχουν τιμωρητικό χαρακτήρα και στόχο να αποθαρρύνουν τα πρόσωπα από τη συμμετοχή τους σε ενώσεις (ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι) συνιστούν αντίποινα και απαγορεύονται. 

Παρόμοιες συστάσεις προς τις Ελληνικές Αρχές έχουν απευθύνει τα τελευταία χρόνια θεσμικά όργανα της ΕΕ,[2] του Συμβουλίου της Ευρώπης[3] και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Μόλις τον Αύγουστο του 2025, η Εθνική Επιτροπή από κοινού με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, υπογράμμισαν «την έντονη ανησυχία τους για την κλιμάκωση της αρνητικής ρητορικής και του δυσμενούς κλίματος που διαμορφώνεται σε βάρος των προσφύγων, των μεταναστών και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που τους υποστηρίζουν», σημειώνοντας ιδίως την ιδιαίτερη ανησυχία που «προκαλούν δημόσιες δηλώσεις, πρωτοβουλίες ή άτυπες διαρροές που στιγματίζουν φορείς της κοινωνίας των πολιτών ή προτείνουν την επιβολή τιμωρητικών μέτρων σε οργανώσεις που ενδέχεται να εκφράσουν διαφορετικές απόψεις ή προσφεύγουν στη δικαιοσύνη εκπροσωπώντας τους ανθρώπους που έχουν ζητήσει τη στήριξή τους».

Παρά ταύτα, το νομοσχέδιο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για την «Προώθηση Πολιτικών Νόμιμης Μετανάστευσης», όπως το έχει ονομάσει η ίδια η κυβέρνηση, που αναρτήθηκε στη δημόσια διαβούλευση στις 30 Δεκεμβρίου 2025 και ήδη κατατέθηκε στη Βουλή στις 23 Ιανουαρίου 2026, περιλαμβάνει σειρά διατάξεων που παρεμποδίζουν τη λειτουργία των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και ανοίγουν το δρόμο για την ποινικοποίηση της ανθρωπιστικής δράσης, τονίζει η ΕΕΔΑ.

Η ΕΕΔΑ έχει καταθέσει αναλυτικές παρατηρήσεις στο Υπουργείο σχετικά με τις υπό ψήφιση διατάξεις. Μεταξύ άλλων υπογραμμίζει ότι οι διατάξεις των άρθρων 15 και 16 του Σχεδίου Νόμου που προβλέπουν κακουργηματικού χαρακτήρα ποινές αποκλειστικά και μόνο επί τη βάσει της ιδιότητας του μέλους ΜΚΟ εγγεγραμμένης στο Μητρώο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, χωρίς να παρέχεται καμία απολύτως αιτιολογία σχετικά με την υπέρμετρη και δυσανάλογη ποινική αντιμετώπιση των μελών των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και ταυτόχρονα προβλέπουν τη δυνατότητα διαγραφής από το Μητρώο ΜΚΟ του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου νομικού προσώπου με μόνη την άσκηση της ποινικής δίωξης εις βάρος μέλους του, δηλαδή ενόσω όχι μόνον δεν υπάρχει σχετική καταδικαστική απόφαση (ούτε καν σε πρώτο βαθμό, πόσο μάλλον αμετάκλητη) της ελληνικής δικαιοσύνης αλλά χωρίς να έχει καν παραπεμφθεί η υπόθεση στο ακροατήριο, εισάγουν υπέρμετρες κυρώσεις εις βάρος της συγκεκριμένης κατηγορίας κατά κατάφωρη παράβαση της αρχής της αναλογικότητας και μιας σειράς δικαιωμάτων και ελευθεριών κατοχυρωμένων στο ελληνικό Σύνταγμα και τις διεθνείς συνθήκες που βρίσκονται στον πυρήνα των αρχών του Κράτους Δικαίου (ισότητα ενώπιον του νόμου, προστασία της ζωής, τιμής και ελευθερίας κάθε ανθρώπου ευρισκόμενου στην ελληνική επικράτεια, δικαίωμα καθενός να συμμετέχει στην κοινωνική και πολιτική ζωή της Χώρας δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι, τεκμηρίου της αθωότητας κ.ά.)

Η ΕΕΔΑ ξεκαθαρίζει ότι οι διατάξεις αυτές εμπεριέχουν διάκριση, προωθούν μεροληπτικές αντιλήψεις και ενέχουν πραγματικό κίνδυνο ποινικοποίησης της νόμιμης ανθρωπιστικής δράσης και καλεί το αρμόδιο Υπουργείο να αποσύρει πάραυτα τις εν λόγω διατάξεις που αντιβαίνουν σε βασικές αρχές του κράτους δικαίου οι οποίες κατοχυρώνονται από το Σύνταγμα, το διεθνές και ενωσιακό δίκαιο και την ελληνική νομοθεσία.

Υπενθυμίζεται ότι το αντιμεταναστευτικό νομοσχέδιο έχουν καταγγέιλει με κοινή τους δήλωση, 56 Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις που ασχολούνται με τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς όπως τονίζουν, «το Υπουργείο συνεχίζει να στοχοποιεί τις οργανώσεις που θεωρεί ενοχλητικές για τον μόνο λόγο ότι κάνουν τη δουλειά τους». Εξηγούν ότι με τις προτεινόμενες αλλαγές στον Κώδικα Μετανάστευσης «μόνη η ιδιότητα του μέλους οργάνωσης εγγεγραμμένης στο Μητρώο ΜΚΟ αναβαθμίζει πλημμελήματα όπως η διευκόλυνση παράνομης παραμονής ή η άρνηση παράδοσης ταξιδιωτικού εγγράφου σε κακουργήματα με δεκαετή κάθειρξη και πρόστιμο δεκάδων χιλιάδων ευρώ» και παράλληλα «αρκεί, δε, η άσκηση ποινικής δίωξης για να διαγραφεί η οργάνωση από το Μητρώο».

ΝΙΚΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Ακούγεται μάλλον παράδοξο για τη μεταναστευτική πολιτική που εφαρμόζεται στην Ελλάδα, όμως στην Ισπανία έχουν αποφασίσει να ακολουθήσουν μία τελείως διαφορετική ρότα στο ζήτημα.

Η κυβέρνηση συνεργασίας των Σοσιαλιστών με την Αριστερά προχωρά στην άμεση νομιμοποίηση περίπου 500.000 μεταναστών που ζουν στην Ισπανία τυπικά παράνομα, μέτρο όπου μας πληροφορεί η El Pais έχει να εφαρμοστεί στη χώρα 20 χρόνια.

Σύμφωνα με το σχέδιο που συζητείται σήμερα Τρίτη στην ισπανική βουλή η διαδικασία νομιμοποίησης θα ωφελήσει τους παράτυπους μετανάστες και τους αιτούντες άσυλο που είναι σε θέση να αποδείξουν ότι βρίσκονταν στην Ισπανία πριν από τις 31 Δεκεμβρίου του 2025.

Η διαμονή στη χώρα μπορεί να αποδειχθεί με πολλούς τρόπους. Οι αιτούντες μπορούν να υποβάλλουν έγγραφα όπως το πιστοποιητικό δημοτικής εγγραφής, αρχεία ιατρικών ραντεβού στο δημόσιο σύστημα, μισθωτήρια σπιτιών , η αποδείξεις μεταφοράς χρημάτων. Τρόποι, δηλαδή, υπάρχουν πολλοί.

Για τη νομιμοποίηση θα πρέπει να συντρέχει επίσης και ακόμη μία σημαντική προϋπόθεση. Πρέπει οι αιτούντες να μην έχουν καμία εκκρεμότητα με το ποινικό τους μητρώο και να μην έχουν απασχολήσει τις αρχές για θέματα που άπτονται εγκληματικότητας.

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, εξασφαλίστηκε συμφωνία ότι απέλαση για διοικητικούς λόγους ή για άδεια χωρίς εργασία ΔΕΝ θα μπορεί να πραγματοποιηθεί. Με το που γίνεται δεκτή η αίτηση για την νομιμοποίηση, στο άτομο θα χορηγείται αυτόματα άδεια παραμονής η οποία θα επιτρέπει τη νόμιμη εργασία και πρόσβαση στην νοσοκομειακή περίθαλψη και σε άλλα βασικά δικαιώματα.

Η προσωρινή άδεια θα έχει διάρκεια ενός έτους. Όταν θα λήγει, το άτομο θα μπορεί να υποβάλει αίτηση για μόνιμη άδεια σύμφωνα με τους κανονισμούς μετανάστευσης που διέπουν το ισπανικό δίκαιο. Ετσι θα ανοίγει και ο δρόμος για την απόκτηση ισπανικού διαβατηρίου.

Το μέτρο θα εγκριθεί με τη μορφή του κατεπείγοντος από το υπουργικό συμβούλιο και θα γίνει νόμος του κράτους με βασιλικό διάταγμα.

Ηταν λαϊκή πρωτοβουλία

Η κυβερνητική αυτή απόφαση, αν και συναντά λυσσώδεις αντιδράσεις από την ισπανική Δεξιά, έρχεται από ενέργεια Λαϊκής Νομοθετικής Πρωτοβουλίας (που προβλέπεται στο ισπανικό Σύνταγμα) η οποία συγκέντρωσε περισσότερες από 700.000 υπογραφές!

Το καλύτερο; Για το μέτρο υπέγραψαν άνθρωποι με τελείως διαφορετικούς πολιτικούς και ταξικούς προσανατολισμούς. Από επιχειρηματικές ομάδες μέχρι αναρχικές ενώσεις. Υπήρξαν ακόμη και εκκλησιαστικοί παράγοντες που είπαν το μεγάλο ναι.

“Οι πρόσφατες γεωπολιτικές αλλαγές, η εμφάνιση νέων αιτιών μετανάστευσης παράλληλα με τις παραδοσιακές, η αστάθεια σε χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις και ο αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής έχουν εντείνει τις μεταναστευτικές ροές σε παγκόσμια κλίμακα, καθιστώντας απαραίτητο η ισπανική μεταναστευτική πολιτική να ανταποκριθεί αποτελεσματικά και συνεκτικά στις δυναμικές και σύνθετες πραγματικότητες” τονίζεται στο προοίμιο της σχετικής συμφωνίας, μάλλον φυσιολογικά.

Στην Ισπανία ανάλογες πρωτοβουλίες είχαν πάρει και συντηρητικές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης αυτής του Χοσέ Μαρία Αθνάρ. Το συνολικό εύρος των δικαιούχων ξεπέρασε το 1.000.000 ανθρώπους.

Πηγή: news247.gr